Hoed u voor de schimmelinsluiper

Door Ontwaakt!-correspondent in Zweden

TIJDENS de late zomer of herfst kan hij heel onverwacht uw huis of opslagruimte binnendringen. Hij geeft de voorkeur aan houten huizen, vooral oudere zonder kelder. Over wie gaat het hier? Over een schimmel. Officieel luidt zijn naam Merulius lacrymans, maar vaak wordt er over hem gesproken als de huiszwam. Hij veroorzaakt droge rotting.

Omdat de zwam chlorofyl mist en zijn voeding dus niet zelf kan maken, moet hij die van ander materiaal betrekken — bijvoorbeeld van hout, hardboard, linoleum en dergelijke produkten.

Het lichaamsweefsel van de zwam bestaat uit zeer fijne, vertakte celdraden, die bij elkaar het „mycelium” worden genoemd. Wanneer hij niet wordt gestoord, vormt de zwam dunne lagen en draden, waarmee hij zich een weg kan banen door scheuren en poriën in metselwerk. In een geschikte open ruimte — onder de vloer, of aan de binnenzijde van een muur — kan hij snel een kop of „vruchtlichaam” vormen, dat soms wel 30 centimeter in doorsnee meet. In de poriën van het oppervlak vormen zich roodachtige of bruine sporen.

Elke vierkante millimeter van het met poriën overdekte oppervlak kan maximaal vijfenzeventig sporen per minuut produceren, terwijl iedere spoor de capaciteit heeft tot een nieuwe zwam uit te groeien, die op zijn beurt onbeperkte hoeveelheden hout kan vernielen. De sporen zijn kleverig en kunnen zich overal aan vasthechten. Bij voldoende vochtigheid en warmte groeien ze zeer snel. Maar op nieuw, droog hout hebben ze geen vat.

Bovendien kan deze zwam niet in de open lucht leven, omdat hij het dan te droog heeft. Het voor hem ideale vochtigheidsgehalte treft hij slechts aan op vochtige, onvoldoend geventileerde plaatsen. De zwam stopt met groeien wanneer het te droog wordt, maar kan zijn groei hervatten zodra het vochtgehalte weer voldoende is. Is hij eenmaal voldoende groot, dan kan hij zelf in de benodigde vochtigheid voorzien. Zijn groeisnelheid wordt beïnvloed door de temperatuur. Hij heeft een temperatuur nodig van minimaal 3 graden Celsius, maar het beste gedijt hij bij een temperatuur die schommelt tussen de 18 en 23 graden. Wordt het warmer dan 26 graden dan verloopt de groei zeer traag. Bij 20 graden Celsius is de groei driemaal zo snel als bij 10 graden.

Hoe kunt u vaststellen of deze zwam ook uw huis is binnengedrongen? Wel, het is mogelijk dat u ergens een sporen-producerende „bloem” ontdekt — ergens tegen het kelderplafond, onder de wastafel of op de vloer. Wellicht ziet u mycelium-rozen op de vloer of op de binnenmuur. Of er hangt in huis een muffige paddestoelenlucht. Wanneer dat het geval is, zult u wellicht hulp van een beroepsbestrijder nodig hebben. Misschien moet er een vloer of muur worden weggebroken en moet alle materiaal worden verwijderd waarop de zwam zich heeft vastgezet of dat zijn geur verspreidt. Daarna zal alles misschien nog met een giftige vloeistof moeten worden bespoten, ten einde de sporen en alles wat er nog eventueel van de zwam over is, te vernietigen.

Om met zekerheid te voorkomen dat deze zwam vaste voet in uw huis krijgt, is het hele jaar door onder de vloer goede ventilatie nodig. Tocht is dodelijk voor de zwam. Vaak zal hij bij een temperatuur van -6° Celsius sterven. Nog iets om op te letten zijn lekken in het dak. Er mag nooit water langs een muur naar de vloer lopen. Wanneer een bepaalde kamer onder water heeft gestaan, dient men de vloer en de isolatie goed te laten drogen, alvorens weer een dikke mat op de vloer te leggen. Buizen van de wasbak, het toilet, de douche en het bad dienen goed af te sluiten zodat er geen water door de vloer kan lekken.

Wanneer u vermoedt dat de vloerbalken op de plekken waar ze in de fundering steken, door droge rot worden aangetast, of wanneer er in de kamer een muffe lucht hangt, kunt u onder de vloer met een schimmelwerende vloeistof spuiten. Sommige huiseigenaren gebruiken daarvoor plantenspuiten. Anderen gebruiken plastic spuiten die na vulling onder druk zijn te zetten. Zij steken de spuit door een ventilatieopening en bespuiten de vloer van een kamer aan de onderkant. Op die manier verkrijgen zij een frisse lucht in hun hele huis en beschermen zij hun huis tegen rotting. Ter voorkoming van zwammen is het eveneens goed de muren en het plafond van de kelder met kalk te besmeren.

Hoewel de huiszwam dus inderdaad een ongewenste insluiper is, zijn er wel degelijk manieren om hem te beletten vaste voet in uw huis te krijgen.