Jeova, Sie God Su “Akola In Nunuk Munas”

“Tu kom, Jeova, Kom mwo, a lungsum in nunuk munas.”​—⁠SAM 86:5.

TOGUSRA DEVID lun an Israel meet el etu fuka lupan me toasr su tuku ke sie ella su pulakin koluk. El simusla: “Tu ma sito luk elos alukela sifwuk; oanu sie me utuk toasr elos toasrlanu nu sik. Nga mulalla a arulanu kusenisra; Nga sao ke tia misla insiuk.” (Sam 38:​4, 8) Tusruktu, Devid el konaok mongle ke inse lal su arulanu asor. El etu la fwinne Jeova el arulanu srunga ma koluk, tusruktu el tia srunga met su oru ma koluk​—fwin met koluk inge el auliyuk na paye a forla liki ma koluk lal. (Sam 32:5; 103:3) Ke lalalfongi yok lal nu sin Jeova su lungse in sang nunuk munas nu sin met su auliyuk, Devid el fwak: “Tu Kom, Jeova, Kom mwo, a lungsum in nunuk munas.”​—Sam 86:5.

² Ke pal se kut oru ma koluk, kut ku in ouyepa pulakin me toasr yok su tuku ke sie ella su akkolukyeyuk. Kain in pulakin asor inge arulanu sumwos, a yok sripe. Ma inge ku in mokle kut in aksumwosye ma tafongla lasr. Tusruktu, kutu sin met Kristian elos arulanu sremla ke me asor yok ke sripen ma koluk su elos oru. Insielos su akkolukyelos ke ma elos oru oanu el fwakak nu selos la God el tia nunuk munas na paye selos, elos fwinne auliyuk na paye. “Sie kain in pulakin su arulanu toasr na paye in nunku la Jeova el tia ku in sifwil lungse kom,” sie sister el fwak, ke pal se el nunku ke ma koluk su el orala. Fwinne tukun el auliyuk a eis kas in kasru nu sin met elder ke inkanek lun kai, tusruktu el tafwela in pulakin la el sufwal ke nunuk munas lun God. El fwak: “Nga tia lela sie len in som a tia siyuk sin Jeova ke nunuk munas lal.” Kut fwin arulanu “okomla ke asor lulap,” saap Setan el srifwe kut in fuleak, oru kut in pulakin la kut arulanu sufwal in kulansap nu sin Jeova.​—2 Korint 2:​5-7, 11.

³ Tusruktu tia pa inge ma Jeova el nunku! Kas lal el akkeye kut a fwakak nu sesr la kut fwin akkalemye auliyuk na paye su tuku ke insiesr, Jeova el insemwomwo, aok el akola, in sang nunuk munas. (Soakas 28:13) Ke ma inge fwin nunuk munas lun God luman upa nu sum in eis, saap ma kom enenu pa lutlut mwo tu kom in kalem fuka a efu el nunuk munas.

Efu Jeova El “Akola in Nunuk Munas”?

⁴ Kut ku in rid: “Oanu lusen kutulap nu roto, ou inge el wisla ma koluk lasr loes liki kut. Oanu sie papa el pakomuta tulik nutul, ou inge Jeova el pakomutalos su sangeng sel.” Efu Jeova el akola in sang nunuk munas? Fus toko an el topuk: “Tu el etu lumasr, el esam tu kut kutkut.” (Sam 103:​12-14) Aok Jeova el tia mulkunla la kut orekla ke kutkut, oasr munas lasr, ke sripen sesumwos. Kas se inge, el etu “lumasr” el akismakinye kut ke ma Baibel el fwak la Jeova el oanu met potter se a kut nu kemwa oanu alu su el orala.a (Jeremaia 18:​2-6) Met potter el srukye alu ke inkanek mwo tusruktu fwusesr, meyen el nunku ke lumal. In oupanu ou inge, Jeova el sie met potter Lulap, el arulanu sumwos ke inkanek lal in tuni kut, arulanu fwal ke munas lasr oanu sie met koluk.​—Srike liye 2 Korint 4:7.

