DANIEL
1 Dan trwaziem lane regn Zoakim, lerwa Zida, Naboukodonozor, lerwa Babilonn, ti vinn Zerizalem ek ti anserkle li. 2 Avek letan Zeova ti livre lerwa Zida, Zoakim, dan lame lerwa Babilonn, ansam avek sertin istansil ki sorti dan lakaz* vre Bondie. Ek lerwa Babilonn ti amenn sa bann istansil-la dan pei Sinear,* dan lakaz* so bondie. Li ti met sa bann istansil-la dan lasal trezor so bondie.
3 Lerla, lerwa ti donn lord Ashpenaz, so sef bann ofisie lakour, pou amenn sertin Izraelit.* Parmi zot, ti ena ki ti sorti dan enn fami rwayal ek dan enn gran fami. 4 Zot ti bizin bann zenn* ki ti bien zoli ek ki pena okenn defo. Zot ti bizin ena sazes, konesans, bon zizman, ek zot ti bizin kapav servi dan pale lerwa. Ashpenaz ti pou bizin ansegn bann-la lang ek konesans* bann Kaldeen. 5 Anplis, lerwa ti anvi ki sak zour donn zot enn porsion bann bon manze ki lerwa limem ti manze ek divin ki li ti bwar. Ti bizin donn zot enn formasion* pandan trwa-z-an, ek alafin sa trwa-z-an-la zot ti bizin kapav servi lerwa.
6 Parmi zot ti ena sertin ki ti sorti dan tribi* Zida: Daniel,* Anania,* Mishael,* ek Azaria.* 7 Responsab bann ofisie lakour ti donn zot lezot nom.* Li ti donn Daniel nom Belsatzar, li ti donn Anania nom Shadrak, li ti donn Mishael nom Meshak, ek li ti donn Azaria nom Abed-Nego.
8 Me Daniel ti bien deside dan so leker ki li pa pou les bann bon manze ki lerwa manze ek divin ki lerwa bwar fer li vinn inpir. Alor, li ti demann responsab bann ofisie lakour permision pou pa manz ek bwar sa bann kitsoz ki pou fer li vinn inpir la. 9 Ek vre Bondie ti fer responsab bann ofisie lakour montre faver* ek zantiyes anver Daniel. 10 Me responsab bann ofisie lakour ti dir Daniel: “Mo per mo segner lerwa ki’nn fini deside seki zot bizin manze ek bwar. Ki pou arive si li trouv zot paret pli fay ki bann lezot zenn* dan zot laz? Akoz zot mo* pou pas pou koupab devan lerwa.” 11 Responsab bann ofisie lakour ti met enn gardien pou vey Daniel, Anania, Mishael, ek Azaria. Ek Daniel ti dir ar sa gardien-la: 12 “Silteple, teste to bann serviter pandan dis zour, ek donn nou inpe legim pou manze ek delo pou bwar. 13 Apre sa, get diferans ki ena ant nou figir ek figir lezot zenn* ki pe manz bann bon manze ki lerwa manze. Lerla dapre seki to trouve, deside ki to pou fer avek to bann serviter.”
14 Alor li ti aksepte seki bann-la ti propoz li ek li ti fer enn test ar zot pandan dis zour. 15 Alafin sa dis zour-la, zot ti pli korek ek plis an-form* ki tou bann lezot zenn* ki ti pe manz bann bon manze ki lerwa manze. 16 Lerla gardien-la ti kontign donn zot legim, olie bann bon manze ek divin. 17 Ek vre Bondie ti donn sa kat zenn-la* konesans ek bon zizman pou konpran tou kalite liv* ek ti donn zot sazes; ek Daniel ti gagn kapasite pou konpran tou kalite vizion ek rev.
18 Alafin sa trwa-z-an ki lerwa ti’nn fixe pou amenn sa bann zenn-la devan li, responsab bann ofisie lakour ti amenn zot devan Naboukodonozor. 19 Kan lerwa ti koz avek zot, pa ti ena personn dan sa group-la ki ti parey kouma Daniel, Anania, Mishael, ek Azaria; ek zot ti kontign servi dan pale lerwa. 20 Letan lerwa ti poz bann kestion kot zot ti bizin montre ki zot ena sazes ek lintelizans, li ti trouve ki dan tou so rwayom bann-la ti dis fwa pli bon ki tou bann pret ki fer mazik ek bann ki invok bann lespri. 21 Ek Daniel ti kontign res laba ziska premie lane Lerwa Siris.*
2 Dan deziem lane so regn, Naboukodonozor ti fer plizir rev ek sa ti telman fatig li* ki li pa ti kapav dormi. 2 Alor lerwa ti donn lord pou fer apel bann pret ki fer mazik, bann ki invok bann lespri, bann longanis, ek bann Kaldeen* pou zot dir lerwa ki bann rev li’nn fer. Lerla, bann-la ti vini ek zot ti debout devan lerwa. 3 Lerla lerwa ti dir zot: “Mo’nn fer enn rev, ek sa pe fatig mwa* parski mo anvi kone seki mo’nn reve.” 4 Bann Kaldeen ti reponn lerwa dan lang Arameen:* “A lerwa, ki to viv pou touletan. Rakont to bann serviter to rev, ek nou pou interpret li.”
5 Lerwa ti reponn bann Kaldeen: “Ala mo dernie mo: Si zot pa fer mwa konn rev ki mo’nn fer, ek interpret li pou mwa, mo pou koup zot bout-bout ek mo pou fer zot lakaz vinn bann latrinn piblik.* 6 Me si zot dir mwa ki rev mo’nn fer ek interpret li pou mwa, mo pou donn zot bann kado, enn rekonpans ek enn gran loner. Alor dir mwa ki rev mo’nn fer ek interpret li.”
7 Zot ti dir enn deziem fwa: “Ki lerwa rakont so bann serviter so rev ek nou pou interpret li.”
8 Lerwa ti reponn: “Mo konn bien ki zot pe rod gagn plis letan, parski zot kone ki mo desizion final ete. 9 Si zot pa fer mwa konn rev-la, zot tou pou gagn enn sel ek mem pinision. Me zot inn tom dakor pou dir mwa enn kitsoz ki fos ek pou anbet mwa ziska ki sitiasion-la sanze. Alor dir mwa rev-la, ek mo pou kone ki zot kapav interpret li.”
10 Bann Kaldeen ti reponn lerwa: “Pena okenn zom lor later ki kapav fer seki lerwa pe demande, parski okenn gran lerwa ouswa okenn gouverner zame pa’nn demann bann pret ki fer mazik ouswa bann ki invok bann lespri ouswa bann Kaldeen pou fer enn kitsoz koumsa. 11 Seki lerwa pe demande li difisil, ek pena personn ki kapav fer sa apart bann bondie, ki pa res parmi bann dimounn.”
12 Kan lerwa ti tann sa, li ti bwi ar koler ek li ti donn lord pou detrir tou bann zom ki ena sazes dan Babilonn. 13 Kan ti fini donn sa lord-la, bann zom lerwa ti sorti pou al touy tou bann zom ki ena sazes. Zot ti osi rod Daniel ek so bann kamarad pou touy zot.
14 Dan sa moman-la, Daniel ti servi so bon zizman ek li ti fer atansion ar seki li dir kan li ti al koz ar Ariok, sef bann bodigard lerwa, ki ti’nn sorti pou al touy bann zom ki ena sazes dan Babilonn. 15 Li ti demann Ariok ki ti ofisie lerwa: “Kifer lerwa inn donn enn lord ki sever koumsa?” Lerla Ariok ti explik Daniel seki’nn arive. 16 Alor Daniel ti al get lerwa ek ti demann li pou donn li inpe letan pou ki li kapav interpret lerwa so rev.
17 Apre sa Daniel ti al kot li ek ti fer so bann kamarad Anania, Mishael, ek Azaria kone seki pe arive. 18 Li ti demann zot pou priye Bondie ki dan lesiel pou ki li montre so mizerikord* ek fer konn sa sekre-la. Koumsa Daniel ek so bann kamarad pa ti pou perdi zot lavi ansam ar bann lezot zom ki ena sazes dan Babilonn.
19 Lerla, pandan lanwit Bondie ti fer Daniel konn sa sekre-la dan enn vizion. Alor Daniel ti loue Bondie lesiel. 20 Daniel ti dir:
“Ki loue nom Bondie pou touletan,*
Parski zis li tousel ki ena sazes ek pwisans.
21 Se limem ki sanz bann letan ek bann lepok,
Ki tir bann lerwa ek etabli bann lerwa,
Ki donn sazes bann ki ena lasazes ek ki donn konesans bann ki ena bon zizman.
22 Li fer konn bann kitsoz profon ek bann kitsoz ki kasiet,
Li kone ki ena dan nwarte,
Ek ena lalimier toutotour li.
23 Se twa, A Bondie mo bann anset, ki mo loue ek remersie,
Parski to’nn donn mwa sazes ek lafors.
Ek aster-la to’nn fer mwa konn seki nou’nn demann twa;
To’nn fer nou konn seki ti pe trakas lerwa.”
24 Lerla Daniel ti al get Ariok, limem ki lerwa ti donn responsabilite pou detrir bann zom ki ena sazes dan Babilonn, ek Daniel ti dir li: “Pa touy okenn zom ki ena sazes dan Babilonn. Amenn mwa devan lerwa, ek mo pou interpret lerwa so rev.”
25 Vit-vit Ariok ti amenn Daniel devan lerwa ek ti dir li: “Mo’nn trouv enn kikenn parmi bann ki’nn deporte depi Zida ek ki kapav interpret lerwa so rev.” 26 Lerwa ti dir Daniel, ki ti apel Belsatzar: “Eski vremem to kapav fer mwa konn rev ki mo’nn fer ek interpret li pou mwa?” 27 Daniel ti dir lerwa: “Okenn zom ki ena sazes, okenn zom ki invok bann lespri, okenn pret ki fer mazik, ouswa okenn astrolog pa kapav dir lerwa sa sekre ki li pe rod kone la. 28 Me ena enn Bondie dan lesiel, sa Kikenn Ki Fer Konn bann sekre la, ek se li ki’nn fer Lerwa Naboukodonozor kone ki pou arive dan bann dernie zour.* Ala to rev ek sa se bann vizion ki to’nn gagne kan to ti lor to lili:
29 “Twa, A lerwa, ler to ti lor to lili to’nn rev* seki pou arive dan lavenir ek sa Kikenn Ki Fer Konn bann sekre la inn fer twa kone seki pou arive. 30 Me mwa, se pa parski mo ena plis sazes ki lezot, ki’nn fer mwa konn sa sekre-la; okontrer, se pou interpret seki lerwa ti pe reve, pou ki to kapav konn bann panse ki ti ena dan to lespri.*
31 “Twa, A lerwa, to ti pe gete ek to’nn trouv enn stati ki bien-bien gran. Sa stati* ki ti extra gran ek ki ti pe bien briye la ti pe debout devan twa ek sa stati-la ti fer twa gagn bien per. 32 Latet sa stati-la ti fer ar enn bon kalite lor, so ches ek so bann lebra ti an-arzan, so vant ek so bann lakwis ti an kwiv, 33 so bann lazam ti an feray, ek so bann lipie ti’nn fer an feray ki’nn melanze ar larzil.** 34 Pandan ki to ti pe gete, finn detas enn ros. Me pa lame dimounn ki’nn fer sa. Lerla ros-la ti tap ar stati-la, kot so lipie ti an feray ek ar larzil ek ti kraz zot net. 35 Dan sa ler-la, feray-la, larzil-la, kwiv-la, larzan-la, ek lor-la zot tou ansam ti kraze net ek zot ti vinn parey kouma lapay ki lor plas kot bat dible pandan lete. Divan ti pran zot ti ale ziska ki nepli trouv zot tras. Me sa ros ki ti tap ar sa stati-la ti vinn enn gran montagn, ek li ti ranpli later antie.
