HEBRÆERINUT
1 Itsaq Guutip pruffiitit aqqutigalugit siuaasagut arlaleriarluni assigiinngitsorpassuartigullu oqaluuttarpai. 2 Maanna ullut makkua naalerneranni Ernini, sunik tamanik kingornussisussanngortitani piffissarititaasunillu* pinngortitseqatigisani, aqqutigalugu oqaluuttarpaatigut. 3 Guutip alutornassusia qanorpiarlu ittuunera Ernerata ersersittarpaa, oqaatsimigullu pissaasutigut suut tamaasa atatippai. Ajortuliagullu pillugit minguiareerluta Ataqqinartorsuup qutsissumiittup talerpiatungaanut ingippoq. 4 Atermik inngilit atiinit qutsinnerusumik kingornussarsigami inngilinit annerungaarpoq.
5 Assersuutigalugu Guuti inngilit ilaannut ima oqarsimanerpa: “Erneraakkit. Ullumi ilinnut ataatanngorpunga”? Imaluunniit: “Ataatagissavaanga, uangalu erneriumaarpara”? 6 Angajullilianili nunarsuarmut aallarteqqikkuniuk oqassaaq: “Guutip inngiliisa tamarmik ataqqinnillutik sikiffigilissuk.”
7 Aamma inngilit pillugit oqarpoq: “Inngilini pissarsuanngortippai* kiffanilu ikualasunngortillugit.” 8 Ernerli pillugu oqarpoq: “Guuti qaqugorsuarmut kipisuitsumillu issiavissaarsuarissavat, kunngeqarfiillu naapertuilluartumik naalakkersuissaaq. 9 Naapertuilluarneq nuannaraat* inatsisaannerlu uumigalugu. Taamaattumik Guutip, Guutivit, uuliamik tanippaatit ilannillu nuannaarnerulersillutit.” 10 Aamma: “Aallaqqaammut, Naalagaq, nunarsuaq tunngavilerpat, qilallu assavit piliaraa. 11 Taakku suujunnaassapput, illilli atajuassaatit. Taakku tamarmik atisatut nungullassapput. 12 Uligussatut, atisatut, imussavatit. Taarserneqassapput. Illilli taannaajuarputit, ukiutillu naanngisaannassapput.”
13 Inngililli ilaannut ima oqarsimanerpa: “Akeqqavit uannit ilinnut tummarfinngortinneqarnissaasa tungaanut talerpimma tungaani issiagallaat”? 14 Inngilit tamarmik anersaajunnginnerpat illernartumik kiffartortussat, aniguisitaanermik kingornussisussanik kiffartuussisussatut aallartitat?
2 Taamaattumik sarfaanneqartutut qimagukkiartunngisaannarniassagatta tusarsimasagut pisarnermiit eqqumaffiginerusariaqarpagut. 2 Guutimmi oqaasia inngilit aqqutigalugit oqaatigineqartoq tutsuiginartuummat aamma unioqqutitsisut naalanngitsullu tamarmik naapertuilluartumik pillarneqartarmata 3 aniguisitaanermik taama angitigisumik suusupaginnikkutta taava qanoq ililluta aniguisinnaassagatta? Aniguisitaanissamik tusarliussaq Naalakkatta siulliulluni oqaluussissutigaa, tusarnaartuisalu tamanna uagutsinnut uppernarsarpaat. 4 Guutillu assigiinngitsorpassuarnik tupinnartuliornermigut* piumasaminullu naapertuuttumik anersaamik illernartumik agguaanermigut taakkua oqaasiisa ilumoornerat ersersippaa.
5 Inngilimmi nunarsuassamut eqqartortakkatsinnut naalakkersuisunngortinngilai. 6 Ilisimannittorli arlaanni ima oqarpoq: “Inuk suummat eqqaamasarpiuk, inuulluunniit ernera suummat isumassortarpiuk? 7 Inngiliniit appasinnerulaartunngortippat. Alutornassutsimik ataqqinaammillu niaqoruserpat assavillu piliaannut aqutsisussanngortillugu. 8 Suut tamaasa isigaasa ataannut inissippatit.” Guutip suut tamaasa taassuma ataanut inissikkamigit sunilluunniit minitaqanngilaq. Jiisusilli sunut tamanut naalakkersuilernera suli takunngilarput. 9 Maannali Jiisusi toqunini pissutigalugu alutornassutsimik ataqqinaammillu niaqoruserneqartoq paasivarput. Tassa taanna inngilinit appasinnerulaartumik inissinneqartoq Guutip ajunngisaangaarnera pissutigalugu kikkut tamaasa pillugit toqusoq.
10 Guutip suut tamaasa pinngortillugillu atatippai. Taamaattumik qitornat amerlasuut alutornarsisikkumallugit aniguisitaanissaannut Siulersuisuunermik naalliutsitsinikkut naammalluinnartunngortitsinera naleqquppoq. 11 Illernarsisitsisoq illernarsisinneqartullu tamarmik ataatsimik naggueqarput. Tamannalu pissutigalugu Jiisusip qatanngutitut taassallugit kannguginngilaa. 12 Ima oqarpoq: “Atit qatanngutinnut oqaluussissutigissavara. Ilagiinni erinarsorlunga unnersiutigissavakkit.” 13 Aamma: “Tatigissavara.” Tamatumalu saniatigut: “Qitornat Jehovap* uannut tunniussai ilagigikka takuuk.”
14 ‘Qitornaasut’ inuttut timeqarmata inuttut timeqalerpoq toqunermigut toqutsinissamut pissaaneqartoq, Diaavulu, suujunnaarsitaaqqullugu 15 inuunertillu tamaat toqumik ersigisaqarnermut inussiaataasimasut iperagaaqqullugit. 16 Inngilimmi ikiornagit Aaperaap kinguaavi ikiorpai. 17 Taamaattumik ‘qatanngutini’ sutigut tamatigut assigilertariaqarpai Guutimut kiffartornermi palasiuninngorumalluni nallittuisoq aalajaatsorlu inuit ajortuliatik pillugit saammaanneqaatissaannik pilliuteqarsinnaasoq. 18 Misilinneqarnermi naalliussimagami misilinneqartut ikiorsinnaavai.
3 Taamaattumik, qatanngutikka illernartut qilaliarnissamut qaaqqusaasusi, apustili palasiunerlu upperfigalugu oqaluussissutigisarput* – Jiisusi – eqqarsaatigisiuk. 2 Soorlu Moorsisi Guutip illuani kiffartornermini sutigut tamatigut aalajaatsoq, taamatuttaaq Jiisusi toqqaasiminut aalajaappoq. 3 Illuliortoq illumit ataqqineqarnerusarmat Jiisusi Moorsisimit ataqqineqarnerusariaqarpoq. 4 Soorunami illut tamarmik arlaannit sananeqartarput, tamanilli sanasoq tassaavoq Guuti. 5 Moorsisi kingusinnerusukkut saqqummersinneqartussat uppernarsarumallugit* kiffatut Guutip illuani sutigut tamatigut aalajaappoq, 6 Kristusili ernertut Guutip illuanut akisussaasutut aalajaappoq. Naggatissaq tikillugu sapiilluta oqaluttarutta neriuuterpullu tulluusimaarutigisarput aalajangiusimagutsigu tassaajuassaagut Guutip illua.
