Akfulat ke Ku Su Fulat Liki Kut Efu Yok Sripe?

SU met mwo su tia sang kulo ke ku lun police in srukye met koluk su pusrela ma lasr ku aksangengye sou lasr? Ya kut tia insemwomwo ke ku lun court in sang kai nu sin met koluk in kurunganang met puspis?

Kutu me kasru nu sin met pa, akmwoye maintenance inkaneku, sanitation, a lutlut​—pal nu kemwa mani su orekmakinyuk ke ma inge tuku ke tax su guferment el siyuk—​ma inge enenu pa in akos. Met Kristian paye elos eteyuk a akilen la akfulat nu selos nu kemwa su fwal in eis akfulat su pakiyuki eneneyuk na paye. Tusruktu, lupaka akfulat inge? A ke akmwuk fuka lun moul akfulat ke ku su fulat liki kut eneneyuk?

Ku ke An’u

Baibel el sapkin nu sin met nu kemwa, met lalalfongi ku tia, in akfulatye guferment, su kasru ke me insemwomwo lun met. Met sap Kristian Poul el sim nu sin met lalalfongi fwin an Rom ke ma se inge, a sie me kasru na paye in tuni akmwoye ma el fwak, su simusyukla in Rom 13:1-7 New World Translation.

Poul el sie citizen lun an Rom, a an Rom pa mutanfwal ku emeet fwin fwalu nu fon in pal lal. Leta lal Poul, su simusyukla apkurun nu ke yiu 56 C.E., sang kai nu sin Kristian in oru me srikasrak mwo oanu citizen mwo lun an’u. El simusla: “Lela met nu kemwa in akos nu ke ku su fulat lukelos, tu wangin ku a ma sin God mukena; a ku su on ma God el lela.”

Ke fus inge Poul el aketeye la wangin kutena ku lun met fwin God el tia lela. Ke sripe se inge ku su fulat liki kut God el lela in oasr fwal nu ke akmwuk lal sifwanu. Ke ma inge el tafwela in fwak la “ke ma inge el su lain ma ku, el lain akmwuk lun God.”

Fwinne met mwo nu kemwa su oru mwo elos ku in eis kaksak su tuku ke ku su fulat liki kut, tusruktu ku inge el ouyepa ku in lain met koluk. Elos nu kemwa su oru ma koluk oasr sripe lalos in sangeng nu ke sumwos lun ku inge in suk “foloksak,” meyen guferment elos oru ou inge oanu “met kulansap lun God.”

Poul el aksafyela kas lal ke pal se el fwak: “Ke ma inge, komwos fwa akos tia ke meyen mulat mukena, a ouyepa ke ellamwos. Tu ke ma inge komwos sang ma takma ouyepa, tu elos met orekma lun God, a elos in liaung ma inge pal e nu kemwa.”

Kunokon in orekmakin takma ma lun ku su fulat liki kut, a tia nu sin met su moli ma inge. Oanu sie citizen oaru, sie met Kristian el srukye sie ella mwo. El fwin akpusisilyel sifwanu ke ku su fulat lukel a moli takma su eneneyuk, el tia akmwoye mukena akmwuk lun an’u su el muta we, a el ouyepa moul fwal nu ke ma sap mutal.

Sou a Ku Su Fulat Liki Kut

A fuka ku su fulat liki kut in sou? Ke mutamweyen moul lal, pal nu kemwa awowo su lungse kurungin el tung ku wowo. Tusruktu, papa a nine lalmetmet elos akilen mea awowo el enenu na paye a tia lela tung lalos in moklelos. Kutu tulik, ke pal se elos matula, etukyung nu selos sukosok a kutupal elos ku in sifwanu oru akmwuk lalos. Meyen wangin experience lalos paenang elos ku in sremla nu ke orekma koluk, kunausla misla lun sou a an’u, oanu met su ku liki kut elos arulanu etu na paye.

