INTERNETIKKUT ATUAGAATEQARFIK Watchtower
INTERNETIKKUT ATUAGAATEQARFIK
Watchtower
Kalaallisut
  • BIIBILI
  • BIIBILILERSAARUTIT
  • ATAATSIMIINNERIT
  • nwt Apustilit Suliaat 1:1-28:31
  • Apustilit Suliaat

Immikkoortumi matumani isiginnaagassiaqanngilaq.

Ajoraluartumik isiginnaagassiap aanerani ajutoortoqarpoq.

  • Apustilit Suliaat
  • Biibili – Nunarsuup nutaanngornissaanik nutsigaq
Biibili – Nunarsuup nutaanngornissaanik nutsigaq
Apustilit Suliaat

APUSTILIT SULIAAT

1 Asasara Tiuufilusi, allakkanni siullerni Jiisusip ullup qilaliar­titaaffimmi tungaanut iliuuserisai ilinniar­titsissutigisaalu tamaasa allaatigaakka. 2 Jiisusi anersaaq illernartoq aqqutigalugu apustilit* toqqakkani ilitsersoreerlugit qilaliar­titaavoq. 3 Jiisusip naalliunnermi kingorna uumanini qularutigin­nginnias­sammassuk arlaleriarluni saqqummerfigai. Ullut 40-t ingerlaneranni taakkununnga takutik­kaangami Guutip kunngeqarfia eqqartortarpaa. 4 Najortillugit peqquai: “Jerusalemmi qimassan­ngilarsi, Ataatalli neriorsuutigisaa uannit tusagarsi utaqqiuas­savarsi. 5 Johannesimi imermut morsutsitsisarpoq, ullualuilli qaangiuppata anersaamut illernartumut morsutsitaassaasi.”

6 Taamaattumik katersuukkamik aperaat: “Naalagaq, massakkut kunngeqarfik Israalimi pilerseq­qilerpiuk?” 7 Akivai: “Ataatap piffissat piffissarititaasullu aalajangersagai* ilisimasariaqan­ngilasi. 8 Anersaalli illernartup qulangerpasi nukimmik pissaasi, aamma Jerusalemmimi, Judiiami tamarmi, Samaariami nunarsuullu isorpiaa tikillugu* uanga pillunga ilisiman­nittutut nassuiaassaasi.” 9 Taama akereerluni isigitillugit qangattar­titaavoq, nuissallu ulimmagu takusin­naajunnaarpaat. 10 Qimaguk­kiartornerani qilammut nakkussitillugit angutit marluk qaqortunik atisallit eqqaanniileriataarput 11 imalu oqarlutik: “Galiliiamiuususi, sooq qilammut isigivisi? Soorlu Jiisusi taanna akorngassinnit qilaliar­tinneqartoq takugissi, taamatuttaaq uterumaarpoq.”*

12 Taava Qaqqamit Oliivenequtilimmiit, Jerusalemmip eqqaaniittumiit, Jerusalemmimut – ullormi qasuersaarfimmi* angallavioq­qusaasutut ungasitsigisumut – uterput. 13 Apuukkamik inisimaf­figisaminni inimut qullermut majuarput. Tassaniipput Petrusi, Johannesi, Jaaku, Andariarsi, Fiilippi, Tuuma, Bartolumiiusi, Matiusi, Alfiiusip ernera Jaaku, aallussil­luartoq Siimuut aamma Jaakup ernera Juudarsi. 14 Arnat Jiisusillu arnaa Mariia Jiisusillu nukai ilagalugit tamarmik ataasioqatigiillutik qinujuarput.

15 Ulluni taakkunani Petrusi qatanngutit (120-t missaan­niittut) akornganni nikuippoq oqarlunilu: 16 “Qatanngutit angutit, Daavip anersaaq illernartoq ikiortigalugu oqaasii eqquuttariaqarput. Taassuma Juudarsi, Jiisusimik tigusarin­nittussat aqqutis­saannik ilitsersuus­sisunngortoq, eqqartorpaa. 17 Juudarsimmi ilagaatigut kiffartoqatigalutalu. 18 (Angutip taassuma naapertuil­luanngitsulior­nerminut akissarsiani akiliutigalugit narsaat pisiaraa, kussanngaarlunilu nakkarami qaarpoq* erlaviilu tamarmik anillallutik. 19 Jerusalemmimiut tamarmik tamanna ilisimaleramikku narsaat taanna namminneq oqaatsiminni Hakeldama-mik, tassa ‘Narsaammik Aattalimmik’, taasarpaat). 20 Tussiaatinimi allassimavoq: ‘Inaa inuerullunilu najugarineerukkili’ aamma: ‘Nakkutil­liisutut akisussaaffia allamut tunniun­neqarli.’ 21 Taamaattumik toqqartariaqarparput Naalakkatta Jiisusip akorngatsinni suliaqarnerani,* 22 Johannesimit imermut morsutsitaaneraniit qilaliar­titaanerata tungaanut, angutit najortigiuarsimasatta ilaat. Taassuma Jiisusip toqusunit makititaanera pillugu ilisiman­nittutut nassuiaaqatigis­savaatigut.”

23 Taava marluk siunnersuutigaat: Juuserfi, Barsabamik Justusimillu taaneqartartoq, aamma Matiarsi. 24 Imalu qinupput: “Jehova,* kikkut tamarmik uummataannik ilisiman­nittutit, qinnuigaatsigit paasinarsiseq­qullugu taakkua marluk arlaat kina toqqarsimanerlugu 25 Juudarsi taarserlugu kiffartor­tussatut apustilitullu akisussaaf­feqartussatut, Juudarsimmi nammineq piumasamisut iliorniarluni kiffartornini sumiginnarpaa.” 26 Immeraannermi Matiarsi toqqarneqarmat apustilinut aqqanilinnut ilaalersutut naatsorsuun­neqarpoq.

2 Ullormi piinsip nallius­sineqar­tarfiani tamarmik illumi katersuupput. 2 Issiatillugit qilammit nipi nipitooq anorersuartut ittoq tassanngaannaq tutsiuppoq illumilu tamarmi tusarsaalluni. 3 Oqqallu innertut ittut takussaalerput, siammar­teramillu isersimasut tamaasa immikkut tuffigaat. 4 Tamarmillu anersaamik illernartumik peqangaalerput anersaamillu oqalussin­naanngor­tinneqarnertik naapertorlugu oqaatsit* assigiin­ngitsut atorlugit oqalulerlutik.

5 Tamatuma nalaani juutit Guutimik mianerinnittut inuiaqatigiinnit tamaneersut Jerusalem­mimiipput. 6 Nipi taanna tutsiummat inuppassuit katersuupput tamarmillu immikkut oqaatsitik atorlugit oqaluttut tusaagamikkit paatsiveerullutik. 7 Aap, tupigusungaarlutik oqarput: “Arraa, uku oqaluttut tamarmik Galiliiamiuun­nginnerpat? 8 Qanoruna ilillutik ilitsoq­qussaralugu oqaatsigut atorlugit oqalussin­naalersimasut? 9 Akorngatsin­niipput Partiamiut, Meediamiut, Elarmimiut, Mesopotaamiamiut, Judiiamiut, Kapaduukiamiut, Pontusimiut, Aasiamiut,* 10 Frygiamiut, Pamfyliamiut, Egyptenimiut, Kyrenep eqqaani Liibyami nunat immikkoor­tuineersut, Romamit tikeraat, juutit, juutit upperisaannut ilanngus­simasut, 11 Kretamiut Araabiamiullu – Guutip pissaalluni suliai pillugit oqaatsigut atorlugit oqaluttut tusaavagut.” 12 Aap, tamarmik tupigusullutik paatsiveerul­lutillu imminnut oqarfigipput: “Qanoruna pisoqartoq?” 13 Allalli ima illaruaatigaat: “Viinniminguna tungusun­nitsumik* imerpal­laarsimasut.”

14 Petrusilli aqqanillit sassaqatigai nipituumillu oqarfigalugit: “Angutit Judiiamiut Jerusalem­mimiullu tamassi, oqaasis­saqarfigigassi tusarnaaq­qissaaritsi. 15 Inuit uku aalakoorsorisasi aalakuun­ngillat,* aatsaammi ullaakkut qulingiluan­ngorpoq.* 16 Pruffiitili Juuili aqqutigalugu oqaatigineqartut uku eqquupput: 17 ‘“Ullunilu kingullerni,” Guuti oqarpoq, “anersaama ilaa inunnut tamalaanut kuerassavara, aamma ernisi panisilu siulittuissapput,* angutitasi inuusuttut takorluuisitaassapput, angutitasi utoqqaat sinnattor­titaassapput, 18 allaallu ulluni taakkunani anersaama ilaa inussiaatinnut angutinut arnanullu kuerassavara, taakkulu siulittuissapput.* 19 Aamma qilammi ilisarnaatinik nunarsuarmilu tupinnar­tulianik* – aammik, innermik putsumillu qernertumik – saqqummersitsiumaarpunga. 20 Jehovap ullussarsuata immikkuul­larissup nalliutin­nginnerani seqineq taartun­ngussallunilu qaammat aanngussaaq. 21 Kinaluunniillu Jehovap aqqanik tatiginnittoq* annaanneqassaaq.”’

22 Angutit Israalik­kuususi, tusaasinga: Nalunngilarsi Guutip Jiisusi Naazaratsimiu akunnissinni tupinnar­tuliortit­tarneratigut aallartitaralugu ilissinnut ersarissumik takutikkaa. 23 Guutip piumasaanut aalajanger­neqarsimasumut siumullu ilisiman­ninneranut naapertuuttumik angut taanna ilissinnut pisinneqartoq angutit inatsisaatsut ikiortigalugit qisummut naalliutsitsiviliamut* kikiattuupparsi toqullugulu. 24 Guutilli toqup erloqinartuinit* aniguisin­neratigut makitippaa toqup tigusarisimajuarneq sapermagu. 25 Daavimi taanna pillugu allappoq: ‘Jehova siuninniitit­tuarpara,* patajalin­ngisaan­narnias­sagamami* talerpiatungin­niippoq. 26 Taamaattumik uummatiga nuannaalerpoq oqaralu qiimmat­tangaalerluni. Timigalu neriuummi najugaqassaaq 27 Ilivermiitiin­nassannginnamma* ilumoorfigin­nitsivillu mikiarnissaa* akueris­sannginnakku. 28 Inuunermut aqqummik ilitsersuupparma, najorukkit* nuannaangaalersis­savarma.’

29 Qatanngutit angutit, ilaqutariinni ittuusoq Daavi, toqusoq ilineqartorlu ullorlu manna tikillugu maani iliveqartoq, pillugu sapiillunga oqaluullassi. 30 Pruffiitiugami nalunngin­namiullu Guutip uppernarsaavigaluni neriorsoraani kinguaami* ilaat issiavis­saarsuarminut ingitsin­neqassasoq 31 Kristusip toqusunit makititaanissaa siulittuutigalugulu eqqartorpaa, tassa Ilivermiigin­nassananilu* timaa mikiassan­ngitsoq. 32 Guutip Jiisusi taanna toqusunit makitippaa, tamattalu tamatuminnga takunnit­tuuvugut. 33 Guutip talerpiatungaani qutsissisitaagami Ataatap neriorsuinermisut anersaaq illernartoq tunniussaa kuivaa, tamannalu ilissi takullugulu tusarparsi. 34 Daavimi qilalianngilaq, namminerli allappoq: ‘Jehova Naalakkannut oqarpoq: “Talerpimma tungaani issiagallaat 35 akeqqavit uannit ilinnut tummarfin­ngortin­neqarnissaasa tungaanut.”’ 36 Taamaattumik Israalikkut tamarmik qularis­sanngilaat Jiisusi taanna qisummi naalliutsitsiviliami* toqutarsi Guutip Naalagan­ngortillugulu Kristusin­ngortikkaa.”

37 Tamanna tusaramikku uummatimikkut kapineqartutut misigipput, aamma Petrusimut apustileqataanullu aperipput: “Qatanngutit angutit, qanoq iliussaagut?” 38 Petrusip akivai: “Peqqissimigitsi, tamassilu ajortuliassinnik isumakkeerfigineqaq­qullusi Jiisusip Kristusip aqqani imermut morsutsitaagitsi, taava anersaamik illernartumik tunissut akeqanngitsoq pissavarsi. 39 Neriorsuummi taanna ilissinnut, qitornassinnut, ungasis­suniittunut tamanut Jehovallu Guutitta qaaqqusaanut tamanut atuuppoq.” 40 Nangillunilu ilisiman­nittutut nassuiaaq­qissaarpoq imalu kajumis­saartuarlugit: “Inunnit ajortunit nalitsinni inuusunit aniguigitsi.” 41 Taava oqaasiinik nuannaarlutik upperinnittut imermut morsutsin­neqarput, ullormilu tassani inuit 3.000-t missaan­niittut ilanngutitin­neqarput. 42 Apustilit ilinniar­titsissutaat, peqatigiittarneq,* nereqatigiittarneq qinusarnerlu aalluttuarpaat.

43 Apustilit tupinnar­tuliarpassuinik takunnittut tamarmik Guuti mianerilerpaat. 44 Uppertun­ngortut tamarmik katersuupput pigisaminnillu tamanik avitseqatigiillutik. 45 Nunaatitik pigisatillu tuniniarpaat pisariaqar­tinneqartullu naapertorlugit aningaasat tamanut agguaallugit. 46 Ullullu tamaasa guutisiorfimmi ataatsimoor­tuarput, aamma nuannaangaarlutik minguitsunillu pissutiginiagaqarlutik angerlarsimaffinni assigiin­ngitsuni nereqatigiit­tarlutillu nerisas­saminnik avitseqatigiittarput. 47 Guutimik unnersiutigin­nittarput inunnillu tamanit iluarisaallutik. Jehovallu ullut tamaasa annaanneqartussat ilanngutitit­tuarpai.

3 Piffissap qinuffiusartup nalaani, ullukkut pingasut* missaani, Petrusi Johannesilu guutisiorfimmut majuarput. 2 Angullu inunnguutsiminit nukillaarsimasoq akiarlugu aggiunneqarpoq. Guutisiorfimmut isertunut qinnuuloor­tarniassammat ullut tamaasa guutisiorfiup Isaaffianik Kusanartumik taaneqartartup eqqaanut inissit­tarpaat. 3 Taassuma Petrusi Johannesilu guutisiorfimmut isilersut takugamigit qinnuuloorfigai. 4 Marluullutik toqqarlugu qiviarpaat, Petrusillu oqarfigaa: “Qiviartigut.” 5 Taava tunineqar­nissani ilimagalugu nakkutilerpai. 6 Petrusili oqarpoq: “Sølviuteqar­nangalu kuultiuteqan­ngilanga, pigisannilli tunissavakkit. Jiisusip Kristusip Naazaratsimiup aqqani: Pisugit!” 7 Taava assaatigut talerperlikkut tigoriarlugu nikuisippaa. Taamaalisorlu isigai singernerilu nukeqalerput. 8 Nikuipal­lakkamilu pisulerpoq, guutisiorfimmullu iseqatigigamigit pississaajutigaluni Guuti unnersiutigaa. 9 Inuillu tamarmik pisuttoq Guutimillu unnersiutiginnittoq takuaat. 10 Guutisiorfiullu Isaaffiata Kusanartup eqqaani issialluni qinnuuloor­tartuusoq ilisarileramikku pisussin­naanngorsimanera qiimmat­tarlutik tupigusuutigingaarpaat.

11 Angutip Petrusi Johannesilu iperarusunngilai, inuillu tupigusungaarlutik Saalumuup Torsuusaasaanik Sukalimmik taaneqar­tartumi ungullugit katersuutipallapput. 12 Petrusip inuit takugamigit oqarfigai: “Angutit Israalik­kuususi, sooq taama tupigusutsigivisi, aamma sooq nammineq pissaanerput Guutimul­luunniit tunniusimanerput atorlugu pisussin­naanngor­titsisimasoraluta nakkuppisigut? 13 Aaperaap, Iisaap Jaakullu Guutiata, siuaasatta Guutiata, Kiffani Jiisusi – akeqqanut pisitarsi Pilaatusillu iperarniarlugu aalajangersimagaluartup saavani narrugisarsi – qutsissisippaa. 14 Aap, taanna illernartoq naapertuil­luartorlu narrugaarsi angullu toqutsisuusoq ilissinnut iperagaateq­qullugu, 15 inuunermulli Siulersuisuuneq toqupparsi. Guutilli toqusunit makitippaa, tamatuminngalu takunnit­tuullutalu nassuiaavugut. 16 Taassumalu aqqa uagullu aqqanut uppernerput iluaqutigalugit angut una takusarsi ilisarisimasarsilu nukeqalerpoq. Jiisusilu pissutigalugu uppernitta angut una tamassi isigitillusi ajorunnaarsil­luinnarpaa. 17 Qatanngutit, nalunngilara nalugissi qanoq iliornerlusi, aamma siulersortissi naluaat qanoq iliornerlutik. 18 Guutilli taamaalilluni Tanitami* naalliut­tariaqar­neranik pruffiitit tamaasa aqqutigalugit siumut nalunaarutigisani eqqortippaa.

19 Taamaattumik ajortuliasi piiarneqar­niassammata peqqissimillusilu Guutimut saagitsi, taamaaliorussi Jehovap* nakussatsis­sallusilu 20 Kristusi, tassa Jiisusi, ilissinnik ikiuisussatut toqqakkani aallartissavaa. 21 Guutip itsaq pruffiitini illernartut aqqutigalugit piffissap sunik tamanik aaqqissuus­seqqiffissap eqqartugaata nalliun­nissaata tungaanut taanna qilammiissaaq. 22 Moorsisimi oqarpoq: ‘Qatanngutissi akorngannit Jehovap Guutissi uattut pruffiitiusoq ilissi pillusi toqqassavaa. Taassuma oqaasii tamaasa tusarnaassavasi. 23 Kinaluunniimmi Pruffiitimut taassumunnga tusarnaan­ngitsoq Guutip innuttaasa akorngannit suujunnaarsin­neqarluin­nassaaq.’ 24 Pruffiiti Saamuali aallarnerfigalugu pruffiitit tamarmik ullut taakku pillugit paatsuugas­saanngitsumik oqalupput. 25 Pruffiitit taakkua Guutip siuaasassinnik isumaqatigiis­suteqarnera* eqqartorpaat. Isumaqatigiissut taanna aamma ilissinnut atuuppoq Guuti Aaperaamut oqarmat: ‘Illit kinguaat aqqutigalugu nunarsuarmi ilaqutariit tamarmik ajunngitsorpas­suarnik pissarsissapput.’ 26 Guutip Kiffani toqqareerlugu ilissinnut siullertut aallartippaa tamassi immikkut ajortulior­tarunnaar­nissassinnut ikiornias­sammasi.”

4 Taakku marluk juutinut suli oqalutsillugit palasit, guutisiorfimmi nakkutilliisut naalagaata sadukiiarillu ornippaat. 2 Apustilit juutinik ilinniar­titsimmata Jiisusillu toqusunit makititaasimaneranik tamanut oqaluus­simmata iluarin­ngilaat. 3 Taamaattumik tigusareriarlugit aqaguanut tigummigal­larpaat, unnoreermammi. 4 Oqalugiaammulli tusarnaartut ilarpassui uppertun­ngorput, angutillu amerlas­susiisa 5.000-t missiliulerpaat.

5 Aqaguani juutit siulersortaat, utoqqaanertaat allakkanillu ilisimasui Jerusalemmimi katersuupput. 6 Aamma palasi nuimasoq Annassi, Kajfarsi, Johannesi, Alexanderi aamma palasip nuimasup ilaqutai tamarmik ilaapput. 7 Petrusi Johannesilu aariarlugit apersulerpaat: “Pissaaneq suna atorlugu imaluunniit kia aqqani taamaaliorpisi?” 8 Taava Petrusip anersaamit illernartumit sunnerneqangaarluni akivai:

“Juutini siulersor­taasusi utoqqaaner­taasusilu! 9 Angummut iloqiammut ajunngitsuliornerput taassumalu qanoq ajorunnaarsin­neqarnera pillugit paasisaqarusuppisi? 10 Taamaappat tamassi, Israalik­kuususilu tamassi, ilisimas­savarsi Jiisusip Kristusip Naazaratsimiup – qisummi naalliutsitsiviliami* toqutassi Guutilli toqusunit makititaata – aqqani, aap, taanna pissutigalugu, angut una peqqilluni maani saassinni nikorfammat. 11 Jiisusi ‘ujaraavoq ilissi sanasut suutinngisarsi tassaalersimasoq teqeqqumi ujarak pingaarneq’.* 12 Tamatuma saniatigut qilaap ataani inuit akornganni ateq alla annaassisus­satsitut toqqarneqarsiman­ngimmat taassuma kisimi annaassin­naavaatigut.”

