RAYAKA RA TAKAN STURKA
Cuba ra 70 mani Jehova ra mayuni
Yang 1947 manka ra Cuba kuntrika painkira ra aisubi takri. Nahara Caribe kabuka bara Atlántico kabuka laya nani ba asla prawisa. Ningkara, laikra lupia wal aisubi takan. Yang nani sut ba Esmeralda tawanka ra iwi banhwi kapri.
Baha tawanka ra iwaia uba painkira kan. Pamaliki nani lamara iwi banhwi kapri, baha tilara tahtiki bara damiki nani. Plun aitani bri banhwi kapri, bara uba lilia banhwi kapri.
Aisiki nani ba muihni Walton Jones wal Baibil stadi takaia tâ kriki banhwan taim, yang 5 mani bri kapri. Witin ba smalki tataukra wilinkira kum kan, wan tawanka kat waia dukiara witin 10 awar baku nani wapi kan. Witin aima bani bali kan taim, pamaliki tila wina ailal ba damiki watla ra asla taki witin wal awar ailal Baibil dahra aisi banhwi kan. Aisiki nani, tahtiki Pedro bara antiki Ela dîa lan taki banhwi kan ba uba laik kan, bara piu kunhku ra Jehova witniska nani tahbi daukan lâka bri banhwan. Naiwa kat Ela ba 100 mani brisa, bara ban Cuba ra tâura smasmalkra baku tâ baikisa.
Baha yua nani ra, Jehova witniska nani ba Jehova ra pri mayunaia sip kapri. Cuba ra upla sut Jehova witniska nani ra kakaira kan, kan utla bani ra smalki tauki kan, bara ulbi sakanka nani manis sin yabi banhwi kapri. ¡Bara kasak wapi banhwi kapri! Baha piua yamni nani tuktan baku Jehova ra mayuni kapri ba ra lukisna taim, uba lilia daira walisna. Sakuna “piua karna nani” aula kan(2 Ti. 4:2).
PIUA KARNA NANI BALAN
Yang 5 mani bri kapri taim, aisiki tahtiki wal aidrubanka tara kum ra waia dukiara kî wala kum ra impaki banhwan. Sari sa wiaia, sakuna wâl sut lî tâski dih rih saura kum fiebre tifoidea mâki ba alki banhwan. Kli tawi bali banhwan taim, tahtiki tâwa ul kauhan sakuna raya kan. Papiki lika pruan. Witin 32 mani baman bri kan.
Papiki pruan ningkara, mamiki wahbi sakan yang nani sut Lombillo tawanka ra ai lakrika watla ra wih iwamna. Wan pamalika sut ba, baha tilara damiki nani ba wina laihura taki banhri. Sakuna mamiki, laikra nani bara yang aikuki ban Jehova ra mayuni banhwi kapri.
Agosto kati 26 yua ba, 1957 manka ra tahbi ai daukan Lombillo tawanka lamara lakun kum ra. Yang 10 mani bri kapri. Lukras kapri, mani wâl bilara, Cuba ra Jehova witniska nani rayaka ba chens takbia. 1959 manka ra gabamint aimaki kan ba sakan, bara pulitik daknika kumi baman tâ briaia tâ krikan.
Gabamint raya ba aiklabaia daknika karna kum bara militar ailal bri kaia want kan. Bara baha ba Jehova witniska nani ra ambuk wan munan, kan tasba aiska ra yawan war bara pulitik bisniska nani tilara dimras sa. Baha tâka mita tâura dauki kan ba baku danh pri lâka ra smalkaia bara aidrubaia sip apia kan. Las kat, gabamint ba spirit warkka nani daukbia adar wankras kan bara muihni lakri kasakkira manis ra silak ra dingkan, kum kum ra kasak pruki latwan yabi kan bara plun aitani yabras kan. Sam taim pata ba tala bri kan, bara baha piaia ba Baibil lâka mapara sa.