⁵ Jeova el etu la ma koluk arulanu fukoko. Ma Simusla el akkalemye la ma koluk arulanu fukoko a met nu kemwa elos muta ke paol. Fuka lupan ku lun mise in srukye? In buk lun Rom, met sap Poul su mokleyuk sin God in sim el aketeye ma inge ke sie inkanek kalem: Kut “on ye ma koluk,” oanu met solse su muta ye koko lun met kol lalos (Rom 3:⁠9); el “leumi” metu oanu sie togusra (Rom 5:21) el “on,” ku “muta,” in kut (Rom 7:​17, 20); “ma sap” lal el orekma in kut, el srike in kol ke inkanek lasr. (Rom 7:​23, 25) Fuka sie meun upa pa inge su oasr yurosr tu kut in lain srukye ku lun ma koluk ke moul sesumwos lasr!​—Rom 7:​21, 24.

⁶ Ke ma inge, God pakoten lasr el etu la akos na paye ke inkanek sumwosmwos oanu met sumwosmwos el oru, kut tia ku in oru, fwinne insiesr el mokle kut na paye in oru ou inge nu sel. (1 Togusra 8:46) El arulanu kulang in akkalemye nu sesr la kut fwin suk pakoten lal oanu sie papa ke sie inse musalla lasr, el akola in sang nunuk munas. Met sim David el fwak: “Me kise lun God inse musalla; O God, Kom fwa tia pilesru sie inse musalla a toasr ke ma koluk la. (Sam 51:17) Jeova el tia pilesru, aok el loang nu ke sie inse musalla a toasr ke sripen ma koluk lal. Fuka sie aketeye mwomwo pa inge ke oiyen Jeova su akola in nunuk munas!

⁷ Ya kalmen ma inge pa, kut ku in sano na pal nu kemwa ke nunuk munas lun God a orekmakin moul sesumwos lasr oanu excuse paenang kut oru ma koluk? Lela kut in tia oru ou inge! Jeova el tia mokleyuk ke kain in oiye se inge. Oasr saflaiyen pakoten lal. El tia sang nunuk munas nu selos nu kemwa su oasr inse likkeke a kutusrik, a lungse in oru ma koluk a tia lungse in auliyuk. (Hibru 10:​26-31) Tusruktu, el fwin liye sie “inse musalla a toasr,” el akola in nunuk munas.” (Soakas 17:⁠3) Lela kut in tuni kutu kas mwomwo su orekmakinyuk in Baibel in akkalemye la nunuk munas mutal arulanu sumwosmwos.

Fuka Lupan Sumwosmwos lun Jeova in Sang Nunuk Munas?

⁸ Togusra Devid su auliyuk el fwak: “Nga fwakak ma koluk luk nu sum, a ma sito luk Nga tia mwukunla. Nga fwak: ‘Nga fwa fwakak ma koluk luk nu sin Jeova.’ A kom “nunuk munas” nu ke ma koluk lun sito luk.” (Sam 32:⁠5) Kas se inge “nunuk munas” su langasyukla ke kas Hibru ku in kalmekin “eisla liki,” “srukak,” wisla liki.” Ke pal se kas inge orekmakinyuk, el lungse in akkalemye la ‘el eisla liki ma koluk.” Ke ma inge, Jeova el eisla liki ma koluk lal Devid a el sisla, oanu ke kas pupulyuk. (Srike liye Livitikus 16:20-​22.) Wangin alollo, ma inge, akfwusesryeyuk pulakin toasr su Devid el wis. (Srike liye Sam 32:⁠3) Kut ku in ouyepa filiye lalalfongi lasr nu sin God su nunuk munas nu ke ma koluk lun met nu kemwa su suk pakoten lal ke sripen lalalfongi lalos ke me kise lal Jisus Kraist. (Mattu 20:28; srike liye Isaia 53:12.) Ke ma inge elos nu kemwa su ma koluk lalos Jeova el eisla lukelos a sisla liki, elos tia enenu in tafwela in wis pulakin toasr ke sripen ma koluk lalos meeta.

