Liyekomwosyung Liki Silalalfongi
“Komwos liyekomwosyung, met lili, saap oasr yurin kutena sumwos inse koluk lun silalalfongi, a komwos fwasr liki God moul.”—HIBRU 3:12.
SIE me aksangeng na paye pa inge—met inge su engunkin futoto lalos nu sin Jeova elos akkapye “inse koluk” a ‘fwasr liki God moul’! Sie kas in sensen na paye pa inge! Kas se inge lun met sap Poul tia ma nu sin met silalalfongi, a nu sin met su mwolela tari moul lalos nu sin Jeova ke sripen lalalfongi lalos ke me kise lal Jisus Kraist.
2 Fuka sie met su muta ke insemwomwo lun God el ku in akkapye “sie inse koluk lun silalalfongi”? Paye, fuka sie met su pulakin tari lungse a lungkulang lun God el ku in fwasr lukel? A, ya kain in oiye se inge el ku in sikyuk nu sin kais sie met? Sie ma yok su kut enenu in nunku pa inge, a arulanu yok sripe nu sesr in tuni mea paenang kas in sensen inge.—1 Korint 10:11.
Efu Arulanu Upa Kai Se Inge?
3 Arulanu kalem la leta se inge Poul el simusla nu sin met Hibru Kristian fwin an Judea in yiu 61 C.E. Sie met su tuni me sramsram lun fwalu el fwak la pa inge sie pal in ma upa “wangin misla ku kurungin nu sin met su srukye nunuk sumwos, ku oaru, ke siti lun Jerusalem ku kutena an fwin an we.” Sie pal in ma koluk a orekma silolel, mokleyuk sin met solse lun Rom su kol ke inkanek koluk, un met Ju pulaik pangpang Zealots su lain kolyuk lun Rom, a orekma koluk lun met pusrapasr su orekmakin pal koluk inge ke ma lane lalos sifwanu. Ma koluk inge nu kemwa orala moul lun met Kristian in arulanu upa meyen elos kaifweung na paye tu in tia sremla nu ke ma koluk inge nu kemwa. (1 Timote 2:1, 2) Ke ma paye, ke sripen elos tia wi ke kutena u su lain sie sin sie, paenang elos inge nunkeyuk sin kutu met oanu met nukin a sufwal nu ke fasin lalos, a met lain guferment. Pal nu kemwa met Kristian elos sun ongoiye su tuku sin kutu met, a ma puspis tula lukelos.—Hibru 10:32-34.
4 Met Hibru Kristian elos ouyepa muta ye ma upa fwin ke alu lalos. Moniyuk lun met kulansap oaru lal Jisus a kapek lun congregation lun met Kristian purakak sok a koskosrok sin met Ju—yokna nu sin met kol lalos ke alu. Elos akola in oru ma nu kemwa in kutongye orekma lalos a in akkeokye met kulansap nu kemwa lal Jisus Kraist.a (Orekma 6:8-14; 21:27-30; 23:12, 13; 24:1-9) Fwinne kutu sin met Kristian elos tia sun kolyai, tusruktu elos akkolukyeyuk a aksrosrksrokyeak sin met Ju. Alu lun met Kristian akkolukyeyuk meyen el tufwanu mutamwauk a wangin mwolanu lal oanu mwolanu lun alu lun met Ju, wangin tempel, wangin met tol, wangin me akfulat, wangin me kise ke tempel, a ma puspis. A met kol lalos, Jisus, lisyukla a anwuki oanu sie met koluk. Elos fwin lungse in muta na ke alu lalos, met Kristian nu kemwa elos enenu lalalfongi, pulaik, a muteng.
5 Yok liki nu kemwa, met Hibru Kristian fwin an Judea elos muta ke sie pal su arulanu yok sripe ke me sramsram lun mutanfwal inge. Pukanten ke ma Leum lalos, Jisus Kraist, el fwak ke akul ke saflaiyen akmwuk lun met Ju akpayeyuk tari. Safla lal arulanu futoto na paye. Tu in moul, met Kristian nu kemwa elos enenu in tia mutol in ngun a akola pal nu kemwa in ‘kaeng nu fwin eolu.’ (Mattu 24:6, 15:16) Ya oasr lalalfongi a ku lalos in ngun su eneneyuk in kasrelos in oru sulela pisrpisr, fwal nu ke ma Jisus el sapkin nu selos in oru? Luman oasr alollo ke ma se inge.