Trabil nani bâra kabia sin, ban Jehova ra mayunaia dukiara asla taki banhwi kapri (Hib. 10:25). Kuntri aiska ra insla nani ra bara plis wala nani ra sin aidrubanka tara nani kat sin dauki banhwi kapri. Yu kum muihni kum ai sîpka nani watla yus munbia wan swin. Klin munaia bara daiwra nani sakaia sin sans wankras kan, sakuna ban wan aidrubanka tara ba daukan. ¡Sîp nani sut asla taki banhri kan, daiwra nani bara spirit lainka ra sîpka nani sin! (Miq. 2:12).
Baha piua ra spirit lainka ra plun wan dakakaia dukiara karna wark taki banhwi kan muihnika nani ra tingki luki banhwi kapri. Aima kum kum ra aidrubanka tara sut ba grabar muni kan, bara ningkara kuntri aiska ra Jehova witniska nani ra bliki kan. Sam taim muihni wâl baman aidrubanka ba ridi dauki, aisanka yabi kan, bara aisanka nani sut ba grabar muni kan. Bara yukuwan ra grabar muni banhwi kan ba mita, sam taim kalila wainhka aiwananka bara bin wala nani kikaia wan muni kan ba wali kan. Aidrubanka tara dauki kan pliska ra lait âpu kan kaka, muihni kum baik kum bâra kan ba ra uli kan, pedalka wilwi kan piua ra masin kum baikka wal kanek munan kan ba ra lait bliki kan. Bara baha wal aidrubanka tara grabar munan kan ba walaia sip kan. Ban kra plis wala nani ra baku, yang nani plis pain kum bara ulbi sakanka nani ailal sin âpu kapri, sakuna spirit lainka ra plun wauhras kapri. ¡Bara asla lâka ra Jehova ra mayuni kaia, uba lilia wan saki kan! (Nih. 8:10).
TÂURA SMASMALKRA BARA AISA NANI TAKRI
Florida tawanka ra, 18 mani bri kapri taim tâura smasmalkra warkka alkri. Mani kum luan ningkara, Camagüey tawanka ra piu aiska smalki tataukra baku ai mangkan. Bahara Emilia wal kakaira takri, Santiago de Cuba wina lakrika mairin painkira kum kan. Bara kut takaia tâ krikri, bara mani kum sin alkras, wal marit takri.
(Smihka tani ra) Kangrigisan Almukka nani Skulka ra almuk wala nani wal, (Camagüey, Cuba, 1966 manka).
(Aihkika tani ra) Marit taki banhri yua, (1967 manka)
Sugar paski kampani kum ra piu aiska wark takaia tâ krikri. Nanara Emilia bara yang piu aiska smalki tataukra kaia sip apia kapri, sakuna spirit warkka nani ra dîa sip kapri ba kat daukaia want kapri. Yu bani 3 aklak titan wina 11 aklak titan kat wark taki kapri. Yapan sauhkaia laik apia kapri, kuna baku wark takaia ba hilp ai muni kan Emilia wal smalkaia bara aidrubanka nani sut ra waia.
1969 manka ra luhpi almuk Gustavo ba aisubi takan. Baha piua ra kli piu aiska tâ baikamna ai makaban, kuna nanara impaki pura kakaira baku. Baha manka nani ra Cuba ra impaki pura kakaira ba luhpa nani bri kaia sip kan. Baha manka nani ra wark ailal dauki banhwi kapri, kuna sim piua ra lilia banhwi kapri. Emilia bara yang maipara prisant tara kum kan kangrigisan nani ra baku tnatka ra hilp munaia chanska aikan ba. Impaki pura kakaira warkka dauki kapri taim, luhpi waitna nani Obed bara Abner bara luhpi mairin Mahely aisubi takan.
Impaki pura kakaira warkka dauki kapri manka nani ra lukuna taim, Jehova Cuba ra ai uplika nani ra nahki blisin munan ba kupi kraukaia lilia ai daukisa. Baku sin aisa nani baku Jehova hilp wan munan luhpi nani ra lan dauki pakaia witin ra latwan kaikbia. Sakuna nanara impaki pura kakaira kapri piua ra rayaki nahki kan ba dukiara mai aisamna.
SMALKAIA ADAR ÂPU KAN PIUA RA IMPAKI PURA KAKAIRA WARKKA BA
1960 bara 1970 manka nani ra spirit warkka nani daukaia adar âpu kan ba kau karna takan. Asla aidrubanka watla nani prakan. Misan muihni lakri nani ra kuntri wina kangbi sakan. Kristian wahma tiara nani ailal ra silak ra dingkan. Bara La Habana ra Betel apiska tara ba sin prakan.