⁹ Jisus el orekmakin me pupulyuk lun met sowemol a met su sang sowemol in akkalemye fuka Jeova el sang nunuk munas. Ke sie me pupulyuk, Jisus el sapkin nu sesr in pre: “A nunuk munas nu sesr ke sowemol lasr.” (Mattu 6:12) Jisus el pupulyukin “ma koluk” nu ke “sowemol.” (Luk 11:⁠4) Ke pal se ma kut oru ma koluk, kut “sowemol” nu sin Jeova. Kas Greek inge su orekmakinyuk nu ke “nunuk munas” ku in kalmekin “fulela, sisla liki, sie sowemol a tia sifwil siyuk ma inge.” Kalmen ma inge pa, fwin Jeova el nunuk munas, el sisla liki sowemol su kut oru nu sel. Ke ma inge met koluk su auliyuk, elos ku in eis mongle. Jeova el tia sifwil siyuk sum in moli ma koluk su el sisla tari liki kom!​—Sam 32:​1, 2; srike liye Mattu 18:23-​35.

¹⁰ In Orekma 3:​19, Baibel el sifwil orekmakin sie kas in pupulyuk in aketeye inkanek lun God in sang nunuk munas: “Ke ma inge komwos in auliyuk, a forla, tu ma koluk lomwos in “iyukla.” Kas se inge ‘iyukla’ langasyukla nu ke kas Greek, su fwin orekmakinyuk nu ke kas pupulyuk, ku in kalmekin “iyukla liki, ela, akwanginye, ku kunausla.” Fwal nu ke kutu scholar, ma inge ku in kalmekin, met sim el ela ma el simusla. Fuka in oru ou inge? Ink inge su orekmakinyuk in pal meeta su arulanu pengpeng orekla ke toeni lun mulut a kof. Tukun sie met el orekmakin ink se inge, el eis sie me insral a ela ma el simusla tari.

¹¹ Pa inge sie me pupulyuk mwo in akkalemye inkanek lun Jeova in sang nunuk munas ke inkanek sumwosmos. Ke pal se el nunuk munas nu ke ma koluk lasr, el oanu eis me insral ke kas pupulyuk a ela liki kut ma koluk su kut oru. Kut tia enenu in sangeng la ke pal fwasru el e sifwil orekmakin ma koluk lasr inge lain kut, meyen Baibel el akkalemye ma sakuruk ke inkanek lun Jeova in akkalemye pakoten: El fwin nunuk munas, el mulkunla ma koluk lom!

“Ma Sito Lalos Nga Fwa Tia Sifwil Esam”

¹² Ke inkanek lal met palu Jeremaia, Jeova el mwolela nu selos su oasr ke mwoleaung sasu. “Tu Nga fwa nunuk munas nu ke ma koluk lalos, a ma sito lalos Nga fwa tia sifwil esam.” (Jeremaia 31:34) Ya kalmen ma inge pa, Jeova el fwin sang nunuk munas tari, wanginla ku lal in sifwil esam ma koluk? Mo, tia ou inge. Baibel el aketeye nu sesr ke ma koluk puspis lun met su Jeova el sang nunuk munas lal, wekunang ma koluk lal Devid. (2 Samuel 11:​1-17; 12:​1-13) Wangin alollo la Jeova el srakna etu ma tafongla su elos oru, wekunang ma koluk lasr. Record ke ma koluk lalos, wekunang orekma in auliyuk lalos a nunuk munas lun God simusyukla a onnu ke ma lane lasr sifwanu. (Rom 15:⁠4) Ke ma inge, mea Baibel el lungse in akkalemye ke pal se ma el fwak la Jeova el tia “esam” ma koluk lalos su eis nunuk munas lal?