36 “Ala rev ki to’nn fer, ek aster-la nou pou interpret li pou lerwa. 37 Twa, A lerwa, lerwa bann lerwa, twa ki Bondie lesiel inn donn rwayom, pwisans, lafors, ek laglwar, 38 ek inn donn lotorite lor bann zom partou kot zot reste, ek osi lor bann zanimo ki dan karo, lor bann zwazo ki dan lesiel ek ki’nn fer twa diriz lor zot tou, tomem sa latet ki an-or la.
39 “Me apre twa enn lot rwayom pou leve, me li, li pou pli feb ki twa; apre sa pou ena enn lot rwayom, enn trwaziem ek li, li an kwiv. Ek li pou regne lor later antie.
40 “Ek katriem rwayom la, li pou for kouma feray. Parski parey kouma feray kraz tou kitsoz ek fer zot vinn lapousier, wi, sa rwayom-la pou kraz tou sa bann rwayom-la ek li pou detrir zot net.
41 “Ek kouma to’nn trouve ki lipie-la ek bann ledwa lipie la ti fer ar feray ki melanze ar larzil,* rwayom-la pou divize; me enn parti rwayom-la pou for parey kouma feray, parski parey kouma to’nn trouve feray-la inn melanze ar larzil mou. 42 Ek kouma so bann ledwa lipie ti an feray ki’nn melanze ar larzil,* enn parti sa rwayom-la pou for ek enn parti pou feb. 43 Parey kouma to’nn trouv feray ki’nn melanze ar larzil ki mou, dan mem fason zot pou melanze avek lepep;* me zot pa pou kol zot ar zot kamarad parey kouma feray pa melanz avek larzil.
44 “Dan lepok sa bann lerwa-la, Bondie ki dan lesiel pou etabli enn rwayom ki zame pa pou detrir. Ek pa pou donn sa rwayom-la okenn lot pep. Li pou kraz tou sa bann rwayom-la ek li pou detrir* zot, ek li tousel ki pou regne pou touletan. 45 Tousala pou arive parski to’nn trouv enn ros ki’nn detase depi lor montagn. Me pa lame dimounn ki’nn fer sa ek li’nn kraz feray-la, kwiv-la, larzil-la, larzan-la, ek lor-la. Bondie Ki Gran finn fer lerwa kone ki pou arive dan lavenir. Sa rev-la li vre ek sa bann levennman-la pou arive exakteman kouma inn interpret li.”
46 Lerla, Lerwa Naboukodonozor ti tom azenou devan Daniel ek so figir ti tous later. Li ti fer sa pou montre enn gran respe anver Daniel. Apre sa li ti donn lord pou donn Daniel enn kado ek pou bril lansan pou li. 47 Lerwa ti dir Daniel: “Vremem zot Bondie li Bondie bann bondie, Segner bann lerwa, ek sa Kikenn Ki Fer Konn bann sekre la, parski to’nn kapav fer konn sa sekre-la.” 48 Lerla lerwa ti donn Daniel enn gran pozision ek boukou zoli kado. Li ti osi fer li diriz lor tou bann distrik dan Babilonn ek ti etabli li kouma enn o-fonksioner lor tou bann zom ki ena sazes dan Babilonn. 49 Ek Daniel li, li ti demann lerwa pou fer Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego siperviz travay ki ti fer dan distrik Babilonn ek lerwa ti fer sa. Me Daniel li, li ti servi dan lakour lerwa.
3 Lerwa Naboukodonozor ti fer enn stati an-or ki ti 60 koude* oter ek 6 koude* larzer. Li ti met sa stati-la dan laplenn Doura ki trouv dan distrik Babilonn. 2 Lerla Lerwa Naboukodonozor ti fer rasanble bann sef distrik,* bann fonksioner, bann gouverner, bann konseye, bann trezorye, bann ziz, bann mazistra, ek tou bann administrater bann distrik pou ki zot vinn inogirasion stati ki Lerwa Naboukodonozor ti fer ranze.
3 Alor bann sef distrik,* bann fonksioner, bann gouverner, bann konseye, bann trezorye, bann ziz, bann mazistra, ek tou bann administrater bann distrik ti rasanble pou inogirasion stati ki Lerwa Naboukodonozor ti fer. Ek zot ti debout devan stati ki Lerwa Naboukodonozor ti fer ranze. 4 Enn portparol lerwa ti dir bien for: “Ala lord ki Lerwa inn donn zot, A bann pep, bann nasion, ek bann dimounn ki koz diferan lang: 5 Kan zot tann son korn, laflit, laarp, laarp triyang, bann instriman ki ena lakord, kornemiz,* ek tou lezot instriman lamizik, zot bizin tom azenou ek ador sa stati an-or ki Lerwa Naboukodonozor inn fer ranze la. 6 Sa dimounn ki pa tom azenou pou ador sa stati-la, deswit pou zet li dan enn four dife ki bien so.” 7 Alor kan tou bann pep ti tann son korn, laflit, laarp, laarp triyang, bann instriman ki ena lakord, ek tou lezot instriman lamizik, tou bann pep, bann nasion, ek bann dimounn ki koz diferan lang ti tom azenou pou ador stati an-or ki Lerwa Naboukodonozor ti fer ranze.
8 Lerla, sertin Kaldeen ti vinn devan Lerwa ek ti met enn lakizasion lor* bann Zwif. 9 Zot ti dir Lerwa Naboukodonozor: “A lerwa, ki to viv pou touletan. 10 Twa, A lerwa, to ti donn lord ki tou zom ki tann son korn, laflit, laarp, laarp triyang, bann instriman ki ena lakord, kornemiz,* ek tou bann lezot instriman lamizik bizin tom azenou ek ador sa stati an-or la; 11 ek ninport kisann-la ki pa tom azenou ek ador sa stati-la pou bizin zet li dan four dife ki bien so. 12 Me ena sertin Zwif ki to’nn etabli kouma administrater dan distrik Babilonn: Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego, sa bann zom-la pa’nn montre okenn respe pou twa, A lerwa. Zot pa pe servi to bann bondie ek zot pe refiz pou ador sa stati an-or ki to’nn fer ranze-la.”
13 Lerla dan enn gran laraz, Naboukodonozor ti donn lord pou amenn devan li, Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego. Alor ti amenn sa bann zom-la devan lerwa. 14 Naboukodonozor ti dir zot: “Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego, eski li vre ki zot pa pe servi mo bann bondie ek ki zot pe refiz pou ador sa stati an-or ki mo’nn fer ranze la? 15 Aster-la si zot pare pou tom azenou kan zot tann son korn, laflit, laarp, laarp triyang, bann instriman ki ena lakord, kornemiz,* ek tou bann lezot instriman lamizik, ek ador sa stati ki mo’nn fer ranze la, bien bon. Me si zot refiz pou ador sa stati-la, deswit pou zet zot dan sa four dife ki bien so la. Ki sa bondie ki pou kapav sap zot dan mo lame la?”
16 Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego ti reponn lerwa: “A Naboukodonozor, nou pa bizin reponn twa lor sa size-la. 17 Si bizin, nou Bondie ki nou servi kapav sap nou dan sa four dife ki bien so la ek dan to lame, A lerwa. 18 Me mem si li pa fer li, nou fer twa kone, A lerwa, ki nou pa pou servi to bann bondie ouswa ador sa stati an-or ki to’nn fer ranze la.”
19 Lerla, Naboukodonozor ti telman dan enn gran laraz akoz Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego ki so latitid ti sanze net* anver zot, ek li ti donn lord pou fer sof sa four dife la set fwa plis ki abitie fer. 20 Li ti donn lord sertin zom for dan so larme pou atas Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego ek pou zet zot dan sa four dife ki bien so la.
21 Ti atas sa bann zom-la alor ki zot ti ankor ena zot manto, zot linz, zot tok, ek tou seki ti ena lor zot, ek ti zet zot dan sa four dife ki bien so la. 22 Lord ki lerwa ti done ti telman dir ek sa four dife la ti telman so, ki sa bann zom ki ti amenn Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego la ti mor avek bann laflam dife. 23 Me sa trwa zom-la, Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego ti ankor atase kan zot ti tom dan sa four dife ki bien so la.
24 Lerla Lerwa Naboukodonozor ti gagn per ek deswit li ti leve ek li ti dir so bann ofisie ki ena enn gran pozision: “Eski nou pa ti atas trwa zom ek nou ti zet zot dan dife?” Zot ti reponn lerwa: “Wi, nou lerwa.” 25 Li ti dir: “Gete! Mo trouv kat zom pe marse omilie dife, zot nepli atase ek nanye pa pe ariv zot, ek katriem-la resanble enn garson bann bondie.”
26 Naboukodonozor ti vinn pre kot laport sa four dife ki ti bien so la ek ti dir: “Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego, zot bann serviter Bondie Pli Lao, sorti ek vinn la!” Lerla Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego ti sorti depi omilie dife-la. 27 Ek bann sef distrik,* bann fonksioner, bann gouverner, ek bann ofisie lerwa ki ena enn gran pozision ki ti rasanble laba, ti trouve ki dife-la pa ti’nn ena okenn lefe* lor lekor sa bann zom-la. Pa mem enn brin seve lor zot latet ti brile, zot manto ti res parey, ek pa ti mem ena loder lafime lor zot.
28 Lerla Naboukodonozor ti dir: “Ki Bondie Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego gagn louanz, limem ki’nn avoy so anz ek ki’nn sov so bann serviter. Zot inn fer li konfians, zot inn al kont lord lerwa ek zot ti prefer mor* olie ki zot servi ouswa ador enn lot bondie apart zot Bondie. 29 Alor mo pe pas enn lalwa: Si ninport ki pep, nasion, ouswa dimounn ki koz diferan lang dir enn kitsoz kont Bondie Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego, pou koup zot bout-bout, ek fer zot lakaz vinn bann latrinn piblik;* parski pena okenn lot bondie ki kapav sap kikenn kouma sann-la.”
30 Lerla lerwa ti donn Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego enn pli gran pozision* dan distrik Babilonn.
4 Lerwa ti ekrir: “Ala mesaz Lerwa Naboukodonozor pou tou bann pep, bann nasion, ek bann dimounn ki koz diferan lang ki res partou lor later: Ki zot ena lape an-abondans! 2 Mo kontan pou fer zot konn bann sign ek bann kitsoz extraordiner ki Bondie Pli Lao inn fer pou mwa. 3 So bann sign bien gran, ek bann kitsoz extraordiner ki li fer bien pwisan! So rwayom se enn rwayom ki dire pou touletan, ek li regne zenerasion apre zenerasion.
4 “Mwa, Naboukodonozor, mo ti trankil dan mo lakaz ek tou ti pe pas bien dan mo pale. 5 Mo’nn gagn enn rev ki’nn fer mwa per. Letan mo ti pe alonze lor mo lili, mo’nn trouv bann zimaz ek bann vizion ki’nn fer mwa extra per. 6 Alor mo’nn donn lord pou ki amenn devan mwa tou bann zom ki ena sazes dan Babilonn, pou ki zot interpret mo rev.
