Oru in Kapkapek oana sie Met Kristian ke Inkanek in Etawi Me Srikasrak lal Poul
“Nga meuni tari meun mwo, nga aksafyela kasrusr luk, a nga srukye ku lulalfongi.”—2 TIMOTE 4:7.
1, 2. Kain in ekla fuka Soul lun an Tarsus el oru ke moul lal, a kain in orekma yok sripe fuka el oru?
OASR sie met el lalmetmet a oasr oiya mwo lal in sa orala sulela lal. Tusruktu, el ‘moul in lung lun ikwel.’ (Efesus 2:3) Tok el akkalemyel sifwana la el oana “sie met kaskaskou, a sie met su kalyai met a sulallel.” (1 Timote 1:13) Mokul se inge pa Soul lun an Tarsus.
2 Ke kutu pal, Soul el ekulla oiyen moul lal ke inkanek su oasr me lut yok ka. El ekulla oiyen inkanek puspus lal meeta a el kafweang yok ‘in tia suk ma lal sifwana, a ma lun met puspus.’ (1 Korint 10:33) El ekla sie met kulang a akkalemye lungse yok nu sin met lili wiyel nukewa ke congregation, su ke pal meeta el kalyaelos. (Ridi 1 Tessalonika 2:7, 8.) “A Nga met sropo in mwosasu se inge,” el simusla, el fwak pa: “Nu sik, su srik liki el su srik sin met mwo nukewa, etuku tari kulang se inge, tu nga fwa fwakak nu sin met pegan ma kasrup lun Kraist, su koflanu tuniyuk.”—Efesus 3:7, 8.
3. Ke inkanek fuka orekma in lutlutkin leta puspus lal Poul a ke ma simusla ke orekma lal in sulkakin a luti peng mwo kasre kut?
3 Soul, su eteyuk pa oana Poul, el kapkapek yok ke etauk lal ke ma paye. (Orekma 13:9) Sie inkanek mwomwo kut fwin sa in kapkapek ke etauk lasr nu ke ma paye pa ke oiyen inkanek in lutlutkin leta puspus lal Poul a ke ma simusla ke orekma lal in sulkakin a luti peng mwo a in etawi me srikasrak lal ke oiyen lulalfongi yok. (Ridi 1 Korint 11:1; Hibru 13:7.) Lela kut in liye la fuka in oru ou inge fwa ku in akkeye kut in orala sie akwuk mwomwo nu ke lutlut lasr sifwana, in akyokye lungse paye lasr nu sin metu, a in oasr pa nunak mwomwo lasr kesr sifwana.
Akwuk Mwomwo lal Poul ke Lutlut lal Sifwana
4, 5. Fuka akwuk nu ke oiyen sifwana lutlut ke ma simusla el sang kasru yok nu sel Poul?
4 Oana sie met Farisi su eis lutlut yok “sisken niyel Gamaliel, su lotel fwal nu ke ma sumwoslanu in Masap lun papa tumalos,” oasr tari kutu etauk lal Poul ke koanon ma Simusla. (Orekma 22:1-3; Filippai 3:4-6) Tia pat tokin baptais lal, el “som nu Arebia”—saap el som nu Yen mesis in an Syria ku el som nu ke kutu an misla in an Arebia su arulana mwo in oru orekma lal in sifwil nunku yok ke ma el lotela tari. (Galetia 1:17) Kalem la Poul el lungse in nunku yok ke ma simusla puspus su sang me akpayeye ka la Jisus pa Messaia. Sayen ma inge, Poul el lungse in akoella nu ke orekma su sapkinyuk nu sel in oru. (Ridi Orekma 9:15, 16, 20, 22.) Poul el kafweang yok in nunkela akmwoye nu ke ma puspus su el fwa oru nu ke akwuk lun God.
