Lela Kom In Tia Met Long Su Mulkunla
“Komwos in met orekma ke kas lun God, a tia long mukena, tu komwos su ou inge sifwanu keapekomwosla.”—Jemes 1:22.
1. Kain in menmen puspis fuka met Israel in pal meeta elos insemwomwokin in liye?
“KOM TIA KU IN MULKUNLA NA PAYE” pa inge kas fwal su enenu in orekmakinyuk ke menmen su Jeova el orala in an Ijipt in pal meeta. Kais sie sin Me Keok Siengoul inge sakuruk na paye. Tokin me keok inge met Israel elos sukosokla ke elos fwasr sasla ke inkanek lun Mwea Srusra su mangelik. (Duteronomi 34:10-12) Kom fwin liye na paye ma sikyuk inge nu kemwa, kut fwinsrak kom in tia ku in mulkunla na paye Met su orala ma inge nu kemwa. Aok, met sim lun Sam el on kin: “Elos [met Israel] mulkunla God Met Lango lalos, su orala ma lulap in Ijipt, ma sakuruk in fwal sel Ham, a ma fosrnga sisken Mwea Srusra.”—Sam 106:21, 22.
2. Mea ma inge su akkalemye la insemwomwo lun met Israel ke orekma sakuruk lun God tia on nu tok?
2 Tokin elos sasla liki Mwea Srusra, met Israel elos “mutamwauk in sangeng sin Jeova a elos lalalfongi Jeova.” (Exodus 14:31) Mokul nu kemwa lun Israel elos welul Moses yuk soko on in kutangla lun Jeova, a Meriam a kutu mutan elos eis tembrel in paolos a onsrosro. (Exodus 15:1, 20) Aok, met lun God elos purikyukyuk ke orekma sakuruk lun Jeova. Tusruktu insemwomwo lalos nu sin Met su orala ma inge nu kemwa oan kitin pal na. Tia pat toko, pus selos akkalemye kain in orekma se su akkalemye la elos sun kain in mas inge amnesia ku lofongla. Elos ekla met torkaskas lain Jeova. Kutu selos sremla ke alu nu ke me srulela a orekma lun kosro.—Oekyuk 14:27; 25:1-9.
Mea Ma Inge Su Ku in Oru Kut in Mulkunla?
3. Ke sripen moul sesumwos lasr, mea ma inge su kut ku in mulkunla?
3 Nukanla in sang kulo lun met Israel arulanu sikyuk yok. Aok, ma inge ku in sikyuk pa nu sesr. Paye, kut tianu liye kain in orekma sakuruk mutal inge. Tusruktu, ke futoto lasr nu sin God, oasr ma puspis sikyuk su kut tia ku in mulkunla. Pus inmaslosr saap srakna esam ke pal se kut eis ma paye su tuku ke Baibel. Wekunang me insemwomwo inge pa pre lasr nu sin Jeova in mwolela moul lasr a baptais lasr ke kof oanu sie met Kristian paye. Pus inmaslosr pulakin kasru lun Jeova ke ma puspis in moul lasr. (Sam 118:15) Yok liki nu kemwa, ke inkanek lun mise lun Mwen nutin God, Jisus Kraist, oanu me kise, kut eis fwinsrak lun molela. (Jon 3:16) Tusruktu, ke sripen moul sesumwos lasr, ke pal se kut sun kena koluk a ma upa lun moul, kut in sa pa na mulkunla ma mwo nu kemwa su Jeova el oru nu sesr.
4, 5. (a) Fuka Jemes el sang kas in sensen ke kain in oiye su sa in mulkunla? (b) Fuka kut ku in orekmakin me pupulyuk lal Jemes ke met a selngun?
4 Ke leta lal nu sin met lili Kristian wiel, Jemes su ma wiel Jisus el sang kas in sensen ke kain in oiye lun mulyela. El simusla: “Komwos in met orekma ke las lun God, a tia long mukena, tu komwos su ou inge sifwanu keapekomwosla. Tu kutena met fwin long kas a tia orekma ka, el oanu sie met su liye mutal in selngun. Tu el sifwanu liyel, a ke el som a kitenmisinge el mulkunla lumal el la met su.” (Jemes 1:22-24) Mea Jemes el lungse in akkalemye ke kain in kas inge?