13 Petrusip Johannesillu sapiissusiat takugamikku aamma ilinniarsimasuunatillu* inuinnaasut paasigamikku tupigusungaarput. Paasilerpaallu Jiisusi ilagisimagaat. 14 Angut ajorunnaarsin­neqarsimasoq nikorfaqatigisaat takugamikku akissutis­saarupput. 15 Taamaattumik juutit eqqartuus­siviisa qullersaata inersuanit aneqqoriarlugit ima isumasioqatigiilerput: 16 “Angutit taakku qanoq pissavagut? Jerusalem­mimiummi tamarmik ilisimasaannik tupinnar­tuliorput miserratigisin­naanngisatsinnik. 17 Tamanna suli amerlanerusut ilisimalin­nginnias­sammassuk sioorasaartigit oqarfigalugillu ateq taanna tunngavigalugu oqaluus­saqartarun­naassasut.”

18 Taava iseqqoriarlugit peqquaat Jiisusip atia tunngavigalugu oqaaseqan­ngilluin­narlutillu ilinniar­titsinngil­luinnassasut. 19 Kisianni Petrusi Johannesilu akipput: “Guutimut naalannani ilissinnut naalanneq Guutip eqqortuliornertut isigissaneraa nammineq nalilis­savarsi. 20 Uagulli takusagut tusakkagullu eqqartorun­naarsin­naanngilagut.” 21 Pillarnis­saannut pissutis­sarsinnginnamik inuppassuillu tamarmik pisoq pissutigalugu Guutimik unnersiutiginnittut qunugigamikkit sioorasaaq­qeriarlugit iperagaatippaat. 22 Angut tupinnar­tuliornikkut ajorunnaarsin­neqartoq 40-t sinnerlugit ukioqarpoq.

23 Iperagaareeramik ilatik orneriarlugit palasinit nuimasunit utoqqaaner­tanillu qanoq oqarfigineqarsimanerminnik oqaluttuuppaat. 24 Tamanna tusaramikku ataasioqatigiillutik Guutimut ima qinupput:

“Naalagaq Nallernis­saqanngitsoq, illit pinngor­tippatit qilak, nunarsuaq, imaq taakkunaniittullu tamaasa, 25 aamma anersaaq illernartoq atorlugu siuaasarput Daavi, illit kiffat, aqqutigalugu oqarputit: ‘Sooq inuiaqatigiit tamarmik kamalerlutillu inuit naleqan­ngitsunik eqqarsaateqalerpat? 26 Nunarsuarmi kunngit naalakkersuisullu ataatsimoorlutik Jehovap tanitaatalu* akiornis­saannut piareeqqapput.’ 27 Tassami Herodasi aamma Pontiusi Pilaatusi allamiut Israalikkullu ilagalugit kiffat illernartoq Jiisusi, illit tanitat, akiorniarlugu illoqarfimmi maani katersuupput 28 assavit piumasavillu pisussatut aalajangeriigaat malillugu iliorniarlutik. 29 Maannalu, Jehova, sioorasaarutaat tusaakkit, inussiaatitillu sapiissuseqangaarlutik illit oqaatsit pillugu oqaluus­siniassammata ikiukkit. 30 Ajorunnaarsitsiumallutit assat isassimajuaruk, aamma kiffavit illernartup Jiisusip aqqani tupinnar­tuliortoqartarli.”*

31 Qamanngalu pisumik qinoreermata katersuuf­figisaat sajuppoq, tamarmillu anersaamit illernartumit sunnerneqangaarlutik Guutip oqaasia sapiillutik oqaluus­sissutigaat.

32 Aamma uppertorpassuit assigiimmik eqqarsar­taaseqarlutillu misigis­suseqarput,* arlaannaal­luunniillu oqarneq ajorpoq pigisani nammineq kisimi pigalugit, pigisaminnilli tamanik avitseqatigiittarput. 33 Naalakkallu Jiisusip toqusunit makititaasimanera apustilit ilisiman­nittutut nassuiarluar­tuarpaat, tamarmillu Guutimit sinnilis­suarmik ajunngisaangaarfigineqarput. 34 Arlaannaal­luunniit pisariaqar­titaminik amigaateqanngilaq, narsaatillimmi illuutillillu tamarmik pigisatik tuneriarlugit aningaasat 35 apustilinut tunniut­tarpaat. Tamarmillu immikkut pisariaqartitaat naapertorlugit agguaas­sisoqartarpoq. 36 Juuserfip, aamma apustilinit Barnabamik (“Tuppallersaanerup ernera”-nik isumaqartumik) taaneqartartup, Levikkuusup Cypernimi inunngortup 37 nunaatini tuneriarlugu aningaasat apustilinut tunniuppai.

5 Angutip Ananiamik atillip nuliatalu Safiirap nunaatertik tunivaat. 2 Ananialli iluanaarutit ilaat isertorluni tigummiin­narniaramigit aningaasat ilaannaat apustilinut tunniuppai, tamannalu nuliata ilisimavaa. 3 Petrusili oqarpoq: “Anania, sooq Saatanimit sunnerneqarlutit anersaaq illernartoq salloqit­tarlugu narsaatip akiata ilaa isertorlutit tigummiin­narpiuk? 4 Nunaatit tuninngik­kallarakku piginngin­nerpiuk? Tunereerakkulu aningaasat piumasattut atorsin­naagaluarpatit. Sooq taama ajortuliornissat pilersaarusiorpiuk? Inuit salloqit­tarnagit Guuti salloqittarpat.” 5 Ananiap tamanna tusaramiuk uppippoq toqullunilu. Tamatuminngalu tusartut tamarmik mianerin­ningaalerput. 6 Taava angutit inuusuttut ilaat nikuipput, immuteriarlugulu annippaat iliartorlugu.

7 Akunnerit pingasungajaat qaangiummata nulia qanoq pisoqarsimasoq nalullugu iserpoq. 8 Petrusip aperaa: “Oqarfiginnga, narsaat taama akeqartillugu tunivisiuk?” Akivoq: “Aap, taama akeqartipparput.” 9 Taava Petrusip oqarfigaa: “Sooq isumaqatigiikkassi Jehovap anersaava misilin­niarlugu? Uinnik ilisisut pisuppaluat tusarsaavoq, taakkua aamma annisis­savaatsit.” 10 Taamaalisorlu Petrusip saavani uppippoq toqullunilu. Angutit inuusuttut iserlutik timaa toqungasoq takugamikku annippaat uiatalu sanianut ilillugu. 11 Taava Jerusalemmimi ilagiit tamatuminngalu tusartut tamarmik mianerin­ningaalerput.

12 Tamatuma saniatigut apustilit inuit akornganni amerlasuunik tupinnar­tuliortarput,* tamarmillu Saalumuup Torsuusaasaani Sukalimmi naapittarput. 13 Allalli taakkununnga ilanngun­nissartik qunugaat, taamaak­kaluartorli ilinniartitat ajunngitsumik oqaluuserineqar­tuarput. 14 Aamma angutit arnallu Naalakkamut uppertun­ngorlutik ilinniar­titanngortut amerlasoorpas­suanngorput. 15 Allaat napparsimasut aqqusinersuarnut annittarpaat siniffinnullu mikisunut allequt­tanullu ilisarlugit, taamaaliortarput neriuutigigamikku Petrusi saneqquppat ilaat tarraan­naanilluunniit alanngerfigineqassasut. 16 Inuppassuillu Jerusalemmip eqqaani illoqarfin­neersut napparsimasut anersaanillu minguttuunit naalliutsin­neqartut akiarlugit takkussuut­tuarput, tamarmillu ajorunnaarsin­neqarput.

17 Palasiunerli ilagisaalu tamarmik, immikkoor­niaqatigiit sadukiiarit, assut kamallutik sinngalerput. 18 Apustilillu tigusareriarlugit illoqarfiup parnaarus­sivianut parnaaruppaat. 19 Unnuakkulli Jehovap inngiliata parnaarussiviup matui ammariarlugit annippai oqarfigalugillu: 20 “Guutisiorfim­mukarlusi inuuneq pillugu tusarliussaq nuannersoq oqaluus­sissutigiuarsiuk.” 21 Tamanna tusaramikku qaammariar­tornerani guutisiorfimmut iserput ilinniar­titsilerlutillu.

Palasiuneq ilagisaalu takkukkamik juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortat Israalillu qitornaasa utoqqaanertaat tamaasa aggersariarlugit apustilit imminnut sassartin­neqarnias­sammata parnaarus­sivimmut aasippaat. 22 Guutisiorfimmili nakkutilliisut parnaarus­sivimmut apuukkamik naninngilaat. Uteramillu ima nalunaarput: 23 “Parnaarussivik isumannaatsumik parnaaq­qagaluartoq matuilu paarsisunit nakkutigineqaraluartut ammaratsigu isersimasoqanngilaq.” 24 Guutisiorfimmi nakkutilliisut naalagaata palasillu nuimasut tamanna tusaramikku qanoq kinguneqarumaarnera nalornis­sutigalugu paatsiveerupput. 25 Angulli takkuppoq nalunaarfigalugillu: “Angutit parnaarussasi guutisiorfimmi ilinniar­titsipput.” 26 Taava guutisiorfimmi nakkutilliisut naalagaata nakkutil­liisuni ilagalugit aavai, kisianni inunnit ujaqqanik milloor­neqarnissartik annilaan­ngatigigamikku peqqarniitsumik pinngilaat.

27 Taava juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut sassartippaat. Palasiunerup apersorpai 28 oqarlunilu: “Paatsuugas­saanngitsumik peqquassi ateq taanna tunngavigalugu ilinniar­titseqqunasi, taamaattorli ilinniar­titsissutissinnik Jerusalemmi tamakkerparsi angutillu taassuma toquneranut pisuutin­nissarput aalajangiusimallugu.” 29 Petrusi apustileqataalu akipput: “Inuit pinnagit Guuti naalakkersuisutut naalattus­saavarput. 30 Jiisusi, qisummi naalliutsitsiviliami* toqutarsi, siuaasatta Guutiata makitippaa. 31 Israalikkut peqqissiminias­sammata ajortuliaminnillu isumakkeerfigineqar­niassammata Guutip taanna talerpimmi tungaani Siulersuisun­ngortin­neratigut Aniguisitsisun­ngortin­neratigullu qutsissisippaa. 32 Tamakku pillugit uagut anersaarlu illernartoq, Guutip naalatsiminut tunniussaa, ilisiman­nittutut nassuiaavugut.”

33 Tamanna tusaramikku kamangaalerput toqukkusulerlugillu. 34 Farisiiarili Gamaalialimik atilik, Moorsisip inatsisaanik ilinniar­titsisoq tamanit ataqqisaasoq, juutit eqqartuus­siviisa qullersaanni nikuippoq angutillu anisikkal­larneqar­nissaat peqqussutigalugu. 35 Taava oqarpoq: “Angutit Israalik­kuususi, angutit taakkua iliuuseqarfigin­nginneranni eqqarsarluaq­qaassaasi. 36 Assersuutigalugu taamani Tiuudasi pingaaruteqar­nerarluni sassarmat angutit 400-t missaan­niittut tapersersulerpaat. Toqunneqarmalli malinnittai tamarmik siammarput pilersaarutaallu maangaan­narlutik. 37 Taassuma kingorna Juudarsi Galiliiamiu inunnik nalunaarsuinerup nalaani sassarpoq malinnitseqalerlunilu. Aamma taanna toqummat malinnittai tamarmik siammarput. 38 Taamaattumik massakkut pisut eqqarsaatigalugit oqarfigaassi: Angutit taakku iliuuseqarfiginagit immineersigit. Tassami pilersaarut taanna suliarluunniit taanna inunnit pisuuguni maangaan­nassaaq, 39 Guutimilli pisuuppat unitsis­sinnaas­sanngilasi. Mianersun­ngikkussi Guuti akiuleratarsin­naavarsi.” 40 Taava siunnersuutaa malippaat, apustilillu iseqqoriarlugit iperartorpaat* peqqullugillu Jiisusip atia tunngavigalugu oqaluus­sisarun­naassasut, iperarpaallu.

41 Apustilit taassuma atia pissutigalugu naalliutsitaanertik ataqqinaatitut isigigamikku juutit eqqartuus­siviisa qullersaannit anigamik nuannaangaarput. 42 Ullullu tamaasa guutisiorfimmi illumiillu illumut Kristusimik, Jiisusimik, nutaarsiassat nuannersut pillugit ilinniar­titsiuarlutillu oqaluus­siuarput.

6 Ulluni taakkunani ilinniartitat amerliar­tuinnar­tillugit juutit grækerisut oqaluttut ullut tamaasa nerisassanik agguaanermi uillarnertatik mininneqar­tarmata juutit hebræerisut oqaluttut pillugit naammagit­taalliulerput. 2 Taava aqqaneq-marluk ilinniar­titarpassuit katersor­tippaat oqarfigalugillu: “Nerisassanik agguaajumalluta Guutip oqaasia ilinniar­titsissutigiun­naarutsigu eqqortulius­sanngilagut. 3 Taamaattumik, qatanngutit angutit, akorngassinnit angutit arfineq-marluk tatiginartut* anersaamik ilisimas­sutsimillu peqangaartut toqqarsigit suliassamik tamatuminnga isumagin­nittussan­ngortin­niassagatsigit. 4 Uagulli Guutimut qinuneq oqaasianillu ilinniar­titsineq aalluttuas­savagut.” 5 Tamanna tamarmik iluarigamikku Steffaanusi, upperluartoq anersaamillu illernartumik peqangaartoq, Fiilippi, Prokoorusi, Nikaanori, Tiimuut, Parmenasi aamma Nikkulaat, Antiokiamiu juutit upperisaannut ilanngus­simasoq, toqqarpaat. 6 Aggiunneqartut apustilit qinnuteriarlugit assamminnik attorpaat.

7 Tamatuma kingunerisaanik Guutip oqaasia siammariar­tortuarpoq Jerusalemmimilu ilinniartitat amerliar­tupiloorlutik. Aamma palaserpassuit uppertun­ngorput.

8 Steffaanusi, Guutimit iluarisaangaarlunilu pissaaneqangaar­tinneqartoq, tupinnangaar­tuliortarpoq.* 9 Angutilli Inussiaajun­naarsitat Synagogiannik taaneqar­tartumit pisut Kyrenemiut, Alexandriamiut, Kiliikiamiut Aasiamiullu ilaat ilagalugit aggerput Steffaanusilu oqalliseqatigilerlugu. 10 Ilisimas­suseqangaarlunili anersaamillu illernartumit ikiorneqarluni oqalummat assortorsin­naanngilaat. 11 Taava isertorlutik angutit ilaat ima oqaqquaat: “Moorsisi Guutilu mitaatigigai tusarparput.” 12 Taava inuppassuit, utoqqaanertat allakkanillu ilisimasut kamassaaramikkit Steffaanusi tigoriataarpaat peqqarniisaaqalutillu juutit eqqartuus­siviisa qullersaan­nukaallugu. 13 Sallullutik nassuiaasussat sassartippaat, taakkulu oqarput: “Angutip uuma guutisiorfik Moorsisillu inatsisai ajortumik eqqartor­tuarpai. 14 Assersuutigalugu tusarparput oqartoq Jiisusip Naazaratsimiup guutisiorfik manna ingutsissagaa ileqqullu Moorsisimit uagutsinnut ingerlateq­qinneqartut allanngor­tillugit.”

15 Juutillu eqqartuus­siviisa qullersaanni issiasut tamarmik Steffaanusimik nakkussisut kiinaa inngilip kiinaasut ittoq takuaat.

7 Palasiunerli aperivoq: “Oqaasii ilumoorpat?” 2 Steffaanusi akivoq: “Qatanngutit angutit utoqqaanertallu, tusaasinga. Guutip alutornartup siuaasarput Aaperaat Mesopotaamiamiitillugu, Kaarannimi nunassin­ngikkallarmat, saqqummerfigaa 3 oqarfigalugulu: ‘Nunagisat eqqarlitillu qimallugit nunamut ilinnut takutin­niakkannut aallarit.’ 4 Taava Kaldeamiut nunaannit aallarpoq Kaarannimilu nunassilluni. Tassanilu ataataa toqoreermat Guutip nunamut maanga maanna najugarisassinnut nuutsippaa. 5 Taamaak­kaluartorli nunami tassani kingornus­sassaanik, tummarsin­naasaanil­luunniit mikinerusumik, tuninngilaa. Sulili meeraqan­ngikkaluartoq neriorsorpaa nuna taanna tamaat Aaperaamut kinguaavinullu tunniuk­kumaarlugu. 6 Aamma Guutip oqarfigaa kinguaavi nunagin­ngisaminni takornar­taassasut, inussian­ngortin­neqassasut ukiunilu 400-ni naalliutsin­neqassasut. 7 ‘Inuiaqatigiillu inussiaataaf­figisaat eqqartuutis­savakka,’ Guuti oqarpoq, ‘tamatumalu kingorna nunamit tassannga aallassapput maanilu kiffartorfigalunga.’

8 Aamma kipineqarnikkut* atuutilersin­neqartumik isumaqatigiis­suteqarfigai,* Aaperaallu Iisaaq ernertaaraa ullullu arfineq-pingajuanni kipineqar­tillugu, Iisaallu Jaaku ernertaaraa,* Jaakullu aqqaneq-marluk ernertaarai,* taakkulu ilaqutariinni aqqaneq-marlunni ittunngorput. 9 Ilaqutariinnilu ittuusut Juuserfi sinngagilerpaat Egyptenimiunullu tunillugu. Guutilli taanna najorpaa 10 annikil­liortitaaneranillu tamanit aniguisillugu, ilisimas­suseqalersillugu Egyptenillu kunngianit Faaruumit iluarisaalersillugu. Faaruullu Egyptenimut naalakkersuisun­ngortillugulu illussaarsuarminut nakkutil­liisunngortippaa. 11 Egyptenimili Kaanaanimilu tamarmi kaannersuaqalermat, aap, annikil­liornar­toqangaalermat, siuaasagut nerisas­saataarupput. 12 Jaakulli Egyptenimi nerisassanik* pilersuisoqartoq tusaramiuk siuaasagut siullermeerluni aallartippai. 13 Aappassaanik tikimmata Juuserfip kinaanini qatanngutiminut oqaatigaa, Juuserfillu ilaqutai Faaruup ilisimalerpai. 14 Taava Juuserfi oqariar­tortitanik aallartitsivoq ataatanilu Jaaku ilaqutaalu tamaasa, katillugit 75-it, aggeqqullugit. 15 Jaaku kujammut Egyptenimut aallarpoq tassanilu toqulluni, aamma siuaasagut tassani toqupput. 16 Siikemmimut akiarneqarput ilineqarlutillu ilivermut Aaperaap aningaasanik sølvinik Siikemmimi Hamorip ernerinit pisiaanut.

17 Guutip Aaperaamut neriorsuutaata eqquutingajalernerani Israalikkut Egyptenimi amerliar­tulertupallapput. 18 Taava alla, Juuserfimik ilisarisiman­ninngitsoq, Egyptenimi kunngin­ngorpoq. 19 Taanna inuiaqatigut pillugit pilersaarutipiloqarpoq naalungiarsuutaallu toqukkusuk­kamigit ataataasut sumigin­naanissaannut pinngitsaalillugit. 20 Tamatuma nalaani Moorsisi inunngorpoq pinnerluin­narlunilu.* Qaammatinilu pingasuni ataatami angerlarsimaffiani paarineqarpoq. 21 Angajoq­qaavili pinngitsaalisaallutik sumigin­naammata* Faaruup paniata Moorsisi tiguaa ernermisullu perorsarlugu. 22 Moorsisi Egyptenimiut ilisimas­susiannik tamanik ilinniar­tinneqarpoq. Aamma oqalloringaarlunilu iliuuseqangaartarpoq.

23 Moorsisi 40-nik ukioqarluni aalajangerpoq qatanngutini, Israalip qitornai, alakkar­niarlugit. 24 Taakkua ilaat naapertuil­luanngitsumik pineqartoq takugamiuk Egyptenimiup toqunneratigut naalliutsin­neqartoq illersorlugu akiniuppaa. 25 Ilimagigaluarpaa aniguisitsinissamut Guutimit atorneqarnini qatanngutimi paasissagaat, paasinngilaalli. 26 Aqaguani paasut naammat­tooramigit eqqisseqatigiis­sinniarlugit oqarfigai: ‘Angutit, qatanngutigiippusi. Sooq immissinnut ajortumik pivisi?’ 27 Qatanngum­minilli ajortumik pinnittup ajappaa oqarfigalugulu: ‘Kia uagutsinnut naalakkersuisun­ngortil­lutillu eqqartuus­sisunngor­tikkamisit? 28 Ippassaq Egyptenimiumik toqutsinittut toqunniarpinga?’ 29 Moorsisip tamanna tusaramiuk qimaavoq Miidiamiullu nunaanni takornartatut inuulluni, tassanilu marlunnik ernertaarpoq.

