Sorsunnermik illersuiva imaluunniit eqqissinissamik sulissutiginnippa?

SVERIGEMI ITERITSI!-P ILANNGUTASSIORTUANIT

Nobelip nersornaasiutaagaanik taaneqartartoq ukiut tamaasa inunnut ataasiakkaanut imaluunniit peqatigiiffinnut assigiinngitsutigut inuiannut iluaqutissanik malunnaatilimmik iliuuseqarsimasunut tunniunneqartarpoq. Ileqqoq tamanna qanga aallartippa aammalu qanoq ililluni silarsuarmik eqqissineqarfiusumik noqqaassutiginninnermut tunngassuteqarpa?

AQQA nunarsuup inuisa atugarissaarnerulernissaannut tunngatinneqartarpoq naak sakkunik sorsunnermi atugassanik pisoorsuannguuteqaraluarluni. Kinaava? Tassa Alfred Bernhard Nobel, svenskeq kemikeri suliffissuaatilik. Nobel nersorniarneqartarsimavoq inunnik ikiuiniarnerup tungaatigut suliniutini pillugit, aammali „toqup niuertuanik“ taaneqarsimalluni. Sooq? Tassa qaartiterutissamik nassaartuugami aammalu inuunermini pisuunnguutigisimagamiuk qaartartunik toqoraataasunik nioqqutissiorneq tuniniaanerlu.

Kisiannili Nobelip 1896-imi toqunerata kingorna uissuumminartumik paasisaqartoqarpoq. Nobelip testamentimini aningaasaateqarfimmut kingornutassiissutigisimavai svenskit koruunii 30 millionit missaanniittut, taakkua erniaat ukiut tamaasa nersornaatitut agguaanneqartassallutik inunnut fysikimik kemiimillu ilisimatusarnikkut, nakorsatut ilisimatusarnikkut, atuakkiornikkut eqqissinissamillu suliniuteqarnikkut malugisarialinnik iliuuseqarsimasunut.

Aallaqqaammut inuppassuit paatsiveerusimaaraluarput. Aamma sooq qaartartuliortoq ajunngitsuliornissamik iliuutsinut allaammi eqqissinissamik siunertalinnut taama nersornaasiiumatigissava? Inuit ilaat isumaqarput Nobelip ilerasuutigilersimassagaa inuunini taama aseruisinnaassuseqartigisumik pilersitsinermut atorsimagamiuk. Allalli isumaqarput Nobel eqqissinissamik suliniuteqartuarsimasoq. Soorluuna isumaqarsimasoq sakkut navianarsigaluttuinnartillugit (toqoraataasinnaanerujartortillugit) sorsunnerit ikiligaluttuinnassasut. Nobel tusagassiortumut oqarsimaneragaavoq: „Immaqa qaartartuliorfikka naalakkersuisussinnit siulliullutik sorsunnermik unitsitsissapput, taamaallutik sakkutoorpassuit akerariit imaaliallaannaq imminnut piuneerutitippata inuiaat siuarsimasut tamarmik immaqa quarsaarlutik tunuartitissapput sakkutuutillu angerlartillugit.“

Nobelip siulittuutaa eqquunnerluni? Nobelip toqunerata kingorna ukiuni hundredelinni qaangiuttuni ilikkakkavut suuppat?

[Qupp. 3-mi issuagaq]

„Nassaarusukkaluarpunga atortussiamik maskiinamilluunniit ima amiilaarnartigisumik aseruisinnaassusilimmik allaat qaqugumulluunniit sorsuttoqarsinnaajunnaarluni“ — ALFRED BERNHARD NOBEL

[Qupp. 3-mi suminngaanneernerat]

Qup. 2: Missile: U.S. Navy photo; building rubble: UN PHOTO 158178/​J. Isaac; qup. 3: Nobel: © Nobelstiftelsen