¹³ Kas Hibru inge “Nga fwa tia sifwil esam” el tia sramsram mukena ke orekma in esam ma sikyuk in pal meeta. Fwal nu ke Theological Wordbook of the Old Testament, wikin ma inge pa “sie orekma fwal nu ke ma se su enenu in orek.” Ke ma inge, wikin kas se inge “esam” ma koluk pa sie orekma lain met koluk. Ke pal se met palu Hosea el kaskas ou inge nu sin met Israel su likekke, “El [Jeova] fwa esam ma sito lalos,” el lungse in akkalemye la Jeova el e fwa oru sie orekma lainelos ke sripen elos tia auliyuk. Ke ma inge, saflaiyen fus se inge el fwak: “El fwa kai ma koluk lalos.” (Hosia 9:⁠9) Tusruktu, ke pal se ma Jeova el fwak, “Nga fwa tia sifwil esam ma koluk lal,” el lungse in akkalemye nu sesr la, el fwin sang nunuk munas nu sin met koluk su auliyuk, el e fwa tia sifwil oru orekma in lainul ke pal fwasru ke sripen ma koluk lal inge. (Ezekiel 18:​21, 22) Ke ma inge ke kalme saye el mulkunla ma inge, oanu el tia sifwil srukak ku akismakinye kut ke ma koluk lasr tu lan ku in akkeokye kut pal puspis. Ke ma inge, Jeova el ase nu sesr me srikasrak mwo emeet su kut enenu in etawi kut fwin sramsram ke orekma su kut enenu in akkalemye nu sin kutu met. Fwin oasr fos orek, arulanu mwo fwin tia esamyuk ma koluk in pal meeta su komwos kemwa insese in sang nunuk munas nu sin sie sin sie.

Fuka Fwokin Ma Koluk Su Kut Oru?

¹⁴ Ya oiye mwo lun Jeova in sang nunuk munas ku in kalmekin la met koluk su auliyuk elos sukosokla tari ke fwokin ma koluk su el orala? Mo na mo. Kut tia ku in oru na ma koluk a wangin kai. Poul el simusla: “Tu kutena ma sie met el taknelik, ma inge el fwa kosrani ouyepa.” (Galetia 6:⁠7) Saap kut kosrani kutu fwokin orekma ku ma upa su kut orala meet, tusruktu tukun el sang nunuk munas, Jeova el tia oru kutena ma upa in putati nu sesr. Fwin ma upa sikyuk, lela sie met Kristian in tia fwak ku pula, ‘Saap Jeova el sang kai nu sik ke sripen ma koluk luk in pal meeta.’ (Srike liye Jemes 1:13.) Tusruktu, Jeova el tia aksukosokye kut liki kutena fwokin orekma koluk lasr. Devorce, putete su wangin papa, mas koluk su tuku ke osun ke mano, tula lun lalalfongi lun met saye nu sesr​—saap ma inge nu kemwa fwako su tuku ke orekma koluk, a Jeova el tia kurungin kut liki ma inge. Esam la fwinne Jeova el sang nunuk munas nu sel Devid ke ma koluk lal lain Bath-sheba a Uriah, tusruktu el tia kurunganang Devid liki fwako koluk nu kemwa su tuku ke sripen orekma koluk lal.​—2 Samuel 12:⁠9-​14.

¹⁵ Oasr pa kutu ma sikyuk ke sripen orekma koluk lasr. Ke sie me pupulyuk, tuni me sramsram su oasr in Livitikus sapter 6. Ke sapter inge Ma Sap lal Moses el sramsram ke sie ma sikyuk fwin sie met el oru ma koluk oanu el pusrela ma lun met lili Israel wiel, el eis ma ke inkanek kutusrik ku kikiap. Fwinne el oru ou inge el kikiap in fwak la el tia oru, a el oru pa in fulak kikiap oanu me akpayeye la wangin ma koluk el oru. Meyen wangin met lo ku met saye su etu ma el oru sayen met su el keapela na paenang me sramsram inge su lainul tia aksumwosyeyuk. Tok, met koluk inge pulakin asor ke ma el oru meyen ella lal tukakunal, ke sripe se inge el fwakak ma koluk lal. In eis nunuk munas lun God, el enenu in oru ma tulo: folokonma ma el pusrela, enenu in moli ke percent 20, a kisekin goat soko in aknasnasye ma koluk lal. Tukun el oru ou inge, Ma Sap el fwak: “A met tol fwa orek iumwe nu sel ye mutun Jeova, a a fwa nunuk munas nu sel ke kutena ma el oru a oasr metal ka.​—Livitikus 6:​1-7; srike liye Mattu 5:​23, 24.