30 Ukiut 40-t qaangiummata inngilip inoqajuitsumi qaqqap Siinaajip eqqaani orpikkap kapinartullip ikumasup innerani saqqummerfigaa. 31 Moorsisip takusani tupigusuutigaa. Misissorumalluguli qanillimmagu Jehovap nipaa tutsiuppoq: 32 ‘Uanga tassaavunga siuaasavit Guutiat, Aaperaap, Iisaap Jaakullu Guutiat.’ Moorsisi sajulerpoq misissoq­qinnissaalu sapilerlugu. 33 Jehovap oqarfigaa: ‘Nikorfaf­figisat illernar­tuummat aloqutitit piikkit. 34 Innuttama Egyptenimi naqisimaneqarnerat takuara, naalliullutik nillianerat tusaavara, annaakkiar­torniarlugillu aqqarpunga. Maannalu Egyptenimut aallartilerpakkit.’ 35 Inngili orpikkami kapinar­tulimmi saqqummertoq aqqutigalugu Guutip naalakkersuisutut aniguisitsisutullu aallartitaa taanna Moorsisi ima oqarlutik itigartippaat: ‘Kia naalakkersuisun­ngortil­lutillu eqqartuus­sisunngor­tikkamisit?’ 36 Taassumali Egyptenimi, Immami Aappalaartumi ukiunilu 40-ni inoqajuitsumi tupinnar­tuliortarnikkut* aniguisippai.

37 Tassa taanna Moorsisi Israalip qitornaanut oqartoq: ‘Qatanngutissi akorngannit Guutip uattut pruffiitiusoq ilissi pillusi toqqassavaa.’ 38 Tassa taanna qaqqami Siinaajimi inngili imminut oqaluttoq siuaasagullu ilagalugit inoqajuitsumi ilagiin­niittoq. Taanna oqaatsinik atajuar­tussanik illernartunik uagutsinnut ingerlateq­qinneqar­tussanik tunineqarpoq. 39 Siuaasatta naalakkumanagulu ajattorpaat, uummatimikkullu Egyptenimut uterput 40 Aaronnimut ima oqarlutik: ‘Siulersuisus­satsinnik guutiliuutsigut. Nalugatsigumi taanna Moorsisi Egyptenimit aniguisitsiserput qanoq pisimanersoq.’ 41 Taava ulluni taakkunani nersuteeraasamik guutiliartik pilliuteqarfigaat piliatillu nuannaarutigalugit. 42 Taava Guutip qilammi sakkutoorpas­suarnut kiffartor­tussanngorlugit tunuppai, soorlu pruffiitinit allakkani allassimasoq: ‘Israalik­kuususi, ukiuni 40-ni inoqajuitsumiin­nissinni uannut pilliutissanik tunissuteqarnasilu pilliuteqan­ngilasi. 43 Moolokkilli toqqa guutillu Refaanip ulloriaa, guutisiorfiginiarlugit sanaasi, angallappasi. Taamaattumik Babylonnip ungataanut aallarus­saatissavassi.’

44 Guutip ilusilersugaq takutitani naapertorlugu Moorsisi tupilioq­qummagu siuaasagut inoqajuitsumi guutisiorfimmik tupeqarput.* 45 Siuaasattalu taanna pigilerpaat allamiullu Guutip siuaasagut pillugit qimaatitaasa nunagisimasaannut Josvap siulersuineratigut nassarlugu. Tassaniipporlu Daavip nalaa tikillugu. 46 Taassuma Guutimit iluarisaasup Jaakup Guutia inissaanik sanaakkumavaa. 47 Saalumuulli illuliuuppaa. 48 Qutsinnerpaarli illuni assannik sanaani najugaqarneq ajorpoq, soorlu pruffiiti allattoq: 49 ‘Qilak issiavis­saarsuaraara nunarsuarlu tummarfigalugu. Illumik qanoq ittumik sanaanniarassinga, Jehova oqarpoq, imaluunniit sumiippa qasuersaarfiga? 50 Assamma tamakku tamaasa piliarin­nginnerpai?’

51 Angutit uteriitsuususi aamma uummatissigut siutissigullu kipineqarsiman­ngitsusi, anersaaq illernartoq akiortuarparsi. Siuaasasi ilaaqqis­saarpasi. 52 Siuaasassi pruffiitit tamaasa malersugarisiman­nginnerpaat? Aap, taakkua naapertuil­luartup tikiunnissaanik siumut nalunaaruteqartut toquppaat. Ilissilu naapertuil­luartoq taanna akeqqanut pisillugulu toqupparsi. 53 Moorsisip inatsisai inngilinit ilissinnut ingerlateq­qinneqartut maleruan­ngilasi.”

54 Tamanna tusarlugu kamangaaramik ajoquserusulerpaat. 55 Anersaamilli illernartumit sunnerneqangaarluni qilak nakkullugu Guutip alutornassusia Jiisusilu Guutip talerpiatungaani nikorfasoq takugamigit 56 oqarpoq: “Qilak ammartoq inuullu Ernera Guutip talerpiatungaani nikorfasoq takuakka.” 57 Taamaalisorlu nipissartik tamaat nilliallutik siutitillu matullugit tamarmiullutik saassuppaat. 58 Illoqarfiup silataanut annisereerlugu ujaqqanik milluulerpaat. Ilisimannittut qallersaatitik angutip inuusuttup Saulusimik atillip isigaasa eqqaannut ilivaat. 59 Steffaanusi ujaqqanik milloor­neqarami ilungersorluni oqarpoq: “Naalagaq Jiisusi, anersaara ilinnut tunniuppara.” 60 Taava seeqqum­meriarluni nipituumik suaarpoq: “Jehova, taama ajortuliornerat pillugu pillassan­ngilatit!” Taama oqareerluni sinippaalerpoq.*

8 Toqutaanera Saulusip iluaraa.

Ulloq taanna Jerusalemmimi ilagiit assut malersugaalerput. Ilinniartitat tamarmik, apustilit kisimik pinnatik, Judiiamut Samaariamullu tamarmut siammar­titaapput. 2 Angutilli upperluartut Steffaanusi akiarlugu iliartorpaat aliasungaarlutillu qissatigalugu. 3 Saulusilli ilagiit soqqusaalluni saassut­talerpai. Illut tulleriiaarlugit nakuuserluni iserfigeriarlugit angutit arnallu uniakalaagin­narlugit parnaarus­siviliaattarpai.

4 Siammar­titaasimasulli Guutip oqaasianik nutaarsiassat nuannersut oqaluus­sissutigalugit nuna tamaat angalaarfigaat. 5 Fiilippi illoqarfimmut Samaariamut* aterpoq Kristusilu pillugu oqaluus­silluni. 6 Inuppassuit tamarmik Fiilippi tusarnaaq­qissaarlugulu tupinnar­tuliortoq takuaat. 7 Amerlasuummi minguttuunik anersaaqarput, anersaallu nipituumik nilliariarlutik anisarput. Tamatuma saniatigut nukillaarsimasut tusiattullu amerlasuut ajorunnaarsin­neqarput. 8 Illoqarfimmilu tassani nuannan­nersuaqarpoq.

9 Illoqarfimmi tassani anguteqarpoq Siimuumik atilimmik. Taanna siornatigut angakkuartarpoq, Samaariamiunik tupigusutsitsisarpoq pingaaruteqar­nerartarlunilu. 10 Kikkut tamarmik, minnermiit annermut, tusarnaaq­qissaar­tarpaat oqartarlutillu: “Angut tassaavoq Guutip Pissaanera Angisuumik taaneqartartoq.” 11 Tassa angakkuar­nermigut sivisuumik tupigusutsit­tarsimammatik tusarnaaq­qissaar­tarpaat. 12 Angutilli arnallu Fiilippi, Guutip kunngeqarfia aamma Jiisusip Kristusip atia pillugit nutaarsiassanik nuannersunik oqaluussisoq, upperileramikku imermut morsutsitaapput. 13 Siimuut aamma uppertun­ngorpoq, imermullu morsutsitaanermi kingorna Fiilippi ilagiuarpaa tupinnar­tuliaalu tupigusuutigalugit.

14 Samaariamiut Guutip oqaasiata ilumoornera upperigaat apustilit Jerusalem­mimiittut tusaramikku Petrusi Johannesilu taakkununnga aallartippaat. 15 Taakkulu aterput anersaamillu illernartumik pissarsinis­saannik qinnullugit. 16 Tassami Samaariamiut anersaaq illernartoq suli pissarsiarisiman­ngimmassuk, Naalakkalli Jiisusip aqqani imermut morsutsitaagin­narsimallutik. 17 Taava assamminnik attormatik anersaamik illernartumik pisalerput.

18 Siimuup apustilit assamminnik attuinerisigut anersaaq tunniun­neqartoq takugamiuk aningaasanik neqeroorfigai 19 ima oqarluni: “Kinaluunniit assannik attugara anersaamik illernartumik pisinnaaq­qullugu uangattaaq taama piginnaatissinga.” 20 Petrusilli oqarfigaa: “Guutip tunissutaa akeqanngitsoq pisiarisin­naasorigakku qanortoq sølviutitillu suujunnaarisi. 21 Guutip isaani unneqqaris­suunnginnavit tassunga tunngatillugu susassaqan­ngilatit. 22 Eqqarsaatitit ajortut peqqissimis­sutigisariaqarpatit, Jehovalu qamannga pisumik qinnuigisariaqarpat, ajornan­ngippat, siunniussat ajortoq pillugu isumakkeerfigeq­qullutit. 23 Takusin­naavarami toqunartumik sungamillu ulikkaarlutillu eqqunngitsuliornermut inussiaataasutit.” 24 Siimuup akivai: “Oqarnissitut pineqaq­qunanga Jehovamut qamannga pisumik qinnussinga.”

25 Ilisiman­nittutut nassuiaaq­qissaareerlutik Jehovallu oqaasia oqaluus­sissutigereerlugu Jerusalemmimut uterlutik aallaramik Samaariamiut nunaqarfip­passuini nutaarsiassat nuannersut pillugit oqaluussipput.

26 Jehovalli inngilia Fiilippimut oqarpoq: “Kujammut aallarit Jerusalem­mimiillu ammut Gaazamut aqqut ingerlavigalugu.” (Tassa inoqajuitsumi aqqut). 27 Taava aallarami naapippaa eunukki* Etiopiamiu, Kandaakip, Etiopiami dronningip, erlinnar­tuutiminut tamanut akisussaasutut atorfilittaa. Eunukkip Jerusalemmimut guutisioriar­toreerluni 28 uterluni qamutimini issialluni pruffiitimit Iisaajamit allakkat nipituumik atuarpai. 29 Anersaaq Fiilippimut oqarpoq: “Qamutit ikku ornikkit.” 30 Fiilippip angullugit saniani arpakkami pruffiitimit Iisaajamit allakkanik atuartoq tusaavaa aperalugulu: “Atuakkatit paasivigit?” 31 Akivoq: “Nassuiaan­neqanngikkuma qanoq paasissagakkit?” Taava Fiilippi ikeqqoriarlugu saniminut ingeqquaa. 32 Allakkani Illernartuni allassimaffiit uku atuarpai: “Savatut toqukkiar­torneqarpoq, savaaqqatullu kissarneqar­nermini nillial­lanngitsutut qanini ammanngilaa. 33 Nikanarsar­neqarnermini naapertuil­luanngitsumik eqqartuun­neqarpoq. Nunarsuarmi toqunneqarmat kina siuaasai pillugit oqaluttuassava?”

34 Taava eunukki Fiilippimut aperivoq: “Oqarfigilaarsin­naavinga pruffiitip kina eqqartoraa? Imminut piva, imaluunniit alla pivaa?” 35 Fiilippip allassimaffiit taakku aallarniutigalugit Jiisusi pillugu nutaarsiassanik nuannersunik oqaluus­siffigilerpaa. 36 Aqqusinikkut ingerlatillutik imeqarluartumut pigamik eunukki oqarpoq: “Takuuk! Aana imeq. Imermut morsutsitaanissannut suna akornutaava?” 37*   —— 38 Taava qamutit unitseqquai, marluul­lutillu imermut aqqaramik Fiilippip imermut morsutsippaa. 39 Imermit qaqimmata Jehovap anersaavata Fiilippi tassannga qimagutitipallappaa, eunukkillu takoqqinngilaa, nuannaangaarlunili ingerlaqqippoq. 40 Fiilippili Astuutimut pivoq, Cesariiamullu apuunnissami tungaanut illoqarfinni tamani nutaarsiassat nuannersut pillugit oqaluus­siuarpoq.

9 Saulusilli Naalakkap ilinniar­titaanik naalliutsitsinissani toqutsinissanilu suli aalajangius­simallugit palasiuneq ornippaa 2 qinnuigalugulu Aqqutip* pigisai nanisani kikkulluunniit, angutit arnallu, qilersoriarlugit Jerusalem­mimukaan­niassagamigit Damaskusimi synagoginut allakkioq­qullugu.

3 Damaskusimut apuutingajalerluni tassanngaannaq qilammit qaamanermit qinngor­neqarami 4 uppippoq nipillu ima aperigaani tusaallugu: “Saulusi, Saulusi,* sooq malersorpinga?” 5 Saulusi aperivoq: “Naalagaq, kinaavit?” Akivoq: “Jiisusi, malersukkat. 6 Nikueriarlutilli illoqarfimmut iserit, tassanilu qanoq iliortariaqarninnik paasitin­neqassaatit.” 7 Angutit angalaqatai nipimik tusaagaluarlutik oqaluttoq takunngin­namikku tupigusunnermik oqaaseqan­ngillat. 8 Saulusi nikuikkami uisagaluarluni isigisaqanngilaq. Taava tasiorlugu Damaskusiliaappaat. 9 Ullunilu pingasuni isigisaqarnanilu nerinanilu iminngilaq.

10 Damaskusimi ilinniartitaq Ananiamik atilik Naalakkamit takorluuisitaanikkut oqarfigineqarpoq: “Anania!” Akivoq: “Aap, Naalagaq.” 11 Naalakkap oqarfigaa: “Aqqusinermut Narlusuumik taaneqar­tartumukarit, Juudarsillu illuani Saulusimik atilik Taarsusimiu apeqqutigissavat. Taannami qinuvoq, 12 takorluuisitaanikkullu takuaa kingumut isigisaqarsin­naaleqqulluni angutip Ananiamik atillip iseriarluni assamminik attoraani.” 13 Ananiali akivoq: “Naalagaq, amerlasuunit tusarpara Jerusalemmimi kiffatit illernartut ajorluin­nartumik pisarai. 14 Maanilu palasinit nuimasunit piginnaatin­neqarpoq illit atinnik tatigin­nittunik* tamanik tigusarin­ninnissamut.”* 15 Naalakkalli oqarfigaa: “Orniguk! Taannami uanga atera pillugu allamiunut, kunnginut Israalillu qitornaanut oqaluus­sisussatut toqqarpara. 16 Aterami pillugu naalliungaar­tariaqar­neranik ersarissumik takutissavara.”

17 Taava Ananiap ornippaa, illumullu iserami assamminik attorpaa oqarfigalugulu: “Qatanngutiga Saulusi, Naalakkap Jiisusip maanngar­tillutit aqqummi ilinnut saqqummertup isigisaqaleq­qissinnaaq­qullutit anersaamillu illernartumik peqangaaleq­qullutit ilinnukar­tippaanga.” 18 Ingerlaannarlu tattatut isikkullit isaanit nakkarmata isigisaqaq­qissinnaalerpoq. Taava imermut morsutsin­neqarpoq, 19 aamma nerillunilu nukittorpoq.

Ullualunni ilinniartitat Damaskusimi najorpai. 20 Synagoginilu Jiisusip Guutimit ernerineqarnera pillugu oqaluus­sisalerpoq. 21 Oqaasiinulli tusarnaartut tamarmik tupigusullutik oqarput: “Taannaan­nginnerpa angut Jerusalemmimi atermik tamatuminnga tatigin­nittunik* tamanik saassus­sisartoq? Jiisusip ilinniartitai tigusariar­torlugit palasinullu nuimasunukaan­niarlugit maanngan­nginnerpa?” 22 Saulusili oqaluus­sillaqqin­nerulerpoq, Jiisusillu Kristusiunera paasiuminartumik uppernarsar­taramiuk juutit Damaskusimi najugallit akissutis­saarutitittarpai.

23 Ullorpaaluit qaangiummata juutit toqunniarlugu pilersaarusiorput. 24 Saulusilli pilersaarutaat paasivaa. Aamma toqunniarlugu isaaffiit ulloq unnuarlu nakkutigeq­qissaar­tarpaat. 25 Taamaattumik ilinniartitat unnuakkut koorimut ikiteriarlugu qarmarsuup igalaavatigut ningippaat.

26 Jerusalemmimut pigami ilinniar­titanut ilanngun­niaraluarpoq, ilinniar­titaasorli upperin­nginnamikku tamarmik ersigaat. 27 Taava Barnabap ikiorlugu apustilinukaappaa nassuiaateq­qissaarlugillu aqqutaani Naalagaq qanoq takusimagaa, Naalakkap oqaluus­simagaa Damaskusimilu sapiilluni Jiisusip aqqani qanoq oqaluus­sisimasoq. 28 Taava Saulusip najorpai Jerusalemmimilu angalaarluni* Naalakkap atia pillugu sapiilluni oqaluus­sisarluni. 29 Juutit grækerisut oqaluttut oqaloqatigalugillu oqalliseqatigai, taakkuali toqunniaraluarpaat. 30 Qatanngutilli tamanna paasigamikku Cesariiamut ateqatigeriarlugu Taarsusimut aallartippaat.

31 Taava Judiiami, Galiliiami Samaariamilu tamarmi ilagiit pissutsit atukkatik eqqissisimanarsimmata ineriar­tulerput. Jehova mianeralugu kiffartorfigaat, anersaamit illernartumit nakussatsin­neqartarput amerliar­tortuarlutillu.

32 Maanna Petrusip nunap immikkoortua tamaat angalaarfigaa, aamma illernartut Lyddami najugallit aterfigai. 33 Tassani angut Aaniasimik atilik nukillaarsimasuunini pissutigalugu ukiuni arfineq-pingasuni siniffimmini nalasimasoq siumorpaa. 34 Petrusip oqarfigaa: “Aaniasi, Jiisusip Kristusip ajorunnaarsippaatit. Nikueriarlutit siniffiit torersaruk.” Ingerlaannarlu nikuippoq. 35 Lyddami Saaronnillu narsartaani najugallit Aaniasi takugamikku tamarmik Naalakkamut uppertun­ngorput.

36 Jorpami ilinniar­titaqarpoq Tabittamik, tassa “Dorkasi”-mik* isumaqartumik, atilimmik. Amerlasuunik ajunngitsulior­tarlunilu piitsunut tunissuteqartarpoq. 37 Petrusili Lyddamiitillugu napparsimalerpoq toqullunilu. Taamaattumik asattoriarlugu inimut qullermut ilivaat. 38 Lydda Jorpamit ungasin­ngimmat ilinniar­titallu tusaramikku Petrusi tassaniittoq angutit marluk aallartippaat ima kimigiiseq­qullugit: “Maanngapallagit.” 39 Taava Petrusip ingerlaqatigai. Apuummallu inimut qullermukaappaat. Uillarnerillu tamarmik qiallutik ornippaat Dorkasillu najoral­larmatik ilupaat qallersaatillu sanaavi takutillugit. 40 Taava Petrusip kikkut tamaasa anisippai seeqqum­merlunilu qinulerluni. Toqusullu timaanut saakkami oqarpoq: “Tabitta, makigit!” Uilluni Petrusi takugamiuk ingippoq. 41 Petrusip assaatigut tigullugu nikuisereeramiuk uummarsimasoq takunias­sammassuk illernartut uillarnerillu iseqquai. 42 Tamanna Jorpami tamarmi ilisimaneqalerpoq, amerlasuullu Naalakkamut uppertun­ngorput. 43 Ammiortoq Siimuut ilagalugu Petrusi ullorpaalunni Jorpamiippoq.

10 Cesariiami anguteqarpoq Korniiliusimik atilimmik, taanna Itaaliamiut sakkutuuinut 100-nut naalagaavoq. 2 Upperluartuuvoq, illuaniittullu tamarmik Guutimik mianerin­nittuupput. Aamma piitsunut amerlasuunik tunissuteqar­tarlunilu Guutimut qamannga pisumik qinukulasarpoq. 3 Ullukkut pingasut* missaani takorluuisitaanikkut ersarissumik takuaa Guutip inngiliata iserfigigaani oqarfigigaanilu: “Korniiliusi!” 4 Korniiliusip annilaarluni nakkullugu aperaa: “Naalagaq, suniarpit?” Akivaa: “Guutip qinnutitit iluaralugit tusarlugillu piitsunut tunissutitit maluginiarpai. 5 Taamaattumik angutit Jorpamukartikkit angullu Siimuumik atilik Petrusimik taaneqartartoq aggersarlugu. 6 Taanna Siimuumi, ammiortumi sinerissami illoqartumi, inisimasuuvoq.” 7 Inngili imminut oqaluttoq qimagus­simatsiaannartoq kiffami ilaat marluk sakkutoorlu upperluartoq aggersarpai 8 tamanillu oqaluttuuteriarlugit Jorpamut aallartillugit.