7 “Lerla bann pret ki fer mazik, bann ki invok bann lespri, bann Kaldeen,* ek bann astrolog ti vini. Kan mo ti rakont zot mo rev, zot pa ti kapav interpret rev-la pou mwa. 8 Finalman, Daniel ki apel osi Belsatzar, dapre nom mo bondie, ti vinn devan mwa. Daniel ti ena lespri bann bondie ki sin, ek mo ti rakont li rev-la:
9 “‘A Belsatzar! sef bann pret ki fer mazik, mo konn bien ki lespri bann bondie ki sin lor twa. Pou twa pena okenn sekre ki tro difisil pou to fer kone. Alor, explik mwa bann vizion ki mo’nn fer dan mo rev ek interpret rev-la pou mwa.
10 “‘Kan mo ti pe dormi lor mo lili mo’nn gagn bann vizion. Mo’nn trouv enn pie omilie later, ek li ti bien-bien ot. 11 Pie-la inn pouse ek li’nn vinn for, ek so bout ki lao ti ariv ziska dan lesiel, ek ti kapav trouv li partou lor later. 12 So bann fey ti bien zoli, ek li ti ranpli ar frwi. Lor pie-la ti ena manze pou zot tou. Bann zanimo ki dan karo ti vinn anba la pou gagn lonbraz, bann zwazo ki dan lesiel ti res lor so bann brans, ek tou bann kreatir vivan ti gagn manze gras-a sa pie-la.
13 “‘Kan mo’nn gagn sa bann vizion-la lor mo lili, mo’nn trouv enn mesaze,* enn kikenn ki sin, ki ti pe desann depi lesiel. 14 Li ti kriye bien for: “Koup pie-la, koup so bann brans, tir so bann fey, ek fann so bann frwi partou! Ki bann zanimo ki anba la sove, ek ki bann zwazo sove depi so bann brans. 15 Me les siko-la ek so rasinn dan later parmi bann lerb dan laplenn ek met enn serk an feray ek enn serk an kwiv otour siko-la. Les laroze ki sorti dan lesiel mouy li, ek les li res ansam avek bann zanimo parmi bann lerb. 16 Les so leker sanze, ki li nepli ena enn leker imin me enn leker zanimo. Ek les set letan* pas lor li. 17 Se bann mesaze* ki anons sa desizion-la, se bann ki sin ki donn sa lord-la, pou ki bann dimounn kapav kone ki sa Kikenn Ki Pli Lao la li Sef dan rwayom bann dimounn ek ki li donn sa, dimounn ki li anvi, ek li mem etabli lor sa rwayom-la pli tipti parmi bann zom.”
18 “‘Ala rev ki mwa, Lerwa Naboukodonozor, inn fer. Aster-la twa, A Belsatzar, interpret li pou mwa, parski tou bann lezot zom ki ena sazes dan mo rwayom pa pe kapav interpret sa rev-la pou mwa. Me twa to kapav fer li, parski lespri bann bondie ki sin lor twa.’
19 “Alor Daniel, ki apel Belsatzar, ti sezi pandan enn moman, ek seki li ti pe panse ti fer li gagn per.
“Lerwa ti dir li, ‘A Beltsatzar, pa les sa rev-la ek seki li vedir fer twa gagn per.’
“Belsatzar ti reponn, ‘A mo segner, ki sa rev-la realiz lor bann ki ena laenn pou twa, ek ki seki li vedir realiz lor to bann lennmi.
20 “‘To ti trouv enn pie ki ti pouse ek ki ti vinn for. So bout ki lao ti ariv ziska dan lesiel ek ti kapav trouv li partou lor later. 21 So bann fey ti zoli, li ti ranpli ar frwi ek lor la ti ena manze pou zot tou. Bann zanimo dan karo ti vinn anba sa pie-la pou reste ek bann zwazo ki dan lesiel ti vinn lor so bann brans pou reste. 22 Sa pie-la se twa, A lerwa, parski to’nn vinn gran ek to’nn vinn for. To pwisans inn grandi ek inn ariv ziska dan lesiel, ek to regne ziska dan bout later.
23 “‘Ek lerwa ti trouv enn mesaze,* enn kikenn ki sin, ki ti pe desann depi lesiel ek ki ti pe dir: “Koup pie-la ek detrir li, me les siko-la ek so rasinn dan later parmi bann lerb dan laplenn. Ek met enn serk an feray ek enn serk an kwiv otour siko-la. Les laroze ki sorti dan lesiel mouy li, ek les li res ansam avek bann zanimo dan karo ziska ki set letan* pas lor li.” 24 A lerwa, ala seki sa rev-la vedir; se seki bizin ariv mo segner lerwa, se sa Kikenn Ki Pli Lao la ki’nn pran sa desizion-la. 25 Pou tir twa parmi bann zom, ek to pou al res avek bann zanimo ki dan karo, ek pou donn twa lerb pou manze parey kouma bann toro. Ek laroze ki sorti depi lesiel pou mouy twa ek set letan* pou pas lor twa, ziska ki to konpran ki sa Kikenn Ki Pli Lao la limem ki Sef dan rwayom bann dimounn ek li donn sa rwayom-la dimounn ki li anvi.
26 “‘Me parski’nn dir pa tous siko pie-la ek so bann rasinn, to rwayom pou revinn pou twa apre ki to’nn kone ki se lesiel ki pe dirize. 27 Akoz sa, A lerwa, silteple aksepte mo konsey. Aret fer bann pese ki to pe fer ek fer seki bon, ek aret fer bann move kitsoz ek ena konpasion pou bann pov. Kitfwa lerla to pou kontign prospere.’”
28 Tousala ti ariv Lerwa Naboukodonozor.
29 Douz mwa apre, lerwa ti pe marse lao lor pale rwayal ki trouv dan Babilonn. 30 Lerwa ti pe dir: “Eski pa samem Gran Babilonn ki momem mo’nn konstrir pou lakaz rwayal, gras-a mo prop lafors ek mo prop pwisans, ek pou montre mo laglwar ek mo grander?”
31 Pandan ki lerwa ti ankor pe dir sa, enn lavwa ki sorti depi lesiel ti dir: “Ala enn mesaz pou twa, A Lerwa Naboukodonozor, ‘Finn tir to rwayom ar twa, 32 ek pe tir twa parmi bann zom. To pou al res avek bann zanimo ki dan karo ek pou donn twa lerb pou manze parey kouma bann toro, ek set letan* pou pas lor twa ziska ki to konpran ki sa Kikenn Ki Pli Lao la limem ki Sef dan rwayom bann dimounn ek li donn sa rwayom-la dimounn ki li anvi.’”
33 Deswit sa parol-la ti realize lor Naboukodonozor. Inn tir li parmi bann dimounn ek li ti koumans manz lerb parey kouma bann toro. So lekor ti mouye ar laroze ki sorti dan lesiel, so seve ti vinn long parey kouma bann plim enn leg, ek so bann zong ti vinn kouma bann grif enn zwazo.
34 “Alafin sa peryod-la, mwa, Naboukodonozor, mo ti get lesiel ek mo ti regagn mo lintelizans. Lerla mo ti loue sa Kikenn Ki Pli Lao la ek mo ti donn laglwar ek louanz sa Kikenn ki viv pou touletan la, parski li regne pou touletan ek so rwayom pou touzour la zenerasion apre zenerasion. 35 Tou bann dimounn ki res lor later zot nanye ditou konpare ar li, ek li fer seki li anvi avek larme ki dan lesiel ek bann dimounn ki res lor later. Ek pena personn ki kapav anpes li* fer kitsoz ouswa dir li, ‘Ki to’nn fer?’
36 “Dan sa ler-la mo ti regagn mo lintelizans, ek mo ti regagn laglwar mo rwayom, mo grander, ek mo bote. Bien vit mo bann ofisie ki ena enn gran pozision ek mo bann dimounn inportan ti rekoumans vinn get mwa, ek mo ti regagn mo rwayom, ek boukou plis laglwar ankor.
37 “Aster-la mwa, Naboukodonozor, mo pe loue, donn loner, ek donn laglwar Lerwa ki dan lesiel, parski tou seki li fer zot vre ek so bann fason azir drwat, ek parski li kapav imilie bann ki ena lorgey.”
5 Dan lepok ki Baltazar ti lerwa, li ti fer enn gran fet pou mil dimounn inportan, ek li ti pe bwar divin devan zot. 2 Kan li ti sou, Baltazar ti donn enn lord pou amenn bann istansil an-or ek an-arzan ki so papa Naboukodonozor ti pran dan tanp Zerizalem, pou ki lerwa ek so bann dimounn inportan, so bann konkibinn, ek so bann lezot fam kapav bwar ladan. 3 Lerla zot ti amenn bann istansil an-or ki ti’nn pran dan tanp ki ti dan lakaz Bondie dan Zerizalem, ek lerwa ek so bann dimounn inportan, so bann konkibinn ek so bann lezot fam ti bwar ladan. 4 Zot ti bwar divin ek zot ti loue bann bondie ki an-or, an-arzan, an kwiv, an feray, an dibwa, ek an ros.
5 Dan sa moman lamem, bann ledwa lame enn zom ti aparet ek ti koumans ekrir lor miray pale lerwa ki ti anfas ar stenn lalanp. Ek lerwa ti kapav trouv sa lame-la* kan li ti pe ekrir. 6 Lerla lerwa ti vinn blem* ek so bann panse ti fer li gagn extra per, so laans ti tranble ek so bann zenou ti koumans tap ansam.
7 Lerwa ti kriye for pou fer apel bann ki invok bann lespri, bann Kaldeen,* ek bann astrolog. Lerwa ti dir bann zom ki ena sazes dan Babilonn: “Ninport ki zom ki lir sa lekritir-la ek interpret li pou mwa, pou met enn linz mov lor li, enn lasenn an-or otour so likou, ek li pou regne kouma trwaziem dimounn pli inportan dan rwayom.”
8 Lerla tou bann zom lerwa ki ena sazes ti rantre. Me zot pa ti kapav lir lekritir-la ouswa interpret li pou lerwa. 9 Alor Lerwa Baltazar ti gagn bien per ek so figir ti vinn blem ek so bann dimounn inportan ti dan enn gran konfizion.
10 Akoz seki lerwa ek so bann dimounn inportan ti dir, larenn ti vinn dan lasal resepsion. Larenn ti dir li: “A lerwa, ki to viv pou touletan. Pa les to bann panse fer twa per, ni les to figir vinn blem. 11 Ena enn zom* dan to rwayom ki ena lespri bann bondie ki sin. Dan lepok to papa, ti trouve ki sa zom-la ti ena konesans,* bon zizman, ek sazes ki parey kouma sazes ki sorti kot bann bondie. To papa, Lerwa Naboukodonozor, ti fer li vinn sef lor bann pret ki fer mazik, bann ki invok bann lespri, bann Kaldeen,* ek bann astrolog; A lerwa, se to papa ki ti fer sa. 12 Parski Daniel ki lerwa ti apel Belsatzar ti ena enn lespri extraordiner, konesans, ek bon zizman pou interpret bann rev, pou explik bann zedmo, ek pou regle bann problem konplike.* Aster-la silteple, fer apel Daniel ek li pou interpret sa pou twa.”