6 Ke lusen yiu siengoul safla meet liki kunanela lun akmwuk lun met Ju nu fon, arulanu kalem la met Hibru Kristian elos muta na paye ke sie ma upa yok su tuku lu a likin congregation. Elos enenu me akkeye pal nu kemwa. Tusruktu elos enenu pa kai a kolyuk tu in kasrelos in liye la inkanek su elos sulela pa, inkanek sumwos paenang elos tia enenu in keok a muteng fwin wangin ma lane su tuku ka. Sie me insemwomwo, Poul el tuyuk a kasrelos.
7 Ma Poul el simusla nu sin met Hibru Kristian enenu in purakak na paye insiesr. Efu? Meyen kut moul misinge ke sie pal su oanu pal lalos meet. Len nu kemwa kut pulakin ma upa su tuku fwin fwalu ye koko lal Setan. (1 Jon 5:19) Kas palu lal Jisus a met sap nu kemwa ke len safla a ke “saflaiyen akmwuk inge,” akpayeyuk tari ye mutasr. (Mattu 24:3-14; 2 Timote 3:1-5; 2 Piter 3:3, 4; Fwakyuk 6:1-8) Yok liki nu kemwa, kut enenu in tia mutol in ngun a akola pal nu kemwa tu kut in ku in “kaengla liki ma inge nu kemwa su fwa sikyuk.”—Luk 21:36.
El Su Yok Liki Moses
8 Ke pal se ma el sramsram ke sie su yok sripe, Poul el simusla: “Komwos in nunku met sap a met tol fulat, su kut fwakak ka—Jisus.” (Hibru 3:1) In “nunku” ku in kalmekin “in akilen mwo . . . , in kalem na paye ka, in tuni mwo.” (Vine’s Expository Dictionary of Old and New Testament Words) Ke ma inge, Poul el kaifwe nu sin met lili wiel in lalalfongi in kaifweung na paye tu elos in ku in engunkin na paye kunokon lal Jisus ke lalalfongi a molela lalos. Fwin elos oru ou inge, elos fwa akkeyeyuk ke sulela lalos in tu ku ke lalalfongi. Ke ma inge, mea kunokon lal Jisus, a efu kut enenu in “nunkel”?
9 Poul el orekmakin kas se inge “met sap” a “met tol fulat” nu sel Jisus. Kas se inge met sap ku in kalmekin, el su supweyukla a ke me sramsram inge el pa inkanek lun God in sramsram nu sin metu. Sie “met tol fulat” pa inganek lun met in osun nu sin God. Me sang luo inge arulanu yok sripe ke sie alu paye, a oasr yurol Jisus ma luo inge. El pa sie su supweyukla kosrao me in luti metu ke ma paye ke God. (Jon 1:18; 3:16; 14:6) Jisus el ouyepa pakiyuki oanu sie Met Tol Fulat ke akmwuk lun tempel in ngun lun Jeova in sang nunuk munas nu ke ma koluk. (Hibru 4:14, 15; 1 Jon 2:1, 2) Kut fwin engunkin na paye me insemwomwo su kut ku in eis ke inkanek lal Kraist, na oasr yurosr pulaik a kaifweung in muta na ke lalalfongi.
10 In akkalemye ma saok lun lalalfongi Kristian, Poul el pupulyukin Jisus nu sel Moses, el su met Ju nu kemwa nunkeyuk mu met palu yok emeet inmaslon papa matu tumalos nu kemwa. Fwin met Hibru Kristian elos akilen na paye ke insielos la Jisus el yok liki Moses, na elos tia enenu in alollo ke ku lun alu Kristian liki alu lun met Ju pangpang Judaism. Poul el akkalemye la fwinne Moses el oekla oanu sie met su fwal in eis kunokon in “liaung loom sin God”—mutanfwal se inge, ku congregation, lun Israel—tusruktu el sie met kulansap oaru na ku met liuang na. (Oekyuk 12:7) Tia ou inge nu sel Jisus meyen el Mwen, el Leum lun loomu. (1 Korint 11:3; Hibru 3:2, 3, 5) In akkeye me sramsram lal, Poul el akkalemye ma paye se inge in kosrao a fwin fwalu: “Tu loom nu kemwa musaiyuk ke kutena met, a el su musai ma nu kemwa el God.” (Hibru 3:4) Wangin kutena met su ku in fwak la oasr kutena met ku kutena ma su yok liki God, meyen el Met Musa, El Orala ma nu kemwa. Ke ma inge, meyen Jisus el met orekma yurin God, paenang el fulat liki kutena ma orekla, wekunang Moses.—Soakas 8:30; Kolosse 1:15-17.