5 Etauk a liyaten nu ke ma Simusla su Poul el eis ke lutlut lal sifwana el sang kasru yok nu sel in luti ma paye ke inkanek mwomwo. Ke sie me pupulyuk, ke imwen lolngok ke siti lun Antiok in an Pisidia, Poul el orekmakin ke pal limekosr fus puspus ke ma Simusla ke kas Hibru in akpayeye la Jisus pa Messaia. Poul el akkalemye pa me lutlut puspus su oasr ke ma simusla. Me sramsram mwomwo lal su tuku ke ma Simusla el arulana sun nunak lun met paenang oasr “met puspus sin met Ju a met forla su oawi elos fwasr tokol Poul a Barnabas,” tu elos in ku in lotela ma puspus. (Orekma 13:14-44) Ke pal se sie u lun met Ju su muta in an Rom elos tuku nu yurol nu in loom su el muta we ke yea puspus toko, Poul el akuteye ma puspus nu selos “a fwakak ke togusrai lun God, a kaifwelos ke Jisus, liki ma sap lal Moses a kas lun met Palu.”—Orekma 28:17, 22, 23.
6. Mea kasrel Poul in tu na ku ke lulalfongi lal ke el sun ma upa puspus?
6 Ke pal se el sun ma upa puspus, Poul el kafweang in tuni ma Simusla a eis me akkeye ke kas lun God. (Hibru 4:12) Ke pal se el oasr ke niyen prison meet liki el anwuki, Poul el siyuk sel Timote in us nu yurol “buk limlim puspus” a “ma simla fwin kulin kosro.” (2 Timote 4:13) Buk puspus inge pa kutu sin ipin ma Simusla ke kas Hibru su Poul el orekmakin in lutlutkin yok ke ma simusla. Akwuk mwomwo lal ke lutlut lun Baibel in eis etauk yok ke ma Simusla el yok sripe nu sel Poul tu elan ku in tu na ku ke lulalfongi lal pal nukewa.
7. Akkalemye ke me insemwomwo puspus su kom ku in eis ke lutlut lun Baibel pal nukewa.
7 Lutlut lun Baibel pal nukewa, wi pa orekma in sifwilpa nunku yok ka, fwa kasre kut in oasr kapkapek yok oana met Kristian. (Hibru 5:12-14) Ke yok sripaiyen Kas lun God, met sim lun sam el akkalemye kas inge ke on lal: “Masap lun oalum mwo nu sik liki tausen ipen gold a silfer. Masap lom aklalmetmetye yu liki met lokwalok luk, tu elos on yuruk ma patpat. Nga srukye niuk liki inkanek koluk nu kemwa, tu nga fwa ku in akos kas lom.” (Sam 119:72, 98, 101) Ya oasr akwuk mwomwo lom nu ke lutlut lom sifwana ke kas lun God el orek pal nukewa? Ya kom akola ke kunokon puspus ke pal fwasru ke orekma in kulansap nu sin God ke inkanek in rid Baibel len nukewa a sifwilpa nunku ke ma kom ridi?
Soul el Lotela in Lungse Metu
8. Oiya fuka Soul el akkalemye nu selos su tia wi ke alu lun met Ju?
8 Meet liki el ekla met Kristian, Soul el moniyuk ke alu lal, tusruktu el tia nunku ke met puspus su tia wi ke alu lun met Ju. (Orekma 26:4, 5) El insemwomwo in liye orekma koluk lun kutu met Ju ke pal se elos tanglal Stefen. Ke Soul el liye oiya se inge, saap ma inge orel in nunku mu ma elos oru nu sin met Kristian el mwo a sumwos. (Orekma 6:8-14; 7:54–8:1) Kas lun God el akkalemye: “A Soul el kunausla surs [“congregation,” NW]. Ilyuk nu in loom nu kemwa, a el amakin met mokul a mutan, a fulelosi nu in prison.” (Orekma 8:3) El “kalyaelos nu ke siti lun metsa.”—Orekma 26:11.