13 Alor ti amenn Daniel devan lerwa. Lerwa ti demann Daniel: “Eski tomem Daniel ki mo papa lerwa ti amenn depi Zida pou vinn an exil? 14 Mo’nn tande ki to ena lespri bann bondie lor twa, ek inn trouve ki to ena konesans,* bon zizman, ek enn sazes extraordiner. 15 Inn amenn bann zom ki ena sazes ek bann ki invok bann lespri devan mwa pou lir sa lekritir-la ek pou interpret li pou mwa, me zot pa pe kapav interpret mesaz-la. 16 Me mo’nn tann dir ki twa, to kapav interpret bann kitsoz ek regle bann problem konplike.* Aster-la si to kapav lir sa lekritir-la ek interpret li pou mwa, pou met enn linz mov lor twa, enn lasenn an-or otour to likou, ek to pou regne kouma trwaziem dimounn pli inportan dan rwayom.”
17 Lerla Daniel ti reponn lerwa: “To kapav gard to bann kado ek donn sa lezot. Me kanmem sa, mo pou lir lekritir-la pou lerwa ek interpret li pou li. 18 To bizin kone, A lerwa, ki se Bondie Pli Lao ki ti donn Naboukodonozor to papa rwayom, laglwar, loner, ek grander. 19 Akoz laglwar ki Bondie ti donn li, tou bann pep, bann nasion, ek bann dimounn ki koz diferan lang ti tranble ar laper devan li. Parski li ti touy ouswa les viv, dimounn ki li ti anvi, ek li ti donn laglwar ouswa imilie, dimounn ki li ti anvi. 20 Me kan so leker ti ranpli ar lorgey ek li ti fer latet dir ek ti vinn gran-nwar, ti tir li lor tronn so rwayom ek ti tir so laglwar ar li. 21 Ti tir li parmi bann zom ek ti fer so leker vinn parey kouma leker enn zanimo, ek li ti res parmi bann bourik sovaz. Ti donn li lerb pou manze parey kouma bann toro, ek so lekor ti mouye ar laroze ki sorti dan lesiel, ziska ki li ti konpran ki sa Bondie Pli Lao la limem ki Sef dan rwayom bann dimounn ek li etabli bann dimounn ki li anvi lor sa rwayom-la.
22 “Me twa, so garson Baltazar, to pa’nn imilie twa,* mem si to ti konn tousala. 23 Okontrer, to’nn rebel kont Segner ki dan lesiel ek to’nn fer zot amenn bann istansil ki ti dan so lakaz. Lerla, twa ek to bann dimounn inportan, to bann konkibinn, ek to bann lezot fam inn bwar divin ladan ek zot inn loue bann bondie ki an-or, an-arzan, an kwiv, an feray, an dibwa, ek an ros, bann bondie ki pa trouv nanye, pa tann nanye, ek pa konn nanye. Me to pa’nn donn laglwar Bondie ki ena pouvwar lor to lavi ek lor tou seki to fer.* 24 Akoz sa, Bondie inn avoy sa lame-la ek li’nn fer li ekrir sa lekritir-la. 25 Ala seki sa lame-la inn ekrir: MENE, MENE, TEKEL, EK PARSINN.
26 “Ala seki sa bann parol-la vedir: MENE, vedir ki Bondie finn kont bann zour to rwayom ek finn amenn so lafin.
27 “TEKEL, vedir ki finn pez twa lor enn balans ek finn trouve ki to pa ase lour.
28 “PERES, vedir ki’nn diviz to rwayom ek ki’nn donn sa bann abitan Medi ek Pers.”
29 Lerla Baltazar ti donn lord ek zot ti met enn linz mov lor Daniel ek zot ti met enn lasenn an-or otour so likou; ek zot ti anonse ki li pou regne kouma trwaziem dimounn pli inportan dan rwayom.
30 Sa lanwit lamem ti touy Baltazar, lerwa bann Kaldeen. 31 Ek Daryis ki ti sorti Medi ti gagn rwayom-la; li ti ena apepre 62 an.
6 Daryis ti trouv sa enn bon kitsoz pou etabli 120 sef distrik* lor tou so rwayom. 2 Lerwa ti etabli trwa ofisie ki ti ena enn gran pozision pou siperviz travay sa bann sef distrik* la pou ki li pa fer okenn lapert. Ek Daniel ti enn parmi sa trwa ofisie-la. 3 Me Daniel ti montre ki li ti plis kalifie ki bann lezot ofisie ki ti ena enn gran pozision ek bann sef distrik,* parski li ti ena enn lespri extraordiner. Ek lerwa ti ena lintansion pou donn li enn gran pozision lor so rwayom an-antie.
4 Sa lepok-la, bann ofisie ki ti ena enn gran pozision ek bann sef distrik* ti pe rod bann rezon pou akiz Daniel dan fason ki li ti pe zer bann kitsoz dan gouvernman,* me zot pa ti reisi trouv nanye, ni okenn magouy, parski li ti enn kikenn ki ti kapav fer konfians, ki pa ti fer neglizans, ek ki pa ti fer okenn koripsion. 5 Alor sa bann zom-la ti dir: “Nou pa pou trouv nanye pou akiz Daniel, amwin ki nou trouv enn kitsoz ki ena enn rapor avek lalwa so Bondie.”
6 Alor, sa bann ofisie ki ti ena enn gran pozision la ek sa bann sef distrik* la ti fer enn lekip pou al get lerwa. Ek zot ti dir li: “A Lerwa Daryis, ki to viv pou touletan. 7 Tou bann ofisie lerwa, bann fonksioner, bann sef distrik,* bann ofisie ki ena enn gran pozision dan rwayom, ek bann gouverner finn zwenn ansam pou fer lerwa etabli enn lalwa ek pou met enn linterdiksion: Pandan 30 zour, si kikenn priye* ninport ki bondie ouswa ninport ki zom apart twa, A lerwa, pou bizin zet li dan lakav* bann lion. 8 Ek aster-la, A lerwa, fer pas sa lalwa-la ek sign li pou ki pa sanz sa, parski personn pa kapav kennsel lalwa bann abitan Medi ek Pers.”
9 Lerla Lerwa Daryis ti sign sa lalwa-la ek sa linterdiksion-la.
10 Me deswit kouma Daniel ti aprann ki ti sign sa lalwa-la, li ti al kot li ek bann lafnet so lasam ki lao ti ouver dan direksion Zerizalem. Trwa fwa par zour li ti azenou, li ti priye, ek li ti loue so Bondie, parey kouma li ti abitie fer avan sa. 11 Dan sa moman-la, sa bann zom-la ti debark kot Daniel ek zot ti trouv li pe priye ek sipliy so Bondie pou gagn so faver.
12 Alor, zot ti al get lerwa ek zot ti rapel li linterdiksion ki li ti’nn mete: “A lerwa, eski to pa ti sign enn linterdiksion ki dir ki pandan 30 zour fode pa ki enn zom priye* ninport ki bondie ouswa ninport ki zom apart twa, sinon pou bizin zet li dan lakav bann lion?” Lerwa ti reponn: “Wi, li vre ki dapre lalwa bann abitan Medi ek Pers, personn pa kapav kennsel sa lalwa-la.” 13 Deswit zot ti dir lerwa: “Daniel, enn parmi bann dimounn ki ti amene depi Zida pou vinn an exil, pena okenn respe pou twa, A lerwa, ni pou linterdiksion ki to’nn signe, parski trwa fwa par zour li pe priye.” 14 Deswit kouma lerwa ti tann sa, sa ti bien fatig li, ek li ti esey trouv enn fason pou sap Daniel. Ziska ki soley kouse li ti fer tou seki li kapav pou sap li. 15 Finalman, sa bann zom-la ti fer enn lekip pou al get lerwa ek zot ti dir lerwa: “A lerwa, pa bliye ki dapre lalwa bann abitan Medi ek Pers, personn pa kapav sanz ninport ki linterdiksion ouswa lalwa ki lerwa inn etabli.”
16 Apre ki lerwa ti donn lord, bann-la ti amenn Daniel ek ti zet li dan lakav bann lion. Lerwa ti dir Daniel: “To Bondie ki to pe kontign servi pou sap twa.” 17 Lerla ti amenn enn ros ek ti met sa devan lantre* lakav-la, ek lerwa ti servi so bag ki li servi pou sele ek bag ki so bann dimounn inportan servi pou sele, pou sel sa ros-la, pou ki pa sanz desizion ki’nn pran kont Daniel.
18 Apre sa, lerwa ti al dan so pale. Li ti gard karem aswar ek li ti refiz tou bann divertisman,* ek li pa ti kapav dormi.* 19 Finalman kouma ti fer lizour, lerwa ti leve ek ti degaze al kot lakav bann lion. 20 Kan li ti ariv pre ar lakav-la, li ti kriye Daniel avek enn lavwa tris. Lerwa ti demann Daniel: “A Daniel, serviter Bondie vivan, eski to Bondie ki to pe kontign servi inn reisi sap twa ar bann lion?” 21 Deswit Daniel ti dir lerwa: “A lerwa, ki to viv pou touletan. 22 Mo Bondie inn avoy so anz ek li’nn ferm lagel bann lion, ek zot pa’nn fer mwa okenn ditor, parski li’nn trouve ki mo inosan ek ki mo pa’nn fer twa okenn ditor, A lerwa.”
23 Lerwa ti extra kontan, ek li ti donn lord pou tir Daniel dan sa lakav-la. Kan ti tir Daniel dan sa lakav-la, li pa ti ena okenn dimal, parski li ti’nn met so konfians dan so Bondie.
24 Apre sa, lerwa ti donn enn lord ek ti fer amenn bann zom ki ti’nn akiz* Daniel, ek ti zet zot dan lakav bann lion, ansam avek zot bann garson ek zot fam. Zot pa ti ankor ariv dan fon lakav-la ki bann lion ti sot lor zot ek ti kraz tou zot bann lezo.
25 Lerla, Lerwa Daryis ti ekrir tou bann pep, bann nasion, ek bann dimounn ki koz diferan lang ki res partou lor later, ek li ti dir: “Ki zot gagn boukou lape! 26 Mo pe donn enn lord pou ki partou dan mo rwayom bann dimounn ena enn gran respe pou Daniel so Bondie. Parski limem Bondie vivan ek li existe pou touletan. So rwayom zame pa pou detrir, ek li pou regne* pou touletan. 27 Li delivre, li sape, ek li fer bann gran sign ek bann mirak dan lesiel ek lor later, parski li’nn delivre Daniel ar lapat bann lion.”
28 Alor, tou ti pas bien pou Daniel dan rwayom Daryis ek dan rwayom Siris ki ti enn Pers.
7 Dan premie lane Baltazar, lerwa Babilonn, pandan ki Daniel ti pe alonze lor so lili, li ti fer enn rev ek li ti gagn bann vizion. Lerla li’nn ekrir sa rev-la; li’nn ekrir tou seki li’nn trouve. 2 Daniel ti dir:
“Mo ti trouv bann vizion aswar, ek gete! sa kat divan lesiel la ti pe fer sa gran lamer-la demonte. 3 Ek kat gro bebet ti sorti dan lamer, sakenn ti diferan ar so kamarad.
4 “Premie bebet-la ti kouma enn lion, ek li ti ena lezel kouma enn leg. Mo’nn kontign gete ziska ki ras so bann lezel, ek ti lev li depi later ek ti fer li debout lor so de lapat parey kouma enn zom debout lor so lipie, ek inn donn li leker enn zom.
5 “Ek gete! enn lot bebet, enn deziem, ki ti kouma enn lours. Li ti lev enn kote, ek ti ena trwa kot dan so lagel ant so bann ledan; ek ti dir li, ‘Ale, al manz boukou laviann.’