11 Paye, met Hibru Kristian elos akinsemwomwoyeyuk na paye. Poul el akismakinyelos la elos “met epeis in pang in kosrao me,” sie me sang pa inge su arulanu akfulatyeyuk, a fulat liki kutena me sang su akmwuk lun met Ju el ku in wise. (Hibru 3:1) Kas lal Poul arulanu mokleyuk met Kristian akmusrala in sang kulo meyen elos sano me usru sasu a tia pulakin auliyuk ke sripen elos sisla ma puspis su tuku ke akmwuk lun met Ju. (Filippai 3:8) Ke pal se ma el kaifwe nu selos in srukye me sang inge a tia pilesru, Poul el fwak: “A Kraist oanu Mwen Nutul fwin loom sel [God]. A kut loom sel, kut fwin srukye ku pulaik lasr, a konkun in fwinsrak lasr nu tok.”—Hibru 3:6.
12 Aok, fwin met Hibru Kristian in pal meet elos lungse in moul ke saflaiyen akmwuk lun met Ju su apkurun in tuku, elos enenu in srukye ku lalalfongi lalos su tuku sin God, “in tu ku nu ke safla.” Kut enenu pa in oru ou inge ke len lasr kut fwin lungse in moul ke saflaiyen akmwuk se inge. (Mattu 24:13) Kut tia enenu in lela me fosrnga lun moul, srunga lun met, ku kena sesumwos lasr, in akmunasye lalalfongi lasr ke mwolela lun God. (Luk 21:16-19) Kut fwin lungse in liye fuka kut ku in akkeye moul lasr sifwanu, na lela kut in loang nu ke kutupa kas lal Poul.
“Komwos in Tia Akupaye Insiomwos”
13 Tokin el tuni me insemwomwo su oasr yurin met Hibru Kristian, Poul el sang kas in sensen se inge: “Oanu ngun mutal fwak: ‘Misinge komwos fwin long pusral, komwos in tia akupaye insiomwos, oanu in angon, oanu in len in srike yen mwesis.’ ” (Hibru 3:7, 8) Poul el sramsram ke ma simusla in Sam ak95, ke ma inge el ku in fwak “ngun mutal fwak.”b (Sam 95:7, 8; Exodus 17:1-7) Ma Simusla nu kemwa etuku ke God ke inkanek lun ngun mutal.—2 Timote 3:16.
14 Tokin elos sokosokla liki kos lalos fwin an Ijipt, met Israel nu kemwa elos eis pal mwo lalos in ilyuk nu ke sie mwoleaung futoto nu sin Jeova. (Exodus 19:4, 5; 24:7, 8) Tusruktu, tia pat toko elos akkalemye orekma lain lalos nu sin God a elos tia sang kulo ke ma God el oru nu selos. (Oekyuk 13:25–14:10) Fuka ma inge sikyuk? Poul el aketeye sripe efu elos oru ou inge: elos akupaye insielos. Tusruktu, fuka sie inse su akola in long a orekmakin Kas lun God el ekla sie inse keke? A mea kut enenu in oru tu kut in tia oru ou inge?
15 Poul el mutamwauk ke kas in sensen lal ke kas inge “komwos fwin long pusral.” God el sramsram nu sin met lal in pal meeta ke inkanek lal Moses a kutupa met palu. Tok, Jeova el sramsram nu selos ke inkanek lun Mwen nutul, Jisus Kraist. (Hibru 1:1, 2) Ke len inge, oasr yurosr Kas lun God nu fon, pa inge Baibel mutal. Ouyepa oasr yurosr ke pal inge “met kulansap oaru a lalmetmet,” su pakiyuki sel Jisus in “kitekut me mongo in ngun ke pal fwal.” (Mattu 24:45-47) Ke ma inge, God el srakna sramsram ke pal inge. Tusruktu, ya kut akola in porongo? Ke sie me pupulyuk, fuka kut eis kai fwin ke nuknuk a me yun, ku ke sulela lasr ke me akengun a on? Ya kut “porongo,” oanu kut loang na paye a akos ma kut long? Fwin oasr kain in oiye lasr su lungse in orala excuse ku fwak la kai se inge tia fwal nu sesr, na kut filiye moul lasr ke me sensen in akupaye insiesr.