9. Ma sikyak fuka nu ke moul lal oru Soul in sifwilpa tuni akmwoye nu ke oiya se su el akkalemye nu sin met puspus?
9 Ke pal se Leum Jisus el sikyak nu sel, Soul el fwasr ke soko inkanek in som nu in an Damaskus in oru me kalyai nu sin met tuma lutlut we. Kalem upa a mwolana yok lun Mwen nutin God oralla Soul in kunla mutal a el enenu met saye in kasrel. Ke pal se Jeova el orekmakunal Ananaias in akkeye mutal a sifwil eis liyaten lal, oiya lal Soul nu sin metu ekla a tia oana sie nu ke oiya lal meeta. (Orekma 9:1-30) Tokin el ekla met tuma lutlut lun Kraist, el kafweang in akfwalye oiya lal nu sin met nukewa oana ma Jisus el oru. El sisla oiya koluk a nunak sulallel lal a el ekla sie met su “lungse in orek misla nu sin met nukewa.”—Ridi Rom 12:17-21.
10, 11. Fuka Poul el akkalemye lungse paye nu sin met puspus?
10 Poul el lungse in orek misla nu sin met puspus a oasr pa oiya mwomwo saye su el lungse in akkalemye nu selos. El lungse in akkalemye nu selos lungse paye, a ke el oru orekma lal oana sie met Kristian in luti a sulkakin peng mwo a ma inge kasrel in akkalemye oiya mwo inge. Ke fwufwasryesr se meet lal oana sie missionary, el sulkakin a luti peng mwo in an Asia Minor. Fwinne oasr me kalyai upa, Poul a met Kristian nukewa su welul elos loang akyokye nu ke orekma in sang kasru nu sin met inse pusisel nukewa in ekla met Kristian. Elos sifwilpa tuku nu in an Listra a an Aikonium, fwinne met lain puspus in siti luo inge elos kafweang in unilye Poul.—Orekma 13:1-3; 14:1-7, 19-23.
11 Tok, Poul a u se su el wi inge elos suk ke met nukewa su lungse in akmwoye fototo lalos nu sin God ke siti se inge Filippai su oasr fwin an Macedonia. Oasr sie mutan Rom su wi ke alu lun met Ju su in el pa Lydia el porongo ke peng mwo a el ekla met Kristian. Met kol puspus lun anu elos srunglul Poul a Sailas ke me sringsring a siselosla nu in prison. Tusruktu Poul el fwakak peng mwo nu sin met liaung prison pa, a met meun inge a met in sou lal elos baptaisla a elos alu nu sin Jeova.—Orekma 16:11-34.
12. Mea akkeyel Soul su sie met sulallel in pal meeta in ekla met sap Poul su oasr lungse yok yurol?
12 Efu ku Soul su sie met kalyai in pal meeta el eis a wi ke lulalfongi lun met Kristian su el kalyai meet? Mea akkeye met sulallel inge meet in ekla met sap su kulang a oasr lungse yok yurol, su lungse in sang kasru nu sin met puspus in etu ma paye ke God a Kraist fwinne moul lal oasr ke me sensen? Poul el akuteye: “God su . . . pangon yu ke kulang lal, tu lan fwakak Mwen Natul in nga.” (Galetia 1:15, 16) Nu sel Timote, Poul el simusla kas inge: “Nga eis lungkulang, tu Jisus Kraist lan fwakak in nga, oana met se su koluk yok lukelos, mongfusesr nu kemwa lal, tu in me srikasrak nu selos su fwa lalalfongi in el tok nu ke moul ma patpat.” (1 Timote 1:16) Jeova el nunak munas nu sel Poul, a ke sripen el eis kain in kulang a pakoten yok paenang ma inge akkeyel in akkalemye lungse nu sin met puspus ke el fwakak peng mwo nu selos.
13. Mea ku in mokle kut in akkalemye lungse nu sin met puspus a fuka kut ku in oru ma inge?
13 Jeova el nunak munas pa ke ma koluk a ma tafongla lasr. (Sam 103:8-14) “Jeova, kom fwin akilenye ma koluk, O Jeova, su a fwa tu?” met sim lun sam el siyuk. (Sam 130:3) Fwin wangin pakoten lun God, wangin kutena sesr ku in engankin orekma in kulansap lasr, ku kut tia ku pa in fwinsrakkin in eis moul ma patpat ke pal fwasru. Kulang yok lun God el yok na paye in ase kasru nu sesr nukewa. Ke ma inge, in oana Poul, kut enenu in akkalemye lungse yok lasr nu sin met puspus ke inkanek lun orekma in sulkakin a luti ma paye nu selos a ke inkanek mwo in akkeye met lili wiyesr nukewa.—Ridi Orekma 14:21-23.