7 Taamaattumik anersaap illernartup oqarneratut: “Ullumi nipaanut tusarnaarussi 8 taamani uannik kamatsitsilernissitut, ullormi inoqajuitsumi uannik misiliinissitut, uummatisi manngertissanngilasi. 9 Taamani siuaasassi ukiuni 40-ni iliuutsikka takusimagaluarlugit unammillerlungalu misilippaannga. 10 Taamaattumik taamani inuusut maajugilerlugit oqarpunga: ‘Uummatimikkut tammartuaannarput, aqqutikkalu ilisimalersimanngilaat.’ 11 Taamaattumik kamallunga uppernarsaavunga: ‘Qasuersaarfinnut isissanngillat.’ ”
12 Qatanngutit, Guutimit uumassuseqartumit ungasilliartornersi pissutigalugu ajortumik uppersuseqanngitsumillu uummateqaleqqunasi mianersoritsi. 13 Ajortimit tammartitsinissamut pissaaneqartumit uummatikkut manngertitinneqaqqunasi ‘ullumeqarallartillugu’ ullut tamaasa qiimmassaqatigiittuaritsi. 14 Aatsaammi aallaqqaammut qulannginnitsitut naggatissamut aalajaakkutta Kristusi pissarseqatigissavarput. 15 Allassimavormi: “Ullumi nipaanut tusarnaarussi taamani uannik kamatsitsilernissitut uummatisi manngertissanngilasi.”
16 Kikkut Guuti tusarnaaraluarlugu kamatsilerpaat? Tassaannginnerpat Moorsisimit siulersorneqarlutik Egyptenimit anisut tamarmik? 17 Aamma Guutip kikkut ukiuni 40-ni maajugai? Taakkuunnginnerpat ajortuliortut, inoqajuitsumi toqusut? 18 Aamma kikkut uppernarsaaffigai qasuersaarfimminut isissannginnerarlugit? Taakkuunnginnerpat naalanngitsut? 19 Tassa paasivarput uppersuseqannginnertik pissutigalugu isersinnaanngitsut.
4 Taamaattumik qasuersaarfianut isernissamik neriorsuut suli atuuttoq annaajumanagu mianersorta.* 2 Siuaasattami nutaarsiassanik nuannersunik oqaluussiffigineqarnerattut oqaluussiffigineqarpugut. Naalattulli uppernikkut ataasioqatiginnginnamikkit oqaaseq tusagartik iluaqutiginngilaat. 3 Uagulli uppertugut qasuersaarfianut iserpugut. Nunarsuarmi meeqqat ilumiugineqartalerneranniit* piliani naammassisimagaluarlugit oqarpoq: “Taamaattumik kamallunga uppernarsaavunga: ‘Qasuersaarfinnut isissanngillat.’ ” 4 Allassimaffiit ilaanni ullut arfineq-aappaat pillugu ima oqarpoq: “Ullut arfineq-aappaanni Guuti piliani tamaasa unitsillugit qasuersaarpoq”, 5 allamilu oqarpoq: “Qasuersaarfinnut isissanngillat.”
6 Nutaarsiassanik nuannersunik siulliullutik oqaluussiffigineqartut naalanngikkamik qasuersaarfimmut isinngillat. Inuilli ilaat suli isersinnaapput. 7 Taamaattumik kingunerujussuatigut Daavip tussiaasiaani, allakkani ukunani issuarneqareersutut, Guutip oqarnermigut “ullumi” ulloq aalajangersimasoq aalajangersaqqippaa: “Ullumi nipaanut tusarnaarussi uummatisi manngertissanngilasi.” 8 Josvammi qasuersaarfimmut siulersorsimasuuppagit Guutip kingusinnerusukkut ulloq alla eqqartorsimanavianngikkaluarpaa. 9 Tassa Guutip innuttai ullortut qasuersaarfittut* ittumik qasuersaarfissaqarput. 10 Guutip qasuersaarfianut isertoq aamma iliuutsini unitsillugit qasuersaassaaq, soorlu Guuti taamaaliortoq.
11 Taamaattumik taakkunatut naalannginnissamut nakkaannarumanata tamaviaarluta qasuersaarfimmut tassunga iserniarta. 12 Guutimmi oqaasia uumallunilu pissaaneqarlunilu panamit illuttut kiinalimmit sumilluunniit ipinneruvoq. Kapisigaangami allaat tarneq* anersaarlu,* nagguaq paterlu, avissaartittarlugillu uummatip eqqarsaatai pissutiginiagaalu nalilersortarpai. 13 Aamma pinngortitaq sunaluunniit Guutip isaanut isertorsinnaanngilaq, iliuutsigulli pillugit eqqartuussisissatta isaanut suut tamarmik takussaallutillu saqqumipput.
14 Taamaattumik palasiuneq annerusoq qilaliarsimasoq, Jiisusi, Guutip ernera, palasiunerigatsigu tamanut oqaluussissutigiuartariaqarparput. 15 Sanngiissutitsinnimmi paasinnissinnaanngitsumik palasiuneqarnata uatsitut sutigut tamatigut misilinneqarsimasumik, ajorteqanngitsumilli, palasiuneqarpugut. 16 Taamaattumik ikiorneqarnissamik pisariaqartitsinermi nallittorneqarlutalu ajunngisaangaarfigineqarniassagatta sapiilluta Guutip ajunngisaangaartartup issiavissaarsuanut sassarta.
5 Palasiunermi kinaluunniit pilliutissatut tunissutit ajortuliallu pillugit pilliutit toqutassat sassaassinnaaqqullugit inuit iluaqutissaannik Guutimut kiffartortussatut inuit akorngannit toqqarneqartarpoq. 2 Nammineq sanngiissutiminik akiugassaqarami ilisimasakinnertik pissutigalugu kukkusut* misiginneqatigisinnaavai,* 3 tamannalu pissutigalugu inuiaqatigiit pillugit pilliutissanik sassaassisarnermisut nammineq ajortuliani pillugit sassaassisarpoq.
4 Inuk imminut palasiuninngortissinnaanngilaq, Aaronnilli Guutimit toqqarneqarneratut toqqarneqartarpoq. 5 Taamatuttaaq Kristusi palasiuninngornermigut imminut qutsissisinngilaq, Guutimilli ima oqarfiginnitsiminit qutsissisinneqarpoq: “Erneraakkit. Ullumi ilinnut ataatanngorpunga.” 6 Allassimaffimmilu allami oqarpoq: “Melkizeedekkitut qaqugorsuarmut palasiuvutit.”
7 Kristusi nunarsuarmi inuunermini Guutimut toqumit aniguisitsisinnaasumut qullililluni nipituumillu qamannga pisumik qinusarlunilu ikioqqusarpoq, Guutimillu mianerinnikkami tusarneqarpoq. 8 Ernerugaluarluni naalliunnermigut naalanneq ilikkarpaa. 9 Naammalluinnartunngortinneqareerlunilu* naalatsimi tamarmik naassaanngitsumik aniguisitaanissaannut akisussaasunngorpoq 10 Guutimit Melkizeedekkitut palasiuninngortinneqarsimanini pissutigalugu.
11 Kristusi pillugu oqaasissarpassuaqaraluarpugut, tusaaniaasaartarassili nassuiaanissaq sapernarpoq. 12 Maanna* ilinniartitsisunngoreertussaagaluarpusi, taamaattorli Guutip oqaaserisaanik illernartunik ilinniartitsissutit tunngaviusut pillugit aallaqqaataaniit ilinniarteqqinneqartariaqarpusi. Tamuasarissat pinnagit immuk pisariaqarteqqilersimavarsi. 13 Immuttortuartup naalungiarsuunini pissutigalugu Guutip oqaasia naapertuilluartoq ilisimanngilaa. 14 Nerisassalli tamuasarissat inersimalluartunit, eqqarsarsinnaassutsimik* atuinikkut eqqortumik eqqunngitsumillu immikkoortitsinissamut sungiusarsimasunit, nerineqartussaapput.
6 Taamaattumik Kristusi pillugu ilinniartitsissutigineqartut pingaarnerit ilikkareeratsigit inersimalluartunngornissarput tamaviaarutigalugulu ilinniartitsissutit uku atorlugit tunngavileeqqissanngilagut: Iliuutsinik toqungasunik peqqissimissutiginninneq, Guutimut upperneq, 2 imermut morsutsitaaneq pillugu ilinniartitsissut, assammik attuineq, toqusunik makititsineq inaarutaasumillu eqqartuussineq. 3 Guutip akuerippagu inersimalluartunngornissarput tamaviaarutigissavarput.