5 Ke pal se kut tukakek ke lututeng, kut liye selngun pal nu kemwa in liye la mea kut ku in aksumwosyela ke lumasr. Ke kut oru kain in orekma puspis a loang nu ke ma puspis, kut mulkunla ma kut liye ke selngun. Luma inge ku in sikyuk pa ke ma lun ngun. Ke pal se kut loang nu ke Kas lun God, kut ku in tuni lumasr la fwal nu ke ma Jeova el siyuk sesr in oru. Ke ma inge, kut ku in liye na paye munas lasr. Kain in etauk inge enenu in mokle kut in aksumwosye oiyesr. Tusruktu, ke kut kaifweung ke orekma lasr ke len nu kemwa a nunkela ke ma upa lasr, kut arulanu fwusesr in mulkunla ma lun ngun. (Mattu 5:3; Luk 21:34) Ke inkanek ou inge, oanu kut ku in mulkunla orekma lun lungse lun God nu sesr. Fwin ma inge sikyuk, kut in sun me sensen su tuku ke kena koluk.
6. Kain in me lutlut fuka ke Ma Simusla ku in kasru kut in tia mulkunla kas lun Jeova?
6 Ke leta se meet lal su etuku ke ngun nu sin met Korint, met sap Poul el sramsramkin met Israel ke elos muta yen mwesis a sa in mulkunla ma puspis. Oanu met Kristian ke century se meet su eis ma lane ke kas lal Poul, kut fwin kalweni ma el simusla inge e fwa ku in kasru kut in tia mulkunla kas lun Jeova. Ke ma inge lela kut in tuni 1 Korint 10:1-12.
Fwasr Liki Kena lun Fwal Se Inge
7. Kain in me akpayeye fuka ke lungse lun Jeova met Israel elos eis?
7 Sramsram lal Poul su el fwak ke met Israel el orekma in oanu sie kas in sensen nu sin met Kristian. Kutu sin ma inge pa, el simusla: “Tu Nga tia lungse tu komwos in nukin, met lili, fuka papa tumasr elos nu kemwa muta ye pukunyeng, a elos nu kemwa fwasr sasla infwulwen mwea a elos nu kemwa baptaisla nu sel Moses in pukunyeng a in mwea.” (1 Korint 10:1-4) Met Israel in len lal Moses elos liye ku sakuruk lun God, wekunang menmen ke sru in pukunyeng su kololos ke len a kasrelos in fwasr sasla ke inkanek lun Mwea Srusra. (Exodus 13:21; 14:21, 22) Aok, met Israel ingo elos eis me akpayeye ke lungse lun Jeova nu selos su elos liye na paye.
8. Mea ma sikyuk ke sripen met Israel elos sa in mulkunla?
8 “Tusruktu” Poul el tafwela, “ke met puspis selos God el tia insemwomwo, tu elos kunausyukla yen mwesis.” (1 Korint 10:5) Sie me asor na paye pa inge! Apkurun met Israel nu kemwa su som liki an Ijipt elos akkolukyelos sifwanu liki in ilyuk nu ke Fwal Mwolela. Meyen elos tia eis insemwomwo lun God, paenang elos mise yen mwesis. (Hibru 3:16-19) Mea kut ku in lotela ke ma inge? Poul el fwak: “A ma inge me srikasrak nu sesr, tu kut in tia rapkue ma koluk, oanu elos rapkue.”—1 Korint 10:6.
9. Fuka Jeova el sang ma enenu lun met lal, a oiye fuka met Israel elos akkalemye?
9 Oasr ma puspis su ku in kasru met Israel in nunku yok ke ma lun ngun ke pal se elos muta ke yen mwesis. Elos ilyuk nu ke sie mwoleaung lun Jeova a elos ekla sie mutanfwal su mwoleyukla sel. Sayen ma inge, etukyung nu selos akmwuk lun met tol, sie loom in alu oanu sie center lun alu paye, in kasrelos sifwanu in orek kise nu sin Jeova. A, elos tia akkalemye insemwomwo ke me sang inge nu kemwa in ngun, a elos torkaskas ke me sang lun God ke ma lun ikwe.—Oekyuk 11:4-6.