14. Fuka kut ku in oru ma puspus ke orekma lasr nu sin God a in ekla met luti mwomwo?
14 Poul el lungse in kapkapek oana sie met luti peng mwo, a me srikasrak lun Jisus akkeyel na paye. Oasr inkanek puspus su Mwen nutin God el akkalemye ke lungse yok lal nu sin metu a sie ke inkanek inge pa ke orekma in sulkakin peng mwo. Jisus el fwak: “Paye kosrani yok a pu met orekma. Ke ma inge komwos pre nu sin Leum lun kosrani, tu lan supwela met orekma nu in kosrani lal.” (Mattu 9:35-38) Poul el orekma fwal nu ke pre lal ke el siyuk ke met orekma puspus paenang el moniyuk yok ke orekma in luti lal. Fuka nu sum? Ya kom ku in akmwoye orekma in luti lom? Ku ya kom ku in akyokye pal lom in wi pal nukewa ke orekma in luti peng mwo lun Togusrai, saap fwin kom orala akwuk ke moul lom in sroang nu ke orekma lun pioneer? Lela kut in akkalemye lungse paye lasr nu sin met puspus ke kut kasrelos in “sruokye ku kas lun moul.”—Filippai 2:16, NW.
Nunak lal Poul Kel Sifwana
15. Mea nunak lal Poul kel sifwana a nu sin met Kristian nukewa wiyel?
15 Oana sie met Kristian su luti peng mwo, Poul el akkalemye me srikasrak nu sesr ke sie pa inkanek. Fwinne el eis kunokon mwomwo puspus ke congregation lun met Kristian, Poul el etu la tia mwo elan tupan ke me insemwomwo nukewa inge ke sripen el sumat ke orekma ku el lalmetmet. El etu la me insemwomwo nukewa su el eis pa ke inkanek lun God in akkalemye kulang yok lal nu sel. Poul el etu a akilen la met Kristian saye puspus elos met luti mwomwo lun peng mwo. Fwinne oasr kunokon mwomwo lal in masrlon met kulansap lun God, el inse pusisel pal nukewa.—Ridi 1 Korint 15:9-11.
16. Fuka Poul el akkalemye inse pusisel a fwokpap ke pal se oasr ma upa sikyak ke oiyen kosroila?
16 Nunku ke inkanek su Poul el oru ke pal se oasr sie ma upa su sikyak in siti lun Syria in an Antiok. Congregation lun met Kristian we elos tia insese nu sin sie sin sie ke oiyen kosroila. (Orekma 14:26–15:2) Ke sripen Poul el srusrngiyuki in kol ke orekma in luti nu sin met pegan su tia kosroila, saap el ku in nunku kel sifwana oana sie met lalmetmet a arulana fwal in aksumwosye ma upa lun met puspus su tia met Ju. (Ridi Galetia 2:8, 9.) Tusruktu, ke pal se kaifweang lal in sang kasru nu ka el tia aksumwosye ma upa inge, ke sripen el inse pusisel a fwokpap, paenang el akos akwuk mwo in som nu yurin governing body in an Jerusalem in sramsramkin ma upa se inge. El loang akmwoye ke pal se met matou ke u se inge elos long ka, a orala sulela lalos ka, a el akos ke pal se elos sapkin nu sel in akkalemye sulela lalos inge nu sin congregation puspus. (Orekma 15:22-31) Ke ma inge Poul el oru me srikasrak mwomwo in ‘sunakin a akfulatye’ met lili puspus wiyel inge.—Rom 12:10b.
17, 18. (a) Kain in pulakin fuka Poul el akkeye nu selos su wi ke congregation puspus? (b) Mea kut ku in lotela ke oiya su akkalemye sin met elder puspus ke pal se Poul el som lukelos?
