Kusensiyuk Su Tuku Sin Met Rid
• Ya Baibel el orekmakin e se inge Lucifer nu sel Setan?
E se inge Lucifer sikyuk pal siefwunnu ke kutu version ku len saye lun Baibel. Ke sie me pupulyuk, King James Version el akkalemye in Isaia 14:12 ou inge: “Fuka kom putatla in kosrao me, O Lucifer, mwen nutin lututeng.
Kas Hibru inge su langasyukla nu ke “Lucifer” ku in kalmekin “el su saromrom.” Septuagint el orekmakin kas Greek su ku in kalmekin “el su wis lututeng.” Ke ma inge, kutu leng lun Baibel el orekmakin original lun kas Hibru inge “itue in lututeng” ku “Niesran.” Tusruktu Latin Vulgate lun Jerome el orekmakin “Lucifer” (el su wis kalem), a pa inge sripen sikyuk lun kas inge ke kain in version ku leng puspis lun Baibel.
Su Lucifer? Kas se inge “el su saromrom,” ku “Lucifer,” ku in konoiyukyuk ke kas palu lun Isaia su el sapkin nu sin met Israel in srukak “kas in pupulyuk lain togusra lun Babulon.” Ke ma inge, ipen sie kas in pupulyuk pa inge su srusrngiyuki nu sin leum lun Babulon nu kemwa, mutamwauk sel Nebuchadnezzar. In akkalemye la kas se inge “el su saromrom” el etukyung nu sin sie met a tia nu sin ma orekla in ngun su ku in liyeyuk ke kas inge: “Tusruktu kom fwa akpusiselyeyuk nu in Sheol.” Kalmen Sheol pa kalyuk lun met—an se su Setan su Devil el wangin we. Sayen ma inge, elos nu kemwa su akilen la Lucifer fwa akpusiselyeyuk nu ke luma se inge elos siyuk: “Ya pa inge met su akfosrye fwalu?” Ke ma inge, arulanu kalem, “Lucifer” el sramsram ke sie met, a tia ke ma orekla in ngun.—Isaia 14:4, 15, 16.
Efu ku kas pengpeng orekmakinyuk nu sin leum nu kemwa lun Babulon? Kut enenu in akilen la togusra lun Babulon enenu in pangonyuk ke kas inge tokin ikori lal mukena ke inkanek in akruksrukel. (Isaia 14:3) Inse fulat el mokle togusra nu kemwa lun Babulon in akfulatyelos sifwanu liki kutena met su muta siskel. Arulanu yok insefulat lun leum nu kemwa lal paenang elos inge akkalemyeyuk oanu elos fulang in fwak: “Nga fwa utyuk nu in kosrao. Nga fwa akfulatye tron luk yetunyuk itue lun God, a Nga fwa muta fwin eol lun mwalilu, yen loesilanu leyen yepang. . . . Nga fwa sifwanu ore yu oanu El Su Fulat Liki Nu Kemwa.”—Isaia 14:13, 14.
“Itue Puspis lun God” pa togusra nu kemwa ke sou lun Devid. (Oekyuk 24:17) Mutamwauk sel Devid nu toko, “itue puspis” inge elos kol fwin Eol Saion. Tokin Solomon el musaiyuk tempel in an Jerusalem, e se inge Saion orekmakinyuk nu ke siti se inge nu fon. Ye Mwoleaung lun Ma Sap, oasr kunokon lun mokul Israel nu kemwa in fwafwasyesr som nu ke Saion pal tolu ke yiu se. Ke ma inge, an se inge el ekla “eol in tukeni.” Ke pal se el kaifweung in akpusisilye togusra nu kemwa lun an Judea a sisilosla liki eol soko inge, Nebuchadnezzar el oanu akkalemye nien sun lal in ekla sie met su fulat liki “itue” inge nu kemwa. El tia sang mwolanu nu sin Jeova ke pal se el kutangla nu ke togusra inge nu kemwa lun an Judea, a el akfulatyel a filiyel sifwanu ke yen fulat lun Jeova. Papaenang tokin ikori lal, ke inkanek lun aksruksruk leum nu kemwa lun Babulon elos pangpang “el su saromrom.”
Inse fulat lun leum nu kemwa lun Babulon ku in liyeyuk nu sin “god lun fwal se inge”—Setan su Devil. (2 Korint 4:4) El lungse pa ku a filiyel sifwanu ke yen fulat su fulat liki Jeova God. Tusruktu, Baibel el tia sang e se inge Lucifer nu sel Setan.