Impaki pura kakaira warkka ra, (1990 manka nani ra)
Adar âpu kan ba mita kangrigisan nani ra satadi bara sandi nani ra baman sip kan wih kaikaia. Baha mita kangrigisan bani ra wik wâl takaski banhwi kapri. Diara wiria baman brih wi kapri bara aima ailal ra baik ra impaki banhwi kapri, upla nani uba wan kaikbia apia dukiara. Baku sin, kangrigisan nani ra maisa pakras wih banhwi kapri. Pamaliki nani ra kaikaia auna kan sât impaki banhwi kapri. Baku daukaia ba isi kan. Kan muihni lakri nani wal uba asla banhwi kapri wan pamalika baku. Kau ni sam taim wan auya tikaia apia kan spirit lainka ra kupia bukaia dukiara baha kat impakri kan ba (Mk. 10:29, 30). Sakuna kau pali tânkira tauki banhwaia kapri. Kan sam taim polis nani ba wan nina bliki kan, bara diara manis wan makabi wali kan. Bara takaski banhwi kapri watla dawanka nani ba trabil ra dimaia sip kan, silak ra kat sin dingkaia sip kan, dîa dukiara yang nani impaki banhri kan ba polis nani nu takbia kaka (Ro. 16:4).
Baha piua nani ra yang nani param kaiki banhri muihni lakri nani ba uba kupia pihni kan ba, lalah uya âpu kabia sin. Plis kum kum ra tairi nani ba kau ailal bâra kan upla nani ba wal. Baku kabia sin muihni lakri nani pabula kumi baman bri kan ba yang nani ra lin ai muni kan pain yapamna dukiara. Kum kum ba ai watla ra plun uba âpu kabia sin, witin nani wal takaskamna ai paiwi kan. Baha mita sam taim yang nani plun brih wi kapri witin nani wal sir munaia dukiara.
Kangrigisan nani ra wih kaiki kapri taim, luhpi nani sut ra sip brih waras kapri. Baha mita kumi baman brih wi banhwi kapri, bara mamiki bara laikra wal luhpi wala nani ra main kaiki takaski kan. Raitka pali ba tuktan kum wal impakaia ba yamnika manis wanki kan. Ulbi sakanka nani ba luhpi kwalka tâski nani wal yukuki banhwi kapri. Baku polis nani ba wan dukia nani turbi kan taim ai mihta bahara dingkaia want apia kan.
Emilia ra uba tingki lukisna kan piu aiska warkka tâ baiki banhwi kapri taim tuktan nani ra pain main kaikan, bara kasak yang ra tâi baikan. Yang lika sugar paski kampanika ra warkki ba bakriki baman daukaia kapri impaki pura kakaira warkka ba tâ baikaia sanska aikbia dukiara. Sam taim wik bilara aima wal kat sin dubil wark takaia kapri satadi sandi nani pri bri kaia dukiara. Ban sakuna piu luan taim dakni kum baska baku ai mangkan bara wik aiska wark takaia kapri. Yang baha mapara buaia sip apia kapri. Sakuna nu takri, dakniki ra satadi sandi wal wark ailal yabi kapri taim yang sip kapri kangrigisan nani ra trabil âpu wih kaikaia bara upla kumi sin diara ai wiras kan. ¡Baski nani ba aima kumi sin nu takras kan yang âpu kapri ba!
CHENS NANI BÂRA KAN KUNA LILIA BANHWI KAPRI
Spirit warkka nani pri daukaia adar âpu kan piua ra pas asla aidrubanka tara, (1994 manka)
Cuba ra wan asla takanka tâ bri muihnika nani ba 1994 manka ra, La Habana tawanka ra aidrubanka painkira kum ridi daukan. Impaki pura kakaira nani sut ra paiwan, baha piua ra yang nani 80 baku banhwi kapri. ¡Mani ailal luan ningkara pana pana wal kakaira takaia uba lilia wan daukan! Aidrubanka ba ra pas pali asla takanka bilara chens kum kum ba dukiara wan aisan. Bara ningkara maisa pakanka tara kum yaban: gabamint tâ bri uplika nani ra wan nina nani ulbi yabaia want kan. ¡¿Kuna dîa muni?!