4 Kisianni qaammarsarneqaraluarlutik, qilammiit tunissummik akeqanngitsumik ussiisimagaluarlutik, anersaamik illernartumik pisimagaluarlutik 5 Guutillu oqaasianik pitsaasumik siunissamilu pisussanik ajunngitsunik* ussiisimagaluarlutik 6 tunussisimasut uteqqeqqullugit peqqissimeqqullugillu ikiornissaat ajornarluinnarpoq. Guutimmi ernera qisummik naalliutsitsiviliamut* kikiattuuteqqillugulu kikkut tamaasa isigitillugit kanngunarsarpaat. 7 Narsaat sialummit imerterneqakulagaangami naggorissaasiminullu iluaqutaasunik inerititaqaraangami Guutimit ajunngisaarfigineqartarpoq. 8 Orpikkanilli kapinartulinnik inerititaqaraangami narrugineqartarpoq, perloqquneqarfissaa qanillisarpoq naggataatigullu ikuallanneqartarluni.
9 Taama allaffigigaluarlusi ilissinnut tunngatillugu, asasakka, qularinngilarput taakkunannga ingerlalluarnerullusilu aniguisitaassasusi. 10 Guutimmi naapertuilluartuugami puiornavianngilai illernartunik kiffartuussinissigut kiffartuussiuarnissigullu iliuutsisi aterminullu asannittuliornersi. 11 Naggatissarli tikillugu neriuutersi qularinngilluinnarniassagassiuk aallaqqaammulli tamaviaarsimanissitut tamassi tamaviaarnissarsi kissaatigaarput. 12 Kissaatiginngilarput eqiasuttunngussasusi, uppernikkulli naammagittarnikkullu neriorsuutigineqartunik kingornussisussat ilaarsigit.
13 Guutimmi Aaperaat neriorsoramiuk imminit annerusumik uppernarsaasussaqanngimmat imminut uppernarsaasiulluni ima neriorsuivoq: 14 “Ajunngisaarfigalutillu kinguaatit amerlisingaarumaarpakka.” 15 Aaperaap naammagittarluni utaqqereerluni neriorsuut taanna pissarsiaraa. 16 Inuimmi imminnit annerusoq uppernarsaasiullugu ilumoorullugu neriorsuisarput, uppernarsaanerallu inatsisitigut qularnaveeqqutaagami assortuukkunnaarsitsisarpoq. 17 Taamatuttaaq Guuti siunertami* allanngortinneqarsinnaannginnera neriorsuummik kingornussisussanut erseqqissarniarlugu aalajangerami uppernarsaalluni neriorsuummik qularnaveeqqusiivoq.* 18 Taakku marluk* allanngorsinnaanngillat, Guutilu sallusinnaanngilaq. Taamaattumik uagut taassumunnga qimarnguffissarsiortugut neriuutip siunitsinniittup aalajangiusimanissaanut sakkortuumik kajumissaarneqarpugut. 19 Neriuut taanna tarnimut* kitsatut, isumannaatsutut nikinneq ajortutut, ittoq saagorsuup tunuanut pivoq 20 Jiisusip, Melkizeedekkitut qaqugorsuarmut palasiuninngortup, aqqutissiuukkumalluta siulliulluni iserfigisaanut.
7 Melkizeedekkip, Saalemmip kunngiata Guutillu Qutsinnerpaap palasinngortitaata, Aaperaat kunngit ajugaaffigereerlugit utertoq naapikkamiuk ajunngisaarfigineqarnissaanik kissaappaa, 2 Aaperaallu suut tamarmik qulinginik tunivaa. Ateq Melkizeedekki isumaqarpoq “naapertuilluarnerup kunngia”, tamatumalu saniatigut Saalemmip kunngigaa, tassa “eqqissinerup kunngigaa”. 3 Ataataqannginnami, anaanaqannginnami, kikkunnik siuaasaqarnera allattorneqarsimanngimmat, qanga inunngorneranik toquneranillu allassimasoqanngimmat Guutillu erneratut ikkami qaqugorsuarmut* palasiussaaq.
4 Aaperaap, ilaqutariinni ittuusup, sorsunnermi pissarsiami pitsaanersaasa qulinginik tunimmagu angut taanna pingaartuuvoq. 5 Israalikkut Aaperaamit kingoqqisuugaluartut* Levip erneri palasinngortinneqartut Moorsisip inatsisaani inanneqarput taakkunannga, tassa qatanngutiminnit, isertitat qulinginik katersisarnissamik. 6 Angutilli taassuma Levikkunnit kingoqqisuunngikkaluarluni Aaperaap pissarsiaasa qulinginik pillunilu neriorsorneqartoq ajunngisaarfigineqarnissaanik kissaappaa. 7 Naluneqanngilaq minnerusoq annerusumit ajunngisaarfigineqarnissamik kissaanneqartartoq. 8 Pisumi siullermi Levikkut toqusussaasut isertitat qulinginik pissarsipput, angutilli allap pissarsiat qulinginik pissarsisup uumanera Allakkani Illernartuni uppernarsarneqarpoq. 9 Oqartoqarsinnaavoq Levi, isertitat qulinginik pissarsisoq, siuaasani Aaperaat aqqutigalugu pissarsiat qulinginik akiliisoq 10 Melkizeedekki Aaperaamik naapitsimmat Aaperaamut kinguaanngortussaagami.*
11 Palaseqatigiit Levikkuusut (Moorsisip inatsisaasa Israalikkunnut tunniunneqartut immikkoortuisa ilaat) aqqutigalugit naammalluinnartunngortoqarsinnaagaluarpat taava sooq palasi alla Aaronnitut innani Melkizeedekkitulli ittutut eqqartorneqartoq pisariaqartinneqassava? 12 Palaseqatigiit allanngortinneqarmata aamma Moorsisip inatsisai allanngortinneqartariaqarput. 13 Angummi taama eqqartorneqartoq naggueqatigiinnit allanit, pilliiviup eqqaani kiffartunngitsunit, pivoq. 14 Ersarippormi Naalagarput Juudamit kingoqqisuusoq, aamma Moorsisip palasit naggueqatigiinnit taakkunannga pisussat allaatiginngilai.
15 Palasilu alla Melkizeedekkitut ittoq saqqummermat tamanna ersarinnerulerpoq. 16 Taanna inatsisit aalajangersimasunit kingoqqisuunissamik piumasaqaateqartut tunngaviginagit pissaanerli nungutitaasinnaanngitsumik inuutitsisoq tunngavigalugu palasinngorpoq. 17 Taannami pillugu ima uppernarsaateqarpoq: “Melkizeedekkitut qaqugorsuarmut palasiuvutit.”
18 Taamaattumik inassutaasimasoq killeqarlunilu iluaqutaannginnami atuukkunnaarsinneqarpoq. 19 Moorsisimmi inatsisai naammalluinnartunngortitsinngillat, maannali neriuuterput pitsaanerusoq naammalluinnartunngortitsivoq, taannalu aqqutigalugu Guuti qanillisinnaavarput. 20 Uppernarsaalluni neriorsuinikkut taama pisoqarpoq. 21 (Inuimmi ilaat uppernarsaanertaqanngitsumik palasinngorsimapput, taannali Guutip ima oqarfiginnitsimi uppernarsaalluni neriorsuineratigut palasinngorpoq: “Jehova uppernarsaavoq, isummanilu allanngortissanngilaa:* ‘Qaqugorsuarmut palasiuvutit.’ ”) 22 Jiisusi taamaalilluni isumaqatigiissummut* pitsaanerusumut qularnaveeqqutaalerpoq.* 23 Tamatuma saniatigut palaserpassuit toqu pissutigalugu palasiujuarsinnaannginnamik kingoraartaattarput, 24 Jiisusili naassaanngitsumik inuugami palasimik kingoraarteqanngilaq. 25 Taamaattumik qinnukkumallugit inuujuarami aqqutigaluni Guutimut qanillisut tamakkiisumik aniguisissinnaavai.
