Efu ku Met Kristian Paye Elos Tia Orekmakin Sakseng ke Alu Lalos

MET puspus su piselos oasr ke million puspus elos akkalemye lungse yok a sunak yok nu ke sakseng. Buk se inge The Encyclopædia Britannica el pangon sakseng mu “me akul se emeet ke alu lun met Kristian.” Tusruktu, met Kristian paye elos tia orekmakin sakseng ke orekma lalos in alu nu sin God. Efu?

Sie sripe yok u pa Jisus Kraist el tia mise fwin sakseng. Kas Grik se su lungasyukla nu ke “sakseng” pa stau·rosʹ. Kalmen kas se inge pa “sru sumwos soko ku sak soko.” Pa inge me akuteye lun The Companion Bible: “[Stau·rosʹ] el tia ipen sak lukoa su orekeni orala sakseng soko ke kutena oiya . . . Wangin ma simusyukla ke kas Grik ke [Testament Sasu] ku buk fwusr su akkalemye ke ipen sak luo.”

Ke fus puspus, met sim puspus lun Baibel elos orekmakin sie pa kas ke ma se su orekmakinyuk nu ke mise lun Jisus. Kas se inge xyʹlon ke kas Grik. (Orekma 5:30; 10:39; 13:29; Galetia 3:13; 1 Piter 2:24) Kas se inge el kalmekin nu ke “ipen sak soko” ku “soko sru, ku sak soko.”

Mokul se inge Hermann Fulda el simusla in buk se su el orala, la efu ku sak soko na pa orekmakinyuk pal nukewa fwin anwuki met koluk puspus, el akkalemye: “Sak puspus tia oasr yen nukewa in an puspus su suleyukla in anwuki met koluk puspus we. Ke ma inge sru soko el pukinyuki na nu in foku. On fwin sru ku sak soko inge, pa pau a niyen met orekma koluk puspus kapriyuki ku patikyuki nu ka.”​—Das Kreuz und die Kreuzigung (The Cross and the Crucifixion).

Tusruktu, me akpayeye mwomwo se emeet, el akkalemyeyuk ke Kas lun God. Met sap Poul el fwak: “Kraist el molikutla liki selnga lun Masap, ke el ekla selnga kas, tu ma simusla: ‘Selngawi nu kemwa su sripsrip fwin soko sak.’” (Galetia 3:13) Ke fus inge Poul el orekmakin Duteronomi 21:22, 23, su akkalemye kalem ke soko sak, a tia ke sakseng. Ke sripen orekma in uniye el orek nu sin “sie met selngawi,” paenang tia fwal nu sin met Kristian elos in nawela in loom selos ke ma srolela lun Kraist su sripsripyuk.

Wangin me akpayeye nu ka la ke lusen yea 300 tokin Kraist el mise, met nukewa su fwak mu elos met Kristian elos orekmakin sakseng ke alu lalos. Tusruktu, in century ak akosr, met kol lun an Rom su pangpang Constantine el wi ke alu se su fwak mu elos met Kristian a elos akkeye orekmakinyen sakseng oana me akul nu ke alu. Ke kutena nunak lal Constantine nu ka, sakseng el tia kupasr nu sin Jisus Kraist ke kutena oiya. Payeiye pa, sakseng el orekmakinyuk sin met pegan in pal meeta. Oasr sie buk el akkalemye kas inge: “Sakseng el orekmakinyuk tari sin met meet liki pal lun met Kristian a sin met puspus su tia met Kristian.” (New Catholic Encyclopedia) Met puspus elos fwak mu sakseng el orekmakinyuk in pal meeta nu ke orekma in alu nu ke ma orekla puspus a orekma lun kosro lun met pegan.

Ke ma inge, efu ku ma srolela inge lun met pegan el srakna orekmakinyuk nu ke pal inge? Kalem la, orek in akfusrasrye nu sin met pegan in eis “alu lun met Kristian.” Tusruktu, in orekmakin kutena ma srolela lun met pegan el akkalemye kalem in Baibel la ma inge el tia sumwos. (2 Korint 6:14-18) Oasr masap in ma Simusla in tia orekmakin ku alu nu ke kutena ma srolela. (Exodus 20:4, 5; 1 Korint 10:14) Ke ma inge, oasr sripe mwomwo lun met Kristian in tia orekmakin sakseng ke alu lalos nu sin God.a