9 Aqaguani illoqarfimmut qanilliar­tortillugit Petrusi ullup-qeqqata* missaani illup qaavanut qinujartorpoq. 10 Assulli kaalerpoq nererusulerlunilu. Nerisas­siortoqar­tillugu eqqaminiittunik sianigisaarukkami 11 qilak ammartoq annoraas­siarujus­suartullu isikkulik teqeqqumigut sisamatigut nunarsuarmut ninginneqartoq takuaa. 12 Tassaniippullu uumasut sisamanik niullit, paarmortut timmissallu tamalaat. 13 Nipilu oqarpoq: “Petrusi, nikueriarlutit uumasumik toqutsigit nerillutillu!” 14 Petrusili oqarpoq: “Naalagaq, naamerluinnaq, tassami nereqqusaan­ngitsumik minguttuumillu nerisiman­ngisaan­narpunga.” 15 Nipillu aappassaanik oqarfigeqqippaa: “Guutip minguersagai nereqqusaan­ngitsutut oqaatigisarun­naakkit.” 16 Pingajussaanik taama pisoqarmat Petrusip takusai qilammut qullartin­neqarput.

17 Petrusip takorluuisitaanini qanoq paasisariaqarnersoq eqqarsaatigileruttoraa Korniiliusip angutit aallartitai Siimuup illua sumiinnersoq apersuutigereerlugu maanna isaaffiup eqqaanut pipput. 18 Siimuut Petrusimik taaneqartartoq inisimasuunersoq suaarlutik apeqqutigaat. 19 Petrusip takorluuisitaanini suli eqqarsaatigigaa anersaaq oqarpoq: “Angutit pingasut apersuutigaatsit. 20 Taakku aallartitarigakkit ammukariarlutit nangaan­ngilluin­narlutit ingerlaqatigikkit.” 21 Taava Petrusip angutit aterfigigamigit oqarfigai: “Uangaana ujarissinga. Qanoq ikiorsin­naavassi?” 22 Akipput: “Sakkutuut naalagaat Korniiliusi naapertuil­luartoq, Guutimik mianerinnittoq juutinillu tamanit ajunngitsumik tusaamaneqartoq inngili illernartoq aqqutigalugu Guutimit ilisimatin­neqarpoq aaseqqullutit oqaasissatit tusarumallugit.” 23 Taava iseqqoriarlugit tikeraar­tumisut inisimasorai.

Aqaguani aallaqatigimmagit Jorpami qatanngutit ilaasa aallaqatigaat. 24 Ullut aappassaanni Cesariiamut iserpoq. Korniiliusip soorunami ilimagigamigit eqqarlini ikinngutigil­luakkanilu qaaqqusimavai. 25 Petrusi isertoq Korniiliusip ornikkamiuk seeqqum­merfigeriarlugu ataqqin­nilluni sikiffigaa. 26 Petrusilli attoriarlugu oqarfigaa: “Uangattaaq inuinnaagama nikuigit.” 27 Oqaloqatigiitigalugu iseqatigigamiuk inuppassuit katersuus­simasut takuai. 28 Oqarfigai: “Nalunngilarsi juutip allamioq peqatigeq­qusaanagulu pulaaqqusaan­ngikkaa, Guutilli uannut takutippaa inuk kinaluunniit minguttuumik taasassan­ngikkiga. 29 Taamaattumik aggersar­neqarama nangaananga aggerpunga. Maannalu paaserusuppara sooq aggersar­nerissinga.”

30 Taava Korniiliusi oqarpoq: “Nalunaaquttap taamaalinerani ullut sisamat matuma siorna ullukkut pingasut* missaani qinugama angut qaamasunik atisalik siuninni nueriataarpoq 31 oqarlunilu: ‘Korniiliusi, Guutip qinnutitit iluaralugit tusarlugillu piitsunut tunissutitit maluginiarpai. 32 Taamaattumik angutit Jorpamukartikkit angullu Siimuumik atilik Petrusimik taaneqartartoq aggersarlugu. Taanna Siimuumi, ammiortumi sinerissami illoqartumi, inisimasuuvoq.’ 33 Ingerlaannarlu ilinnut aallartitsivunga, qujanaqaarlu aggeravit. Maannalu Guutip saavani tamatta najuuppugut Jehovap ilinnut oqqersuutai tamaasa tusarumallugit.”

34 Taava Petrusi oqarpoq: “Maanna paasillualerpara Guutip kikkut tamaasa assigiimmik pisarai, 35 imminillu mianerinnittut eqqortulior­tartullu sumiuunerat apeqqutaatinnagu iluarisarai. 36 Jiisusi Kristusi, kikkunnut tamanut Naalagaasoq, pissutigalugu eqqisseqateqarsin­naanermik nutaarsiassat nuannersut Israalip qitornaanut tusarliuppai. 37 Imermut morsutsitsisarneq pillugu Johannesip oqaluus­sinerata kingorna Galiliiamit aallarnersumik Judiiami tamarmi suna oqallisaasoq nalunngilarsi: 38 Jiisusip Naazaratsimiup anersaamik illernartumik Guutimit taninneqarnera pissaanermillu tunineqarnera, Guutimillu najorneqarluni nunami tamarmi angalaarnera Diaavulumillu naqisimaneqartunut tamanut ajunngitsulior­tarnera ajorunnaarsitsisarneralu. 39 Juutillu nunaanni Jerusalemmimilu iliuusii tamaasa takuagut, juutilli qisummut naalliutsitsiviliamut* nivinngarlugu toquppaat. 40 Guutip ullut pingajuanni taanna toqusunit makitippaa inunnillu takuneqar­tillugu. 41 Kisianni kikkunnit tamanit takuneqar­tinnagu Guutimit toqqarneqareersimasunit, tassa toqusunit makititaanerata kingorna uagutsinnit taassuminnga nereqateqartunit imeqateqar­tunillu, takuneqartippaa. 42 Aamma peqquaatigut inuusunik toqusunillu eqqartuus­sisussatut Guutimit toqqarneqarnini pillugu juutit oqaluus­siffigalugillu ilisiman­nittutut nassuiaateq­qissaas­sagigut. 43 Pruffiitit tamarmik uppernarsarpaat Jiisusimut uppertut kikkulluunniit taassuma aqqani ajortuliaminnik isumakkeerfigineqassasut.”

44 Petrusi suli tamakkuninnga eqqartuitillugu Guutip oqaasianik tusartut tamaasa anersaap illernartup qulangerpai. 45 Anersaaq illernartoq, tunissut akeqanngitsoq, aamma allamiunut kuineqarmat Petrusip angalaqatai uppertut* kipineqarsimasut* tupigusupput. 46 Allamiutummi oqalullutik Guuti unnersiutigigaat tusarpaat. Taava Petrusi oqarpoq: 47 “Taakku uagutsitulli anersaamik illernartumik tunineqarmata kia imermut morsutsitaanis­saannut akornusersinnaavai?” 48 Taamaalisorlu peqqusivoq Jiisusip Kristusip aqqani imermut morsutsin­neqassasut. Taava taakku ullualunni najoqqupput.

11 Maanna apustilit qatanngutillu Judiiamiittut tusarpaat allamiut Guutip oqaasianik upperin­nilersimasut. 2 Petrusilu Jerusalemmimut pimmat kipisisar­nissamik aalajangiusimannittut ima isornar­torsiulerpaat:* 3 “Kipineqarsiman­ngitsut illuannut iserputit nereqatigalugillu.” 4 Taava Petrusip ima nassuiaateq­qissaalerpai:

5 “Illoqarfimmi Jorpami qinutillunga eqqanniittunik sianigisaarullunga takorluuisitaagama annoraas­siarujus­suartut isikkulik teqeqqumigut sisamatigut qilammiit uannut ninginneqartoq takuara. 6 Isigillualeriarakku takulerpakka uumasut sisamanik niullit, uumasut nujuartat, paarmortut timmissallu. 7 Nipillu ima oqarfigigaanga tusaavara: ‘Petrusi, nikueriarlutit uumasumik toqutsigit nerillutillu!’ 8 Oqarpungali: ‘Naalagaq, qanoq-aamma, tassami nereqqusaan­ngitsumik minguttuumillu oqummius­saqarsiman­ngisaan­narpunga.’ 9 Aappassaanik qilammit nipi akivoq: ‘Guutip minguersagai nereqqusaan­ngitsutut oqaatigisarun­naakkit.’ 10 Pingajussaanik taama pisoqarmat taakku tamarmik qilammut qullartin­neqarput. 11 Taamaalisorlu angutit pingasut Cesariiamiit uannut aallartitat illup inisimaf­figisatta eqqaanut pipput. 12 Taava anersaap oqarfigaanga nangaan­ngilluin­narlunga aallaqatigis­sagikka. Qatanngutillu ukua arfinillit aallaqatigimmannga angutip illuanut iseqatigaakka.

13 Oqaluttuup­paatigut inngili illumini isersimasoq takusimallugu imalu oqartoq: ‘Jorpamut angutinik aallartitsigit Siimuullu Petrusimik taaneqartartoq aggersarlugu, 14 taassuma illit illunniittullu qanoq annaanneqarsin­naanissinnik oqaluttuutis­savaatit.’ 15 Oqalutsil­lungali aallaqqaammut anersaamik illernartumik tunineqarsimanitsitut peqalerput. 16 Taamaalisorlu Naalakkap qanoq oqarsimanera eqqaalerpara: ‘Johannesi imermut morsutsitsisarpoq, ilissili anersaamut illernartumut morsutsitaassaasi.’ 17 Guutip tunissummik akeqanngitsumik uagutsinnut Naalakkamut Jiisusimut Kristusimut uppertunut tunniussami assinganik tunimmagit taava qanoq-aamma Guuti akornusissavara?”

18 Tamakku tusaramikkit isornar­torsiuiun­naarlutik* Guuti ima unnersiutigilerpaat: “Guutip aamma allamiut peqqissiminissamut inuuneqaler­nissamullu periarfis­sissimavai.”

19 Steffaanusip toqutaanerata kingorna annikil­liortitaaneq pissutigalugu siammar­titaasut allaat Fønikiamut, Cypernimut Antiokiamullu pipput, tusarliussarli juutinuinnaq oqaluus­sissutigaat. 20 Taakkuali ilaasa Cypernimiut Kyrenemiullu Antiokiamut pisut Naalagaq Jiisusi pillugu nutaarsiassat nuannersut grækerisut oqaasilinnut oqaluus­sissutigilerpaat. 21 Jehovallu tapersersorpai, amerlangaartullu uppertun­ngorlutillu Naalakkamut saapput.

22 Jerusalemmimi ilagiit tamanna tusaramikku Barnaba Antiokiamut aallartippaat. 23 Apuukkami Guutillu ilinniar­titanut ajunngisaangaarnera takugamiuk nuannaangaalerpoq tamaasalu Naalakkamut qamannga pisumik aalajaat­tuaqqullugit kajumis­saarlugit. 24 Taamaaliorpoq angutaagami ajunngitsoq anersaamillu illernartumik peqangaarlunilu upperluartoq. Inuppassuillu Naalakkamut uppertun­ngorput. 25 Taava Saulusi Taarsusimut ujariartorpaa. 26 Nanigamiullu Antiokiamut aallaqatigaa. Ukiorlu ataasersuaq ilagiit tikeraarpaat inuppassuillu ilinniar­tittarlugit, aamma Guutip siulersuineratigut ilinniartitat Antiokiami kristumiunik aatsaavissuaq taaneqarput.

27 Tamatuma nalaani pruffiitit Jerusalemmimiit Antiokiamut aterput. 28 Taakkua ilaata Agabussimik atillip anersaaq ikiortigalugu siulittuutigaa nunami tamarmi sualuttumik kaannersuaqarumaartoq, tamannalu kaasarip Claudiusip nalaani pivoq. 29 Taamaattumik ilinniartitat aalajangerput qanoq akissaateqarnertik naapertorlugu ikiuiniarnermi atugassanik Judiiami qatanngutinut nassius­siniarlutik, 30 taamaaliorpullu. Barnaba Saulusilu taakkuninnga nassartillugit utoqqaanertanut aallartippaat.

12 Tamatuma nalaani kunngip Herodasip ilagiin­niittut ilaat malersulerpai. 2 Johannesip qatanngutaa Jaaku panamik toqutaatippaa. 3 Juutit tamanna iluarigaat takugamiuk Petrusi aamma tigusaatippaa. (Ullut iffiamik-qaqortumik* seernarsaateqan­ngitsumik neriffiusartut nalaanni tamanna pivoq). 4 Qaangiiffiup* kingorna juutinut* sassartin­niaramiuk sakkutuunik sisamak­kuutaartunik sisamariarlutik paarlaat­tussanik paarsisulerlugu parnaarus­saatippaa. 5 Tassa Petrusi parnaarus­saaqqavoq, ilagiin­niittulli qamannga pisumik Guutimut qinnuttuarpaat.

6 Petrusi aqagumut Herodasimit sassartitaasus­saalluni unnuakkut sakkutuut marluk akornganni kalunnernik marlunnik qilersorsimalluni sinippoq, paarsisullu marluk matup silataani parnaarussivik nakkutigaat. 7 Jehovalli inngilia saqqummeriasaarpoq, qaamanerlu parnaarussiviup ineeraani qinngorpoq. Inngilip Petrusi saneraatigut attorlugu itersarpaa ima oqarluni: “Makipallagit!” Kalunnerillu assaanit katapput. 8 Inngilip oqarfigaa: “Qiteruserit aloquserlutillu.” Taamaaliorporlu. Naggataatigut oqarfigaa: “Qallersaatit atiuk malillungalu.” 9 Malillugu anivoq, inngililli iliuusii piviusuusut Petrusip naluaa. Allaammi takorluuisitaasorivoq. 10 Paarsisoqatigiit siulliit tulliilu sanioqqutereerlugit illoqarfimmut anisarfik saviminiusoq tikitaat nammineq ammarpoq. Anigamillu aqqusinikkut ingerlatillutik inngilip ingerlaannaq qimappaa. 11 Petrusillu qanoq pisoqartoq paasileramiuk oqarpoq: “Maanna ilumut paasilerpara Jehovap Herodasimit juutillu qanoq pisoqar­nissaanik ilimagisaannit tamanit aniguisin­niarlunga inngilini aallartis­simagaa.”

12 Tamanna paasigamiuk Johannesip Makkorsimik taaneqartartup arnaata Mariiap illuanukarpoq, tassanilu inuppaaluit katersorsimapput qinullutillu. 13 Isaaffiup matuanut kasuttormat kiffap arnap inuusuttup Roodap kina kasuttornersoq alakkarpaa. 14 Petrusip nipaa ilisarilerlugu nuannaangaarami isaaffik ammanngitsoorpaa, arpallunili iserpoq oqarlunilu Petrusi isaaffiup silataaniittoq. 15 Oqarfigaat: “Silaqaraluarpit?” Oqaqattaarporli taannaasoq. Taava oqarput: “Inngiliaana.” 16 Petrusili kasuttor­tuarpoq. Matu ammarlugu takugamikku tupigusupput. 17 Assamminilli usserarlugit nipaarsaaqquai oqaluttuuteq­qissaarlugillu Jehovap parnaarus­sivimmit qanoq anisikkaani, imalu oqarpoq: “Tamakku Jaakumut qatanngutinullu oqaluttuarisigit.” Taava aneriarluni allamut aallarpoq.

18 Ullaakkut sakkutuut Petrusi tammaagamikku assut uitsatilerput. 19 Herodasi peqqusivoq ujaqqis­saarneqassasoq naninngin­namiullu sakkutuut killisioriarlugit pillariar­torneqar­nissaat peqqussutigalugu. Judiiamiillu Cesariiamut aterpoq sivisujaamillu tassaniilluni.

20 Herodasip Tyrusimiut Siidonnimiullu akeqqersimaarfigai. Tassani najugallit Herodasip nunaanit nerisassanik pisisaramik ataatsimik siunertaqarlutik takkupput Blastusilu, kunngip illussaarsuani* akisussaasoq, akuersiteriarlugu kunngi eqqisseqatigiumallugu oqaloqatigalugu. 21 Pisumi immikkut ittumi Herodasip kunngisut atisani ateriarlugit eqqartuussisup issiavianut ingippoq inuillu oqalugiarfigilerlugit. 22 Taava inuit katersorsimasut suaartalerput: “Inuk oqalunnani guuti oqaluppoq!” 23 Guuti ataqqinarsisin­ngimmagu Jehovap inngiliata ingerlaannaq pillarpaa, Herodasilu quperlunit nerineqarluni toquvoq.

24 Jehovalli oqaasia siammariar­tortuarmat uppertut amerliar­tuinnarput.

25 Barnabap Saulusillu ikiuiniarnermi atugassat Jerusalemmimi qatanngutinut tunniutereeramikkit Johannesi, aamma Makkorsimik taaneqartartoq, ilagalugu uterput.

13 Antiokiami ilagiinni pruffiitit ilinniar­titsisullu ukuupput: Barnaba, Simmiuut Niigerimik taaneqartartoq, Luukiusi Kyrenemiu, Maanaani nunap immikkoortuani naalakkersuisup Herodasip ilinniaqatigisimasaa aamma Saulusi. 2 Jehovamut kiffartor­tillugit iisinngin­niartil­lugillu anersaaq illernartoq oqarpoq: “Barnaba Saulusilu suliassamut aalajangersimasumut toqqarakkit immikkoor­tissigit.” 3 Taava iisinngin­niareerlutik qinoreerlutillu assamminnik attoriarlugit aallartippaat.

4 Angutit taakku anersaamit illernartumit aallartin­neqartut Seluukiamut aterput Cypernimullu avalallutik. 5 Salamiisimut tikikkamik Guutip oqaasia juutit synagogiini oqaluus­sissutigisalerpaat. Aamma Johannesi ikiortigivaat.

6 Qeqertaq tamaat Paafusi tikillugu angalaf­figereerlugu angut juuteq Bar-Jiisusimik atilik naapippaat. Taanna angakkuullunilu pruffiitiuvoq ilumuun­ngitsoq. 7 Taassuma Romamiut kaasareqarfiata sinniisua Sergiusi Paulusi, angut silatooq, sullippaa. Sergiusi Paulusip Guutip oqaasia tusarusul­luinnaramiuk Barnaba Saulusilu aggersarpai. 8 Romamiulli kaasareqarfiata sinniisua uppertun­ngoqinammat Elymasip, angakkup (tassa atiata isumaa), akerlilersulerpai. 9 Taava Saulusip, aamma Paulusimik taaneqartartup, anersaamik illernartumik peqangaarluni nakkuppaa 10 oqarfigalugulu: “Illit Diaavulup ernera, eqqortumut sumulluunniit akeraasutit, angutaavutit peqquserlunnernik sunilluunniit ajussutsinillu sunilluunniit ulikkaartoq, Jehovap aqqutai eqqortut allamut saatsin­niarunnaar­niakkit! 11 Jehovap tappiil­lisillutit pillassammatit seqerngup qaamarnga takugal­larnavianngilat.” Taamaalisorlu putsup taarnerullu qulangermanni siulersor­tissaminik tasiortis­sarsiulerpoq. 12 Romamiut kaasareqarfiata sinniisuata pisoq takugamiuk Jehovap ilinniar­titsinera tupigusuutigalugu uppertun­ngorpoq.

13 Maanna Paulusi angalaqataalu Paafusimiit avalapput Pamfyliamilu Pergamut tikillutik. Johannesilli qimappai Jerusalem­mimullu uterluni. 14 Pergamiilli ingerlaq­qikkamik Pisiidiami Antiokiamut pipput. Ullormilu qasuersaarfimmi synagogimut iseramik ingipput. 15 Moorsisip inatsisaanik pruffiitinillu allakkanik* atuffas­sisoqareermat synagogip pisortaasa oqarfigaat: “Qatanngutit angutit, qiimmas­saataasin­naasunik oqaasis­saqarussi oqarfigitigut.” 16 Taava Paulusip nikueriarluni assamminik usserarpai oqarfigalugillu:

“Israalik­kuususi ilissilu allat Guutimik mianerin­nittuususi, tusarnaaritsi. 17 Israalikkut ukua Guutiata siuaasagut toqqarpai, Israalikkullu Egyptenimi takornartatut inuugal­larmata qutsissisippai pissaaneqangaarlunilu tassannga aniguisillugit. 18 Ukiullu 40-t missaanni inoqajuitsumi naammagit­tarfigai. 19 Kaanaanimi inuiaqatigiit arfineq-marluk suujunnaarsereerlugit nunaat siuaasatsinnut kingornus­sassatut tunniuppaa. 20 Tamakku ukiut 450-it missaasa ingerlaneranni pipput.

Tamatuma kingorna pruffiitip Saamualip nalaata tungaanut eqqartuus­sisussaannik Guuti toqqaasarpoq. 21 Kunngeqaler­nissartilli piumasarimmassuk Kissip ernera Sauli, naggueqatigiinnit Biiniak­kunneersoq, Guutip taakkununnga kunngin­ngortippaa, taannalu ukiuni 40-ni naalakkersuivoq. 22 Kunngiujun­naarsereerlugu Daavi kunngis­saattut toqqarpaa, taannalu pillugu ima uppernarsaavoq: ‘Iisaajip ernera Daavi angutaavoq uummatima iluarisaa. Taassuma kissaatigisakka tamaasa iliuuserissavai.’ 23 Guutip neriorsuutiminut naapertuuttumik taassuma kinguaavisa ilaat, Jiisusi, aniguisitsisussatut Israalimut tunniuppaa. 24 Taassuma tikiunnissaa sioqqullugu Johannesip peqqissiminermut takussutis­saasumik imermut morsutsitaanissaq Israalikkunnut tamanut oqaluus­sissutigaa. 25 Johannesili kiffartornini naammas­singajalerlugu ima oqartarpoq: ‘Kinaasorigassinga? Taannaan­ngilanga. Kingunikkulli tikiuttussap aloqutaasa peernis­saannut ajukkuppunga.’