26 Palasiunermi taamaattoq – ilumoorfiginnittoq, pisuussuteqanngitsoq, mingutsinneqarsimanngitsoq, ajortilinnit allaanerusoq qilaallu qulaanut qutsissisitaasoq – pisariaqartipparput. 27 Ataasiaammik imminut pilliutigigami palasiunerit allat ajortuliatik tamatumalu kingorna inuiaqatigiit ajortuliaat pillugit ullut tamaasa pilliutissanik sassaassisariaqartut assiginngilai. 28 Moorsisimmi inatsisai tunngavigalugit palasiunerit sanngiissutillit toqqarneqartarput, Moorsisilli inatsisaasa kingorna uppernarsaalluni neriorsuineq tunngavigalugu Erneq, qaqugorsuarmut naammalluinnartunngortinneqartoq, toqqarneqarpoq.
8 Allaatigisatta pingaarnersaat makkuupput: Taama ittumik palasiuneqarpugut, qilammi Ataqqinartorsuup issiavissaarsuata talerpiatungaani issiavoq, 2 aamma illernarnerpaami tupermilu ilumoortumi, inunnit napparneqarnani Jehovamit napparneqartumi, kiffartorpoq. 3 Palasiunerimmi tamarmik tunissutinik pilliutinillu sassaassisartussatut toqqarneqartarmata Jiisusi aamma arlaannik sassaassisariaqarpoq. 4 Moorsisip inatsisai tunngavigalugit angutit tunissutinik sassaassisareermata nunarsuarmiittuuguni palasiusimassanngikkaluarpoq. 5 Angutit taakkua Guutimut kiffartornerat qilammiittunut assersuutaallunilu qilammiittut tarraraat. Tamanna aamma Moorsisi tupiliulermat Guutip peqqussutaanit ersersinneqarpoq: “Ilusilersugaq qaqqami takusat malillugu suut tamarmik suliarineqarnissaat qulakkiissavat.” 6 Jiisusili isumaqatigiissummut* pitsaanerusumut, neriorsuutinik pitsaanerusunik inatsisitigut tunngaveqartumut, akunnermiliuttuugami maanna pitsaanerusumik kiffartortussanngortinneqarpoq.
7 Isumaqatigiissut siulleq taanna amigarsimanngitsuuppat alla pisariaqassanngikkaluarpoq. 8 Israalikkulli ima assuarai: “ ‘Ullut nalliukkumaarput,’ oqarpoq Jehova, ‘inuiaqatigiinnik Israalikkunnik inuiaqatigiinnillu Juudakkunnik nutaamik isumaqatigiissuteqarfissakka. 9 Isumaqatigiissut taanna taamani siuaasaat tasiorlugit Egyptenimit anisikkakkit isumaqatigiissutinnut assingussanngilaq. Isumaqatigiissutiga aalajangiusimanngimmassuk isumassorunnaarpakka,’ taama Jehova oqarpoq.
10 ‘Ullut taakkua kingorna inuiaqatigiit Israalikkut ima isumaqatigiissuteqarfigissavakka,’ oqarpoq Jehova. ‘Inatsisikka isumaannut ilillugillu uummataannut allassavakka. Taakkualu Guutigilissavaannga, uangalu innuttarilissavakka.
11 Tamarmik, minnermiit annermut, ilisarisimassagaminnga nunaqqatertik qatanngutertillu ima oqarlutik ilinniartissaassavaat: “Jehova ilisimajuk!” 12 Eqqunngitsuliaat pillugit isumakkeerfigissallugillu ajortuliaat eqqaaqqissanngilakka.’ ”
13 “Isumaqatigiissut nutaaq” eqqaagamiuk siulleq pisoqalisippaa. Pisoqalisoq nutaanngilisorlu peerutingajalerpoq.
9 Guutimut kiffartorneq maanilu nunarsuarmi tupeq guutisiorfik pillugit isumaqatigiissutaasimasumi* aalajangersagaqarpoq. 2 Tupeq taanna marlunnik initaqarpoq. Saarlermiipput qullilerfik, nerriviusaq iffiallu-qaqortut* illernartut. Ini taanna Illernartumik taaneqartarpoq. 3 Saagorsuulli aappaata tunuaniippoq toqqup initaa ilorleq Illernarnerpaamik taaneqartartoq. 4 Tassaniipput tipigissaammik pujoortitsivik kuultiusoq isumaqatigiissummullu illerfiusaq tamarmi kuultimik qallersimasoq. Tamatumalu iluaniipput immersagaq kuultiusoq mannanik imalik, Aaronnip ajaappiaa sikkernilik isumaqatigiissutillu allassimaffii ujaraasut. 5 Illerfiusap qulaaniipput kerubit alutornartut saammaassinerup matuanik* alanngersimatitsisut. Maannali tamakkua annikitsualuttortaasa eqqartornissaannut piffissaanngilaq.
6 Tamakku taama inissinneqareermata palasit Guutimut kiffartorumallutik toqqup initaanut saarlermut isikulasarput. 7 Palasiunerli ukiumut ataasiarluni kisimiilluni toqqup initaanut ilorlermut isertarpoq aak, nammineq Israalikkullu piaarinatik ajortuliatik pillugit sassaanniakkani, nassarlugu. 8 Anersaap illernartup taamaalilluni ersersippaa toqqup siulliup napanerani illernarnerpaamut isaariaq suli ammarneqarsimanngitsoq. 9 Tupeq taanna nalitsinnut assersuutaavoq, aaqqissuussarlu malillugu tunissutit pilliutillu sassaanneqartarput. Taakkuli Guutimut kiffartortup nalunngeqatiginnissutaanik minguilluinnartunngortitsisinnaanngillat. 10 Taakku nerisassanut, imigassanut ileqqulersuutillu malillugit minguersariaatsinut* assigiinngitsunut taamaallaat tunngapput. Nunarsuarmiittunut* tunngatillugu Moorsisip inatsisaani peqqussutaapput pissutsinik aaqqiiffissap tungaanut atuuttut.
11 Kristusili palasiuneruvoq, ajunngitsullu nuannaarutigilereerpagut. Palasiunertut tikiukkami tupermut assannik sanaajunngitsumut, tassa nunarsuarmeersuunngitsumut, annerusumut naammalluinnarnerusumullu iserpoq. 12 Savaasat nersussuillu angutivissat* aavat nassarnagu namminerli aanni nassarlugu illernarnerpaamut ataasiaammik iserpoq naassaanngitsumillu aniguisilluta.* 13 Savaasammi nersussuillu angutivissat aavat nersussuullu norraatsup arsai siaruarterneqartut minguttuunik illernartunngortitsillutillu timikkut minguitsunngortitsisinnaappata 14 Kristusip, anersaamit naassaanngitsumit siulersorneqarluni ajoquteqanngitsutut Guutimut imminut pilliutigisup, aavata Guutimut uumassuseqartumut kiffartorsinnaaqqulluta toqungasunillu iliuuseqassaaqqulluta nalunngeqatiginnissuterput minguiarnerungaassannginnerpaa?