6 “Apre sa mo ti kontign gete, ek gete! ti ena enn lot bebet, ki ti kouma enn leopar, me lor so ledo li ti ena kat lezel ki parey kouma lezel enn zwazo. Ek sa bebet-la ti ena kat latet, ek ti donn li lotorite pou dirize.
7 “Apre sa mo ti kontign trouv bann vizion aswar. Ek mo ti trouv enn katriem bebet, li ti fer per, li ti fer extra per, ek li ti ena enn lafors ki depas seki normal. Li ti ena bann gro ledan an feray. Li ti pe devore ek kraze, ek seki ti reste, li ti pe kraz sa anba so lapat. Ek li ti bien diferan ar tou bann lezot bebet ki ti avan li, ek li ti ena dis korn. 8 Letan mo ti kontign get sa bann korn-la, gete! enn lot ti korn ti pouse parmi zot, ek ti ras trwa parmi sa bann premie korn-la devan li. Ek gete! korn-la ti ena bann lizie kouma lizie bann dimounn, ek li ti ena enn labous ki ti pe koze dan enn fason arogan.*
9 “Mo ti kontign gete ziska ki instal bann tronn ek ki sa Kikenn Ki’nn Existe Depi Lontan la* asize. So linz ti blan parey kouma lanez, ek so seve lor so latet ti parey kouma lalenn prop. So tronn ti bann laflam dife; bann larou tronn-la ti enn dife bien for. 10 Enn larivier dife ti pe koule ek ti pe sorti devan li. Plizir milye* ti pe kontign servi li, ek plizir milyon* ti debout devan li. Lakour ti pran plas, ek ti ouver bann liv.
11 “Dan sa ler-la, mo ti kontign gete akoz bann parol arogan* ki sa korn-la ti pe dir; mo ti kontign gete ziska ki ti’nn touy sa bebet-la ek ki ti’nn zet so lekor dan dife ek ti’nn detrir li. 12 Me finn tir ar bann bebet-la lotorite ki zot ti ena pou dirize, ek finn les zot kontign viv pandan enn tan ek enn lepok.
13 “Mo ti kontign trouv bann vizion aswar, ek gete! enn kikenn ki resanble garson enn zom ti pe vini avek bann niaz dan lesiel. Li ti gagn permision pou rant kot sa Kikenn Ki’nn Existe Depi Lontan la,* ek zot ti amenn li pre devan Li. 14 Ek ti donn li lotorite pou dirize, loner, ek enn rwayom, pou ki bann pep, bann nasion, ek bann dimounn ki koz diferan lang, zot tou zot servi li. Li pou regne pou touletan, so pouvwar pa pou disparet, ek so rwayom pa pou detrir.
15 “Me mwa, Daniel, mo ti trakase parski bann vizion ki mo ti gagne ti fer mwa per. 16 Mo ti al pre ar enn parmi bann ki ti pe debout laba. Mo ti demann li seki sa bann kitsoz-la vremem vedir. Li ti reponn mwa ek li ti fer mwa konn seki sa bann kitsoz-la vedir:
17 “‘Sa kat gro bebet-la reprezant kat lerwa ki pou leve lor later. 18 Me bann sin ki pou Bondie Siprem pou gagn rwayom-la, ek rwayom-la pou vinn pou zot pou touletan, wi, pou touletan.’
19 “Lerla mo ti anvi konn plis lor sa katriem bebet-la, ki ti diferan avek tou bann lezot bebet. Li ti fer extra per, avek so bann ledan an feray ek so bann grif an kwiv. Li ti pe devore ek kraze, ek seki ti reste, li ti kraz sa anba so lapat. 20 Mo ti anvi konn osi lor bann dis korn ki ti lor so latet, ek lor sa lot korn ki ti pouse la ek devan ki trwa korn ti tonbe; sa korn ki ti ena bann lizie ek enn labous ki ti pe koze dan enn fason arogan la* ek ki ti paret pli gro ki bann lezot-la.
21 “Mo ti kontign gete letan sa korn-la ti pe lager avek bann sin, ek li ti pe gagn laviktwar lor zot, 22 ziska ki sa Kikenn Ki’nn Existe Depi Lontan la* ti vini ek ti rann enn zizman dan faver bann sin ki pou Bondie Siprem, ek letan fixe ti arive pou ki bann ki sin pran rwayom-la.
23 “Ala seki li ti dir: ‘Sa katriem bebet-la li enn katriem rwayom ki pou leve lor later. Li pou diferan ar tou sa bann lezot rwayom-la, ek li pou devor later an-antie ek li pou mars lor li ek kraz li. 24 Bann dis korn-la, zot dis lerwa ki pou leve depi sa rwayom-la. Ek kanmem sa enn lot lerwa pou leve apre zot, ek li pou diferan ar bann premie lerwa-la, ek li pou imilie trwa lerwa. 25 Li pou koz kont sa Kikenn Ki Pli Lao la, ek li pou kontign persekit bann sin ki pou Bondie Siprem. Li pou esey sanz bann letan ek lalwa, ek pou livre zot dan so lame pandan enn letan, bann letan, ek lamwatie enn letan.* 26 Me Lakour ti pran plas, ek zot ti tir lotorite ki li ti ena pou dirize, pou ki li disparet ek pou ki detrir li net.
27 “‘Ek inn donn pep ki sin ki pou Bondie Siprem, rwayom, lotorite pou dirize, ek pouvwar bann rwayom ki anba lesiel. Zot rwayom se enn rwayom ki dire pou touletan, ek tou bann rwayom pou servi zot ek obeir zot.’
28 “Ala seki mo ti trouve dan mo rev. Ek mwa, Daniel, mo ti telman gagn per ki mo ti vinn blem.* Me mo ti kontign gard sa bann kitsoz-la dan mo leker.”
8 Dan trwaziem lane regn Lerwa Baltazar, mwa Daniel mo ti gagn enn lot vizion, apre sa vizion ki mo ti gagne avan la. 2 Mo ti gagn enn vizion ek kan mo ti pe gete mo ti dan sitadel* Siz, ki dan distrik Elam; mo ti pe get sa vizion-la ek mo ti akote ar larivier* Oulay. 3 Kan mo’nn lev mo lizie, gete! ti ena enn mouton mal ki ti pe debout devan larivier-la, ek li ti ena de korn. De korn-la ti ot, me enn ladan ti pli ot ki so kamarad, ek seki ti pli ot la ti pouse apre. 4 Mo ti trouv mouton mal la pe donn kout korn dan direksion Lwes, dan direksion Lenor, ek dan direksion Lesid, ek okenn bebet sovaz pa ti kapav debout devan li, ek pa ti ena personn ki ti kapav sap bann-la anba so lotorite.* Li ti fer kouma li anvi ek li ti azir dan enn fason arogan.
5 Mo ti kontign gete, ek gete! ti ena enn bouk ki ti pe sorti dan direksion Lwes* ki ti pe vini. Li ti travers later an-antie san ki li tous anba. Ek bouk-la ti ena enn gro korn ant so bann lizie. 6 Li ti pe vinn dan direksion mouton mal ki ti ena de korn la, sa mouton ki mo ti trouve pe debout devan larivier la. Li ti pe galoup dan so direksion dan enn gran laraz.
7 Mo ti trouv li pe vinn pre ar mouton mal la ek li ti bien ankoler ar li. Li ti atak mouton mal la ek li ti kas so de korn ek mouton mal la pa ti ena lafors pou tini dibout devan li. Li ti zet mouton mal la anba ek li ti kraz li ar so lapat, ek personn pa ti kapav sap mouton mal la anba so lotorite.*
8 Lerla bouk-la ti azir dan enn fason arogan plis ki bizin, me deswit kouma li’nn vinn bien for sa gro korn-la ti kase; lerla kat gro korn ti pouse dan plas sa enn korn la, dan direksion kat divan ki sorti dan kat kwin later.
9 Enn ti korn ti sorti parmi enn sa bann korn-la. Li ti kontign grandi ek li ti al dan direksion Lesid, dan direksion Les,* ek dan direksion Zoli Pei.* 10 Li ti telman grandi ki li ti ariv ziska larme ki dan lesiel, ek li ti fer sertin dan larme-la ek sertin zetwal tom lor later, ek li ti kraz zot anba so lapat. 11 Li ti azir dan enn fason arogan mem kont Prins larme, ek ti aret bann sakrifis ki ti ofer li* toulezour, ek ti zet anba so plas ki sin ki ti bien etabli. 12 Akoz pese, ti livre ar korn-la enn larme ansam avek bann sakrifis ki ofer toulezour; korn-la ti kontign zet laverite anba lor later, ek li ti fer seki li ti anvi ek li ti reisi.
13 Ek mo ti tann enn kikenn ki sin koze, ek enn lot kikenn ki sin dir ar sa kikenn ki pe koze la: “Ziska kan ankor vizion konsernan bann sakrifis ki ofer toulezour, ek pese ki amenn maler pou kontigne, pou ki kraz plas ki sin ek larme toule-de?” 14 Lerla li ti dir mwa: “Ziska ki 2,300 lanwit ek gramatin pase; ek vremem plas ki sin pou vinn dan kondision ki li ti bizin ete.”
15 Pandan ki mwa, Daniel, mo ti gagn sa vizion-la ek mo ti pe sey konpran li, enn kout mo’nn trouv enn kikenn ki resanble enn zom pe debout devan mwa. 16 Lerla, mo ti tann lavwa enn zom ki ti omilie larivier Oulay, ek li ti kriye: “Gabriel, fer li konpran seki li’nn trouve.” 17 Alor li ti vinn pre ar plas kot mo ti pe deboute, me kan li ti vini mo ti gagn telman per ki mo ti tom azenou ek mo fron ti tous later. Li ti dir mwa: “A garson enn zom, to bizin konpran ki sa vizion-la li pou lepok lafin.” 18 Me pandan ki li ti pe koz avek mwa, mo’nn gagn enn gro somey ek mo figir ti tous anba. Alor, li ti tous mwa ek li ti fer mwa debout dan plas kot mo ti ete. 19 Lerla li ti dir: “Mo pe fer twa kone seki pou arive dan peryod final koler Bondie, parski sa pou arive pandan letan fixe dan lepok lafin.
20 “Sa mouton mal ki to’nn trouve ki ena de korn la reprezant bann lerwa Medi ek Pers. 21 Sa bouk ki ena boukou pwal la reprezant lerwa Lagres; ek sa gran korn ki ti ant so de lizie la reprezant premie lerwa. 22 Kan sa korn-la finn kase, kat korn finn leve dan so plas. Zot reprezant kat rwayom ki pou leve ek ki pou sorti dan nasion sa lerwa-la, me zot pa pou ena mem lafors ki sa lerwa-la.
23 “Ek dan peryod final zot regn, kan bann move kitsoz ki bann dimounn ki fer pese pou ariv zot limit, enn lerwa bien violan ki konpran bann parol ki konplike* pou leve. 24 Li pou vinn bien pwisan, me pa par so prop lafors. Li pou amenn destriksion dan enn fason extraordiner, li pou reisi seki li fer, ek li pou azir dan enn fason efikas. Li pou detrir bann ki for ek osi sa pep ki sin la. 25 Ek dan enn fason rize, li pou servi bann manigans pou reisi; ek dan so leker li pou donn limem laglwar; ek pandan enn peryod kot bann dimounn pou santi zot an sekirite,* li pou detrir boukou. Li pou mem opoz li ar Prins bann prins, me pou kraz li. Selman, pa lame bann dimounn ki pou fer sa.