26 Qatanngutit angutit, Aaperaap kinguaavi ilissilu allat Guutimik mianerin­nittuususi, aniguisitaanermik tusarliussaq taanna uagutsinnut tusarliun­neqarpoq. 27 Jerusalemmimiut siulersor­taasalu Jiisusi upperin­ngilaat. Eqqartuus­sisutulli iliornermikkut pruffiitit eqqartugaat, ullut qasuersaarfiit tamaasa atuffas­sissutigineqartartut, eqquutitippaat. 28 Toqutsinissamut pissutis­saqanngik­kaluarlutik toqumik pillarneqassasoq Pilaatusimut piumasaraat. 29 Jiisusilu pillugu allassimasut tamaasa naammas­sereeramikkit qisummit naalliutsitsiviliamit* aqqarpaat ilivermullu ilillugu. 30 Guutilli toqusunit makitippaa, 31 Jiisusilu Galiliiamiit Jerusalemmimut majuaqatiminut ullorpassuit ingerlaneranni takutittarpoq. Maannalu taakku juutinut ilisiman­nittutut nassuiaasorai.

32 Taamaattumik siuaasatsinnut neriorsuut pillugu nutaarsiassanik nuannersunik oqaluus­siffigaassi. 33 Guutip Jiisusimik toqusunit makititsinermigut uagut, taakkununnga qitornaasugut, iluaqutis­satsinnik neriorsuutini eqquutitil­luinnarpaa. Tussiaatit aappaanni allassimasutut pisoqarpoq: ‘Erneraakkit. Ullumi ilinnut ataatan­ngorpunga.’ 34 Guutillu mikiarnermut* uteqqin­ngisaan­nartussan­ngorlugu* toqusunit makitippaa. Tamannalu Guutip ima oqaatigaa: ‘Daavimut aalajaallunga* ilumoorlungalu asannit­tuliornittut asannit­tuliorfigis­savassi.’ 35 Tussiaammilu allami allassimavoq: ‘Ilumoorfigin­nitsivit mikiarnissaa akueris­sanngilat.’ 36 Daavimi inuunini tamaat Guutimut* kiffartorpoq, sinippaalerpoq, siuaasaminut ilineqarpoq mikiarlunilu. 37 Guutilli toqusunit makititaa mikianngilaq.

38 Qatanngutit, taamaattumik ilisimas­savarsi taanna pissutigalugu ajortuliassinnik isumakkeerfigineqarsin­naanissinnik oqaluus­siffigineqarassi. 39 Moorsisip inatsisai naapertorlugit tamakkununnga tamanut tunngatillugu pisuunngitsutut isigineqarsin­naanngik­kaluarpusi. Uppertulli tamarmik taanna pissutigalugu pisuunngitsutut isigineqarput. 40 Taamaattumik pruffiitit allannerattut pineqaqqunasi mianersoritsi: 41 ‘Nikagin­nittusi, nalissinni iliuutsikka takusigit. Iliuutsima annikitsualut­tortaannik oqaluttuun­neqaraluarussi upperisimanavian­ngikkaluarpasi. Kisianni tupigusussaasi nungutitaas­sallusilu.’”

42 Animmata ullup qasuersaarfiup tulliani tamakku pillugit oqalugiaq­qullugit kimigiiserfigaat. 43 Synagogimi katersuunnerup kingorna Paulusip Barnaballu juutit juutillu upperisaannut ilanngus­simasut Guutimut kiffartortut ilarpassui malinnitsitik oqaluuppaat Guutillu ajunngisaangaar­neraniit­tuarnis­saannik kajumis­saarlugit.

44 Ullup qasuersaarfiup tulliani illoqarfimmiut tamangajammik Jehovap oqaasia tusarumallugu katersuupput. 45 Juutit inuppassuit takugamikkit sinngangaalerput Paulusillu eqqartugai Guutimik mitaatigin­nillutik assortulerlugit. 46 Taava Paulusip Barnaballu sapiillutik oqarfigaat: “Ilissi Guutip oqaasianik tusarler­neqaqqaar­tariaqarsimavusi. Tamannali itigartik­kassiuk inuunermillu naassaan­ngitsumik pisinnaan­ngitsutut imminut eqqartuukkassi allamiunut saappugut. 47 Jehovammi ima peqquaatigut: ‘Nunat ungasin­nerpaat tikillugit aniguisitsissut oqaluus­sissutiginias­sagakku allamiunut qaammaq­qutinngor­tippakkit.’”

48 Allamiut tamanna tusaramikku nuannaangaalerput Jehovallu oqaasia unnersiutigilerlugu. Eqqortumillu pissutiginiagaqarlutik naassaan­ngitsumik inuuneqalerusuttut tamarmik uppertun­ngorput. 49 Jehovallu oqaasia nunami tamarmi siammar­terneqarpoq. 50 Arnalli akimasut Guutimik mianerinnittut illoqarfimmilu angutit nuimasut juutinit kamassaar­neqaramik Paulusi Barnabalu malersulerpaat killeqarfim­minnillu anisillugit. 51 Taava Paulusip Barnaballu isikkatik saniiarpaat* Ikonion­nimullu aallarlutik. 52 Ilinniar­titallu nuannaangaar­tuarlutillu anersaamik illernartumik peqangaar­tuarput.

14 Ikonionnimi juutit synagogiannut iserput, ilisimas­suseqarlutillu oqalugiarmata juutit grækerillu amerlasoorpassuit uppertun­ngorput. 2 Juutilli uppertuun­ngitsut allamiut kamassaaramikkit qatanngutinut akeqqersimaar­tunngor­tippaat. 3 Sapaatillu-akunnerini arlalinni tassaniin­nerminni Jehovamit pissatsin­neqarnermikkut sapiillutik oqaluussipput. Guutip tupinnar­tuliorsin­naatinnerisigut* ajunngisaangaar­nerminik tusarliussaq uppernarsarpaa. 4 Illoqarfimmiulli avissaar­tuupput, ilaasa juutit tapersersoraat allat apustilit tapersersorpaat. 5 Allamiut, juutit taakkualu siulersortaasa sorraatsumik piniaraatik ujaqqanillu milloor­niaraatik 6 paasigamikku Lykaaniami illoqarfinnut Lystramut, Derbemut nunaqarfinnullu eqqaanniittunut qimaapput. 7 Taakkunani nutaarsiassat nuannersut pillugit oqaluus­sinertik nangippaat.

8 Lystrami angut isikkamigut nukillaarsimasoq issiavoq. Inunnguutsiminit iloqiaagami pisunngisaan­narsimavoq. 9 Taassuma Paulusi oqaluttoq tusarnaarpaa. Paulusip isigiuarlugu paasigamiuk ajorunnaarsitaas­sutigisin­naasaminik uppersuseqartoq 10 nipituumik oqarpoq: “Nikuigit.” Taava angut nikuipal­lariarluni pisulerpoq. 11 Inuppassuit Paulusip iliuusia takugamikku Lykaaniamiusut suaartarput: “Guutit inuttut isikkoqarlutik uagutsinnut aqqarsimapput!” 12 Barnaba Zeusimik Paulusilu oqalunnerummat Hermesimik taasalerpaat. 13 Illoqarfiullu isaariaata eqqaani guutisiorfimmi Zeusimut pigititami palasi inuppassuit ilagalugit pilliiumalluni nersussuit angutivissat nigaliliallu nassarlugit isaaffim­mukarpoq.

14 Apustililli Barnabap Paulusillu tamanna tusaramikku atisatik alippaat inuppassuillu akorngannut arpallutik pigamik suaarlutik: 15 “Angutit, sooq taamaaliorpisi? Uaguttaaq inuuvugut ilissitulli sanngiis­sutillit. Suunngitsut uku tunullugit Guutimut uumassuseqartumut – qilammik, nunarsuarmik, immamik taakkunaniit­tunillu tamanik pinngor­titsisumut – saannias­sagassi nutaarsiassanik nuannersunik oqaluus­siffigaassi. 16 Guutip siornatigut inuiaqatigiit tamarmik iluarisamittut iliornissaat akueraa, 17 taamaak­kaluartoq ajunngitsulior­nermigut kinaanini takutippaa. Qilammit siallerfigitit­tarpaasi ukiullu qanoq ilinera naapertorlugu inerittorpas­suarnik tunisarlusi, aamma sinnilis­suarnik nerisas­saqartit­tarlusilu qamannga pisumik nuannaar­tittarpaasi.” 18 Taama oqarfigigaluarlugit inuppassuit imminnut pilliuteqar­niartut unitsis­sinnaan­ngingajappaat.

19 Inuppassuilli juutinit Antiokiamiit Ikonion­nimiillu tikittunit kamassaar­neqaramik Paulusi ujaqqanik milloorpaat toqusorigamikkulu uniarlugu illoqarfiup silataanut annillugu. 20 Ilinniar­titalli ilummanni nikueriarluni illoqarfimmut iserpoq. Aqaguani Barnaba ilagalugu Derbemut aallarpoq. 21 Illoqarfimmi tassani nutaarsiassat nuannersut oqaluus­sissutigereerlugit amerlasuunillu ilinniar­titanngor­titsereerlutik Lystramut, Ikonionnimut Antiokiamullu uterput. 22 Ilinniartitat nakussatsil­lugillu uppernikkut aalajaaq­qullugit kajumis­saarpaat imalu oqarfigalugit: “Guutip kunngeqarfianut iserumalluta amerlasuunik annikil­liuuteqaq­qaartariaqarpugut.” 23 Tamatuma saniatigut ilagiinni tamani utoqqaanertanik toqqaapput. Qinupput, iisinngin­niarput Jehovamullu, upperfigiligaannut, isumagisas­sanngor­tillugit.

24 Taava Pisiidiak­koorlutik Pamfyliamut pipput, 25 Pergamilu Guutip oqaasia oqaluus­sissutigereerlugu Attaliamut aterput. 26 Tassannga Antiokiamut avalapput. Siusinnerusukkut illoqarfimmi tassani suliassaq, maanna naammas­sisartik, pillugu Guutimit ajunngisaangaarfigineqar­nissamik qatanngutinit qinnunneqarput.

27 Tikikkamik ilagiit katersor­tippaat oqaluttuul­lugillu Guutip aqqutigalutik iliuuseqangaar­neranik allamiullu uppernermut iserfis­saannik mappiisimaneranik. 28 Taava ilinniartitat sivisujaamik ilagivaat.

15 Maanna angutit ilaat Judiiamiit aterput qatanngutillu ima ilinniar­tittalerlugit: “Moorsisip inatsisaanut naapertuuttumik kipineqan­ngikkussi* annaanneqarsin­naanngilasi.” 2 Paulusilli Barnaballu isumaqatiginagit oqalliseqatigingaatsiareermatigit aalajanger­neqarpoq Paulusi, Barnaba allallu isumaqatigiin­ngissut* saqqummiun­niarlugu Jerusalemmimi apustilinut utoqqaaner­tanullu majuassasut.

3 Angutit taakku ilagiin­niittunit qaniorneqareerlutik Fønikia Samaarialu aqqusaarpaat. Allamiullu Guutimut kiffartor­tunngornerat pillugu oqaluttuaq­qissaarmata qatanngutit tamarmik nuannaangaalerput. 4 Jerusalemmimut pigamik ilagiinnit, apustilinit utoqqaaner­tanillu tikilluaq­quneqarput, aamma Guutip aqqutigalutik iliuuserisimasarpassui oqaluttuaraat. 5 Immikkoor­niaqatigiilli farisiiarit uppertun­ngorsimasut issiavimminnit nikuipput oqarlutillu: “Kipineqar­tariaqarlutillu Moorsisip inatsisaanik maleruaanissamik peqquneqar­tariaqarput.”

6 Taava apustilit utoqqaanertallu tamanna eqqartor­niarlugu katersuupput. 7 Oqallisingaatsiareeramik* Petrusi nikuippoq oqarlunilu: “Qatanngutit angutit, nalunngilarsi allamiut uppertun­ngoqqullugit nutaarsiassanik nuannersunik tusarliisussatut Guutip aallaqqaammut akorngassinnit toqqaraanga. 8 Guutillu, uummammik ilisimannittup, uagutsinnut iliorsimanermisut anersaamik illernartumik tunigamigit iluaralugit uppernarsarpaa. 9 Uppernerallu pissutigalugu uummataat minguiaramigit uagut juutiun­ngitsullu assigiimmik pivaatigut. 10 Taamaattumik sooq ersuutip, siuaasagullu nammassin­naanngisatta, ilinniartitat pukusuannut ilineratigut maanna Guuti misilippisiuk? 11 Naalakkattali Jiisusip ajunngisaangaar­neratigut taakkunatulli annaanneqarnerput upperaarput.”

12 Taamaalisorlu tamarmik nipaarullutik Barnaba Paulusilu Guutip aqqutigalutik allamiut akornganni tupinnar­tuliarpassui* pillugit oqaluttuartut tusarnaalerpaat. 13 Oqaloreermata Jaaku akivoq: “Qatanngutit angutit, tusaasinga. 14 Simmiuup sukumiisumik oqaluttuuteq­qammerpaatigut Guutip allamiut ilaat aterminik ateqaateqartussat innuttarilerumallugit qanoq aatsaavissuaq akuerigai. 15 Tamannalu pruffiitit oqaasiinut naapertuuppoq: 16 ‘Tamatuma kingorna utissaanga Daavillu illua* isasimasoq qarmaqqillugu, illukua sanaqqillugulu iluarsar­tuutissavara 17 inuit kingulerus­simasut inuiaqatigiinnit tamaneersut atinnik ateqaateqartut ilagalugit pimoorus­sillutik uanga Jehova ujarnias­sammannga. Uanga Jehova taama oqarpunga, iliuutsikka 18 itsarli ilisimalersippakka.’ 19 Taamaattumik isumaqarpunga* allamiut Guutimut saattut akornuser­neqassan­ngitsut, 20 kisianni allaffigis­sagigut guutilianut pilliutit,* atoqatigiinnikkut eqqunngitsuliorneq,* uumasut qimitat* aallu itigarteq­qullugit. 21 Itsarli Moorsisimit allakkat ullormi qasuersaarfimmi synagogini atuffas­sissutigineqar­taramik illoqarfinni tamani oqaluus­sissutigineqartarput.”

22 Taava apustilit, utoqqaanertat ilagiin­niittullu tamarmik aalajangerput ilatik toqqakkatik Paulusi Barnabalu ilagalugit Antiokiamut aallassasut. Juudarsi Barsabamik taaneqartartoq aamma Siilarsi, angutit qatanngutinik siulersuisut ilaat, aallartippaat. 23 Ima allassimasunik allakkisar­tippaat:

“Apustilinit utoqqaaner­tanillu, qatanngutissinnit angutinit Antiokiami, Syriami Kiliikiamilu qatanngutinut allamiunut: Asasagut qatanngutit! 24 Tusaratsigu ilatta uagutsinnit ilitsersor­neqanngik­kaluarlutik ornillusi oqaatsiminnik ernumalersillusilu qulalersis­simagaasi 25 tamatta isumaqatigiilluta aalajangerpugut angutit toqqakkagut asasatsinnut Barnabamut Paulusimullu ilagitillugit ilissinnut aallartin­niarlugit, 26 taakkua* Naalakkatta Jiisusip Kristusip atia pillugu inuunertik navianar­torsior­tissimavaat. 27 Taamaattumik Juudarsi Siilarsilu tamakku pillugit oqaluttuar­niassammata aallartippagut. 28 Anersaammi illernartup sunniineratigut aalajangerpugut allanik nammagas­sikkumanasi pisariaqartut ukua saniatigut: 29 Guutilianut pilliutit, aak, uumasut qimitat* atoqatigiin­nikkullu eqqunngitsuliorneq* itigartit­tuarsigit. Tamakku qanillinaveersaar­tuarussigit ingerlal­luassaasi. Inuulluaritsi!”*

30 Angutit taakku aallartin­neqaramik Antiokiamut aterput ilinniar­titallu tamaasa katersor­teriarlugit allakkanik tunillugit. 31 Atuareeramikkit qiimmas­sarneqarnertik nuannaarutigaat. 32 Aamma Juudarsi Siilarsilu pruffiitiugamik oqalugiaqat­taarnikkut qatanngutinik qiimmas­saallutillu nakussatsitsipput. 33 Sivisujaamik tassaneereerlutik qatanngutinit angalal­luarnissamik kissaan­neqarlutik aallartitsisiminnut utertin­neqarput. 34*   —— 35 Paulusili Barnabalu Antiokiamiigin­narlutik ilinniar­titsipput qatannguterpassuillu ilagalugit Jehovap oqaasianik nutaarsiassat nuannersut pillugit oqaluus­sillutik.

36 Ullualuit qaangiummata Paulusi Barnabamut oqarpoq: “Illoqarfinni Jehovap oqaasianik oqaluus­siffigisatsinni tamani qatanngutit qanoq innersut paasiumallugu uterluta tikeraartigit.”* 37 Barnabap Johannesi, Makkorsimik taaneqartartoq, ilaassasoq aalajangiusimavaa. 38 Pamfyliamili sulinermi ikiuunnani qimammatik Paulusip ilaatik­kusunngilaa. 39 Taava assortuutileramik kamaallutik avissaarput. Barnabalu Makkorsi ilagalugu Cypernimut avalappoq. 40 Paulusili Siilarsi aallaqatiginiarlugu aalajangerpoq qatanngutillu Jehovamit ajunngisaangaarfigineqar­nissamik qinnutereermanni aallarluni. 41 Syria Kiliikialu aqqusaarlugit aallarpoq ilagiillu nakussatsillugit.

16 Taava Derbemut apuukkami Lystramut ingerlaqqippoq. Tassaniipporlu ilinniartitaq Timuutiusimik atilik. Taanna juutimik uppertumik anaanaqarpoq grækerimillu ataataqarluni, 2 aamma Lystrami Ikonionnimilu qatanngutinit ajunngitsumik tusaamaneqarpoq. 3 Juutit nunani immikkoortuni taakkunani najugaqartut tamarmik Timuutiusi grækerimik ataataqartoq nalunngimmassuk Paulusillu angalaqatigerusukkamiuk kipineqartippaa. 4 Illoqarfinnut pigaangamik Jerusalemmimi apustilit utoqqaanertallu aalajangersagaat maleruar­niassam­matigit qatanngutinut tunniut­tarpaat. 5 Ilagiillu ullut tamaasa uppernikkut nakussatsit­tarlutillu amerliartorput.

6 Anersaap illernartup Guutip oqaasianik Aasiami* oqaluus­seqqunngimmatik Frygia Galaatialu aqqusaarlugit angalapput. 7 Aamma Mysiamut ateramik Bityniamukar­niaraluarput, Jiisusilli anersaavata* nangartarpai. 8 Taava Mysia uiarlugu* Troassimut aterput. 9 Unnuakkullu Paulusip takorluuisitaanermini angutip Makedoniamiup ima kimigiiserfigigaani takuaa: “Makedoniamut ikaarlutit ikioriar­tortigut.” 10 Takorluuisitaanerata kinguninngua isummeratta Guutip Makedoniamiunut nutaarsiassanik nuannersunik oqaluus­seqqugaatigut Makedoniamukar­nialerpugut.

11 Taava Troassimiit avalakkatta ingerlaannaq Samutraakimukarpugut aqaguanilu Niaapulissimut ingerlaq­qilluta. 12 Tassanngalu Filippimut, Makedoniap immikkoortuisa ilaani illoqarfiit pingaar­nersaannut nunasiaasumut, ingerlaq­qippugut. Ullualunnilu illoqarfimmi tassaniippugut. 13 Ullormi qasuersaarfimmi illoqarfimmiit anigatta kuup eqqaanukarpugut qinusarfeqarsorigatsigu. Tassani issialluta arnat katersuus­simasut oqaloqatigilerpagut. 14 Arnarlu Lydiamik atilik Tyatiiramiu annoraaminernik tunguusanik tuniniaasartoq Guutimillu mianerinnittoq tusarnaarpoq. Paulusillu oqaasiinik upperin­neqqullugu Jehovap uummataa ammarpaa. 15 Lydiap illuminiittut imermut morsutsitaaqatigereerlugit kimigiiserfigaatigut: “Jehovamut aalajaas­sorigussinga uanga illunni inisimasuugitsi.” Ingerlaqatigeq­qullunilu kimigiiserfigaatigut.

16 Taamaalluta qinusarfim­mukartilluta kiffaq arnaq inuusuttoq siulittuisartumik anersaapilulik naapipparput. Taassuma siulittuisar­nermigut naalakkani aningaasarsior­tingaartarpai. 17 Ima suaartarluni malittuarpaatigut: “Angutit ukua Guutip Qutsinnerpaap inussiaataasa aniguisitaanermut aqqummik oqaluus­siffigaasi.” 18 Ullorpassuarni taamaaliorpoq. Naggataatigut Paulusip qatsukkamiuk anersaaq saariarlugu oqarfigaa: “Jiisusip Kristusip aqqani peqquakkit arnamit aneqqullutit.” Ingerlaannarlu anivoq.