¹⁶ Ma sap se inge arulanu sie me sang pakoten lun God. El sang ma lane nu sin met su keapeyukla, meyen ma lal nu fon su tula folokonla nu sel a el pulakin insemwomwo ke pal se ma met koluk el akilen ma koluk lal. In pal se na, ma sap el sang ma lane pa nu sin met koluk su ella lal moklel in akilen ma koluk lal a aksumwosye ma inge. Paye, el fwin srunga in oru akmwuk inge, wangin na paye nunuk munas nu sel su tuku sin God.

¹⁷ Fwinne kut tia muta ye Ma Sap lal Moses, ma inge ase nu sesr lalmetmet tu kut in etu nunuk lun Jeova, wekunang ma el nunku ke orekma in sang nunuk munas. (Kolosse 2:13, 14) Fwin kutu met akkeokyeyuk ke sripen ma koluk lasr, Jeova el arulanu insemwomwo fwin kut oru ma nu kemwa in ‘aksumwosye ma sito.’ (2 Korint 7:11) Wikin ma inge pa, in akilen ma koluk lasr, a siyuk nunuk munas nu sin met su kut akkeokyeyuk. Tukun kut oru ou inge, kut ku in siyuk nunuk munas nu sin Jeova ke inkanek lun me kise lal Kraist a pulakin mongle lun sie ella nasnas a lalafongi na paye la God el nunuk munas nu sesr.​—Hibru 10:21, 22.

¹⁸ Oanu papa a nine su lungse kut, Jeova el ku in ouyepa nunuk munas nu sesr tusruktu el kai kut ke inkanek sumwos. (Soakas 3:​11, 12) Fwin ke orekma koluk upa, saap sie met Kristian su auliyuk el ku in srola liki kunokon lal oanu sie met elder ku ministerial servant, ku pioneer. Saap arulanu upa nu sel in tula ke lusen sie pal kutu kunokon inge su arulanu saok sel. Tusruktu kain in kai inge tia kalme la el tula tari insemwomwo lun Jeova nu sel ku Jeova el tia sang nunuk munas nu sel. In toeni nu ke ma inge, kut enenu in esam la kai su tuku nu sin Jeova sie me akpayeye ke lungse lal nu sesr. Paenang kut fwin eis ma inge a orekmakin ke moul lasr ma inge akinsemwomwoye kut a ku in kol nu ke moul ma patpat.​—Hibru 12:​5-​11.

¹⁹ Fuka sie me insemwomwo na paye in etu la kut kulansap nu sin sie God su “akola in nunuk munas”! Jeova el tia liye mukena ma koluk a tafongla lasr. (Sam 130:​3, 4) El etu ma oasr ke insiesr. Kom fwin pula tu insiom musalla a asor ke sripen ma koluk su kom oru meet, lela kom in tia nunku la wanginla fwinsrak lom ke pakoten lun Jeova. Fwinne kom oru ma koluk yok ku ma srisrik, kom fwin auliyuk na paye, oru orekma in aksumwosye ma tafongla, a kaifweung na in pre ke nunuk munas lun Jeova ke inkanek lun sra su Jisus el aksurorye, na kom ku in lalalfongi na paye la ma simusla in 1 Jon 1:9 fwal nu sesr: “Kut fwin fwakak ma koluk lasr, el oaru a sumwosmwos in nunuk munas nu sesr ke ma koluk lasr, a in aknasnasye kut liki ma sesumwos nu kemwa.”

