NALUNNGILIUK?
Apustilip Paulusip Romami innuttaanini qanoq iluaqutigisimavaa?
Paulusi: “Kaasarimut suliassanngortippunga!”
Romami innuttaasoq Romamiut naalagaaffissuanni sumiikkaluaruniluunniit pisinnaatitaaffeqarpoq. Romami innuttaasoq Romamiut inatsisaat naapertorlugit, provinsimi inatsisit naapertornagit, pineqassaaq. Unnerluutigineqaruni provinsimi inatsisit naapertorlugit pineqarnissani akuerigaluaruniulluunniit Romamiut eqqartuussivianni sassartinneqarnissani suli pisinnaatitaaffigaa. Toqumut pillagassanngortinneqaruni kaasarimut suliassanngortissinnaavoq.
Cicero, ukiuni hundredini siullerni Kr.in.si. Romami nuimasoq, ima oqarpoq: “Romami innuttaasumik qilersuineq pinerluttuliorneruvoq; iperartuineq ajussusiuvoq; toqutsineq qanigisamik toqutsinertut ipajaarpoq.”
Apustili Paulusi Romamiut naalagaaffissuanni sumi tamani oqaluussisarpoq. Romami innuttaasutut pisinnaatitaaffimminik atuisimavoq: (1) Filippimi atorfilinnut nalunaarutigaa iperartorneqarnikkut pisinnaatitaaffimminik unioqqutitsisoqarnera. (2) Jerusalemimi iperartorniarneqalerami Romami innuttaanini oqaatigaa. (3) Kaasarimut suliassanngortippoq taassumannga tusarneqarniassagami. — Apustilit Suliaat 16:37-39; 22:25-28; 25:10-12.
Biibilip nalaani nersutaatinik paarsisut qanoq akilerneqartarpat?
Savanik savaasanillu pissarsinissamik isumaqatigiissut, 2050-p Kr.in.si. missaani
Ataataanerpaaq Jaaku angammi Labanip savaataanik ukiuni 20-ni paarsisuuvoq. Labanip panii marluk nuliartaariumallugit ukiuni 14-ini sulivoq, ukiunilu arfinilinni kingullerni paarsisuunerminut nersutaatinik akilerneqarpoq. (1 Mosesi 30:25-33) Atuagassiami Biblical Archaeology Review-imi ima allassimavoq: “Nersutaatinik paarsinermut isumaqatigiissutit Labanip Jaakullu isumaqatigiissutaattut ittut itsaq Biibilimik allattartut atuartartullu ilisimalluarpaat.”
Taamaattunik isumaqatigiissusiortoqartarneranut takussutissaapput Nuzimi, Larsamiittumi, sumiiffinnilu allani ullumikkut Irakiusumi nassaarineqartut. Ukiumoortumik savanik kissaanermiit aappaaguani kissaanissaanut isumaqatigiissusiortoqartarnera nalinginnaavoq. Paarsisut nersutaatit arnavissat angutivissallu qassiuneri qanorlu ukioqarneri naapertorlugit allattorsimasut akisussaaffigisarpaat. Ukioq qaangiukkaangat piginnittup savat meqqui, immummik sanaat, piaqqat il.il. isumaqatigiissut naapertorlugu ikinnerpaamik pisassani pisarpai. Iluanaarutaasut sinneri paarsisup pisarpai.
Savat paarisat amerliartornerannut qanoq arnaviartaqartiginerat apeqqutaasarpoq. Naatsorsuutigineqartarpoq arnavissat 100-t 80-inik piaqqisassasut. Paarsisup ajunaarutaasut taarsertussaavai. Taamaattumik nersutaatit imminut paaritinneqartut paarilluarusungaartarpai.