10. Efu kut enenu in esam God pal nu kemwa?
10 Lela in tia oanu met Israel ke yen mwesis, met lun Jeova ke len inge elos engunkin insemwomwo lun God. Tusruktu, nu sin kais sie sesr, arulanu yok sripe in esam God pal nu kemwa. Kut fwin oru ou inge, el fwa kasru kut in fwasr liki oiye lun rapku su ku in kosrala mutasr liki ma lun ngun. Kut enenu in kaifweung in “lafwekin ma koluk a lung lun fwalu, a tu kut in moul sumwos, a sumwosmwos, a mutal in fwal se inge.” (Taitus 2:12) Kut nu kemwa su ke pal se kut tulik me kut wi tari ke congregation lun met Kristian, kut tia enenu in nunku la oanu oasr ma mwomwo lasr tula. Fwin kain in nunuk inge sikyuk, lela in esam Jeova a me insemwomwo mwolanu nu kemwa su el akola nu sesr ke pal fwasru.—Hibru 12:2, 3.
Akos nu Sin Jeova ke Insiesr Kemwa
11, 12. Fuka sie met el ku in eis meta oanu el alu nu ke me srulela fwinne el tia oru na paye ou inge?
11 Poul el ase nu sesr siepa kas in sensen ke pal se el simusla: “A komwos in tia alu nu ke me srulela, oanu kutu selos; oanu ma simusla: ‘Met elos muta in mongo a nim, a tuyuk in sritel.’ ” (1 Korint 10:7) Poul el sramsram ke sie pal, su met Israel elos kaifwel Aaron in orala soko cow ke gold. (Exodus 32:1-4) Fwinne kut tia wi in alu nu ke me srulela, tusruktu, kut ku in ekla sie met su ou inge kut fwin lela kena lun rapku koluk lasr in sifwanu akkolukye kut la liki alu lasr nu sin Jeova ke insiesr kemwa.—Kolosse 3:5.
12 Ke siepa pal, Poul el simusla kutu met su nunkela yok ke ma lun ikwe a tia ke ma lun ngun. Ke kain in met inge su “met lokwalok lun sak lal Kraist,” el simusla: “A saflaiyelos kunausten, a god lalos insielos sifwanu.” (Filippai 3:18, 19) Tia alu nu ke me srulela gold pa elos oru. A elos oru ou inge ke kena lalos sifwanu ke ma puspis. Paye, tia kena nu kemwa koluk. Jeova el orekutla in oasr kena a in engunkin kain in me akengun puspis. Tusruktu, elos nu kemwa su suk meet me akengun yok liki futoto lalos nu sin God, elos ekla sie met su alu nu ke me srulela.—2 Timote 3:1-5.
13. Mea kut ku in lotela ke me sramsram ke kao soko su orek ke gold?
13 Tokin elos som liki Ijipt, met Israel elos orala cow soko su orek ke gold in alu nu ka. Sayen kas in sensen ke alu nu ke me srulela, oasr ma su kut ku in lotela ke ma inge. Met Israel elos seakos na paye kolyuk lun Jeova. (Exodus 20:4-6) Tusruktu, elos tia nunku in sisla Jeova oanu God lalos. Elos orek kise nu ke me srulela lun cow inge su orek ke gold a pangon ma inge “sie kofwo nu sin Jeova.” Aok, elos sifwanu keapelosla ke elos nunku mu God el tia loang nu ke orekma lun seakos su elos oru inge. Ma inge sie me aktoasr nu sin Jeova, a arulanu akkoskosrokyel.—Exodus 32:5, 7-10; Sam 106:19, 20.
14, 15. (a) Efu wangin excuse lun met Israel in ekla sie met su sa in mulkunla? (b) Kut fwin kaifweung in ekla sie met su tia sa in mulkunla, na mea kut enenu in oru ke ma sap lun Jeova?
14 Sie ma sakuruk na paye fwin sie Met Lo lun Jeova el wi ke sie alu kikiap. Tusruktu, fwinne elos srakna muta ke congregation, kutu selos saap akkalemye srunga ke kolyuk lun Jeova ke kutu inkanek. Wangin excuse lun met Israel ke pal se elos ekla sie met su sa in mulkunla ma elos long. Elos long Ma Sap Siengoul a elos muta a liye ke pal se Moses el sang nu selos ma sap lun God inge: “Nik komwos oru siena god sayuk, god silfer, ku god gold, komwos fwa tia oru nu sumwos.” (Exodus 20:18, 19, 22, 23) Fwinne ou inge, met Israel elos alu nu ke cow su orek ke gold.