26 “Seki’nn dir dan vizion konsernan bann lanwit ek bann gramatin li vre. Me to bizin gard sa vizion-la sekre, parski li konsern enn lepok ki bien lwin dan lavenir.”*
27 Me mwa, Daniel, mo ti santi mwa extra fatige ek mo ti malad pandan plizir zour. Apre sa, mo ti leve ek mo ti kontign fer travay lerwa; me mo ti dan konfizion akoz seki mo ti’nn trouve, ek personn pa ti kapav konpran sa.
9 Dan premie lane Daryis garson Asieris, enn desandan bann abitan Medi ki ti vinn lerwa lor rwayom bann Kaldeen, 2 dan premie lane so regn, mwa Daniel, mo’nn arive konpran gras-a bann liv,* dapre seki Zeova ti dir profet Zeremi, komie lane Zerizalem ti pou res abandone, setadir 70 an. 3 Alor mo ti tourn mwa* ar Zeova vre Bondie, mo ti sipliy li dan lapriyer, mo ti gard karem, mo ti met enn latwal sak lor mwa, ek mo ti zet lasann lor mwa. 4 Mo ti priye Zeova mo Bondie, mo ti konfes nou pese, ek mo ti dir:
“A Zeova vre Bondie, twa ki gran ek inpresionan, twa ki respekte to lalians, ek ki montre to lamour fidel anver bann ki kontan twa ek anver bann ki obeir to bann komannman, 5 nou’nn fer pese, nou’nn fer bann move kitsoz, nou’nn azir dan enn move fason, ek nou’nn rebel kont twa. Nou’nn vir ledo ar to bann komannman ek to bann lalwa. 6 Nou pa’nn ekout to bann serviter, setadir bann profet, ki ti koz lor to nom ar nou bann lerwa, nou bann prins, nou bann anset, ek ar tou bann dimounn nou pei. 7 A Zeova, to enn Bondie ki drwat. Me nou, nou ranpli ar laont* parey kouma nou ete zordi, wi, nou tou, parmi ena bann zom Zida, bann abitan Zerizalem, ek Izrael an-antie, bann ki pre ek bann ki lwin, dan tou bann pei kot to’nn dispers zot parski zot pa’nn res fidel anver twa.
8 “A Zeova, nou’nn fer bann kitsoz ki fer gagn onte,* parey kouma nou bann lerwa, nou bann prins, ek nou bann anset, parski nou’nn fer pese kont twa. 9 A Zeova nou Bondie, to enn Bondie ki ena mizerikord* ek ki pardone, mem si nou’nn rebel kont twa. 10 Nou pa’nn obeir Zeova nou Bondie, kan nou pa’nn swiv so bann lalwa ki li’nn donn nou par so bann serviter, setadir bann profet. 11 Izrael an-antie pa’nn swiv to Lalwa ek inn vir ledo ar twa kan zot pa’nn obeir twa. Akoz sa, to’nn amenn lor nou malediksion ki to’nn fer serman pou avoye ek ki’nn ekrir dan Lalwa Moiz, serviter vre Bondie, parski nou’nn fer pese kont twa. 12 To’nn realiz bann parol ki to ti dir kont nou ek kont nou bann dirizan ki ti diriz lor nou,* kan to’nn amenn enn gran maler lor nou; lor later antie zame pa finn ena enn gran maler parey kouma finn ena dan Zerizalem. 13 Parey kouma finn ekrir dan Lalwa Moiz, tou sa maler-la inn vinn lor nou, pourtan nou pa’nn aret fer bann erer ki nou ti pe fer ek nou pa’nn montre ki nou konpran to laverite,* alor nou pa’nn sipliye pou gagn faver* Zeova nou Bondie.
14 “Alor, Zeova ti kontign gete ek inn amenn maler lor nou, parski Zeova nou Bondie li drwat dan tou seki li fer; pourtan nou pa’nn obeir li.
15 “Aster-la, A Zeova nou Bondie, twa ki’nn tir to pep dan pei Lezip ar enn lame pwisan, ziska azordi, to nom ankor seleb. Nou’nn fer pese ek nou’nn azir dan enn move fason. 16 A Zeova, twa ki’nn touletan azir dan enn fason drwat, silteple, pa devers to gran koler lor to lavil Zerizalem, to montagn ki sin. Parski akoz nou bann pese ek erer nou bann anset, Zerizalem ek to pep inn vinn enn kitsoz ki fer gagn onte pou tou bann ki otour nou. 17 Ek aster-la, A nou Bondie, ekout lapriyer to serviter ek so bann siplikasion, ek akoz to nom, A Zeova, fer to figir briye lor to plas ki sin ek ki’nn abandone. 18 Ouver to zorey, A mo Bondie, ek ekoute! Silteple, ouver to lizie ek get nou bann difikilte, ek gete kouma lavil ki port to nom inn abandone; parski nou pa pe sipliy twa akoz bann kitsoz drwat ki nou’nn fer, me akoz to gran mizerikord. 19 A Zeova, silteple, ekoute. A Zeova, silteple, pardone. A Zeova, silteple, pran kont ek fer kitsoz! Pa tarde akoz to nom, A mo Bondie, parski to lavil ek to pep port to nom.”
20 Pandan ki mo ti ankor pe koze, priye, ek konfes mo pese ek pese mo pep Izrael, ek demann Zeova mo Bondie so faver konsernan so montagn ki sin, 21 wi, pandan ki mo ti ankor pe koze dan lapriyer, Gabriel, sa zom ki mo ti trouve avan dan sa vizion-la, ti vinn get mwa kan mo ti bien fatige. Sa ti arive aswar kan ti pre pou ariv ler pou fer ofrand ki done kouma enn kado. 22 Li ti donn mwa bann explikasion ek li ti dir:
“A Daniel, aster-la mo’nn vini pou donn twa bon zizman ek pou ed twa pou konpran. 23 Kan to’nn koumans fer to siplikasion, mo’nn gagn enn mesaz, ek mo’nn vini pou fer twa konn sa, parski to enn dimounn ki ena boukou valer.* Alor ekout bien seki mo pou dir twa ek konpran vizion-la.
24 “Ena 70 semenn* ki’nn fini deside pou to pep ek pou to lavil ki sin, pou aret dezobeisans, pou tir pese net, pou kouver bann fot, pou amenn lazistis pou touletan, pou sel vizion-la ek profesi-la,* ek pou swazir sa Plas ki Pli Sin la.* 25 To bizin kone ek to bizin konpran ki depi ki’nn gagn lord pou repar ek rekonstrir Zerizalem ziska Lemesi,* sa Gid-la, pou ena 7 semenn ek osi 62 semenn. Pou repar ek rekonstrir lavil-la, ek pou ena enn plas piblik ek enn gran kanal, me sa pou arive dan bann letan difisil.
26 “Ek apre sa 62 semenn-la pou touy* Lemesi, ek li pa pou ena nanye.
“Enn sef pou vini avek so pep ek pou detrir lavil-la ek plas ki sin. Ek pou detrir li avek enn inondasion. Ek ziska lafin pou ena lager; Bondie inn deside ki pou ena destriksion.
27 “Ek Lemesi* pou gard lalians pou boukou dimounn pandan enn semenn; ek kan pou ariv lamwatie sa semenn-la, li pou fer aret sakrifis ek ofrand ki done kouma enn kado.
“Ek lor lezel sa bann kitsoz degoutan la pou ena sa kikenn ki amenn destriksion la; ek seki Bondie inn deside pou arive, pou devers sa lor sa kitsoz ki’nn detrir la ziska ki fini li net.”
10 Dan trwaziem lane Siris, lerwa Pers, Bondie ti revel sertin kitsoz Daniel, ki ti osi apel Belsatzar; mesaz-la ti vre ek sa ti konsern enn gran lager. Li ti konpran mesaz-la ek ti explik li seki li ti’nn trouve.
2 Sa lepok-la, mwa, Daniel, mo ti gard dey pandan trwa semenn an-antie. 3 Mo pa ti manz okenn bon manze, ek okenn laviann ouswa divin pa ti rant dan mo labous, ek mo pa ti pas okenn delwil lor mwa pandan trwa semenn an-antie. 4 Lor 24em zour premie mwa, alor ki mo ti lor bor gran larivier Tig,* 5 mo ti get lao ek mo ti trouv enn zom ki ti ena enn linz an lin lor li, ek otour so lerin ti ena enn sintir an-or ki sorti Oufaz. 6 So lekor ti kouma krizolit,* so figir ti briye parey kouma zekler, so lizie ti parey kouma bann flanbo ki pe brile, so lebra ek so lipie ti parey kouma kwiv ki’nn poli, ek so lavwa ti koumadir tapaz enn lafoul ki pe koze. 7 Zis mwa, Daniel, ki ti trouv sa vizion-la; bann zom ki ti avek mwa pa ti trouv sa vizion-la. Selman, zot ti tranble ar laper, ek zot ti galoupe zot ti al kasiet.
8 Lerla mo ti retrouv mwa tousel, ek kan mo ti trouv sa vizion ki inpresionan la, mo ti nepli ena okenn lenerzi ek mo figir ti vinn bien blem ek mo ti perdi tou mo lafors. 9 Lerla mo ti tann li pe koze; me kan mo ti tann li pe koze, mo’nn gagn enn gro somey ek mo figir ti tous anba. 10 Me lerla enn lame ti tous mwa, ek ti bouz mwa pou ki mo met mwa lor mo lame ek lor mo zenou. 11 Lerla li ti dir mwa:
“A Daniel, to enn zom ki ena boukou valer,* pran kont bann parol ki mo pou dir twa. Aster-la, deboute parski inn avoy mwa pou vinn get twa.”
Kan li ti dir mwa sa, mo ti deboute ek mo ti pe tranble.
12 Lerla li ti dir mwa: “A Daniel, pa per. Finn tann to bann parol depi premie zour ki to’nn anvi konpran sa bann kitsoz-la avek tou to leker, ek ki to’nn imilie twa devan to Bondie, ek se akoz sa ki mo’nn vini. 13 Me prins rwayom Pers ti opoz li ar mwa pandan 21 zour. Me lerla, Mikael,* enn parmi bann prins pli inportan,* ti vinn ed mwa; ek mo ti res laba akote bann lerwa Pers. 14 Mo’nn vini pou fer twa konpran seki pou ariv to pep dan bann dernie zour,* parski vizion-la konsern seki pou arive dan lavenir.”
15 Kan li ti dir mwa sa bann parol-la, mo ti bes mo latet anba ek mo pa ti kapav koze. 16 Lerla enn kikenn ki resanble enn zom ti tous mo lalev, ek mo ti ouver mo labous ek mo ti dir ar sa kikenn ki ti pe debout devan mwa la: “Mo segner, mo pe tranble akoz sa vizion-la, ek mo pena lafors. 17 Alor kouma eski mwa, serviter mo segner kapav koz avek mo segner? Parski aster-la mo pena lafors, ek mo nepli ena okenn lesouf.”
18 Sa kikenn ki resanble enn zom la ti tous mwa ankor enn fwa ek ti donn mwa lafors. 19 Lerla li ti dir: “Pa gagn per, A twa zom ki ena boukou valer.* Ki lape avek twa. To bizin for, wi, to bizin for.” Pandan ki li ti pe koz avek mwa, mo’nn gagn lafors ek mo’nn dir: “Koze mo segner, parski to’nn donn mwa lafors.”