²⁰ Baibel el sapkin nu sesr in etawi inkanek lun Jeova in sang nunuk munas ke orekma lasr nu sin sie sin sie. Tusruktu, mea lupan ku lasr in sang nunuk munas a mulkunla ma koluk lun kutu met su oru ma koluk nu sesr? Kut fwa sramsramkin ma inge ke me lutlut toko.

[Footnote]

Fuka Kom Topuk?

◻ Efu Jeova el “akola in sang nunuk munas”?

◻ Fuka Baibel el akkalemye sumwosmwos lun Jeova in akkalemye nunuk munas?

◻ Ke pal se ma Jeova el nunuk munas, ke inkanek fuka el mulkunla ma inge?

◻ Mea Jeova el sano kut in oru fwin kutu met elos akkeokyeyuk ke sripen ma koluk su kut oru?

[Study Questions]

1. Kain in me toasr upa fuka Togusra Devid el wisla, a fuka el eis mongle ke insiel su musalla a toasr?

2, 3. (a) Ke pal se ma kut oru ma koluk, kain in me toasr fuka kut wis oanu fwako su tuku ka, a efu ma inge mwo? (b) Kain in me sensen fuka oasr yurosr kut fwin “walomla ke asor” (b) Kain in kas mwomwo fuka Baibel el aketeye nu sesr fwin ke insemwomwo lun Jeova in sang nunuk munas?

4. Mea Jeova el esam fwin ke lumasr, a fuka ma inge el orekma ke inkanek lal in tuni kut?

5. Fuka buk lun Rom el akkalemye ku lun ma koluk in srukye ikwe sesumwos lasr?

6. Mea nunuk lun Jeova nu selos nu kemwa su oasr inse musalla a suk pakoten?

7. Efu kut tia enenu in orekmakin pakoten lun God ke inkanek sesumwos?

8. Mea Jeova el oru, ke pal se ma el nunuk munas nu ke ma koluk, a mea ma inge el oru nu sesr?

9. Mea kalmen kas lal Jisus inge: “Nunuk munas nu ke ma koluk lasr”?

10, 11. (a) Ma sikyuk fuka akkalemyeyuk ke kas inge ‘iyukla,’ su ku in konoiyukyuk in Orekma 3:19? (b) Fuka sumwosmwos lun Jeova in sang nunuk munas akkalemyeyuk?

12. Ke pal se ma Baibel el fwak la Jeova el mulkunla ma koluk lasr, ya kalmen ma inge pa wangin ku lal in sifwil esam ma inge, a efu pa inge top lom?

13. (a) Mea kut ku in toani nu ke kalmen kas Hibru inge “Nga fwa tia sifwil esam”? (b) Ke pal se ma Jeova el fwak: “Nga fwa tia sifwil esam ma koluk lalos,” el akpayeye nu sesr ke mea?

14. Efu nunuk munas tia ku in kalmekin la sie met koluk su auliyuk el sokosok tari in kosrani kutena fwako lun ma koluk lal su el orala?

15, 16. Fuka ma sap su simusyukla in Liviticus 6:​1-7 sang ma lane nu sin met tafongla a nu sin met su aktafongyeyukla?

17. Ke pal se ma kutu met elos akkeokyeyuk ke sripen ma koluk su kut oru, mea Jeova el sano kut in oru?

18. Kain in kai fuka saap ku in toeni nu ke nunuk munas lun Jeova?

19, 20. (a) Kom fwin orala ma koluk, efu kom tia enenu in pulakin la wanginla fwinsrak lom ke pakoten lun Jeova? (b) Mea ma inge su kut akola in sramsramkin ke me lutlut toko?

[Picture on page 24]

Fwin kutu met akkeokyeyuk ke sripen ma koluk su kut oru, Jeova el sano kut in aksumwosye ma tafongla su kut oru