15 Wangin pa excuse lasr kut fwin ekla sie met su sa in mulkunla ma kut long. Ke Ma Simusla, oasr kolyuk su tuku sin God ke oiye puspis lun moul. Ke sie me pupulyuk, Kas lun Jeova el selngawi elos su sowemol a tia sifwil moli. (Sam 37:21) Sapkinyuk nu sin tulik nu kemwa in akos papa a nine kielos, a sapkinyuk nu sin papa nu kemwa in kasru tulik nutulos in kapek ke “kai a kaiyuk lun Jeova.” (Efesus 6:1-4) Sapkinyuk nu sin papa a nine Kristian su mukena muta in mare “in Leum mukena, a met kulansap nu kemwa lun God su payuk sapkinyuk nu selos: “Lela met nu kemwa in akfulatye mare, a lela nien on in mutal, tu God el fwa nununku met kosro nu kemwa.” (1 Korint 7:39; Hibru 13:4) Kut fwin kaifweung in tia ekla sie met su sa in mulkunla, na kut loang akmwoye nu ke ma inge a kutupa kas in kol lun God ke inkanek yok a kut akos ma inge nu kemwa.
16. Mea ma upa su ku in sikyuk fwin sie met el alu nu ke kao soko orek ke gold?
16 Jeova el tia insese ke kaifweung lun met Israel in alu nu sel fwal nu ke lungse lalos sifwanu. A, 3,000 selos anwuki, saap ke sripen ip yok lalos ke orekma fokfok in alu nu ke cow su orek ke gold. Kutu met koluk elos sun me keok su tuku sin Jeova. (Exodus 32:28, 35) Sie me lutlut yok pa inge nu sin kutena met su rid Kas lun God tusruktu oru sulela lalos sifwanu ke ma elos lungse in oru!
“Kaengla Liki Kosro”
17. Ke kain in ma sikyuk fuka 1 Korint 10:8 el sramsramkin?
17 Sie inkanek su kena koluk lun ikwe ku in oru sie met in sa in mulkunla moul in ngun akkalemyeyuk sel Poul ke pal se el fwak: “A kut in tia kosro, oanu kutu selos kosro, a longoul tolu tausen mise in len siefwunnu.” (1 Korint 10:8) Ke ma se inge, Poul el sramsramkin ke ma sikyuk ke An Tupasrpasr lun Moab ke saflaiyen fwafwasyesr lun met Israel ke yen mwesis ke lusen yiu 40. Met Israel elos tufwanu eis kasru sin Jeova ke kutangla lalos ke an puspis leyen kutalap lun Jordan, tusruktu pus selos ekla sie met su sa in fwuleak a tia sang kulo. Ke masrol lun Fwal Mwolela, elos srifweyuk in oru orekma lun kosro a ke alu fokfok lal Beal lun Peor. Piselos su anwuki oasr ke 24,000 kutu, a 1,000 selos pa kol ke orekma koluk.—Oekyuk 25:9.
18. Kain in oiye fuka ku in kol nu ke orekma lun kosro?
18 Met lun Jeova ke pal inge elos arulanu eteyuk ke oiyen moul nasnas. Tusruktu, ke pal se kutu sin met Kristian elos srikeyuk ke orekma lun kosro, kutu selos tui tila nunku ke God a ke ma sap lal. Elos ekla sie met su sa in munasla. Ke mutamwauk, saap me srifwe el tia oru orekma lun kosro na paye. Saap me srifwe el mutamwauk in purakak mukena ke liye pitse fokfok ku rid ma fokfok, ku in oru aksroksrok koluk, ku in asrouki nu sin met su munas ke kena koluk lun ikwe. Ma inge nu kemwa kol met Kristian puspis nu ke orekma koluk.—1 Korint 15:33; Jemes 4:4.