“Papa a nine elos patla in sang kai nu sin tulik nutulos,” pa inge ma Rosalind Miles el fwak, sie author lun Children We Deserve. “Pal in kai mutamwauk ke pal in isusla lun sie tulik.” Mutamwauk sin papa a nine elos enenu in sramsram kulang, a akkalemye ku lalos ke inkanek lun lungse a kurungin a oru ou inge pal nu kemwa, a tulik nutulos fwa lutlut in eis ku se inge a kai ke inkanek lun lungse su tuku ka.

Koanon Baibel pa me sramsram yok ke akmwuk lun ku ke sou. In buk lun Soakas, met lalmetmet Solomon el purakak papa a nine in srukye inse siefwunnu in sangeng sin God ye mutun tulik nutulos, el fwak: “Mwen nutik, long kas in lutlut lun papa tumom, a nik kom fwasr liki ma sap lun nine kiom.” (Soakas 1:8) Fwin papa a nine elos srukye kain in inse siefwunnu inge ye mutun tulik nutulos, tulik elos a etu mea papa a nine elos lungselos in oru. Saap kutu pal elos e srike in sang fos inmaslon papa a nine meyen elos lungse in oru ma lungse lalos sifwanu, tusruktu ke sripen inse siefwunnu lun papa a nine in orekmakin ku lalos paenang ma inge sie me loeyuk nu sin tulik nutulos

Baibel el aketeye la oasr kunokon yok lun mokul tuma ke ma enenu in ngun tia lun tulik nutul mukena, a wi pa mutan kiel. Ma inge akkalemyeyuk oanu akmwuk lun sifwe. Fuka akmwuk inge ku in akkalemyeyuk? Poul el akkalemye la oanu Kraist su Sifwen congregation, mokul nu kemwa elos fwa sifwen mutan kielos. Poul el tafwela: “Mokul tuma, komwos in lungse mutan kiomwos, oanu Kraist el ouyepa lungse susr, a sifwanu esalang ka.” (Efesus 5:25) Ke pal se mokul el fwasr tokin me srikasrak lun Jisus a akkalemye kunokon lal oanu sifwen sie sou ke inkanek lun lungse, el fwa eis “sunak lulap” sin mutan kiel. (Efesus 5:33 NW) Tulik srisrik nu kemwa in loom inge elos fwa liye ma lane su tuku ke ku su tuku sin God a elos mutamwauk in eis kalem ke ma inge.​—Efesus 6:1-3.

Fuka sie papa ku sie nine su mukena muta, wekunang mutan katinmas a mokul tumanmas nu kemwa elos ku in oru luma inge? Papa ku nine elos ku in siyuk ke kasru sumwos nu ke ku lun Jeova God a Jisus Kraist. Jisus el sramsram pal nu kemwa oanu sie met su oasr ku lal​—su tuku sin Papa tumal a ke Ma Simusla.​—Mattu 4:1-10; 7:29; Jon 5:19, 30; 8:28.

Baibel el sramsram yok ke akmwuk saok puspis ke ma upa su tulik srisrik elos sun. Ke pal se kom konaok akmwuk inge nu kemwa a kom fwasr tokin ma inge, sie papa ku nine el ku in sang kai mwo su tuku ke lungse nu sin tulik nutul. (Genesis 6:22; Soakas 13:20; Mattu 6:33; 1 Korint 15:33; Filippai 4:8, 9) Papa a nine elos ouyepa ku in orekmakin me rid su tuku ke Baibel su orekla in kasrelos fuka in sang akpa nu sin tulik nutulos in engunkin me insemwomwo su tuku ke akfulatye ku su tuku ke Ma Simusla.a

Congregation lun Met Kristian a Ku Su Fulat Liki Kut

“El inge Mwen kulu nutik, a Nga insemwomwo kel; komwos longol.” (Mattu 17:5) Kas se inge, su Jeova sifwanu fwak, akkalemyel Jisus oanu sie su kaskas ke ku mutal. Ma el fwak simusyukla nu ke Gospel akosr su fwusesr nu sesr in liye.