16 Kut ku in ouyepa akupaye insiesr kut fwin tia oru kutena ma mwo su kut ku in oru a enenu in oru. (Jemes 4:17) Fwinne oasr ma mwo puspis su Jeova el oru nu sin met Israel, tusruktu elos srakna akkalemye silalalfongi, elos lain Moses, elos sulela in lalalfongi ke peng koluk ke an Kenan, a elos srunga in ilyuk nu ke Fwal Mwolela. (Oekyuk 14:1-4) Ke ma inge Jeova el sapkin nu selos in muta ke yen mwesis ke lusen yiu 40—lusen pal fwal pa inge su orala met silalalfongi nu kemwa ke fwil ingo in mise nu fon. Meyen God el supwar nu selos, paenang el fwak: “ ‘Elos sito insielos pal e nu kemwa, a elos tia etu inkanek luk.’ Oanu Nga fulak in mulat luk, ‘elos koflanu ilyuk nu in mongle luk.” ’ (Hibru 3:9-11) Ya oasr ma kut ku in lotela ke ma se inge?
Sie Me Luti Nu Sesr
17 Fwil lun met Israel su som liki an Ijipt elos liye na paye ke mutalos orekma kulanu a elos long kas lun Jeova. Tusruktu, elos tia lalalfongi la oasr ku lun God in kololos ke inkanek mwo nu ke fwal mwolela. Efu? “Elos tia etu inkanek luk,” Jeova el fwak. Elos etu ma Jeova el oru a fwak tusruktu elos tia akkapye lalalfongi lalos ke ku lal in kurunginelos. Elos nunku yok ke ma enenu na lalos paenang elos porongo na srisrik ke inkanek a akmwuk lun God. Aok, wangin lalalfongi lalos ke mwolela lal.
18 Kutupa kas inge nu sin met Hibru arulanu fwal pa nu sesr misinge: “Komwos liyekomwosyung, met lili, saap oasr yurin kutena sumwos inse koluk lun silalalfongi, a komwos fwasr liki God moul.” (Hibru 3:12) Poul el aketeye na paye kas fulat ke me sramsram inge ke pal se ma el akkalemye la “sie inse koluk lun silalalfongi,” pa srupon “fwasr liki God moul.” Ke mutamweyen leta lal inge, el sramsram ke “patla liki” ke sripen tia long. (Hibru 2:1) Tusruktu, kas Grik inge su orekmakinyuk nu ke kas inge “fwasr liki” ku in kalmekin “lain” a futoto nu ke kas inge “som liki a luti ma saye.” Sie orekma in lain pa inge, som liki, a srunga, wikin koase na upa.
19 Ke ma inge, ma kut ku in lotela ka pa, kut fwin pilesru Jeova ke sripen kut pilesru Kas lal, a met kulansap oaru a lalmetmet, tokin pal na futoto insiesr el ekla keke a matoltol. Ke sie me pupulyuk, seanyen se su tianu payuk saap el mutamwauk in arulanu futoto alukela ma fwal. Fuka fwin elos tia loang nu ke ma se inge? Ya ma inge ku in kasrelos in tia kalweni ma elos orala tari ku ma inge ku in kasrelos in sifwil oru ma elos orala tari? In oupanu ou inge, ke pal se ma met kulansap oaru a lalmetmet elos kai kut ke ma enenu nu sesr in oru sulela mwo ke on a me akengun a ma saye su kut oru, ya kut insemwomwo in eis ma inge a aksumwosye inkanek in moul lasr fwin eneneyuk? Poul el kaifwe kut in tia ‘likiye tukeni nu sie lasr.’ (Hibru 10:24, 25) Fwinne oasr tari kain in kai se inge, tusruktu kutu sin met Kristian elos tianu arle aksaokye meeting lun met Kristian. Saap elos pulakin la tianu arle yok sripe elos fwin tia wi ke kutu meeting.
20 Kut fwin tia porongo ke “pusren” Jeova su akkalemyeyuk nu sesr ke inkanek lun Ma Simusla a me rid su tuku ke Baibel, na tia pat toko, kut ku in konaok la kut mutamwauk in “fwasr liki God moul.” Tia loang ke kai ku in fwusesr in kol nu ke pilesru, akkoluk, a in lain ma inge. Fwin kain in oiye se inge tia aksumwosyeyuk, fwokin ma inge pa “sie inse koluk lun silalalfongi,” a in sifwil mwo ke kain in oiye se inge pal nu kemwa arulanu upa. (Srike liye Efesus 4:19) Jeremaia el sumwos ke ma el simusla: “Inse kutasrik yok liki ma nu kemwa, a arulanu koluk. Su ku in etu?” (Jeremaia 17:9) Ke sripe se inge, Poul el kaifwe nu sin met lili Hibru wiel in lalalfongi: “A komwos in kai sie sin sie len nu len, lusen na pangonyuk ‘Misinge,’ saap kutena sumwos upala ke ma kikiap lun ma koluk.”—Hibru 3:13.