19. Kain in kai fuka su tuku ke Ma Simusla ku in kasru kut in “kaengla liki kosro”?
19 Fwin srifweyuk in oru orekma lun kosro, lela kut in tia mulkunla Jeova. A, kut enenu in akos pal nu kemwa Kas in luti lal. (Sam 119:1, 2) Oanu sie met Kristian, kut nu kemwa kaifweung in srukye na oiyen moul nasnas, tusruktu in oru ma sumwos ye mutun God enenu kaifweung pal nu kemwa. (1 Korint 9:27) Nu sin met Kristian fwin an Rom, Poul el simusla: “Tu akos lomwos pengpengmu nu sin met nu kemwa. Ke ma inge, Nga engun keyumwos, a Nga kena tu komwos in lalmetmet nu ke ma mwo, a nunukin nu ke ma koluk.” (Rom 16:19) Oanu met Israel su anwuki ke sripen ma koluk lalos su piselos oasr ke 24,000, met kosro nu kemwa a met koluk elos fwa sun nununku upa lun Jeova. (Efesus 5:3-6) Ke ma inge, lela kut in tia ekla sie met su sa in munasla, a kut enenu in tafwela in “kaengla liki kosro.”—1 Korint 6:18.
Engunkin Pal nu Kemwa Me Sang lun Jeova
20. Fuka met Israel elos srike Jeova, a mea fwokin ma inge?
20 U lulap lun met Kristian elos tia sremla ke orekma lun kosro. Fwinne ou inge, kut enenu in taran in tia lela moul lasr in fwasr tokin inkanek su ku in kol nu ke oiyen inkanek lun torkaskas su purakak mulat lun God. Poul el kaifwe kut: “A kut in tia srike Jeova, oanu elos [met Israel] srikel, a wanginla ke serpent. A komwos in tia torkaskas, oanu kutu selos torkaskas, a elos wanginla ke met kunausla.” (1 Korint 10:9, 10) Met Israel elos torkaskas lain Moses a Aaron—aok, lain God—elos torkaskas ke bred pangpang manna su tuku sin God. (Oekyuk 16:41; 21:5) Ya mulat lun Jeova ke torkaskas lalos srik liki mulat lal nu ke kosro lalos? Me sramsram in Baibel akkalemye la met torkaskas puspis anwuki sin serpent. (Oekyuk 21:6) Ke kutu ma sikyuk meet liki pal inge, pus liki 14,700 met torkaskas lain elos anwuki. (Oekyuk 16:49) Ke ma inge lela kut in tia srike mongfwusesr lun Jeova ke kut pilesru me sang lal.
21. (a) Kain in kas in kaifwe fuka su tuku ke ngun mutal Poul el simusla? (b) Fwal nu ke Jemes 1:25, fuka kut ku in insemwomwo na paye?
21 Ke pal se el sim leta nu sin met lili Kristian wiel, Poul el aksafyela kas in sensen puspis su el simusla ke kas in kaifwe inge: “A ma inge sikme nu selos tu in me srikasrak, a simla ma inge in kai kut, su pal safla summu nu fwesr. Ke ma inge el su nunku mu tu el tu, lan liye tu lan tia ikori.” (1 Korint 10:11, 12) Oanu met Israel, kut eis me insemwomwo puspis su tuku sin Jeova. Tusruktu, tia oanu elos, lela kut in tia mulkunla ke kutena pal in munasla a tia engunkin ma mwo nu kemwa su Jeova el oru nu sesr. Fwin ma upa lun moul aktoasrye kut, lela kut in nunku ke mwolela mwolanu nu kemwa su ku in konoiyukyuk in Kas lal. Lela kut in tia mulkunla futoto saok lasr nu sin Jeova a tafwela in oru orekma in luti ke Togusrai su filiyuki nu sesr. (Mattu 24:14; 28:19, 20) Kain in orekma inge ku in wise nu sesr insemwomwo na paye, meyen Ma Simusla el mwolela: “Tu el su suiye ma sap fwal, su sap lun sukosok a muta lu, a el tia met long ou el su mulkunla, tu el met oru su orekma, met ou inge fwa insemwomwo in orekma la.”—Jemes 1:25.
Fuka Kom Ku In Topuk?
• Mea ma inge su ku in oru kut in sa mulkunla?
• Efu akos na paye sin God arulanu yok sripe?
• Fuka kut ku in “kaengla liki kosro”?
• Kain in oiye fuka kut akkalemye ke me sang lun Jeova?
[Picture on page 23]
Met Israel elos mulkunla orekma kulanu lun Jeova kelos
[Picture on page 24]
Met lun Jeova elos kaifweung in srukye sie oiyen moul nasnas fulat