15 Taamaattumik toqunermigut akiliutini utertitsissut tunngavigalugu qaaqqusaasut isumaqatigiissutaasimasumik unioqqutitsisut aniguisitaaqqullugit neriorsuummillu iluaqutaajuartussamik kingornusseqqullugit isumaqatigiissummi nutaami akunnermiliuttuuvoq. 16 Guutimik isumaqatigiissuteqarnermi akunnermiliuttoq toqusariaqarpoq 17 isumaqatigiissut toqu tunngavigalugu atuutilersinneqartarmat. Akunnermiliuttoq inuutillugu atuussinnaanngilaq. 18 Taamaattumik isumaqatigiissutaasimasoq aak atorlugu atuutilerpoq. 19 Moorsisimmi inatsisini inassutigineqartut tamaasa Israalikkunnut tamanut nalunaarutigereerlugit nersussuit angutivissat* savaasallu aavat imermik akuai. Savallu meqqui aappillersakkat isopip* kanaartaanut aalajangerneqartut atorlugit allakkat imusat Israalikkullu tamaasa aammik serpartarpai 20 ima oqarluni: “Tassa aak isumaqatigiissummik atuutilersitsisoq, Guutillu isumaqatigiissummik tamatuminnga maleruaaqquaasi.” 21 Moorsisip aamma tupeq atortullu illernartumik kiffartornermi atorneqartartut tamaasa aammik serpartarpai. 22 Aap, Moorsisip inatsisai naapertorlugit suut tamangajammik aammik minguiarneqartarput, aammillu kuisisoqanngikkaangat ajortuliat isumakkeerneqarneq ajorput.
23 Taamaattumik qilammiittunut assersuutaasut uumasut aavannik minguiarneqartariaqarput, qilammiittulli pilliutinit taakkunannga pitsaanerungaartunik minguiarneqarput. 24 Kristusimi illernarnerpaamut assannik sanaamut, piviusumut assingusumut, isernani qilammut iserpoq iluaqutissatsinnillu Guutimut* sassarluni. 25 Palasiunerup ukiut tamaasa aak nammineq aaginngisani nassarlugu illernarnerpaamut isertarneratut arlaleriarluni imminut pilliutiginiarluni sassanngilaq. 26 Taamaassimagaluaruni nunarsuarmi meeqqat ilumiugineqartalerneranniit* arlaleriarluni naalliussimassagaluarpoq. Ajorti peersinniarlugu maanna naggatissap nalaani imminut pilliutiginermigut ataasiaammik sassarpoq. 27 Soorlu inuit ataasiaammik toqusartut tamatumalu kingorna eqqartuunneqassasut, 28 taamatuttaaq Kristusi inuppassuit ajortuliaat nammakkumallugit ataasiaammik imminut pilliutigivoq. Aappassaanillu tikiukkuni ajorti peernagu* utaqqisini qilanaartut aniguisissavai.
10 Moorsisip inatsisai tassaapput ajunngitsut nalliuttussat tarraat, timiunnginnamilli* ukiut tamaasa assigiinnik pilliuteqarumallutik sassartuartunik naammalluinnartunngortitsisinnaanngillat. 2 Taamaassimagaluarpat pilliuteqartarneq unitsinneqarsimassannginnerpa? Guutimummi kiffartortut minguiarneqareerunik ajortuliatik pillugit ilerasuuteqassaassagaluarmata. 3 Pilliutilli taakku ukiut tamaasa ajortulianik eqqaasitsissutaasarput 4 nersussuit angutivissat savaasallu aavat ajortulianik peersisinnaanngimmata.
5 Kristusi inuit akorngannut pigami oqarpoq: “ ‘Pilliutit tunissutillu piumanngilatit, timimilli piareersaapparma. 6 Pilliutit ikuallagassat ilivitsut ajortuliallu pillugit pilliutit akuerinngilatit.’ 7 Taava oqarpunga: ‘Guuti, tikiuppunga (allakkani imusani allaatigineqarpunga) illit piumasattut iliorniarlunga.’ ” 8 Ima oqaqqaarluni: “Pilliutit, tunissutit, pilliutit ikuallagassat ilivitsut ajortuliallu pillugit pilliutit piumanagillu akuerinngilatit” – tassa Moorsisip inatsisai naapertorlugit pilliutit sassaanneqartartut – 9 oqarpoq: “Tikiuppunga illit piumasattut iliorniarlunga.” Aaqqissuussaq nutaaq atuutilersinniarlugu siulleq atuukkunnaarsippaa. 10 Guutip ‘piumasaatut’ Jiisusip Kristusip timaata ataasiaammik pilliutigineqarneratigut illernarsisinneqarpugut.
11 Aamma palasit tamarmik illernartumik kiffartorumallutik* assigiinnillu tamakkiisumik ajortaarutsitsisinnaanngitsunik pilliuteqarumallutik ullut tamaasa inissaminnukartarput. 12 Angulli taanna ajortit pillugit ataasiaammik pilliuteqarlunilu Guutip talerpiatungaanut ingippoq. 13 Taamanimiilli akeqqami isikkaminut tummarfiliunneqarnissaat utaqqivaa. 14 Ataatsimik pilliuteqarnikkut illernarsisinneqartut qaqugorsuarmut naammalluinnartunngortippai. 15 Tamatuma saniatigut anersaap illernartup uppernarsaavigaatigut. Ima oqareerluni: 16 “ ‘Ullut taakkua kingorna ima isumaqatigiissuteqarfigissavakka,’* oqarpoq Jehova. ‘Inatsisikka uummataannut ilillugillu isumaannut allassavakka.’ ” 17 Oqarpoq: “Ajortuliaat inatsisinillu unioqqutitsinerat eqqaaqqissanngilakka.” 18 Isumakkeerfigineqareeramik ajortuliatik pillugit pilliuteqartariaarupput.
19 Taamaattumik, qatanngutit, Jiisusip aava pissutigalugu sapiissuseqarluta* Illernarnerpaamut isersinnaavugut. 20 Saagorsuakkoornermigut nutaamik inuuneqalernissamut aqqutissiuuppaatigut. Saagorsuaq taanna tassaavoq timaa. 21 Guutip illuanut akisussaasumik pissaasumillu palaseqaratta 22 uummatitsinnilu nalunngeqatiginnissuterput ajortoq serpartarneqarnikkut minguiarneqarmat timerpullu imermik minguitsumik uffarneqarmat ilumoorluta upperluinnarlutalu sassarta. 23 Neriorsuisoq tatiginarmat neriuuterput nalorninata aalajaallutalu tamanut oqaluussissutigisigu. 24 Aamma asannittuliornissamut ajunngitsuliornissamullu kajumissaaqatigiikkumalluta isumassoqatigiitta.* 25 Ataatsimiigiassaarsimasut ilaarnagit qiimmassaqatigiitta. Ulloq nalliutilermat tamakku tamaasa iliuuserinerussavagut.
26 Ilumoortoq pillugu eqqoqqissaartumik paasisimasaqalereerluta piaaraluta ajortuliortarutta ajortuliagut pillugit allanik pilliuteqartoqarsinnaajunnaassaaq. 27 Aarlerigissavarpulli eqqartuunneqarnissaq kamaanneqarnissarlu ikualasutut ittoq akerlilersuisunik nungutitsisussaq. 28 Moorsisip inatsisaanik suusupaginnittoq marluk pingasulluunniit uppernarsaanerisigut misiginneqatigineqarnani toqutaasarmat 29 taava Guutip erneranik tullaarinnittoq, aammik – isumaqatigiissummik atuutilersitsisumik imminillu illernarsisitsisumik – nalinginnaatitsisoq ajunngisaangaarnerullu anersaavanik nikaginninnikkut narrunarsaasoq annerungaartumik pillarneqassannginnerpa? 30 Imami oqartoq ilisarisimavarput: “Akiniut pigaara, uanga pillaajumaarpunga.” Aamma: “Jehovap innuttani eqqartuutissavai.” 31 Guutimit uumassuseqartumit pillarneqarnissaq aarlerinartuuvoq.
32 Qaammarsarneqarnissi kingorna ullut tamaviaarlusi naalliullusilu akiuunnissinni pinertusaarfisi eqqaamasigit. 33 Ilaannikkut kikkut tamaasa isigitillugit* nikassarneqartarlusilu annikilliortitaasarpusi, ilaannikkullu taama misigisaqartut annertoqqusersortarpasi.* 34 Parnaarussaaqqasut misiginneqatigisarpasi, nalunnginnassiullu pitsaanerusumik ataavartumillu pigisaqarlusi pigisassinnik ujajaaffigineqarnersi nuannaarlusi akuerisarparsi.