Wan win witin nani gabamint wal aima ailal asla taki banhwan Jehova witniska warkka nani ra wira pri lâka yabia makabaia dukiara. Bara tâ uplika nani mita impaki pura kakaira nani sut nina nani makaban. Yang nani sut wilin takri wan nina nani yabaia. Baha minitka wina, gabamint wal aisi kan piua bani diara sut pain taki kan.
Tawa tawa pri lâka ra aidrubaia bara smalkaia sin sanska wankan, sakuna kau rilidian kum baku wan kulkras kan. Piu luan taim nu taki banhri gabamint uplika nani ba impaki pura kakaira kum kum nina nani ba pat kakaira kan. Ban sakuna witin nani ban want kan wan nina nani ba param ra wan saki kabia.
Septiembre kati 1994 manka ra, adar want kan kli wan kuntrika bilara apis tara ba kwâkaia. Bara las kat 20 mani luan ra, apis tara watla kata ba nanara kli sin watla yus munaia sip kan.
Piu luan ningkara, 1996 manka ra, apis tara muihnika nani ba Emilia bara yang ra ai winan Betel ra wark takaia wan paiwaia dukiara. Tâ iwi banhri ningkara, witin nani ra tânka marikri kau tuktan sirpi wâl wan watla ra bri banhwi kapri ba. Muihni nani ba ai kupia pihnikira ni dîa wîri ba pain laki kaiki banhwan, bara las kat wahbi sakan yang nani ban Betel ra wih wark takamna. Baku ba ra paiwanka ba ra âu taki banhri bara mahka La Habana ra waia dukiara ridi taki banhri.
(Smihka tani ra) Cuba apiska tara ra Emilia kwala sipaia apiska ra sa, (mani 2000 tâ krikanka ra)
(Aihkika tani ra) Asla aidrubanka tara watla kum Jehova ra prisant baku yabisa, (2012 manka)
Wel raitka pali ba, tâura Betel ra wark takaia ba uba laik apia kapri. Mani ailal impaki pura kakaira baku wark takri ba mita sinski bara kupi ba ban kangrigisan muihni lakri nani ra luki kan. Baha mita uba karna kan yang maipara tibil kum ra iwi wark takaia. Sakuna Betel ra wark taki muihni lakri wala nani, bara kau pali maî ba lukanki ba chens munamna hilp ai munan. Piu luan ba ra, warkki ba kau lilia lâka wal daukri, bara nanara Betel ra wark taki uba lilia daira walisna.
(Smihka tani ra) Escuela Bíblica para Matrimonios Cristianos graduacionka, (2013 manka)
(Aihkika tani ra) Cuba Apiska Tara Pura Kaiki Daknika, (2013)
Asla aidrubanka tara kum ra luhpi mairin bara ai maya wal aikuki
Danh wahma bara tiara apia banhwisna. Ban sakuna Emilia bara yang uba lilia daira walisna mani ailal muihni lakri sât sât wal wark taki banhri ba wan kupia kraukaia. Baku sin uba lilia wan sakisa wan luhpia nani bara wan mula nani sin Jehova ra mayuni ba kaikaia. Apastil Jan pat almuk kan taim, nahki ai dara walan ba baku daira wali banhwisna, witin naku win: “Diara wala kumi mita sin lilia ai sakras, luhpi nani kasak ba kat taukisa win waluna ba baman lika lilia tara ai sakisa” (3 Jan 4).
Pat 30 mani baku Betel ra wark taki banhwisna. Siknis nani, kiansa sikniska baku, bara almuk lâka trabilka nani lui banhwi kamna sin, dîa sip sna ba kat wan warkka pain daukaia trai muni banhwisna. Mani ailal Jehova warkka dauki trabil sât sât lui banhri ba rait sa, sakuna Gâd liliakira warkka ba Cuba kîka ra 70 mani bilkara wark takaia ba uba lilia wan sakisa! (1 Ti. 1:11; Law. 97:1).