19 Naalagaasa paasigamikku aningaasarsiorfigisin­naajunnaarlugu Paulusi Siilarsilu tigusareriarlugit uniakalaagin­narlugit silami tuniniaasarfimmi siulersor­taasunut pisippaat. 20 Atorfilittanut* sassartik­kamikkit oqarput: “Uku illoqarfimmi assut eqqissiviil­liortitsipput. Juutiupput, 21 aamma ileqqunik uagutsinnut Romamiunut inerteq­qutaasunik ilinniar­titsipput.” 22 Inuppassuillu kamallutik akerartulerpaat, atisaallu nutsullugit piiarneqareermata anaaler­neqarnissaat atorfilittat peqqussutigaat. 23 Arlaleriarlugit anaalereerlugit soqqusaaqalutik parnaarus­saatippaat paarsisorlu peqqullugu isumannaatsumik paareqqullugit. 24 Paarsisup taama peqquneqarami soqqusaaqaluni ineeqqamut ilorlerpaamut piseriarlugit isigaat qisummut kiggitsivimmut aalajangerpai.

25 Unnuap-qeqqata missaani Paulusi Siilarsilu qinupput erinarsorlutillu Guuti unnersiutigalugu, parnaarussallu tusarnaarput. 26 Tassanngaannaq nuna sajorujus­sualermat parnaarussiviup toqqavia sajulerpoq. Aamma matut tamarmik ammariataarput kikkullu tamarmik kalunnernik qilersorsimajun­naarlutik. 27 Paarsisup iterluni parnaarussiviup matui ammasut takugamigit parnaarussat qimaasimasoralugit imminut toqunniarluni panani amuaa. 28 Paulusili nipituumik suaarpoq: “Imminut ajortumeeqinak, tamattami maaniippugut!” 29 Nanerussanik tuneqqoriarluni ineeqqamut isipallakkami sajulluni aqullaagin­narluni Paulusi Siilarsilu seeqqum­merfigai. 30 Anniseriarlugit aperai: “Annaanneqarumallunga qanoq iliussaanga?” 31 Akipput: “Naalagaq Jiisusi upperigukku illit illunniittullu annaanneqassaasi.” 32 Taava taanna illuaniittullu tamaasa Jehovap oqaasianik oqaluus­siffigaat. 33 Suli unnuaasoq ingerlaqatigai ikiilu salillugit. Taava taanna illuaniittullu tamarmik ingerlaannaq imermut morsutsin­neqarput. 34 Illuminut iserteriarlugit nerisas­saannik sassaal­liuteqarfigai, aamma illuminiittullu tamarmiullutik Guutimut uppertun­ngornertik nuannaarutigingaarpaat.

35 Qaammarmat atorfilittat nakkutil­liisuutitatik ima oqariar­tortippaat: “Angutit taakku iperagaatikkit.” 36 Paarsisup Paulusi nalunaarfigaa: “Atorfilittat iperagaateq­qullusi oqariar­tortitsimmata anisinnaavusi. Angalal­luarisilu.” 37 Paulusilli oqarfigai: “Romamiuugaluartugut eqqartuuteq­qaarnata kikkut tamaasa isigitillugit iperartor­teriarluta soqqusaaqalutik parnaarus­saatippaatigut. Maanna isertorlutik anisinnialerpaatigut? Qanoq-aamma! Namminneq aggerniarlik anisillutalu.” 38 Atorfilittat nakkutil­liisuutitanit taama nalunaarfigineqaramik angutit taakku Romamiuusut paasillugu annilaarput. 39 Taamaattumik orneriarlugit utoqqatserfigaat annisereeramikkillu illoqarfimmiit aallaqqullugit. 40 Parnaarus­sivimmiilli anigamik Lydiap angerlarsimaf­fianukarput qatanngutillu qiimmas­sarlugit. Taamaalioreeramik aallaqqipput.

17 Maanna Amfipulissi Apuluunialu aqqusaarlugit angalagamik Tessaluunikamut pipput, tassanilu juutit synagogeqarput. 2 Paulusi pisarnermisut synagogimut iserpoq ullunilu qasuersaarfinni tulleriinni pingasuni Allakkat Illernartut atorlugit tunngavilersuif­figisarlugit. 3 Allakkat Illernartut atorlugit nassuiarlugulu uppernarsartarpaa Kristusi naalliut­tariaqarlunilu toqusunit makititaasariaqartoq ima oqarluni: “Jiisusi ilissinnut oqaluus­sissutigisara Kristusiuvoq.” 4 Tamatuma kingunerisaanik ilaat uppertun­ngorlutillu Paulusimut Siilarsimullu ilanngupput. Grækererpassuit Guutimik mianerinnittut arnallu akimasut arlallit aamma taamaaliorput.

5 Juutilli sinngaleramik angutinik ajortunik silami tuniniaasarfimmi tarfiin­nartunik katersor­titseriarlutik illoqarfimmi pikitsitsilerput. Paulusi Siilarsilu pikitsitsisunut anisinniarsariniarlugit Jaasornip illua saassuppaat. 6 Naninngin­namikkit Jaasorni qatanngutillu ilaat uniakalaagin­narlugit illoqarfiup siulersor­taannukaappaat suaartarlutillu: “Aamma uku sumi tamani perullulior­titsipput, 7 Jaasornillu tikeraar­timisut tikilluaqquai. Angutit uku tamarmik oqartaramik alla, tassa Jiisusi, kunngiusoq kaasarip aalajangersagaanik akerlilersuipput.” 8 Inuppassuit illoqarfiullu siulersortaasa tamanna tusaramikku ernumatsapput. 9 Jaasornili allallu iperagaanissamut naammattumik akiliimmata* iperagaatippaat.

10 Unnuaq taanna Paulusi Siilarsilu qatanngutinit Beruuamut aallartin­neqarput. Tassunga pigamik juutit synagogiannut iserput. 11 Beruuamiut Guutip oqaasia kajumingaarlutik upperileramikku aamma tusakkatik ilumoornersut paasiniarlugu ullut tamaasa Allakkat Illernartut misissoq­qissaar­taramikkit Tessaluunikamiunit ilinniarusun­nerupput. 12 Taamaattumik amerlasuut uppertun­ngorput, taamatuttaaq grækerit arnat arlallit angutillu ilaat ataqqisaasut uppertun­ngorput. 13 Juutilli Tessaluunikamiut tusaramikku Guutip oqaasia Beruuami Paulusimit oqaluus­sissutigineqartoq takkupput inuppassuillu pikitsitseq­qullugit kamassaarlugit. 14 Taava qatanngutit Paulusi sinerissamut aallartipal­lappaat, Siilarsili Timuutiusilu tassaniiginnarput. 15 Paulusilli angalaqataasa Atheni tikivillugu angalaqatigaat. Taava Paulusimit oqarfigineqar­nermissut uterlutik Siilarsi Timuutiusilu piaarnerpaamik Paulusimukaqquaat.

16 Paulusip taakku Athenimi utaqqitillugit illoqarfiup guutilianik ulikkaarnera takullugu narrutsaatigaa. 17 Taamaattumik juutit Guutimillu mianerinnittut allat synagogini silamilu tuniniaasarfim­miittut ullut tamaasa tunngavilersuif­figisalerpai. 18 Epikoriiarilli stoikerillu isumaliutersortartut ilaasa assortulerpaat, ilaallu oqarput: “Makkuluin­nartukasik qanoruna oqarniartoq?” Allat oqarput: “Guutit takornartat pillugit oqaluus­sigunarpoq.” Jiisusi toqusunillu makititsineq pillugit nutaarsiassanik nuannersunik oqaluussimmat taama oqarput. 19 Taava tigoriarlugu Areopagus­siliaappaat imalu oqarlutik: “Sunaana ilinniar­titsissut nutaaq eqqartorit? 20 Tassami tusarsiman­ngisaan­nakkagut eqqartukkatit qanoq isumaqartut paaserusupparput.” 21 Athenimiut takornartallu tassaniittut* tamarmik sunngiffimmi nutaarsiassat pillugit oqaluttuarneq tusarnaarnerlu kisiisa sammisarpaat. 22 Maanna Paulusi Areopagussip qeqqanut sassarpoq oqarlunilu:

“Athenimiuususi, allanit sutigut tamatigut guutinik mianerin­ninnerorpasittusi* takusin­naavara. 23 Assersuutigalugu pisutsillunga guutisiorfigisasi maluginiaq­qissaarakkit takuara pilliivik ima allannilik: ‘Guutimut ilisimaneqan­ngitsumut.’ Taamaattumik ilisarisimanagu guutisiorfigisarsi pillugu oqaluus­siffigaassi. 24 Guuti avataarsuanik tassaniit­tunillu tamanik pinngor­titsisoq, qilaap nunarsuullu Naalagaat, guutisiorfinni inunnit sananeqartuni najugaqanngilaq. 25 Aamma inuit tamaasa inuunermik, anersaar­tornermik tamanillu tunigamigit inunnit kiffartuun­neqarnissani pisariaqar­tinngilaa. 26 Aamma inummit ataatsimit inuiaqatigiit tamaasa pilersil­lugillu nunarsuarmi tamarmi najugassippai. Aamma piffissarititaasut inuillu najugaqarfissaasa killeqarfii aalajangersarpai. 27 Guuti taamaaliorpoq satsillutik ujarnias­sammanni nassaarivin­niassam­mannilu. Guutimmi tamatta immikkut ungasin­ngilaatigut. 28 Taannami pissutigalugu inuullutalu aalallutalu maaniippugut, allaat taallior­tortassi ilaat oqarput: ‘Uaguttaarmi taassuma qitornaraatigut.’*

29 Taamaattumik Guutimut qitornaagatta eqqarsas­sanngilagut Guuti kuultitut, sølvitut ujaqqatul­luunniit ittoq, qiperukkatut inunnit eqqumiitsuliatut ilusilersuk­katullu ittoq. 30 Ilisimasakinneq taamaattoq Guutip siusinnerusukkut isiginngitsuusaarsimavaa, maannali inuit sumiikkaluar­tulluunniit tamaasa peqqissimisariaqar­nerannik ilisimatippai. 31 Aalajangersarsimavaami ulloq inuit nunarsuarmiittut tamarmik angummit toqqakkaminit naapertuil­luartumik eqqartuun­neqarfissaat. Ullullu tamatuma nalliuk­kumaarnera taassuma toqusunit makitin­neratigut uppernarsarpaa.”

32 Ilaasa toqusunik makititsiffissaq tusaramikku illaruaatigilerpaat, allalli oqarput: “Ulloq alla oqaluttuuteq­qissinnaavatsigut.” 33 Taava Paulusip qimappai, 34 angutilli ilaat taassumunnga ilaliupput uppertun­ngorlutillu. Taakkua ilagaat Dioniisiusi, eqqartuus­sivimmi Areopagussimi eqqartuus­sisuusoq, arnarlu Damarissimik atilik allallu.

18 Tamatuma kingorna Athenimiit aallarpoq Korintimullu pilluni. 2 Juutit tamarmik Romamik qimatsinis­saannik Claudiusip peqqusinerata kingorna juuteq Akviilamik atilik Pontusimi inunngortoq nuliani Priskiila ilagalugu Itaaliamiit tikeqqammersoq naapippaa. Taava ornippai 3 taakkunatullu tupilior­tuugami najugaqarfigalugillu suleqatigalugit. 4 Ulluni qasuersaarfinni tamani synagogimi oqalugiartarpoq* juutillu grækerillu qularun­naarsit­tarlugit.

5 Siilarsi Timuutiusilu Makedoniamiit tikimmata Paulusip piffissani tamaat Guutip oqaasianik oqaluus­sinermut atortalerpaa juutillu Jiisusip Kristusiuneranik qularun­naarsin­niartarlugit. 6 Akerlilersor­tuarmannili illaruaatigiuarmannilu atisani issuttorpai oqarfigalugillu: “Toqugussi nammineq pisuussaasi.* Uanga pisuunngilanga.* Maannamiit allamiut ornittalis­savakka.” 7 Taava tassannga* anivoq angutillu Guutimik mianerinnittup Tiitiusi Justusip illuanut iserluni. Taassuma illua synagogimut atavoq. 8 Krispusili, synagogip pisortaa, illuminiittut tamaasa ilagalugit Naalakkamut uppertun­ngorpoq. Korintimiorpassuillu tusartut uppertun­ngorput imermullu morsutsitaallutik. 9 Unnuakkullu Naalakkap Paulusi takorluuisillugu oqarfigaa: “Ersinak oqaluus­siuarit, aamma nipangis­sanngilatit. 10 Najorakkit kialuunniit saassunnallu aqqunas­sanngilaatit. Illoqarfimmimi maani uannut uppertun­ngortussat amerlapput.” 11 Taava Guutip oqaasia ilinniar­titsissutiginiarlugu ukioq ataaseq affarlu tassaniippoq.

12 Gaaliu Akaarjami Romamiut kaasareqarfiannut sinniisuutillugu* juutit ataatsimoorlutik Paulusi saassuppaat, eqqartuus­sivimmullu sassartik­kamikku 13 oqarput: “Angutip uuma inuit inatsisinut akerliusumik guutisior­nissaannik ilinniartippai.” 14 Paulusili oqaaseqaleruttortoq Gaaliu juutinut oqarpoq: “Juutinaa, unioqqutitsisoqarsimappat sualuttumil­luunniit pinerlut­tuliortoqarsimappat akornusernasi tusarnaar­nissassinnut pissutis­saqassagaluarpunga. 15 Kisianni oqaatsit, atit namminerluunniit inatsisisi saqitsaas­sutigigussigit taava nammineq tamanna aaqqissavarsi. Tamakku pillugit eqqartuus­sisuunian­ngilanga.” 16 Taamaalisorlu eqqartuus­sivimmiit qimagutitippai. 17 Taava tamarmik Sostiinisi, synagogip pisortaa, tigusareriarlugu eqqartuussiviup saavani unatalerpaat. Gaaliuli tamakkununnga akuliuk­kusunngil­luinnarpoq.

18 Paulusilli ullorpaalunni tassaneereerluni qatanngutit inuulluaqquai Priskiilalu Akviilalu ilagalugit Syriamut avalalluni. Guutimullu neriorsuigami Kenkriiami nutsani naatsun­ngorlugit kipitippai. 19 Efesossimut tikikkamik Paulusip ilani qimallugit synagogimut iserpoq juutillu tunngavilersuif­figalugit. 20 Sivisunerusumik najoqqullutik kimigiiseraluartut itigartippai 21 inuulluaq­qoriarlugillu oqarfigalugit: “Jehovap kissaatigippagu ilissinnut uterumaarpunga.” Efesossimiillu avalakkami 22 Cesariiamut tikippoq. Majuaramilu* ilagiit ilasseriarlugit Antiokiamut aterpoq.

23 Tassaniil­latsiareerluni aallarami Galaatiami Frygiamilu sumiiffiit assigiin­ngitsut tikeraartarpai ilinniar­titallu tamaasa nakussatsit­tarlugit.

24 Maanna juuteq Apulusimik atilik Alexandriami inunngortoq Efesossimut tikippoq. Taassuma oqallorissup Allakkat Illernartut ilisimal­luarpai. 25 Angut taanna Jehovap aqqutigeq­qusaanik ilinniar­tinneqarsimavoq,* anersaamillu illernartumit sunnerneqangaarluni* Jiisusi pillugu eqqortumik oqalullunilu ilinniar­titsisarpoq. Imermulli morsutsitaaneq Johannesip oqaluus­sissutigisaa taamaallaat ilisimavaa. 26 Sapiilluni synagogimi oqaluttoq Priskiilap Akviilallu tusaramikku ilaliuppaat Guutillu aqqutigeq­qusaanik eqqornerusumik nassuiaallugu. 27 Akaarjamut ikaarusummat qatanngutit ilinniartitat allaffigaat kajumis­saarlugillu tikilluaq­qoqqullugu. Akaarjamut tikikkami Guutip ajunngisaangaar­neratigut uppertun­ngorsimasunut iluaqutaangaalerpoq. 28 Tassami juutit kukkunerat kikkut tamaasa tusaatillugit aalajangersimalluni uppernarsaq­qissaartarpaa Allakkallu Illernartut atorlugit Jiisusip Kristusiuneranik paasitit­tarlugit.

19 Apulusi Korintimiitillugu Paulusi nunap timaatigoorluni Efesossimut aterpoq. Tassanilu ilinniartitat ilaat naapikkamigit 2 aperai: “Uppertun­ngorassi anersaamik illernartumik pivisi?” Akivaat: “Illernartumik anersaaqartoq aatsaat tusarparput.” 3 Taava aperai: “Suna tunngavigalugu imermut morsutsitaavisi?” Akipput: “Johannesip imermut morsutsitsisartup ilinniar­titsissutaa.” 4 Paulusi oqarpoq: “Johannesi peqqissiminermut takussutis­saasumik imermut morsutsitsisarpoq, juutillu oqarfigisarpai kingunermigut tikiuttussaq, tassa Jiisusi, uppereq­qullugu.” 5 Tamanna tusaramikku Naalakkap Jiisusip aqqani imermut morsutsitaapput. 6 Paulusillu assamminik attormagit anersaap illernartup qulangerpai, taava allamiutut oqalulerlutillu siulittuilerput.* 7 Angutit katillugit aqqaneq-marluupput.

8 Qaammatini pingasuni synagogimi sapiilluni Guutip kunngeqarfia pillugu oqaluus­sisarlunilu oqalugiar­tarlunilu qularun­naarnartumik tunngavilersuisarpoq. 9 Ilaalli kikkut tamaasa tusaatillugit Aqqut narrunarsarlugu uteriillutik upperuman­ngimmata qimariarlugit ilinniartitat ilagalugit ullut tamaasa Tyraanusip ilinniarfiata inersuani oqalugiartarpoq. 10 Ukiuni marlunni taamaaliortarmat Aasiamiut* tamarmik, juutit grækerillu, Naalakkap oqaasia tusarpaat.

11 Paulusilu aqqutigalugu Guuti imaannaan­ngitsunik tupinnar­tuliortarmat 12 allaat annoraamerngit saaliaqutillu atortarsimasai napparsimasunukaan­neqartarput, taakkulu ajorunnaarlutillu anersaapiloqarun­naartarput. 13 Juutilli angalallutik anersaapilunnik anisitsisartut ilaasa Jiisusip aqqa atorlugu anersaat ajortut aniseriaraluarpaat. Ima oqartarput: “Jiisusi Paulusip oqaluus­sissutigisaa tunngavigalugu peqquassi aneqqullusi.” 14 Juutip palasip nuimasup Siivamik atillip erneri arfineq-marluk taamaaliortut ilagaat. 15 Anersaalli ajortup oqarfigai: “Jiisusi ilisarisimallugulu Paulusi nalunngilara, ilissili kikkuugassi?” 16 Taamaalisorlu angutip ajortumik anersaallip ataasiak­kaarlugit saassuk­kamigit artorsartippai ajugaaf­figalugillu, tamarmillu atisaqaratik aqqunar­titersimal­lutillu illumit tassannga qimaapput. 17 Efesossimiut tamarmik, juutit grækerillu, tamanna ilisimalerpaat, tamarmillu mianerin­nilerput Naalakkallu Jiisusip aqqanik ataqqin­ninnerulerlutik. 18 Uppertun­ngorsimasullu ilarpassui takkuttarput ajortuliatillu kikkut tamaasa tusaatillugit nassuerutigisarlugit. 19 Anersaarsior­tarsimasut amerlasuut atuagaatitik katersoriarlugit kikkut tamaasa isigitillugit ikuallappaat. Naatsorsoramikkillu atuakkat aningaasanik sølvinik 50.000-nik naleqartut paasivaat. 20 Jehovap pissaanera pissutigalugu oqaasia siammariar­tortuarlunilu sunniuteqar­nerujar­tortuarpoq.

21 Taama pisoqareermat Paulusi aalajangerpoq Makedonia Akaarjalu aqqusaarlugit Jerusalem­miliarniarluni. Ima oqarpoq: “Tassunngareeruma aamma Romamukar­tariaqarpunga.” 22 Taava ikiortimi ilaat marluk, Timuutiusi Erastusilu, Makedoniamut aallartippai namminerli Aasiamiigin­narallarluni.

23 Tamatuma nalaani Aqqut pillugu assut eqqissiviil­liortoqalerpoq. 24 Angutimmi Demetriusimik atillip, sølvinik saffiuup guutisiorfimmik Artemissimut pigititamik ilaarsilluni guutisiorfeeraliortartup, sulisut aningaasarpas­suarnik iluanaarutis­sittarpai. 25 Taakku allallu tamakkuninnga suliaqartartut katersor­teriarlugit oqarfigai: “Angutit, nalunngilarsi tamakkuninnga nioqquteqarnerput pissutigalugu pigissaartugut. 26 Maanna takullugulu tusarparsi Paulusip inuppassuit, Efesossimiin­naanngitsoq Aasiamili tamangajammi, guutiliat guutiviun­nginnerannik qularun­naarsikkai. 27 Tamakkuninnga nioqqutis­siortarnerput ajortumik tusaamaneqaliin­narnani aamma guutimik arnamik pissaasumik Artemissimik guutisiorfik suunngitsutut isigineqalersinnaavoq, aamma Aasiami nunarsuarmilu tamarmi guutisiorfigineqartoq taanna unnersiutigineqarun­naaratarsinnaavoq.” 28 Angutit tamanna tusarlugu kamangaalerput imalu suaartalerlutik: “Efesossimiut Artemissiat pissaavoq!”