35 Taamaattumik sapiillusi oqaluussiuarussi akissarsisinneqangaassaasi. 36 Guutip piumasaatut ilioreerussi neriorsuutip eqquutitinneqarnera misiginiassagassiuk pinertusaartariaqarpusi. 37 “Qanittunnguakkummi” “tikiuttussaq kingusinaarnani tikiutissaaq”. 38 “Kiffarali naapertuilluartoq uppernini pissutigalugu inuussaaq,” “qunullunili tunuartertoq iluarinngilara”. 39 Uagut qunullutik tunuartertut suujunnaarsitaasullu ilaginngilaatigut, uppertulli inuuinnartullu ilagaatigut.
11 Upperneq tassaavoq neriugisap eqquunnissaanik qularuteqannginneq, takussaanngitsut piviusuunerannut uppernarsaat ersarissoq.* 2 Itsaq inuusut* upperneq pissutigalugu Guutimit iluarineqarnerminnik uppernarsaavigineqarput.
3 Uppernikkut paasivarput qilammiittut nunarsuarmiittullu* Guutip oqaasianit inissititerneqartut takussaasullu takussaanngitsunit pinngortinneqartut.
4 Aabeli upperami Kainip pilliutaanit naleqarnerusumik Guutimut pilliuteqarpoq. Uppernerlu taanna tunngavigalugu tunissutini Guutimit akuerineqarmata naapertuilluartuunerminik uppernarsaavigineqarpoq, toqusimagaluarlunilu uppernermigut suli oqaluppoq.
5 Enoki uppermat Guutip naalliunnartumik toqoqqunagu nuuppaa, tamannalu pissutigalugu nassaarineqanngilaq. Nuutsinneqarninili sioqqullugu Guutimit iluarineqarnerminik uppernarsaavigineqarpoq. 6 Guuti piviusuusoq qamanngalu pisumik ujarlersiminik akissarsisitsisartoq uppereqqaarlugu qanillineqarsinnaammat uppersuseqanngitsoq Guutimit iluarisaasinnaanngilaq.
7 Nooa upperami suli takuneqarsinnaanngitsut pillugit Guutimit mianersoqquneqareerluni Guuti mianeralugu umiarsualiorpoq.* Ilaqutaalu taamaalillutik annaanneqarput. Upperneratigut ersersinneqarpoq inuit ajortut pillarneqartariaqartut, upperamilu naapertuilluartuutitaavoq.
8 Aaperaat upperami nunamut kingornussassaminut aallaqquneqarpoq. Sumukassanerluni nalugaluarlugu naalalluni aallarpoq. 9 Upperami nunami neriorsuutigisami takornartatut inuuvoq. Aamma Iisaaq Jaakulu, neriorsuummik kingornusseqatigisassani, tuperni najugaqatigai 10 illoqarfik piviusunik toqqavilik, Guutimit ilusilersorneqarlunilu* sananeqartoq, utaqqigamiuk.
11 Saara aamma upperami neriorsuisumillu tatiginnikkami utoqqalivallaareeraluarluni naartusinnaanngorpoq. 12 Tamanna pissutigalugu angut ataaseq kinguaassiorsinnaajunnaareeraluartoq ullorissatut amerlatigisunik sissamilu sioqqatut kisinneqarsinnaanngitsutut amerlatigisunik kinguaaqalerpoq.
13 Taakku tamarmik neriorsuutit eqquuttut takunngikkaluarlugit upperlutik toqupput. Ungasianiilli takuaat, tikilluaqquaat nunamilu takornartaanertik najugaqarallarnertillu tamanut nalunaarutigalugu. 14 Taama oqaluttut namminneq najugarisassaminnik ujaasillutik tamanut ersersittarpaat. 15 Qimatartilli eqqarsaatigiuarsimagaluarunikku uternissamut periarfissaqarsimassagaluarput. 16 Maannali pitsaanerusoq, tassa qilammeersoq, anguniarsaraat. Taamaattumik Guutip taakku taakkualu ikioqqullutik imminut saaffiginnittarnerat* kannguginngilai. Illoqarfimmimmi piareersaassimavai.
17 Aaperaat upperami misilinneqarnermini Iisaap pilliutiginissaanut piareersimavoq. Aaperaap neriorsuutinik nuannaarluni pissarsisimasup ernituani pilliutiginiaraluarpaa 18 ima oqarfigineqareeraluarluni: “Kinguaannik taaneqartussat Iisaamit kingoqqisuussapput.”* 19 Nalunngilaa Guutip allaat toqusunit makitissinnaagaa, assersuutaasumillu ernera toqumit utertinneqarpoq.
20 Iisaap aamma upperami Jaaku Esauilu Guutimit siunissami ajunngisaarfigineqarnissaannik kissaappai.
21 Jaaku upperami toqulerluni Juuserfip erneri marluk Guutimit ajunngisaarfigineqarnissaannik kissaallugillu ajaappissani najummatserfigalugu Guutimut qinuvoq.
22 Juuserfi upperami toqulerluni Israalip qitornaasa Egyptenimiit aninissaannik eqqartuillunilu saanini pillugit* ilitsersuivoq.*
23 Moorsisip angajoqqaavi upperamik ernerminnik qaammatini pingasuni isertuipput. Taamaaliorput ernertik inoorlaaq inequnarluinnartoq takugamikku kunngillu peqqussutaa siooraginnginnamikku. 24 Moorsisi upperami inersimalereerluni Faaruup paniata erneranik taaneqaqqunngilaq. 25 Aalajangerpoq ajortip nuannersui qaangiutipallattartut nuannaarutiginagit Guutip innuttai ajortumik pineqartut ilaginiarlugit. 26 Akissarsiassani isigiuaramiuk tanitatut* nikanarsagaaneq Egyptenip erlinnartuutaanit naleqarnerutippaa. 27 Upperami kunngip kamannera siooraginagu takussaanngitsorli pinertusaarluni isigiuarlugulusooq Egypteni qimappaa. 28 Upperami angajulliliatik suujunnaarsitsisumit ajoquserneqaqqunagit* qaangiiffik* nalliussillugulu matserfiit aammik tanippai.
29 Guutip innuttai upperamik Immakkut Aappalaartukkut nunatut panertigisukkut ikaarput, Egyptenimiulli ikaariaraluaramik immamit iineqarput.
30 Israalikkut upperlutik Jeerikop qarmarsui ulluni arfineq-marlunni kaajallaqattaareermatigit nakkaapput. 31 Atortittartoq Raahabbi upperami isertortumik alapernaarsuisunik inussiarnersumik tikilluaqqusivoq, tamannalu pissutigalugu naalanngitsut toqutaaqatiginngilai.
32 Amerlanerusut allaatigisariaqarnerpakka? Giidiuut, Baarakki, Samsonni, Jefta, Daavi, Saamuali pruffiitillu allat allaatigissagaluarukkit sivisuallaassaqaaq. 33 Upperamik kunngeqarfiit ajugaaffigaat, naapertuilluarneq atuutilersippaat, neriorsuutit pissarsiaraat, løvit qarni matuaat, 34 inneq sunniutaarutsippaat, panamik toqutaanngillat, sanngiikkaluarlutik pissatsitaapput, sorsuttartorsuanngorput sakkutoorpassuillu saassussisut ajorsarterujussuarlugit. 35 Arnat toqusortatik makititaasut ilageqqilerpaat. Allat pitsaanerusumik makititaajumallutik akiliunneqarlutik utertinneqarnissartik akuerinnginnamikku naalliutsitaapput. 36 Allat illaruaatigineqarnermikkut iperartorneqarnermikkullu, allaallu kalunnernik qilersugaanikkut parnaarussaanikkullu, misilinneqarput. 37 Ujaqqanik milloorneqarput, usserneqarput, pilattorneqarput panamillu toqunneqarlutik. Pissakilliornerminni, annikilliornerminni ajortumillu pineqarnerminni savat savaasallu amiinik atisaqarlutik angalaarput. 38 Inuit taamaattunik ilagisaqarnissamut naleqqutinngillat. Inoqajuitsuni qaqqanilu angalaartarlutillu qaarusunnut qunnernullu qimarnguffissarsiortarput.