20 Lerla li ti dir: “Eski to kone kifer mo’nn vinn get twa? Aster-la mo pou retourne pou al lager avek prins Pers. Kan mo pou ale prins Lagres pou vini. 21 Selman, mo pou dir twa bann kitsoz ki’nn ekrir dan liv laverite. Pena personn ki pe soutenir mwa sa kantite-la konsernan sa bann kitsoz-la, apart Mikael zot prins.
11 “Me mwa, dan premie lane ki Daryis, ki sorti Medi, ti vinn lerwa, mo ti debout pou donn li lafors ek pou fortifie li.* 2 Seki mo pou dir twa aster-la li laverite:
“Trwa lezot lerwa pou leve* pou Pers, ek katriem-la pou ramas pli boukou rises ki tou bann lezot-la. Ek kan li pou vinn for gras-a so bann rises, li pou servi tou seki li ena pou lager kont rwayom Lagres.
3 “Ek enn lerwa pwisan pou leve; li pou dirize avek enn gran pouvwar* ek li pou fer kouma li anvi. 4 Me kan li pou fini leve, pou kas so rwayom ek pou diviz li ant kat parti ver kat direksion,* me pa ant so bann desandan, ek zot pou dirize, me pa avek mem pouvwar ki li ti dirize; parski pou derasinn so rwayom ek li pou al pou lezot apart sa bann-la.
5 “Ek lerwa Disid, setadir enn parmi so bann prins, pou vinn for; me enn lot* pou gagn laviktwar lor li ek li pou dirize avek enn gran pouvwar, plis ki sa kikenn ki pe dirize la.
6 “Apre inpe lane, zot pou fer enn lalians, ek tifi lerwa Disid pou vinn get lerwa Dinor pou fer enn laranzman* ki rezonab. Me tifi-la pa pou reisi gard lafors so lebra; ek lerwa limem pou perdi so pouvwar; ek pou livre tifi-la, li, bann ki’nn amenn li, ek so papa, ek sa kikenn ki’nn fer li vinn for dan sa lepok-la. 7 Ek enn bourzon ki sorti dan so bann rasinn pou leve dan so plas. Li pou vinn dan direksion larme ek kont fortres lerwa Dinor, li pou atak zot ek li pou gagn laviktwar. 8 Li pou osi vinn dan Lezip avek zot bann bondie, zot bann zidol an metal,* avek zot bann zoli kitsoz* ki an-arzan ek an-or, ek avek bann prizonie. Pandan inpe lane li pou res lwin ar lerwa Dinor, 9 ki pou vinn kont rwayom lerwa Disid, me ki pou retourn dan so prop pei.
10 “Me so bann garson pou prepar zot pou lager ek pou rasanble enn larme, wi enn extra gran larme. Vremem enn parmi zot* pou avanse ek travers pei-la vit-vit kouma enn inondasion. Me li pou retourne ek li pou fer lager toutlong sime ziska ki li ariv kot so fortres.
11 “Ek lerwa Disid pou vinn amer, li pou ale ek li pou lager ar li, setadir ar lerwa Dinor; ek li* pou rasanble enn gran lafoul, me pou livre lafoul-la dan lame sa lerwa-la.* 12 Ek pou pran lafoul-la pou ale. So* leker pou ranpli ar lorgey, ek li pou fer bann dizenn milye tonbe; me li pa pou servi so gran pozision pou so prop lavantaz.
13 “Ek lerwa Dinor pou retourne ek pou rasanble enn lafoul ki pli gran ki premie-la; ek apre enn peryod letan, setadir apre inpe lane, li pou vremem retourne avek enn gran larme ki bien ekipe. 14 Dan sa lepok-la, boukou pou lev kont lerwa Disid.
“Ek bann ki violan* parmi to pep pou les zot inflianse pou esey realiz enn vizion; me zot pa pou reisi.*
15 “Ek lerwa Dinor pou vini ek pou met enn baraz otour enn lavil ki bien proteze, pou atak li, ek pou pran li. Ek bann larme* lerwa Disid ek mem so bann pli bon solda pa pou kapav reziste; ek zot pa pou ena lafors pou reziste. 16 Sa kikenn* ki pe vinn kont li* la pou fer kouma li li anvi, ek personn pa pou kapav dibout devan li. Li* pou debout dan Zoli Pei,* ek kapasite pou detrir net pou dan so lame. 17 Li pou bien determine* pou vini avek tou lafors so larme pwisan ki dan so rwayom, ek avek li pou ena bann kondision rezonab;* ek li pou azir dan enn fason efikas. Pou donn li pouvwar pou fer ditor tifi bann fam. Ek tifi-la pa pou kapav reziste ek tifi-la pa pou res pou li. 18 Li pou pran kont* bann landrwa ki lor lakot ek li pou pran boukou pei. Me enn komandan pou aret so konportman ki arogan, pou ki aret so larogans. Sa komandan-la pou fer so larogans vir kont li. 19 Apre sa, li pou retourn ver* bann fortres ki dan so prop pei, ek li pou kogne ek tonbe, ek li pou disparet.
20 “Ek dan so plas, enn kikenn ki fer pey tax* pou leve ek pou pas partou dan zoli rwayom, apre de-trwa zour pou detrir li, me pa dan koler ni dan lager.
21 “Ek dan so plas enn kikenn ki bann dimounn meprize* pou leve, ek zot pa pou donn li grander ki enn lerwa sipoze gagne; ek li pou vini pandan enn peryod kot bann dimounn pou santi zot an sekirite* ek li pou servi enn douser ki ipokrit* pou pran rwayom-la. 22 Ek li pou balie bann larme* ki kouma enn inondasion ek pou detrir zot; pou detrir osi Gid lalians la. 23 Ek akoz lalians ki zot inn fer avek li, li pou kontign anbet dimounn, li pou leve ek li pou vinn pwisan gras-a enn ti pep. 24 Pandan enn peryod kot bann dimounn pou santi zot an sekirite,* li pou vinn dan bann parti pli ris* distrik-la ek pou fer seki so bann anset* pa’nn fer. Li pou partaz avek zot bann kitsoz ki’nn pran dan bann lager, bann kitsoz ki zot inn depouye avek lezot, ek bann dibien; ek kont bann plas ki bien proteze, li pou manigans so bann plan, me zis pou enn tan.
25 “Ek li pou rasanble so lafors ek so kouraz,* ek avek enn gran larme li pou lager kont lerwa Disid. Ek lerwa Disid li, li pou prepar li pou lager avek enn larme ki bien gran ek bien pwisan. Ek li* pa pou reziste parski zot pou manigans bann plan kont li. 26 Ek bann dimounn ki pe manz so bann bon manze pou fer li tonbe.
“Pou balie so larme* ek boukou pou mor.
27 “Konsernan sa de lerwa-la, zot leker pou ena tandans pou fer seki pa bon. Zot pou asiz lor enn latab ansam, ek zot pou koz manti sakenn ar zot kamarad. Me nanye pa pou reisi, parski lafin pou arive dan letan ki’nn fixe.
28 “Ek li pou retourn dan so pei avek enn gran kantite dibien, ek so leker pou kont lalians ki sin. Li pou azir dan enn fason efikas ek li pou retourn dan so pei.
29 “Dan letan ki’nn fixe, li pou retourne ek li pou vinn kont lerwa Disid. Me sann-fwa la li pa pou parey kouma avan, 30 parski bann bato Kitim pou vinn kont li, ek pou imilie li.
“Li pou retourne ek li pou diriz so koler* kont lalians ki sin, ek li pou azir dan enn fason efikas; ek li pou retourne ek pran kont bann ki pe kit lalians ki sin. 31 Bann larme* ki li’nn avoye pou leve; ek zot pou fer plas ki sin ek fortres vinn inpir, ek pou aret bann sakrifis ki ofer toulezour.
“Ek zot pou etabli sa kitsoz degoutan ki amenn destriksion la.
32 “Ek bann ki azir dan enn move fason kont lalians, li pou servi bann parol ki flat zot* pou fer zot rebel kont Bondie.* Me bann dimounn ki konn zot Bondie pou gagn laviktwar ek pou azir dan enn fason efikas. 33 Ek bann ki ena bon zizman parmi sa pep-la pou ed boukou dimounn pou konpran. Ek pandan inpe zour pou fer zot tonbe par lepe ek par dife, pou met zot dan prizon ek pou pran zot bann dibien. 34 Me kan pou fer zot tonbe, pou ed zot enn tigit; ek boukou pou servi bann parol ki flat zot* pou zwenn ansam avek zot. 35 Ek pou fer sertin parmi bann ki ena bon zizman tonbe, akoz zot pou rafinn bann dimounn, pirifie zot, ek blansi zot ziska lepok lafin; parski sa pou arive dan letan ki’nn fixe.
36 “Lerwa pou fer kouma li anvi, ek li pou donn limem laglwar ek met limem pli lao ki tou bondie; ek li pou dir bann kitsoz etonan kont Bondie bann bondie. Ek li pou reisi ziska ki lepok lakoler fini; parski seki’nn deside bizin arive. 37 Li pa pou ena okenn respe pou Bondie so bann anset; ni li pou ena respe pou dezir bann fam ouswa pou ninport ki lezot bondie, me li pou met limem pli lao ki tou dimounn. 38 Okontrer,* li pou donn laglwar bondie bann fortres; enn bondie ki so bann anset pa ti kone. Li pou servi lor, larzan,* bann pier presie, ek bann kitsoz ki ena valer* pou donn sa bondie-la laglwar. 39 Ansam avek enn bondie etranze, li* pou azir dan enn fason efikas kont fortres ki pli bien proteze. Li pou donn enn gran laglwar bann ki donn li loner,* ek li pou fer zot diriz lor boukou dimounn; ek li pou partaz* later ar ninport kisann-la ki peye.
40 “Dan lepok lafin, lerwa Disid pou opoz li ar* lerwa Dinor, ek lerwa Dinor pou vinn lor li kouma enn siklonn avek bann kales, bann kavalie, ek boukou bato; ek li pou rant dan bann pei ek li pou travers zot vit-vit parey kouma enn inondasion. 41 Li pou osi rant dan Zoli Pei,* ek boukou pei pou tonbe. Me ala bann ki pou sape dan so lame: Edom, Moab, ek bann dimounn inportan parmi bann Amonit. 42 Ek li pou kontign avoy so lame kont bann pei; ek pei Lezip pa pou sape. 43 Ek li pou ena kontrol lor bann trezor ki’nn kasiet, setadir lor, larzan,* ek tou bann kitsoz ki ena valer dan Lezip.* Bann Libien ek bann Etiopien pou swiv li.
44 “Me bann nouvel ki sorti dan Les* ek ki sorti dan Lenor pou fatig li, ek li pou sorti avek enn gran laraz pou detrir ek pou touy boukou dimounn. 45 Ek li pou pik so latant rwayal* ant gran lamer ek montagn sin ki dan Zoli Pei;* lerla li pou al ver so destriksion ek pa pou ena personn pou ed li.
12 “Pandan sa lepok-la Mikael* pou leve, sa gran prins ki pe debout dan faver to pep* la. Ek pou ena enn lepok detres* kouma zame pa finn ena depi ki enn nasion inn existe ziska sa lepok-la. Ek dan sa lepok-la, to pep pou sape, tou bann dimounn ki zot nom finn ekrir dan liv-la. 2 Ek boukou parmi bann ki pe dormi dan lapousier later pou leve. Sertin pou gagn lavi pou touletan ek lezot pou gagn laont ek dezoner pou touletan.