17 Poul su inse pusisel el tia nunku mu el fulat a mwo liki met lili nukewa ke congregation. A, el arulana fototo nu selos. Ke saflaiyen sie leta lal nu sin met lili nukewa fwin an Rom, el paing met 20 kutu ke inelos. Pus selos tia akkalemyeyuk ke kutena fus saye in ma Simusla, a supus selos oasr kunokon mwomwo lalos. Tusruktu, elos met kulansap oaru lun Jeova, a Poul el lungselos na paye.—Rom 16:1-16.
18 Inse pusisel lal Poul a oiyen kulang lal el akkeye congregation puspus. Tokin el osun nu sin met elder puspus in an Efesus ke pal safla, “elos nu kemwa arulana tung, a kui nu in kaiwel Poul a ngokmutal, a toasrlanu ke kas se su el fwak, tu elos fwa tia sifwil liye mutal.” Elos tia ku in oru ma inge fwin met se el sie met fulang a sekulang pa som lukelos.—Orekma 20:37, 38.
19. Fuka kut ku in akkalemye “inse pusisel” nu sin met Kristian wiyesr nukewa?
19 Met nukewa su lungse in akyokye fototo lalos nu sin God elos enenu in akkalemye inse pusisel su Poul el akkalemye. El kaifwe met Kristian nukewa wiyel in tia oru “kutena ma ke akukuin ku ke konkun lusrongten, a ke inse pusisel lela kais sie in nunku tu elos ngia mwo lukel.” (Filippai 2:3) Fuka kut ku in orekmakin kas in kasru inge? Sie inkanek pa kut in akesrui nu sin met elder nukewa ke congregation, akos kas in kasru lalos a eis a orekmakin sulela lalos a kas in aksumwos lalos nu ke ma koluk su orek ke congregation. (Ridi Hibru 13:17.) Sie pa inkanek pa kut in aksaokye na paye met lili nukewa ke congregation. Ke congregation nukewa lun Jeova oasr kain in met puspus su tia oana sie mutanfwal selos, oiya lalos, sruf lalos. Tusruktu, ya kut tia enenu in akkalemye oiya mwomwo nu selos a kut tia srisri met, oana Poul el oru? (Orekma 17:26; Rom 12:10a) Kut eis me kasru yok in “eis sie sin sie, aok, oana Kraist el ouyepa eis komwos, nu ke mwolana lun God.”—Rom 15:7.
“Muteng in Kasrusr” ke Akutun lun Moul
20, 21. Mea ku in kasre kut in kasrusr ke akutun lun moul ke inkanek mwo?
20 Moul lun sie met Kristian el ku in pupulyukkinyuk nu ke sie akutun in kasrusr. Poul el simusla: “Nga aksafyela kasrusr luk, a nga srukye ku lulalfongi. Ke pal se inge la nu tok sie tefuro sumwosmwos lemla sane yu, su Leum, met nununku sumwos, el a fwa ase nu sik in len sa, a tia nu sik mukena, a oayepa nu selos nukewa su lungse sikme lal.”—2 Timote 4:7, 8.
21 Fwin etawiyuk me srikasrak lal Poul fwa ku in kasre kut in kasrusr ke akutun nu ke moul ma patpat a eis kutangla ka. (Hibru 12:1) Ke ma inge, lela kut in tafwela in kapkapek yok ke orekma lasr in alu nu sin God ke kut akkeye sie akwuk mwomwo nu ke lutlut lasr sifwana, in akkeye lungse paye lasr nu sin metu, a ke inkanek mwomwo in akkalemye pal nukewa ke inse pusisel.
Kom E Topuk Fuka?
• Fuka Poul el eis me insemwomwo yok ke lutlut lal sifwana ke ma Simusla?
• Efu ku lungse paye nu sin metu yok sripe nu sin met Kristian nukewa?
• Kain in oiya puspus fuka fwa kasre kom in akkalemye oiya mwomwo nu sin met puspus a tia srisri met?
• Fuka me srikasrak lal Poul el kasre kom in akesrui nu sin met elder nukewa ke congregation lom?
[Picture on page 27]
Eis me akkeye ke ma Simusla oana Poul el oru
[Picture on page 28]
Akkalemye lungse ke inkanek in sulkakin peng mwo nu sin met puspus
[Picture on page 29]
Ya kom etu la mea paenang met Kristian puspus elos lungse na paye Poul?