29 Illoqarfimmiut tamarmik paatsiveerupput Paulusillu angalaqatai Makedoniamiut, Gaajusi Aristarkusilu, uniakalaagin­narlugit isiginnaar­titsisarfim­mukaallugit. 30 Paulusip iserfiginiaraluarpai, ilinniar­titalli nangartarpaat. 31 Allaat nalliut­torsiornernik unammisitsinernillu aaqqissuus­sisartut ilaasa Paulusi inussiar­nisaarfigalugu oqariar­tortitsivigaat isiginnaar­titsisarfimmut iseqqun­ngilluin­narlugu. 32 Katersorsimasut paatsiveqan­nginnamik amerlanerillu katersuun­nerminnut pissutaasoq nalugamikku assigiin­ngitsunik suaartaapput. 33 Alexanderi juutinit ajanneqarluni inuppas­suarnut sassartin­neqarami pisumik nassuiaan­niarlugit assamminik usserarpoq. 34 Juutiusorli paasigamikku tamarmik ataatsikkut akunnerni marlungajanni suaartaapput: “Efesossimiut Artemissiat pissaavoq!”

35 Illoqarfimmi oqartus­saassuseqar­nerpaap kiisami inuppassuit eqqissisippai oqarlunilu: “Efesossimiuususi, tamanit naluneqanngilaq Artemissimik pissaasumik guutisiorfimmik guutiliamillu qilammit nakkartumik Efesossimiut paarsisuusut. 36 Tamanna assortugas­saanngimmat eqqissisimagitsi isumaal­liorlusilu iliuuseqarasi. 37 Angutimmi uku guutisiorfimmik ujajaasuun­ngitsut guutitsinnillu arnamik mitaatil­liisuun­ngitsut maanngaappasi. 38 Taamaattumik Demetriusi suleqatinilu unnerluus­sutissaqarunik eqqartuus­sisunut Romamiul­luunniit kaasareqarfiata sinniisuinut* suliassan­ngortitsisin­naapput. Taakku eqqartuus­sivimmi imminnut unnerluutiginiarlik. 39 Allanik unioqqutitsisimasorigussigit inatsisit naapertorlugit illoqarfimmiut katersuuppata eqqartuun­neqassapput. 40 Maannami eqqissiviil­liorneq inatsisitigut tunngavis­saqanngimmat ullumi pisut pillugit pikitsitsisutut unnerluutigineqaratarsin­naavugut.” 41 Taama oqareerluni katersorsimasut qimagutitippai.

20 Pikitsitsisut eqqissereermata Paulusip ilinniartitat aggersarpai qiimmas­sarlugillu inuulluaq­qoreeramigit Makedoniamut aallarluni. 2 Nunat immikkoortui taakku angallavigereerlugit taakkunanilu najugallit qiimmas­sangaareerlugit Grækenlandimut tikippoq. 3 Qaammatini pingasuni tassaniippoq, Syriamulli umiarsuarluni aallalerluni juutit toqunniaraanni tusaramiuk Makedoniak­koorluni uterniarluni aalajangerpoq. 4 Angalaqatigai Beruuamiu Pyrusip ernera Sopatrossi, Tessaluunikamiut Aristarkusi Sekundusilu, Derbemiu Gaajusi, Timuutiusi kiisalu Aasiamiut Tykikorsi Trufiimusilu. 5 Taakku siuarlutik Troassimut utaqqiar­torpaatigut. 6 Uagulli ullut iffiamik-qaqortumik* seernarsaateqan­ngitsumik neriffiusartut kingorna Filippimit avalappugut, ullullu tallimat qaangiummata Troassimut tikikkatta ulluni arfineq-marlunni tassaniippugut.

7 Sapaatip-akunnerata ulluisa siullianni nereqatigiin­niarluta katersuun­nitsinni Paulusip aqagumut aallartus­saagami oqalugiarfigilerpai. Oqalugiarneralu sivisungaarmat kiisa unnuap-qeqqaap­paatigut. 8 Inimi qullermi katersuuf­figisatsinni arlalinnik qulleqarpoq. 9 Paulusi oqalugiar­tuarmat angut inuusuttoq Eutykorsimik atilik igalaap saavani issialluni itisuumik sinilerami init quleriit pingajuannit nakkarpoq toqullunilu. 10 Paulusilli ammukariarluni qulangeramiuk eqeriarlugu oqarpoq: “Eqqissillusi, uumavormi.” 11 Taava majuarpoq nerilerlunilu. Sivisulaamik, qaammar­nissaata tungaanut, oqaloqatigeriarlugit aallarpoq. 12 Taava tuppallingaarlutik nukappiaraq uummaqqis­simasoq ingerlaqatigaat.

13 Maanna umiarsuarmut ikeriarluta Aasorsimut avalappugut, Paulusilli oqarfigaatigut nammineq pisuinnar­niarami taqqavani ikiumaarluni. 14 Aasorsimi naapimmatigut Mityliinimut avalaqatigaarput. 15 Aqaguanilu tassannga avalakkatta Kiiorsimut tikippugut. Ullullu aappassaanni Saamorsimiil­latsiarpugut aqaguanilu Miletimut tikilluta. 16 Paulusi ajornan­ngippat ullormi piinsip nallius­sineqarnerani Jerusalem­mimiikkusukkami Aasia piffissaajaatiginagu Efesossi qaangiin­nassagipput aalajangerpoq.

17 Miletimiilli Efesossimut aallartitsivoq ilagiit utoqqaanertaat aggersaq­qullugit. 18 Apuummata oqarfigai: “Nalunngilarsi Aasiamut peqqaaramali akorngassinni qanoq pissuseqartunga, 19 maniguutingaarlunga juutillu toqunniarmannga qullilisarlunga naalliul­lungalu Naalagaq inussiatut kiffartuukkiga. 20 Aamma nalunngilarsi iluaqutaasunik sunilluunniit oqaluttuun­nissarsi tunuarsimaarfigisiman­ngikkiga. Kikkut tamaasa tusaatillugit aamma illumiit illumut oqaluus­sinikkut ilinniar­tittarpassi. 21 Juutit grækerillu peqqissiminis­saannik, Guutimut kiffartor­nissaannik Naalakkatsinnullu Jiisusimut uppernis­saannik nassuiaateq­qissaarpakka. 22 Jerusalemmimi qanoq pineqar­nissara nalugaluarlugu anersaamit pinngitsaalineqarlunga maanna Jerusalem­mimukalerpunga. 23 Nalunngilarali anersaap illernartup parnaarus­saanissannik annikil­liortitaanis­sannillu illoqarfinni tikitanni tamani ilisimatit­taraanga. 24 Inuunerali pingaarutilittut* isiginngilara, naammas­serusuin­narpakkali arpannera Naalakkallu Jiisusip uannut suliassiissutaa, tassa Guutip ajunngisaangaar­neranik nutaarsiassat nuannersut pillugit nassuiaaq­qissaaq­qusinera.

25 Aamma Kunngeqarfik tamassinnut oqaluus­sissutigaara, maannali takoqqin­ngisaan­nassavassinga. 26 Taamaattumik ullumi aggersarpassi ilisimanias­sagassiuk kialuunniit toquneranut akisussaan­ngitsunga, 27 Guutimmi aalajangiussaanik tamanik* oqaluttuun­nissarsi tunuarsimaarfigin­ngilara. 28 Anersaap illernartup Guutip savaataanik, tassa ilagiivinik Ernermi aavanik pisiaanik, paarsisooq­qullusi nakkutil­liisunngor­timmasi immissinnut nakkutigeq­qissaarlusilu savat tamaasa nakkutigeq­qissaassavasi. 29 Nalunngilara qimagunnerma kingorna amaqqut naqisimannittut akorngassinnut piumaartut savanillu nallittuis­sanngitsut. 30 Aamma ilinniartitat malinnaatik­kumallugit angutinik ilumoortumik killormut saatitsisunik akorngassinnit saqqummersoqarumaarpoq.

31 Taamaattumik eqqumajuaritsi eqqaamallugulu ukiuni pingasuni unnuakkut ullukkullu qullilisarlunga tamassi immikkut ilitsersor­tuarassi. 32 Maannalu nalunngilara Guutip ajunngisaangaar­neranillu tusarliussap illersus­sagaasi, tusarliussallu tamatuma ineriar­tortillusilu kingornus­sassanik illernartunut tamanut tunniun­neqartussanik tunissavaasi. 33 Kimulluunniit piumasaqarsiman­ngilanga sølvimik, kuultimik atisanil­luunniit tuneqqullunga. 34 Nalunngilarsi nammineq assakka atorlugit ilagisakkalu pisariaqar­titatsinnik pilersuisimasunga. 35 Taamatut tamaviaarlunga sulinikkut sutigut tamatigut takutis­simavara sanngiitsut ikiortariaqarlugillu Jiisusip oqaasii uku eqqaamasariaqarisi: ‘Tunisineq tigusinermit pilluar­narneruvoq.’”

36 Taama oqareerluni tamaasa seeqqum­meqatigeriarlugit qinulerpoq. 37 Tamarmik qiangaalerput Paulusilu eqeriarlugu kunillugu, 38 oqarmammi takoqqis­sanngikkitsik aliasungaalerput. Taava umiarsuarmut aterfiorpaat.

21 Qimakkusun­ngikkaluaqalugit avalakkatta ingerlaannaq Kossimukarpugut, aqaguanilu Rhodorsimut tassanngalu Pataaramut. 2 Umiarsuaq Fønikialiartussaq nanigatsigu ikeriarluta avalappugut. 3 Qeqertaq Cyperni takusin­naaleratsigu saamiatungeralugu avaqqupparput, Syriamullu aallaratta Tyrusimut umiarsuup usingiar­neqarfissaanut tulappugut. 4 Ilinniartitat ujareerlugit nanigatsigit ulluni arfineq-marlunni najorpagut. Anersaamilli siulersor­neqarlutik Paulusi oqarfigisaqat­taarpaat Jerusalemmimut tummassan­ngitsorluunniit. 5 Aallariar­torfissarput nallermat ingerlavugut, tamarmillu – aamma arnat meeqqallu – illoqarfiup silataanut pinissatta tungaanut ingiaqatigaatigut. Sissamilu seeqqum­meriarluta qinuvugut 6 immitsinnullu inuulluaq­qulluta. Taava umiarsuarmut ikigatta angerlarput.

7 Tyrusimiit avalakkatta Ptolemiiusimut tikippugut qatanngutillu ilassiniarlugit ulloq ataaseq najorlugit. 8 Aqaguani ingerlaq­qikkatta Cesariiamut pivugut. Fiilippillu iivangkiiliulersaartup,* angutinut arfineq-marlunnut ilaasup, illuanut iseratta najugaqarfigaarput. 9 Taanna ueqanngitsunik* siulittuisar­tunillu* sisamanik paneqarpoq. 10 Ullorpaalunnili tassaneereerluta pruffiiti Agabussimik atilik Judiiamit aterpoq. 11 Ornikkamisigullu Paulusip qiterutaa tigoriarlugu isikkani assanilu qilerpai oqarlunilu: “Anersaaq illernartoq ima oqarpoq: ‘Qiterummik matuminnga piginnittoq Jerusalemmimi juutinit taama qilersor­neqarlunilu allamiunut pisinneqassaaq.’” 12 Tamanna tusaratsigu uagut tassaniittullu Jerusalemmimut majuaqqunagu kimigiiserfigilerparput. 13 Taava Paulusi akivoq: “Sooq qiallusilu nalornilersin­niarpisinga? Qularis­sanngilarsi Naalakkap Jiisusip aqqa pillugu Jerusalemmimi qilersor­neqarnissamut piareersimaan­narnanga aamma toqunissamut piareersimasunga.” 14 Pisassaan­ngimmat nangartarun­naarparput* oqarlutalu: “Jehovap piumasaa pili.”

15 Tamatuma kingorna aallarnissamut piareersariarluta Jerusalemmimut aallarpugut. 16 Cesariiami ilinniartitat ilaasa aallaqatigaatigut inisimasuuf­fissatsinnullu Mnasonimut Cypernimiumut, ilinniartitat siulliit ilaannut, pissulluta. 17 Jerusalemmimut pigatta qatanngutit nuannaarlutik tikilluaq­quaatigut. 18 Aqaguani Paulusip Jaakukkunnut iseqatigaatigut, utoqqaanertallu tamarmik najuupput. 19 Paulusillu ilasseriarlugit allamiut akornganni kiffartor­nermini Guutip iliuuserisimasaanik oqaluttuuteq­qissaarpai.

20 Tamanna tusaramikku Guuti unnersiutigilerpaat Paulusili oqarfigalugu: “Qatanngut, nalunngilat juutit akornganni tuusintilip­passuit uppertun­ngorsimasut tamarmillu Moorsisip inatsisaanik aalajangiusimannittut. 21 Tusaamavaalli juutit allamiut akorngan­niittut oqarfigigakkit meeqqaminnik kipineqar­titsissan­ngitsut* ileqqunil­luunniit maleruaas­sanngitsut Moorsisip inatsisaanik tunussinissamik ilinniar­tikkitit. 22 Qanoq iliussaagut? Tikissimasutimmi paasissavaat. 23 Taamaattumik ima ilioqqullutit siunnersorpatsigit: Sisamanik anguteqarpoq Guutimut neriorsuisimasunik. 24 Taakku ilagalugit ileqqulersuutit malillugit minguersarit qapernias­sammatalu aningaasar­tuutaat akilerlugit. Taava tamarmik paasissavaat illit pillutit eqqartor­neqartut ilumuun­ngitsut, Moorsisilli inatsisai maleruarlugit inuusutit. 25 Uppertunut allamiunut tunngatillugu guutilianut pilliutinik, aammik, uumasunik qimitanik* atoqatigiin­nikkullu eqqunngitsuliornermik* itigartitsiuar­nissaannik aalajangiussarput allagan­ngorlugu nassiupparput.”

26 Taava aqaguani Paulusip angutit taakku ileqqulersuutit malillugit minguersaqatigai, aamma tamarmik immikkut pillutik pilliuteqar­toqarniassammat ullut minguersarfiusut qaqugu naanissaat guutisiorfimmut nalunaarutigiartorpaa.

27 Ullut arfineq-marluk naangajaler­neranni juutit Aasiamiut Paulusi guutisiorfim­miittoq takugamikku inuppassuit tamaasa kamassaariarlugit tigusaraat 28 imalu suaartarlutik: “Israalik­kuususi, ikiortigut! Angut aana inuiaqatitsinnut, inatsisitsinnut guutisiorfimmullu akerliusumik tamani tamanullu ilinniar­titsisartoq. Maannalu allaat grækerit guutisiorfimmut iseqatigai mannalu illernartoq mingutsillugu!” 29 Siusinnerusukkummi Paulusip Trufiimusi Efesossimiu illoqarfimmi ilagigaa takugamikku isummerput guutisiorfimmut iseqatigisimassagaa. 30 Illoqarfimmiut tamarmik perulluliorput, inuillu katersuutipal­lariarlutik Paulusi tigusaraat uniakalaagin­narlugulu guutisiorfimmit annillugu, ingerlaannarlu isaaffiit matuneqarput. 31 Toqunniarlugu unataleruttoraat sakkutuunut 1.000-nut naalakkap tusarpaa Jerusalemmimi tamarmi eqqissiviil­liortoqartoq. 32 Ingerlaannarlu sakkutuut sakkutuunullu 100-nut naalakkat ilagalugit arpalluni ornippai. Unataasut sakkutuunut 1.000-nut naalagaq sakkutuullu takugamikkit Paulusi unatarun­naarpaat.

33 Taava sakkutuunut 1.000-nut naalakkap orneriarlugu tigusaraa peqqusillunilu kalunnernik marlunnik qilersor­neqassasoq. Taava aperivoq kinaanersoq susimanersorlu. 34 Inuppassuilli assigiin­ngitsunik suaartaatilerput. Eqqissiviil­liorneq pissutigalugu paasisaqarsin­naannginnami sakkutuut ineqarfian­nukaanneqassasoq peqqussutigaa. 35 Paulusili majuartarfinnut pigami inuppassuit nakuusingaarmata sakkutuunit akiarneqar­tariaqarpoq. 36 Inuppassuimmi malillugu suaartarput: “Toqullugu!”

37 Sakkutuut ineqarfiannut isertin­neqangajalerluni Paulusip sakkutuunut 1.000-nut naalagaq aperaa: “Ilinnut oqaaseqalaarsin­naavunga?” Akivoq: “Grækerisut oqalussin­naagavit? 38 Egyptenimiuun­nginnavit ungasin­ngitsukkut pikitsitseq­quseriarlutit angutinik terlinganeerillutik toqutsisartunik 4.000-nik inoqajuitsumut siulersuisoq?” 39 Paulusi akivoq: “Juutiuvunga illoqarfimmi pingaarutilimmi Taarsusimi Kiliikiamiittumi innuttaasoq. Taamaattumik qinnuigaakkit inunnut oqaaseqar­nissara akuereq­qullugu.” 40 Akuerimmani Paulusip majuartarfinni nikorfalluni inuit assamminik usserarpai. Nipaarutivimmata hebræerisut oqarfigai:

22 “Qatanngutit angutit utoqqaanertallu, imminut illersuutiga tusaasiuk.” 2 Hebræerisut oqaluukkaatik tusaagamikku suli nipaannerulerput, Paulusilu nangippoq: 3 “Juutiuvunga Taarsusimi Kiliikiamiittumi inunngortoq, illoqarfimmili maani Gamaalialimit ilinniar­tinneqarlungalu Moorsisip inatsisaanik siuaasatsinnut tunniun­neqartunik maleruaaq­qissaar­nissamik ilitsersor­neqarpunga, aamma ilissi ullumi iliornissitut aallussil­luarlunga Guuti kiffartorfigaara. 4 Aqqummik atuaasut angutit arnallu malersorlugillu qilersoriarlugit parnaarus­sivinnut pisittarpakka ilaallu toqutaatillugit. 5 Tamanna palasiunerup utoqqaaner­taqatigiillu tamarmik uppernarsarsin­naavaat. Aamma qatanngutinut Damaskusimiittunut allakkisar­tippaannga, tassaniittullu kalunnernik qilersoriarlugit Jerusalemmimut pillagaatik­kiartor­niarlugit Damaskusiliarpunga.

6 Damaskusimulli apuutingajalerlunga ullup-qeqqata missaani tassanngaannaq qilammit qaamanermit sakkortuumit qinngor­neqarpunga. 7 Uppikkama nipip ima aperigaanga tusarpara: ‘Saulusi, Saulusi,* sooq malersorpinga?’ 8 Akivunga: ‘Naalagaq, kinaavit?’ Oqarfigaangalu: ‘Jiisusi Naazaratsimiu malersukkat.’ 9 Angutit ilagisama qaamaneq takugaluarlugu nipi uannut oqaluttoq tusaanngilaat. 10 Taava aperivunga: ‘Naalagaq, qanoq iliussaanga?’ Naalakkap oqarfigaanga: ‘Nikueriarlutit Damaskusimut iserit, tassanilu qanoq iliornissannik tamanik oqaluttuun­neqassaatit.’ 11 Qaamanerli inngianartoq pissutigalugu isigisaqarsin­naajunnaarama ilagisannit tasiorneqarlunga Damaskusimut pivunga.

12 Taava angutip Ananiamik atillip Guutimik mianerinnittup, Moorsisip inatsisaanik maleruaasup tassanilu juutinit tamanit ajunngitsumik tusaamaneqartup 13 ornippaanga. Eqqannut periarluni oqarfigaanga: ‘Saulusi, qatanngut, isigisaqaleq­qissinnaanngorit!’ Taamaalisorlu qummut qiviarpunga takullugulu. 14 Oqarpoq: ‘Siuaasatta Guutiata piumasaminik ilisiman­nilertussatut, naapertuil­luartuusumik takunnit­tussatut nipaanillu tusartussatut toqqarpaatit. 15 Taamaaliorpoq takusannik tusakkannillu tamanik inunnut tamanut Jiisusimik ilisiman­nittutut nassuiaas­sagavit. 16 Sooq piumaataarpit? Nikueriarlutit imermut morsutsitaagit ajortuliatillu taassuma atianik tatigin­ninnikkut* imermik piiarlugit.’

17 Jerusalem­mimulli utereerlunga guutisiorfimmi qinutillunga eqqanniittunik sianigisaarukkama 18 Naalagaq uannut oqartoq takuara: ‘Uanga pillunga ilisiman­nittutut nassuiaatitit upperiuman­ngimmatigit Jerusalemmimiit anipallagit.’ 19 Akivarali: ‘Naalagaq, nalunngilaat ilinnut uppertut parnaarus­saatittarlugillu synagogini tamani iperartor­tarikka.* 20 Ilinnillu ilisimannittoq Steffaanusi toqunneqarmat eqqaani nikorfavunga toqutsisullu iliuusiat iluaralugu qallersaataat paaralugit.’ 21 Taamaattorli oqarfigaanga: ‘Inuiaqatigiinnut ungasis­suniittunut aallartis­sagakkit ingerlagit.’”

