Wat is er gaande in de kerken?

HEBT u opgemerkt welke snelle veranderingen er in de kerken hebben plaatsgevonden? Ongetwijfeld, niet waar? Alom heerst een zucht naar verandering.

Veel mensen voelen zich er rechtstreeks bij betrokken en zij maken zich zorgen. Misschien bent u een van hen, maar zelfs indien dit niet zo is, zijn u en uw gezin niettemin toch bij de veranderingen betrokken, en in de zeer nabije toekomst zullen u en ieder ander mens op aarde er in nog veel grotere mate bij betrokken worden, of u nu een kerk bezoekt of niet.

Hoe zou dat nu toch mogelijk zijn? vraagt u zich wellicht af. Om dit te kunnen begrijpen, dienen wij eerst eens te kijken naar wat er in de kerken gaande is. Op welke punten zijn ze aan het veranderen?

Het is voor de meeste mensen wel duidelijk dat de kerken en hun leiders steeds meer ’werelds’ worden. Dikwijls lopen geestelijken mee in protestmarsen voor burgerrechten. Sommigen keuren thans het gebruik van geweld en revolutie goed; anderen zeggen dat homoseksualiteit, hoererij en zelfs overspel goed zijn. Er zijn ook veel geestelijken die zeggen dat de evolutieleer waar is en dat de bijbel een mythe is.

Een andere grote verandering in de kerken is de geest van opstandigheid die zowel onder de geestelijkheid als onder de leken toeneemt. Zij bekritiseren in het openbaar de leer van de kerk, en de leiders van hun religieuze organisaties worden door hen openlijk uitgedaagd.

Vooral de Katholieke Kerk heeft onder de zucht naar verandering te lijden gehad. De muziek, taal en ceremoniën van hun mis zijn veranderd, het gebruik van beelden is beperkt en er zijn veranderingen opgetreden in verband met de aanbidding van heiligen en het eten van vlees op vrijdag.

Het katholieke blad America vermeldt echter twee tegenovergestelde standpunten ten aanzien van de veranderingen: „Voor sommige katholieken gaan de veranderingen te ver en te snel en ziet het ernaar uit dat ze nog verder en nog sneller zullen gaan. Voor anderen zijn de veranderingen te gering en komen ze te laat en bestaat er geen hoop op verhoging van het tempo.”

Degenen die menen dat de veranderingen „te ver en te snel” gaan, zijn dikwijls vrome katholieken die de leer en handelwijze van de kerk onvoorwaardelijk hebben aanvaard. Daarom worden zij door de veranderingen die plaatsvinden verontrust.

Anderzijds willen katholieken die de veranderingen „te gering en te laat” vinden meer dingen gewijzigd zien. Zij hebben bijvoorbeeld openlijk stelling genomen tegen de pauselijke uitspraak waarbij kunstmatige geboortenbeperking werd verboden. Ook hebben duizenden priesters en parochianen zich uitgesproken tegen de kerkelijke wet die geestelijken verbiedt te trouwen.

Het gevolg van zulke gebeurtenissen is dat de kerken op hun grondvesten schudden. Velen vrezen de betekenis van deze veranderingen. In The Christian Century van 2 april 1969 (blz. 445) werd opgemerkt: „Er is dit jaar in de christelijke kerken een gistingsproces gaande . . . Minder duidelijk is het of deze gisting nu een nieuwe lente betekent of een laatste stuiptrekking voordat de rigor mortis [verstijving na de dood] intreedt.”

Hoe denkt u hierover? Is hetgeen in de kerken gebeurt het bewijs van een „nieuwe lente”? Of zou het „een laatste stuiptrekking” voor de dood kunnen zijn? In welke toestand bevinden de kerken zich feitelijk?