Asasamik toqusoqaraangat

Marlunngornermi juulip 17-iani 2007-​imi, unnukkut nalunaaqutaq arfineq-marluk missaanni, timmisartoq ilaasartaat Brasiliami mittarfiit ulappuffiunerpaartaanni São Paulop qeqqaniittumi mittarfiup avataanut sarrivoq. Timmisartoq uninnani aqqusinermut angallaffioqisumut pivoq quersuarlu eqqorlugu. Ajutoornermi inuit 200-t missaanniittut toqupput.

TIMMISARTUP ajutoornera tamanna, Brasiliap oqaluttuarisaanerani ajunaarnerit ajornerpaartaattut taaneqarsimasoq, asasaminnik annaasaqartut puiunngisaannassavaat. Claudete annaasaqartunut ilaavoq. Taassuma ajutoortoqarnera fjernsynikkut paasivaa. Ernera, Renato, timmisartumut ilaavoq. 26-iinnarnik ukioqarpoq oktobarimilu katittussaagaluarluni. Claudetep ernini sianerfigisaqattaarsuataaraluarpaa, akisoqanngilarli. Natermut aqullaaginnarpoq aliasungaarlunilu qissaserluni.

1986-imi januaarimi Antjep biilimik ajutoornikkut uissani annaavaa. Taanna qanoq pisoqarsimanera tusaramiuk annilaarujussuarpoq. „Pisimasoq upperinngeqqaaraluarpara. Isumaqarpunga sinnattupiluinnarlunga iteriataassallungalu paasillugu ilumuunngitsoq. Sajuppunga anniaqalungalu soorlu naakkut tilluarneqarsimallunga.“ Antje ukiuni pingasuni isumatsassimangaarnermik naalliuuteqarpoq. Ajutoortoqarneranit ukiut 20-t sinnerlugit qaangiutereeraluartut, suli qanoq pisoqarsimanera eqqaagaangamiuk sajulertarpoq.

Ilimaginngisamik annaasaqarnerup taama alianartigisup kingunerisaanik annilaarujussuarneq, upperinninnginneq, nukillaarneq isumatsannerlu oqaasinngorlugit nassuiarneqarsinnaanngillat. Asasalli toqunera naatsorsuutigineqareeraluarpalluunniit, soorlu sivisuumik napparsimareerluni, aliasunnermit nanertisimasoqarsinnaavoq. Kialuunniimmi asasap toqunissaa piareersimaffigilluinnarneq ajorpaa. Nancip anaanani sivisuumik napparsimareersoq 2002-mi annaavaa. Ullorli taanna anaanani toqummat annilaarujussuaqqalluni napparsimmaviup naqqani issiavoq. Taassumunnga inuuneq siunertaaruttutut ippoq. Maanna ukiut tallimat qaangiutereerput, anaananili eqqarsaatigigaangamiuk suli qiasarpoq.

Ilisimatooq Holly G. Prigerson ima oqarpoq: „Inuit annaasaqarnertik qaanginngisaannarpaat, akuerinissaali ilikkaannartarpaat.“ Asasannik annaasaqarsimaguit, ilimaginngisannik naatsorsuutigisannilluunniit, immaqa ima eqqarsarputit: ’Aliasunnittut aliasunneq nalinginnaava? Asasamik annaasaqarnermik qanoq akuerinnittoqarsinnaava? Qaquguluunniit asasara takoqqissinnaavara?’ Allaaserisami tulliuttumi apeqqutit taakku apeqqutillu assingusut immaqa illit apeqqutigisimasatit sammineqassapput.

[Qupp. 3-mi suminngaanneernera]

EVERTON DE FREITAS/​AFP/​Getty Images