Meet liki el somwak nu in kosrao, Jisus el fwak nu sin met tumal lutlut lal: “Ku e nu kemwa etuku nu sik in kosrao a fwin fwalu.” (Mattu 28:18) Oanu sifwen congregation, Jisus el tia loang mukena nu sin met tumal lultut akmusrala lal fwin fwalu, a mutamwauk ke pal se el okwela ngun mutal ke Pentekost 33 C.E., el ouyepa orekmakinulos oanu kofwen me orekma ke ma paye, oanu sie “met kulansap oaru a lalmetmet.” (Mattu 24:45-47; Orekma 2:1-36) Mea el oru in akpayeye ma inge nu kemwa el lan ku in akkeye congregation lun met Kristian? “Ke el somwak nu lung . . . , a sang me sang nu sin metu. (Efesus 4:8) “Me sang nu sin metu inge” pa met Kristian elder, su pakiyuki sin ngun mutal a etukyung nu selos ku in kurunganang ma enenu lun met lili wielos in ngun.​—Orekma 20:28.

Ke sripe se inge Poul el sang kai: “Komwos esam elos su met kol lomwos, su fwak nu sumwos kas lun God, a komwos etawi lalalfongi lalos, ke komwos liye sripen moul lalos.” Ke sripen met oaru inge nu kemwa elos fwasr tokin me srikasrak lal Jisus, paenang sie inkanek lalmetmet na paye pa in etawi lalalfongi lalos. Poul el tafwela: “Komwos in akos met kol lomwos, a akpusisilye komwos nu selos, [tafwela in akilen ku lalos nu sumwos,” The Amplified Bible] tu elos sano nu ke ngunomwos oanu elos su fwa fwakak orekma lalos; tu elos fwa ku in fwakak ke engun, a tia ke asor, tu ma inge tia mwo nu sumwos.”​—Hibru 13:7, 17.

Mea sikyuk fwin kain in akmwuk inge pilesreyuk? Kutu sin met Kristian in pal meeta elos oru ou inge a elos ekla met luti kikiap. Haimeneus a Failetus pa sie selos su sromonyuk oanu mokul su lungasla lalalfongi lun kutu met a kas kikiap lalos ‘kunausla ma mutal.’ Sie ke kas kikiap lalos pa, sifwil moulyuk somla tari, in ngun a ikwe pa inge, a fwin ou inge kalem la wanginla sifwil moulyuk ke pal fwasru ye koko lun Togusrai lun God.​—2 Timote 2:16-18.

Ku su pakiyuki silaklak in tuku in sang kasru. Met Kristian elder elos ku in lain kas kikiap inge meyen elos met tutafpo lun Jisus Kraist, elos orekmakin ku lun Ma Simusla. (2 Timote 3:16, 17) Ma inge paye pa in len lasr ke congregation lun met Kristian, su akkalemyeyuk oanu “sru a pelung nu ke ma paye.” (1 Timote 3:15) Me luti kikiap tia ku in sifwel fulela in akkolukye “kas sumwos,” su kurunginyuk tu in ma lasr oanu me sang su oasr ke Baibel.​—2 Timote 1:13, 14.

Fwinne akfulat ke ku su fulat liki kut arulanu sa in wanginla in len inge, tusruktu oanu met Kristian kut akilen la ku sumwos nu kemwa su oakiyuki ke an, ku in sou, a ke congregation lun met Kristian orekla in akinsemwomwoye kut. Akfulat ke ku su fulat liki kut sie me kasru ku lasr in mano, pulakin lasr, a ku lasr in ngun. Ke kut eis a oru akfulat ke ku se inge su etuku sin God, kut fwa eis kurunginyuk sin ku su fulat emeet​—lun Jeova God a Jisus Kraist—​ke insemwomwo lasr ma patpat.​—Sam 119:165; Hibru 12:9.

[Footnote]

[Blurb on page 5]

Oasr ke Baibel me lutlut puspis ke ku su ku in liyeyuk in sou

[Picture on page 6]

Papa ku nine su mukena muta elos ku in siyuk ke kasru sumwos nu ke ku lun Jeova God a Jisus Kraist

[Picture on page 7]

Met Kristian elos akilen la ku sumwos su fulat lukelos in sou, a ke congregation lun met Kristian a ke an selos oakiyuki ke insemwomwo lalos

[Picuture Credit Line on page 4]

Pitse lal Josh Mathes, Collection lun Supreme Court lun an United States