39 Taakkua tamarmik uppernertik pillugu iluarineqarnerminnik uppernarsaavigineqaraluarlutik neriorsuutip eqquunnera misiginngilaat. 40 Guuti uagutsinnut pitsaanerusumik siunertaqarmat uagutsinnit siulliullutik naammalluinnartunngortinneqanngillat.
12 Ilisimannittut taama amerlatigisut nuissatut avatangermatigut uaguttaaq oqimaaqutit tamaasa ajortuliornerlu uagutsinnut nermutiasoq piiarlugillu arpaliunnermi peqataaffigilikkatsinni pinertusaarluta arpatta. 2 Tamatumanilu uppernitsinnik Siulersuisuuneq Naammassisitsisorlu, Jiisusi, isigiuassavarput. Kanngunarsagaanini suutinnagu nuannaarneq siunerminiittoq pillugu qisummik naalliutsitsiviliami* pinertusaarpoq, Guutillu issiavissaarsuata talerpiatungaani issiavoq. 3 Qasulerlusilu uniinnaqqunasi ajortuliortartut namminneq ajoqutigisaminnik akerartuineranni pinertusaartoq eqqarsaatigeqqissaarsiuk.
4 Ajorti taanna toqu tikillugu suli akiorsimanngilarsi. 5 Puiorluinnarparsilu ernertut ima oqaaqqissaarneqarnersi: “Ernera, Jehovap perorsaatissiinera suusupageqinagu, naqqikkaangatillu uniinnartaqinak. 6 Jehovammi asasani perorsaatissittarpai, aap, ernermisut isigilikkani tamaasa pillartarpai.”*
7 Pinertusaarneq perorsaatissinneqarnermi* atugassarititaasut ilagiinnarpaat. Guutip ernermisut pivaasi. Ernerusummi tamarmik ataataminnit perorsaatissinneqartannginnerpat? 8 Tamassili taama perorsaatissinneqarsimanngikkussi erniviusimassanngilasi, allallu ernerisimassavaasi. 9 Tamatuma saniatigut ataatatta nunamiusut* perorsaatissittarpaatigut, taakkulu ataqqivagut. Inuujumalluta anersaakkut inuunitsinni Ataatarput suli annerusumik kajumilluta naalassannginnerparput? 10 Ajunngitsuusorisartimmi naapertorlugu sivikitsumik perorsaatissittarpaatigut, Guutilli immisut illernarseqqulluta iluaqutissatsinnik perorsaatissittarpaatigut. 11 Perorsaatissinneqarneq nuannersuunani annernartarpoq.* Tamatumali kingorna ilinniartinneqarsimasut eqqissillutik eqqortuliorlutillu inuusarput.
12 Taamaattumik assaat nakkangasut seeqqullu sanngiitsut nakussatsissigit. 13 Tusiattoq pilluttoornani peqqisseqqullugu siumut ingerlajuaritsi. 14 Inuit tamaasa eqqisseqatiginiartuarlugillu illernartuuniartuaritsi, illernartuunngitsummi Naalagaq takussanngimmassuk. 15 Kinaluunniit Guutip ajunngisaangaarneranik annaasaqaqqunagu ikiorsiuk, taamaaliunngikkussimi sorlak toqunartulik ajornartorsiortitsisoq amerlasuunillu mingutsitsisoq naajartulissammat. 16 Esaui nerisassat ataatsit pillugit angajulliliatut pisinnaatitaaffimminik tunniussisoq assigileqqunagu akorngassinni atoqatigiinnikkut eqqunngitsuliulertoqannginnissaa* illernartunilluunniit pingaartitsiunnaartoqannginnissaa isumagissavarsi. 17 Nalunngilarsimi Esaui kingusinnerusukkut Guutimit ajunngisaarfigineqarnissamik kingornusserusulerami itigartinneqartoq. Ataatami isumaanik ilungersorluni qullilillunilu allanngortitsiniaraluarpoq, tamannali iluatsinngilaq.*
18 Ornigutinngilasimi qaqqamut malugineqarsinnaasumut innermillu ikuallanneqarsimasumut, nuissamut taartumut, taarnerinnarsuarmut, anorersuarmut, 19 qarlortaammut* nipimullu oqaluttumut. Israalikkut taanna tusaramikku oqaluunneqaqqeqqunatik kimigiiserput. 20 Peqqussut una pissutigalugu ersilerput: “Allaat uumasoq qaqqamik attuisoq ujaqqanik milloorneqartariaqarpoq.” 21 Takuneqartut annilaarnangaarmata Moorsisi oqarpoq: “Ersivunga sajullungalu.” 22 Orniguppusili qaqqamut Ziionnimut, Guutip uumassuseqartup illoqarfianut, Jerusalemmimut qilammiittumut, inngilinut tituusintilikkuutaanut* 23 katersuuttunut, angajulliliat qilammi allatsissimasut ilagiivinut, Guutimut tamanik Eqqartuussisumut, naapertuilluartunut naammalluinnartunngortinneqarsimasunut anersaakkut inuusunut, 24 Jiisusimut isumaqatigiissummi* nutaami akunnermiliuttumut aammullu serpartaatigineqartumut Aabelip aavanit pitsaanerusoq pillugu oqaluttumut.
25 Oqaluttup tusarnaaqqissaarnissaa* eqqumaffigissavarsi. Guutimmi mianersoqqussutaanik nunarsuarmi tusarliisumut tusarnaarumanngitsut pillarneqanngitsuunngimmata qilammeersoq oqaluttoq tunukkutsigu pillarneqarnerungaassaagut! 26 Taamani Guutip nipaata nunarsuaq sajutsippaa, maannali neriorsuivoq: “Nunarsuaq sajutsiinnarnagu aamma qilak sajutseqqissavara.” 27 Oqaatsimit “sajutseqqissavara”- mit erserpoq sajutsinneqanngitsut ataannaqqullugit sajutsinneqartut, piliat, peerneqassasut. 28 Taamaattumik kunngeqarfik sajutsinneqarsinnaanngitsoq pisussaagatsigu Guuti mianeralugu ataqqillugulu akuerisaasumik kiffartorfigisinnaaqqullugu ajunngisaangaarneq iluaqutigiuartigu. 29 Guuterpummi inneruvoq nungutitsisoq.
13 Qatanngutigiittut asaqatigiittuaritsi. 2 Inoroorsaarnissaq* puioqinasiuk, inoroorsaarnikkummi ilaat ilisimanagu inngilinik pulaartoqarsimapput. 3 Ilissi aamma inuttut timeqarassi parnaarussaaqqasut* parnaarussaaqatigisutut ajortumillu pineqartut eqqaamasigit. 4 Guutip atoqatigiinnikkut eqqunngitsuliortartut* allasiortullu eqqartuutissammagit aappariinneq tamanit ataqqisaallunilu aappariit siniffiat mingutsinneqanngikkili. 5 Aningaaserituutut* inuussanngilasi, pigisasili naammagisigit. Guutimi oqarpoq: “Qimanngisaannarlutillu imminiinngisaannassavakkit.” 6 Taamaattumik isumalluarluta oqarsinnaavugut: “Jehova ikiortigigakku annilaangassanngilanga. Inuup qanoq iliorfigisinnaagaminga?”