3 “Bann ki ena bon zizman pou briye parey kouma lesiel, ek bann ki pe ed boukou pou swiv semin lazistis, pou briye parey kouma bann zetwal pou touletan.
4 “Me twa, Daniel, gard sa bann parol-la sekre, ek met enn sele lor sa liv-la ziska lepok lafin. Boukou pou al parsi-parla,* ek vre konesans pou vinn an-abondans.”
5 Lerla mwa, Daniel, mo ti gete ek mo ti trouv de lezot dimounn pe deboute laba, enn lor sann bor larivier la ek lot-la lor lot bor larivier la. 6 Lerla enn parmi zot ti dir sa zom ki ti met enn linz an lin la ek ki ti lao bann delo larivier-la: “Komie letan ankor pou pase avan ki sa bann kitsoz extraordiner la fini?” 7 Lerla, sa zom ki ti met enn linz an lin la ek ki ti lao bann delo larivier-la, ti lev so lame drwat ek so lame gos dan direksion lesiel ek ti fer serman lor sa Kikenn ki viv pou touletan la. Mo ti tann li dir: “Li pou pandan enn letan fixe, bann letan fixe, ek lamwatie enn letan.* Ek deswit kouma pep ki sin perdi so lafors, tou sa bann kitsoz-la pou akonpli.”
8 Me mwa, mo ti tande, me mo pa ti arive konpran; alor mo ti dir: “A mo segner, kouma tousala pou fini?”
9 Lerla li ti dir mwa: “Ale, Daniel, parski bizin gard sa bann parol-la sekre ek bizin sel zot ziska lepok lafin. 10 Boukou dimounn pou pirifie ek blansi zotmem ek pou rafinn zot. Ek bann move dimounn pou fer seki move, ek okenn move dimounn pa pou konpran; me bann ki ena bon zizman pou konpran.
11 “Ek apartir moman ki’nn aret sakrifis ki ofer toulezour ek ki’nn etabli sa kitsoz degoutan ki amenn destriksion la, pou ena 1,290 zour.
12 “Ere sa kikenn ki kontign atann* la ek ki ariv ziska lafin sa 1,335 zour la!
13 “Me twa, kontign res fidel ziska lafin. To pou repoze, me to pou leve pou gagn to par* kan ariv lafin bann zour.”
Ouswa “tanp.”
Setadir, Babilonn.
Ouswa “tanp.”
Lit., “bann garson Izrael.”
Lit., “bann zanfan.”
Lit., “lekritir.”
Ouswa kitfwa, “nouri zot.”
Lit., “bann garson.”
Vedir “Se Bondie Ki Mo Ziz.”
Vedir “Zeova Inn Montre So Faver.”
Kitfwa vedir “Kisann-la Kouma Bondie?”
Vedir “Zeova Finn Ede.”
Setadir, bann nom babilonien.
Ouswa “bonte.”
Lit., “bann zanfan.”
Lit., “mo latet.”
Lit., “bann zanfan.”
Lit., “zot laser ti pli gra.”
Lit., “bann zanfan.”
Lit., “zanfan-la.”
Lit., “lekritir.”
Kitfwa sa fer referans ar premie lane ki li’nn regne lor Babilonn.
Lit., “so lespri.”
Setadir, enn group ki exper dan predir lavenir ek dan lastrolozi.
Lit., “mo lespri fatige.”
O-koumansman se dan lang Arameen ki ti ekrir Daniel 2:4b ziska Daniel 7:28.
Ouswa kitfwa, “bann plas kot zet salte; bann plas kot anpil kaka zanimo.”
Get Lexplikasion Bann Mo.
Ouswa “depi leternite ziska leternite.”
Lit., “dan peryod final bann zour.”
Lit., “to bann panse inn fer twa konn.”
Ouswa “bann panse ki ena dan to leker.”
Get Bann Detay B9.
Ouswa “larzil ki’nn kwi; larzil ki’nn donn enn form.”
Lit., “an parti feray ek an parti larzil.”
Lit., “ti an parti ar larzil ki enn potie servi ek an parti ar feray.”
Lit., “an parti feray ek an parti larzil.”
Ouswa “desandan bann dimounn,” setadir, bann sinp dimounn.
Ouswa “fini.”
Anviron 27 m (88 ft). Get Bann Detay B14.
Anviron 2.7 m (8.8 ft). Get Bann Detay B14.
Lit., “satrap.” Get Lexplikasion Bann Mo.
Lit., “satrap.”
Enn linstriman lamizik kot ena enn sak ki’nn fer avek lapo kabri ek bann tib dan form bann laflit ki’nn fer avek rozo ouswa bann pwint korn vas.
Ouswa “ti gat repitasion.”
Enn linstriman lamizik kot ena enn sak ki’nn fer avek lapo kabri ek bann tib dan form bann laflit ki’nn fer avek rozo ouswa bann pwint korn vas.
Enn linstriman lamizik kot ena enn sak ki’nn fer avek lapo kabri ek bann tib dan form bann laflit ki’nn fer avek rozo ouswa bann pwint korn vas.
Lit., “ki so lexpresion figir ti sanze.”
Lit., “satrap.”
Ouswa “pouvwar.”
Ouswa “abandonn zot lekor.”
Ouswa kitfwa, “bann plas kot zet salte; bann plas kot anpil kaka zanimo.”
Lit., “ti fer Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego prospere.”
Setadir, enn group ki exper dan predir lavenir ek dan lastrolozi.
Lit., “enn kikenn ki veye.”
Ouswa “lane.”
Lit., “bann ki veye.”
Lit., “enn kikenn ki veye.”
Ouswa “lane.”
Ouswa “lane.”
Ouswa “lane.”
Ouswa “aret so lame.”
Lit., “ledo lame.”
Ouswa “lerwa so laparans ti sanze.”
Setadir, enn group ki exper dan predir lavenir ek dan lastrolozi.
Ouswa “enn zom ki kalifie.”
Lit., “lalimier.”
Setadir, enn group ki exper dan predir lavenir ek dan lastrolozi.
Lit., “pou larg bann ne.”
Lit., “lalimier.”
Lit., “larg bann ne.”
Lit., “to leker.”
Lit., “Bondie, dan ki to souf ek tou to bann semin dan so lame.”
Lit., “satrap.”
Lit., “satrap.”
Lit., “satrap.”
Lit., “satrap.”
Lit., “rwayom.”
Lit., “satrap.”
Lit., “satrap.”
Ouswa “demann enn kitsoz.”
Lit., “trou.”
Ouswa “demann enn kitsoz.”
Lit., “labous.”
Ouswa kitfwa, “ek pa ti amenn okenn mizisien.”
Lit., “ek so somey ti sove ti al lwin ar li.”
Ouswa “ki ti’nn gat repitasion.”
Ouswa “ek so souverennte pou dire.”
Ouswa “ki ti pe koz bann gran-gran koze.”
Lit., “Ansien Bann Zour.”
Lit., “Mil milye.”
Lit., “dis mil fwa dis mil.”
Ouswa “bann gran-gran koze.”
Lit., “Ansien Bann Zour.”
Ouswa “koz bann gran-gran koze la.”
Lit., “Ansien Bann Zour.”
Setadir, trwa letan edmi.
Ouswa “mo laparans ti sanze.”
Ouswa “pale; fortres.”
Ouswa “kanal.”
Lit., “lame.”
Ouswa “kot soley kouse.”
Lit., “lame.”
Ouswa “kot soley leve.”
Ouswa “Pei Dekorasion.”
Setadir, Prins larme.
Ouswa “enn lerwa ki bon dan fer bann konplo.”
Ouswa kitfwa, “ek san okenn lavertisman.”
Ouswa “ki pou arive dan boukou zour.”
Setadir, bann liv sakre.
Lit., “tourn mo figir.”
Lit., “nou ena laont lor nou figir.”
Lit., “fer nou ena laont lor nou figir.”
Get Lexplikasion Bann Mo.
Lit., “kont nou bann ziz ki ti pe ziz nou.”
Ouswa “fidelite.”
Ouswa “adousi figir.”
Ouswa “parski Bondie bien kontan twa; parski Bondie bien estim twa.”
Setadir, bann semenn lane.
Lit., “profet-la.”
Lit., “swazir Sin Bann Sin.”
Ouswa “sa Kikenn Ki Bondie Inn Swazir la.”
Lit., “tir.”
Lit., “li.”
Lit., “Idekel.”
Se enn pier presie ki kouler zonn.
Ouswa “Bondie bien kontan twa; Bondie bien estim twa.”
Vedir “Kisann-la Kouma Bondie?”
Ouswa “enn prins premie ran.”
Lit., “dan peryod final bann zour.”
Ouswa “Bondie bien kontan twa; Bondie bien estim twa.”
Ouswa “ek kouma enn fortres pou li.” Setadir, Mikael.
Lit., “pou debout pou.”
Ouswa “diriz lor boukou pei.”
Lit., “ant kat divan lesiel.”
Li paret ki “enn lot” fer referans ar lerwa Dinor.
Ouswa “enn lakor.”
Ouswa “bann stati ki’nn fer avek bann metal ki’nn fonn.”
Ouswa “bann kitsoz ki ena valer.”
Lit., “li.”
Li paret ki sa fer referans ar lerwa Dinor.
Li paret ki sa fer referans ar lerwa Disid.
Li paret ki sa fer referans ar lerwa Disid.
Ouswa “bann garson bann voler.”
Lit., “zot pou tonbe.”
Lit., “lebra.”
Li paret ki sa fer referans ar lerwa Dinor.
Li paret ki sa fer referans ar lerwa Disid.
Li paret ki sa fer referans ar lerwa Dinor.
Ouswa “Pei Dekorasion.”
Lit., “Li pou vir so figir.”
Ouswa “li pou fer enn laranzman.”
Lit., “li pou vir so figir deryer dan direksion.”
Lit., “li pou vir so figir deryer dan direksion.”
Ouswa “enn responsab travay.”
Ouswa “ki pena valer.”
Ouswa kitfwa, “san okenn lavertisman.”
Ouswa “pou fer konplo.”
Lit., “lebra.”
Ouswa kitfwa, “Ek san okenn lavertisman.”
Lit., “pli gra.”
Lit., “so bann papa ek zot bann papa.”
Lit., “leker.”
Kitfwa sa fer referans ar lerwa Dinor.
Ouswa “So larme pou ale dan gro delo.”
Ouswa “ek avoy bann kondanasion.”
Lit., “lebra.”
Ouswa “ki pa sinser.”
Lit., “pou fer zot tom dan lapostazi.” Get Lexplikasion Bann Mo.
Ouswa “ki pa sinser.”
Ouswa “Dan so plas.”
Isi sa fer referans ar enn metal ki apel larzan.
Ouswa “bann zoli kitsoz.”
Ouswa “Enn bondie etranze pou ed li.”
Ouswa kitfwa, “bann ki li donn loner.”
Ouswa “diviz.”
Ouswa “pou rant dan enn lalit kont.”
Ouswa “Pei Dekorasion.”
Isi sa fer referans ar enn metal ki apel larzan.
Ouswa “ek tou bann zoli kitsoz dan Lezip.”
Ouswa “kot soley leve.”
Ouswa “ki kouma enn pale.”
Ouswa “Pei Dekorasion.”
Vedir “Kisann-la Kouma Bondie?”
Lit., “bann garson to pep.”
Ouswa “gran soufrans.”
Ouswa “examinn li [setadir, liv-la] an profonder.”
Setadir, trwa letan edmi.
Ouswa “ki pe atann avek inpasians.”
Ouswa “rekonpans.”