21 Fuka sie me insemwomwo na paye meyen Jeova el srakna sramsram nu sesr misinge, ke inkanek lun Kas Lal a u lal. Kut ku in sang kulo meyen “met kulansap oaru a lalmetmet” el tafwela in kasru kut in “srukye ku mutamweyen lalalfongi lasr nu ke safla.” (Hibru 3:14) Pa inge pal lasr in eis lungse a kolyuk lun God. Ke kut oru ou inge, kut ku in engunkin kutupa mwolela mwolanu lun Jeova—pa inge in ‘ilyuk nu ke’ mongle lal. (Hibru 4:3, 10) Pa inge sifwen me sramsram lal Poul su el aketeye tok nu sin met Hibru Kristian, a pa inge ma kut akola in tuni ke me lutlut toko.
[Footnotes]
a Josephus el reporti la tia pat tokin mise lal Festus, Ananus (Ananias) su tuku ke alu lun met Sadducee el ekla met tol fulat. El oru Jemes, ma wiel Kraist ke nine a kutu sin met tumal lutlut lal Jisus in tu ye mutun Sanhedren a nununkeyuk in mise ke inkanek lun eot.
b Arulanu kalem la Poul el orekmakin ma oasr ke Greek Septuagint, su langasla kas Hibru inge “Meribah” a “Massah” oanu “angon” a “srifwe” toeni ke inkanek takla. Srike liye sra 350 a 379 ke Volume ak2 lun Insight on the Scriptures, orekla sin Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
Ya Kom Ku In Aketeye?
◻ Efu Poul el sang kai upa nu sin met Kristian Hibru?
◻ Fuka Poul el sang kasru nu sin met Hibru Kristian in engunkin ma oasr yurolos ke moul su mwo liki moul ye koko lun alu lun met Ju?
◻ Fuka sie inse el ku in ekla upa?
◻ Mea kut enenu in oru tu kut in tia akkapye “sie inse koluk lun silalalfongi”?
[Study Questions]
1. Mea ma paye se inge ke kas lal Poul nu sin met Kristian Hibru su purakak nunuk lasr?
2. Kain in kusensiyuk fuka kut nu kemwa enenu in tuni?
3. Aketeye kutu ma sikyuk su sang ma upa nu sin met Kristian su muta fwin an Jerusalem a kutupa an su raunela siti se inge.
4. Kain in ma upa fuka su tuku ke alu saye met Hibru Kristian elos enenu in muteng?
5. Efu arulanu yok sripe nu sin met Kristian fwin an Judea in tia mutol in ngun?
6. Mea met Kristian fwin an Judea elos enenu na paye ke pal sa?
7. Efu kut enenu in pwar ke ma Poul el simusla nu sin met Hibru Kristian?
8. Ke pal se ma el sramsram ke ma simusla in Hibru 3:1, mea Poul el kaifwe nu sin met Kristian wiel in oru?
9. Efu Poul el pangon Jisus “met sap” a “met tol fulat”?
10. (a) Fuka Poul el kasru met Kristian Hibru in engunkin akmwuk fulat lun alu lun met Kristian liki alu lun met Ju? (b) Kain in ma paye fuka in kosrao a fwin fwalu Poul el orekmakin in akkeye me sramsram lal?
11, 12. Mea met sap Poul el kaifwe nu sin met Hibru Kristian in “srukye ku nu ke safla”, a fuka kut ku in orekmakin kai se inge?
13. Kain in kas in sensen fuka Poul el sang, a fuka el orekmakin Sam 95?
14. Fuka met Israel elos topuk nu ke ma Jeova el oru nu selos a efu elos oru ou inge?
15. (a) Fuka ‘kas lun God sifwanu’ longyuk in pal meeta a ke pal lasr? (b) Kain in kusensiyuk fuka kut enenu in siyuk sesr sifwanu fwin ke ‘pusren God’?
16. Mea sie inkanek su ku in oru insiesr in upala?
17. Elos fwinne liye orekma sakuruk lun Jeova a elos long pusral, efu wangin lalalfongi lun met Israel?
18. Fwal nu ke kas lal Poul, kain in orekma fuka oswela “sie inse koluk lun silalalfongi”?
19. Fuka munas lun sie met in porongo kai ku in kol nu ke ma upa? Sang me pupulyuk.
20. Efu arulanu yok sripe nu sesr in loang nu ke kai su tuku ke Baibel ke inkanek sumwos?
21. Mea kut nu kemwa sapkinyuk in oru, a kain in fwinsrak fuka oasr yurosr?
[Picture on page 8]
Ya kom lalalfongi nu sel Jisus, oanu Moses Lulap?