7 Siulersortisi, Guutip oqaasianik ilissinnut oqaluttut, eqqaamasigit. Pissuserinnikkut angusaat maluginiarlugillu uppernikkut ilaarsigit.
8 Jiisusi Kristusi ippassaq, ullumi qaqugorsuarmullu allanngunngilaq.
9 Ilinniartitsissutinit assigiinngitsunit eqqumiitsunillu tammartinneqarniaqinasi, ajunnginneruvormi uummat nerisassanit* pinnani ajunngisaangaarnermit nakussatsinneqaruni. Nerisassanimmi ulapputeqarneq iluaqutaanngilaq.
10 Tupermi Guutimut kiffartortut neriffigisinnaanngisaannik pilliiveqarpugut. 11 Uumasummi taakkunannga pilliutigineqartut timaat tammaarfiup silataani ikuallanneqartarput, aavalli ajortuliat isumakkeerfigineqaqqullugit palasiunermit Illernarnerpaamut eqqunneqartarput. 12 Taamatuttaaq Jiisusi inuiaqatigiit aamminik illernarsiseqqullugit illoqarfiup isaaffiata silataani naalliuppoq. 13 Taamaattumik tammaarfiup silataanut ornitsigu taassumatullu nikanarsagaalluta. 14 Illoqarfippummi ataannarnavianngimmat illoqarfik pilersinneqartussaq qilanaarluta utaqqivarput. 15 Jiisusi aqqutigalugu pilliummik unnersiutiginnissummik, tassa qanitta* inerititaannik, Guutimut sassaassiuarta. Taamaaliortarpugut atia pillugu tamanut oqaluussinikkut. 16 Aamma ajunngitsuliortarnissarsi avitseqateqartarnissarsilu puioqinasiuk, Guutimmi pilliutit taamaattut iluarilluinnarmagit.
17 Siulersortisi ilissi pillusi akisussaatitaasussatut paarsisuummata maniguullusi kajumillusilu naalassigit. Taamaaliorsinnaalik nuannaarlutik anersaarulunnatillu, taamaanngippammi ilissi tamanna ajoqutigissagassiuk.
18 Unneqqarissumik* nalunngeqatiginnissuteqarnerput qularinnginnatsigu sutigullu tamatigut unneqqarissoorusukkatta qinnuttuartigut. 19 Pingaartumilli ilissinnut piaarnerpaamik uternissara pillugu qinusaqqullusi kajumissaarpassi.
20 Qanortoq Guutip eqqissisitsisup savanik paarsisumik annermik – Naalakkatsinnik Jiisusimik, aammik isumaqatigiissummik* qaqugorsuarmut atuutilersitsisumik sassaassisumik – toqusunit makititsisup 21 piumasamisut ilioqqullusi sutigut tamatigut piginnaatillusilu Jiisusi Kristusi aqqutigalugu iluarisamisut iliornissamut piumassuseqalersillisi. Guuti qaqugorsuarmut kipisuitsumillu ataqqinarsisinneqarli. Amen.
22 Qatanngutit, naatsumik allaffigigassi qinnuigaassi kajumissaarutikka tusarnaarluaqqissaaqqullugit. 23 Qatanngutitta Timuutiusip iperagaasimaneranik ilisimatikkusuppassi. Qanittukkut takkutissappat ilagalugu tikeraarumaarpassi.
24 Siulersortisi illernartullu tamaasa inuulluaqqutikkisigit. Itaaliamiut inuulluaqqusipput.
25 Guutip ajunngisaangaarnerata tamassi najorilisi.
Imalt.: “aamma qilammiittunik nunarsuarmiittunillu”.
Nutsiinn.: “anersaanngortippai”.
Nutsiinn.: “asavat”.
Imalt.: “ilimasaarusiornermigut”.
Tapiliussaq A5 takuuk.
Imalt.: “nassuerutigisarput”.
Imalt.: “ilisimannittutut nassuiarumallugit”.
Nutsiinn.: “mianerinnitta”.
Uani Adamip Evallu meeraat pineqarput.
Imalt.: “sabbatitut”.
Nassuiaatit takukkit.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “tammartut”.
Imalt.: “saamasumik pisinnaavai”.
Imalt.: “Piukkunnarsilluinnareerlunilu”.
Nutsiinn.: “Piffissaq eqqarsaatigalugu”.
Imalt.: “paasinnissinnaassutsimik; naliliisinnaassutsimik”.
Imalt.: “pissaasunik”.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “aalajangiussami”.
Imalt.: “ilaliivoq”. Nutsiinn.: “isumaqatigiissitsiniarpoq”.
Tassa Guutip neriorsuutaa uppernarsaataalu.
Imalt.: “inuunitsinnut”.
Imalt.: “soraajuitsumik”.
Nutsiinn.: “Aaperaap makisianit anillakkaluartut”.
Nutsiinn.: “siuaasami makisianiittussaagami”.
Imalt.: “aamma peqqissimissanngilaq”.
Imalt.: “angerutsimut”.
Imalt.: “sallunaveeqqutitut tunniunneqarpoq”.
Imalt.: “angerutsimut”.
Imalt.: “angerusiusimasumi”.
Imalt.: “qaqortuliallu”.
Imalt.: “saammaaffimmik”.
Nutsiinn.: “imermut morsutsitsisarnernut”.
Nutsiinn.: “Timimut”.
Imalt.: “nukatukkatut utoqqaassusillit”.
Nutsiinn.: “akiliilluni utertilluta”.
Imalt.: “nukatukkatut utoqqaassusillit”.
Nassuiaatit takukkit.
Nutsiinn.: “Guutip kiinaata saanut”.
Uani Adamip Evallu meeraat pineqarput.
Imalt.: “iliuuseqarfiginagu”.
Imalt. immaqa: “inuilli”.
Imalt.: “tamanik kiffartuussiumallutik”.
Imalt.: “angerfigeqatigissavakka”.
Imalt.: “qularnata”.
Imalt.: “soqutiginninnermik ersersitsivigeqatigiitta; immitsinnut eqqumaffigeqatigiitta”.
Nutsiinn.: “isiginnaartitsivimmi saqqummersinneqartutut”.
Imalt.: “peqatigisarpasi”.
Imalt.: “qularunnaarnartoq”.
Imalt.: “Siuaasagut”.
Imalt.: “piffissarititaasut”.
Nutsiinn.: “karsiliorpoq”. Matumani angallat karsitut teqeqqulik toqqissorlu pineqarunarpoq.
Imalt.: “titartarneqarlunilu”.
Imalt.: “taakkunanngalu Guutimik taaneqartarnini”.
Imalt.: “Kinguaannik taaneqartussaq Iisaamit kingoqqisuussaaq”.
Imalt.: “ilisaanissani pillugu”.
Imalt.: “peqqusivoq”.
Imalt.: “Kristusitut”.
Nutsiinn.: “attorneqaqqunagit”.
Imalt.: “poorski”. Nassuiaatit takukkit.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “iperartortarpai”.
Imalt.: “ilinniartinneqarnermi”.
Nutsiinn.: “timitta ataataasa”.
Imalt.: “aliasunnartarpoq”.
Nassuiaatit takukkit.
Nutsiinn.: “inissarsinngilaa”.
Imalt.: “trompetimut”.
Imalt.: “ujameriattunut”.
Imalt.: “angerutsimi”.
Imalt.: “soqutiginngitsuusaannginnissaa; tusarnaannginnissaanut utoqqatsissutissarsiunnginnissarsi”.
Imalt.: “Takornartanut inussiarnisaarnissaq”.
Nutsiinn.: “kalunnernik qilersugaaqqasut”.
Nassuiaatit takukkit.
Nutsiinn.: “Aningaasanik asannittutut”.
Tassa nerisassat pillugit malittarisassanit.
Nutsiinn.: “qarlutta”.
Nutsiinn.: “Ajunngitsumik”.
Imalt.: “angerutsimik”.