22 Taama oqarnissaata tungaanut tusarnaarpaat. Taava nipituumik oqarput: “Qangali toqutaasus­saagaluartoq toqunneqarli!” 23 Suaartarlutik qallersaatitik nunallu pujoralai silaannarmut naloriut­taarmatigit 24 sakkutuunut 1.000-nut naalagaq peqqusivoq Paulusi sakkutuut ineqarfiannut eqqunneqassasoq, toqutaanis­saanillu suaartar­nerannut sunarpiaq pissutaasoq paaserusukkamiuk oqarpoq iperartuutigalugu* killisior­neqassasoq. 25 Paulusilli iperartor­niarluni qilersormanni sakkutuunut 100-nut naalagaasoq eqqaminiittoq aperaa: “Romamiumik* eqqartuun­neqanngitsumik iperartuisin­naatitaagassi?” 26 Sakkutuunut 100-nut naalakkap tamanna tusaramiuk sakkutuunut 1.000-nut naalagaq nalunaarfiginiarlugu ornippaa oqarfigalugulu: “Qanoq iliorniarpit? Angummi taanna Romamiuuvoq.” 27 Taava sakkutuunut 1.000-nut naalakkap ornippaa aperalugulu: “Oqarfiginnga, Romamiuuit?” Akivoq: “Aap.” 28 Sakkutuunut 1.000-nut naalagaq oqarpoq: “Aningaasarpas­suarnik akiliillunga Romamiutut pisinnaatitaaffiit pisiaraakka.” Paulusi oqarpoq: “Uanga inunnguuseralugu Romamiuuvunga.”

29 Angutit naalliutsillugu killisiuiniartut ingerlaannaq Paulusimit tunuarput. Sakkutuunullu 1.000-nut naalakkap kalunnernik qilersor­tissimasani Romamiuusoq paasigamiuk annilaangalerpoq.

30 Aqaguani sooq Paulusi juutinit unnerluutigineqartoq paaserusukkamiuk iperagaatippaa peqqussutigalugulu palasit nuimasut juutillu eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortat tamarmik katersor­tinneqassasut. Taava Paulusi atertippaa taakkununngalu sassartillugu.

23 Paulusip juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortat nakkuteriarlugit oqarfigai: “Qatanngutit angutit, ulloq manna tikillugu Guutip saavani minguil­luinnartumik nalunngeqatigin­nissuteqarlunga inuusimavunga.” 2 Taamaalisorlu palasiunerup Ananiap Paulusip eqqaaniittut peqquai qarnagut pateqqullugu. 3 Taava Paulusip oqarfigaa: “Ilumoor­tuusaartutit, Guutip patikkumaarpaatit. Moorsisip inatsisai naapertorlugit eqqartuutiutigalunga patinneqar­nissama peqqussutigineratigut inatsisai unioqqutippigit?” 4 Eqqaaniittut oqarput: “Guutip palasiunin­ngortitaa kanngunarsarpiuk?” 5 Paulusi akivoq: “Qatanngutit, nalugakku palasiunerusoq. Allassimavormi: ‘Illit inuiaqatinni siulersortaasoq pillugu kanngunarsaataasumik oqaaseqas­sanngilatit.’”

6 Maanna Paulusip nalunnginnamiuk juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortat affaat sadukiiariusut affaallu farisiiariusut suaarpoq: “Qatanngutit angutit, farisiiariuvunga farisiiarillu erneraannga. Toqusut makititaanis­saannik neriuutiga pillugu eqqartuus­saavunga.” 7 Taama oqarmat farisiiarit sadukiiarillu isumaqatigiin­ngilerput avissaar­tuutilerlutillu. 8 Sadukiiarimmi oqartarput toqusunit makititsisoqas­sananilu inngileqaranilu anersaaqan­ngitsoq, farisiiarilli tamakku tamaasa upperaat.* 9 Taava suaartaat­torsuan­ngorput, allakkanillu ilisimasut farisiiariusut nikueriarlutik kamallutik tunngavilersuilerput: “Angut una ajortuliorsimanngilaq, anersaalli inngilil­luunniit oqaluus­simappagu …” 10 Maanna assortuutingaarmata sakkutuunut 1.000-nut naalakkap Paulusi toqunneqassasoq aarlerigamiuk sakkutuut peqquai aterlutik akorngannit aniguiseriarlugu sakkutuut ineqarfian­nukaatissagaat.

11 Unnuakkulli Naalakkap Paulusi saqqummerfigaa oqarfigalugulu: “Isumalluarit! Jerusalemmimimi uanga pillunga ilisiman­nittutut nassuiaaq­qissaarsimanittut Romami nassuiaassaatit.”

12 Aqaguani juutit isumaqatigiipilupput uppernarsaal­lutillu* Paulusi aatsaat toqoreerunikku nerillutillu imerniarlutik. 13 Angutit peqatigiin­niapiluttut 40-nit amerlanerupput. 14 Taakkua palasit nuimasut utoqqaanertallu ornippaat oqarfigalugillu: “Ilumoorullugu neriorsuivugut Paulusi aatsaat toqoreerutsigu neriniarluta. 15 Taamaattumik Paulusi pillugu suliaq sukumiinerusumik misissor­tuusaar­niarlugu juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortat ilagalugit sakkutuunut 1.000-nut naalagaq ilisimatit­tariaqarparsi Paulusi ilissinnut sassartin­neqassasoq. Apuutsinnaguli toqunnissaanut piareersimassaagut.”

16 Terlinganeerinis­samilli pilersaarutaat Paulusip aleqaata* ernerata tusaramiuk sakkutuut ineqarfiannut iserluni Paulusi nalunaarfigiartorpaa. 17 Taava Paulusip sakkutuunut 100-nut naalakkat ilaat aggeqqoriarlugu oqarfigaa: “Angut inuusuttoq una nalunaarutis­saqarmat sakkutuunut 1.000-nut naalakkamut sassartiguk.” 18 Taava sassartikkamiuk oqarpoq: “Parnaarussap Paulusip aggeqqoriarlunga qinnuigaanga angut inuusuttoq una nalunaarutis­saqarmat ilinnut sassarteq­qullugu.” 19 Sakkutuunut 1.000-nut naalakkap avinngaruppaa marluin­naagamillu aperalugu: “Qanoq nalunaarutis­saqarpit?” 20 Oqarpoq: “Juutit isumaqatigiipput qinnuiginiarlutit aqagu Paulusi juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut sassarteq­qullugu. Taamaalior­niarput taanna pillugu suliaq sukumiinerusumik misissor­tuusaar­niaramikku. 21 Akuereqinagilli, tassami angutitaat 40-nit amerlanerusut terlinganeer­niarlugu utaqqipput, aamma uppernarsaapput aatsaat toqoreerunikku nerillutillu imerniarlutik. Maannalu akuersinissat utaqqillugu piareersimapput.” 22 Taava sakkutuunut 1.000-nut naalakkap angut inuusuttoq ima peqqoreerlugu ingerlaqquaa: “Tamanna pillugu uannik ilisimatitsinerit kimulluunniit oqaluttuaris­sanngilat.”

23 Sakkutuunut 100-nut naalakkat marluk aggersariarlugit oqarfigai: “Sakkutuut 200-t, sakkutuut hestersut 70-it qalugiusalisartullu 200-t unnugu qulingiluanut* Cesariiamut ingerlaar­nissamut piareersarsigit. 24 Aamma Paulusi kaasarip sinniisuanut Feliximut isumannaatsumik hesterniassammat hestit piareersarsigit.” 25 Imalu allakkiorpoq:

26 “Claudiusi Lysiasimit ataqqinangaartumut kaasarip sinniisuanut Feliximut: Ajunngitsumik kissaappakkit! 27 Juutit angut una tigusaraat toqungajallugulu, paasigakkuli Romamiuusoq sakkutuukka ilagalugit aniguisik­kiartupal­lappara. 28 Aamma sooq unnerluutigineraat paasiniarlugu juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut sassartikkakku 29 paasivara inatsisaannut tunngasunik unnerluutigineqartoq, kisianni toqumik parnaarus­saanermil­luunniit kinguneqarsin­naasumik ataatsimil­luunniit unnerluutigineqan­ngitsoq. 30 Toqunniaraalli paasigakku ingerlaannaq ilinnut aallartippara unnerluus­sisullu peqqullugit pasilliutitik ilinnut saqqummiuteq­qullugit.”

31 Taava sakkutuut peqquneqar­nermissut Paulusi unnukkut Antipatriisimukaappaat. 32 Aqaguani sakkutuut hestersut ingerlaqatigeq­qippaat, sakkutuullu sinneri ineqarfimminnut uterput. 33 Sakkutuut hestersut Cesariiamut iseramik allakkiat kaasarip sinniisuanut tunniuteriarlugit Paulusi sassartippaat. 34 Allakkiat atuareerlugit Romamiut nunasiaataannit sorlermit pisuunersoq aperigami ilisimatin­neqarpoq Kiliikiameersuusoq. 35 Taava oqarpoq: “Unnerluus­sisitit tikippata illit pillutit suliaq suliareq­qissaassavara.” Taava peqqusivoq Paulusi Herodasip illorsuani paarineqassasoq.

24 Ullut tallimat qaangiummata palasiuneq Anania utoqqaanertat ilaat eqqartuus­sissuserisorlu Tertulusimik atilik ilagalugit takkuppoq, Paulusilu pillugu unnerluus­sutertik kaasarip sinniisuanut saqqummiuppaat. 2 Tertulusi oqaaseqaq­quneqarami ima unnerluus­silerpoq:

“Inuiaqatigiit akornganni silatusaarlutit aaqqissuus­seqqinnerit pissutigalugu eqqissineqangaarnera nuannaarutigaarput. 3 Ataqqinangaartutit Felixi, tamanna pillugu tamani tamatigullu qutsavigingaar­tarpatsigit. 4 Piffissaajarpal­laarusun­nginnakkilli qinnuigerusuppakkit tusarnaalaaq­qulluta. 5 Angutip uuma juutit nunani tamalaaniittut pikitsitseq­qullugit kamassaar­taramigit nappaas­suartut naalliuutaavoq, aamma immikkoor­niaqatigiit Naazaratsimiut siulersortigaat. 6 Aamma guutisiorfik mingutsin­niarmagu tigusaraarput. 7*   —— 8 Apersorukku unnerluus­sutigut tamarmik ilumoortut paasissavat.”

9 Juutillu tamakkua ilumoor­nerarlugit aamma unnerluutigilerpaat. 10 Kaasarip sinniisuata oqaaseqaq­qulluni usserarmani Paulusi akivoq:

“Nalunngil­luinnarakku inuiaqatigiit ukua ukiorpassuarni eqqartuus­sisorisimagaatsit sioorananga imminut illersor­niarpunga. 11 Uppernarsisinnaavat ullut aqqaneq-marlungajaat matuma siorna guutisioriar­torlunga Jerusalemmimut majuartunga. 12 Guutisiorfimmi, synagogimi illoqarfim­miluunniit assortuisunga pikitsitsinis­samulluunniit kajumis­saarisunga takuneqan­ngilanga. 13 Aamma maanna uannut unnerluus­sutigisatik ilinnut uppernarsarsin­naanngilaat. 14 Ukuli nassuerutigis­savakka: Guutisioriaasertik naapertorlugu immikkoor­niarnermik taasaat malillugu siuaasama Guutiat kiffartorfigaara, aamma Moorsisip inatsisaani pruffiitinillu allakkani allassimasut tamaasa upperaakka. 15 Aamma Guutip toqusunik naapertuil­luartunik naapertuil­luanngitsunillu makititsinis­saminik neriorsuutaata eqquunnissaa taakkunatulli qilanaaraara. 16 Taamaattumik Guutip inuillu saavanni minguitsumik nalunngeqatigin­nissuteqar­nissara* sulissutigiuarpara. 17 Maanna ukiorpaaluit ingerlareersut inuiaqatikka piitsut tunissuteqarfiginiarlugit pilliuteqar­niarlungalu tikippunga. 18 Ileqqulersuutit malillugit minguersarsimallunga, kisianni inuppassuit ilaginagit eqqissiviil­liortitsinangalu, guutisiorfimmi taamaaliulerut­tortunga naammat­toorpaannga. Juutilli Aasiameersut ilaat guutisiorfim­miittut 19 arlaannik uanga pillunga unnerluus­sutissaqarunik ilinnut sassartus­saagaluarput. 20 Taamaan­ngippat angutit maaniittut juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut sassartitaagama qanoq pinerlut­tuliorsimasunga oqaatigilissuk. 21 Akornganni ima suaarnera pillugu taamaallaat unnerluutigisin­naavaannga: ‘Toqusut makititaanis­saannik neriuutiga pillugu ullumi eqqartuus­saavunga!’”

22 Felixilli Aqqut pillugu ilisimasaqarluarami ima oqarluni qimagutitippai: “Sakkutuunut 1.000-nut naalagaq Lysiasi maanga ateriarpat ilissinnut tunngasut aalajangiif­figiumaarpakka.” 23 Sakkutuullu 100-t naalagaat peqquaa angut tigummigal­larneqassasoq, kisianni mattutivin­neqassan­ngitsoq ikinngutiminillu isumassor­neqassasoq.

24 Ullualuit qaangiummata Felixi nulianilu Drusilla, juutiusoq, takkukkamik Paulusi Kristusimut Jiisusimut upperneq pillugu oqaluttuartoq tusarusukkamiuk peqqusivoq aaneqassasoq. 25 Paulusilli naapertuil­luarneq, imminut aqussinnaaneq eqqartuun­neqarnissarlu eqqartulermagit Felixi annilaangalerpoq akillunilu: “Qimaguk­kallarniarit, periarfis­saqalerumali aggersarumaarpakkit.” 26 Paulusimilli aningaasanik tunineqar­nissani neriuutigigamiuk oqaloqatigiumallugu akulikin­nerusumik aggersar­talerpaa. 27 Ukiulli marluk qaangiummata Porkiusi Festusip Felixi kingoraarpaa. Felixilu juutinit iluarisaarusukkami Paulusi parnaarus­sivimmiitiinnarpaa.

25 Taamaattumik Festusi nunap immikkoortuanut tikinnermi naalakkersuiler­nermilu kingorna ullut pingasut ingerlareersut Cesariiamiit Jerusalemmimut majuarpoq. 2 Palasit nuimasut juutillu siulersortaasa Paulusi pillugu unnerluus­sutinik ilisimatippaat. Taava Festusi qinnuigaat 3 Paulusip Jerusalem­mimukar­tinneratigut ajunngisaarfigeq­qullutik. Aqqutaanili Paulusi terlinganeerlugu toqunnialersaarpaat. 4 Festusili akivoq Paulusi Cesariiami tigummigal­larneqassasoq namminerlu tassunga utingajalerluni. 5 Oqarpoq: “Eqqunngitsumik iliorsimappat siulersortissi unnerluutiginiarlugu ateqatigis­savaannga.”

6 Taava ullut arfineq-pingasut qulilluunniit missaanni najoreerlugit Cesariiamut uterpoq. Aqaguanilu eqqartuussisup issiavianut ingeriarluni Paulusip sassartin­neqarnissaa peqqussutigaa. 7 Isermat juutit Jerusalemmimiit atersimasut ungoriarlugu uppernarsarsin­naanngisaminnik amerlasuunik ingasattumik pinerlut­tuliorsimanerarlugu unnerluutigaat.

8 Paulusili imminut illersorluni oqarpoq: “Juutit inatsisaannut, guutisiorfimmut kaasarimul­luunniit akerliusumik ajortuliun­ngilanga.” 9 Festusi juutinit iluarisaarusukkami Paulusimut aperivoq: “Tamakku pillugit uanga saanni eqqartuun­neqarumallutit Jerusalemmimut majuarusuppit?” 10 Paulusili akivoq: “Kaasarip eqqartuus­sisutut issiaviata saavani nikorfagama maani eqqartuun­neqartariaqarpunga. Juutit ajortumik pinngilakka, tamannalu paasilersimassavat. 11 Pinerlut­tuliorsimagumali toqumillu pillarneqaataasussamik arlaannik iliuuseqarsimaguma toqunissamut piareersimavunga. Ukuali uanga pillunga unnerluussutaat tunngavis­saqanngippata kinaluunniit ajunngisaarluni taakkununnga pisinnissannut pisinnaatitaanngilaq. Suliaq kaasarimut suliassan­ngortippara!” 12 Taava Festusi siunnersortini isumasioreerlugit akivoq: “Kaasarimut suliassan­ngortitsigavit kaasarimukassaatit.”

13 Ullualuit qaangiummata kunngi Agrippa Beriniikilu Festusi pisortatigoortumik tikeraar­niarlugu Cesariiamut tikipput. 14 Ullualunni tikeraarmanni Festusip Paulusi pillugu suliaq kunngimut saqqummiuppaa:

“Felixip parnaarus­saatitaa maaniippoq. 15 Jerusalem­mimiittungalu palasit nuimasut juutillu utoqqaanertaasa unnerluutigaat pillarneqaq­qullugulu. 16 Akivakkali unnerluutigineqartoq unnerluussisut kiinarsillugit unnerluussut pillugu imminut illersor­nissamut periarfis­seqqaarnagu pineqaatis­siisarneq Romamiut ileqqorin­ngikkaat. 17 Taamaattumik maanga tikimmata piffissaajarnanga aqaguani eqqartuussisup issiavianut ingeriarlunga peqqusivunga angut taanna sassartin­neqassasoq. 18 Unnerluus­sisulli ilimagisaraluattut ajortumik iliorsimanerarlugu unnerluutigin­ngilaat. 19 Taamaallaalli guutisiornertik* angullu Jiisusimik atilik toqusimasoq Paulusip uumaneragaa pillugit saqitsaas­suteqarput. 20 Saqitsaassutaat qanoq aaqqissallugu nalugakku aperaara tamakku pillugit eqqartuun­neqarumalluni Jerusalem­mimukarusunnersoq. 21 Ataqqinar­torsuulli* aalajangiinissaata tungaanut Paulusip tigummigal­larneqar­nissani piumasarimmagu kaasarimut aallartin­neqarnissaata tungaanut tigummigal­larneqarnissaa peqqussutigaara.”

22 Taava Agrippa Festusimut oqarpoq: “Angut taanna nammineq tusarusuppara.” Akivoq: “Aqagu tusassavat.” 23 Aqaguani Agrippa Beriniikilu sakkutuunut 1.000-nut naalakkat illoqarfimmilu angutit nuimasut ilagalugit persuarsioqalutik eqqartuus­sivimmut iserput. Festusillu peqqusineratigut Paulusi sassartin­neqarpoq. 24 Festusilu oqarpoq: “Kunngi Agrippa ilissilu tamassi maaniittusi, aana takuarsi Jerusalemmimi maanilu juutit tamarmik uannut saaffigin­nissutigisaat toqunneqaq­qullugulu suaartaatigisaat. 25 Paasivarali toqumik pillarneqaataasin­naasumik iliuuseqarsiman­ngitsoq. Namminerlu Ataqqinar­torsuarmut suliassan­ngortitsimmat aalajangerpunga aallartin­niarlugu. 26 Naluarali naalakkannut qanoq allaatigis­sanerlugu. Taamaattumik tamassinnut pingaar­tumillu ilinnut, kunngi Agrippa, sassartippara apersor­neqareerpat allaatigisin­naanias­sagakku. 27 Naleqqus­sorinngin­nakkumi parnaarussaq sunik unnerluutigineqartoq paasissutis­siinani aallartis­sallugu.”

26 Agrippa Paulusimut oqarpoq: “Imminut illersor­niarlutit oqaaseqarsin­naavutit.” Taava Paulusi assani qullarlugu oqarpoq:

2 “Kunngi Agrippa, juutit uanga pillunga unnerluus­sutaannut tamanut tunngatillugu ulloq manna illit saanni imminut illersussagama nuannaarutigaara. 3 Illimmi juutit ileqqui isumaqatigiin­ngissutaallu tamaasa ilisimal­luarakkit qinnuigaakkit naammagit­tarlutit tusarnaaq­qullunga.

4 Inuiaqatima akornganni Jerusalemmimilu inuusun­ninniilli inooriaaserisara juutit tamarmik, uannik ilisarisiman­nittuusimasut, ilisimal­luinnarpaat. 5 Piumagunik uppernarsarsin­naavaat guutisioriaatsitsinni immikkoor­niartut sukanner­nerpaat malillugit farisiiaritut inuusimasunga. 6 Maannali Guutip siuaasatsinnut neriorsuutaata eqquunnissaa neriuutigigakku eqqartuus­sisunut sassartin­neqarpunga. 7 Naggueqatigiis­sortatta aqqaneq-marluk unnuakkut ullukkullu tamaviaarlutik Guutimut kiffartor­nermikkut neriorsuutip tamatuma eqquunnerata takunissaa neriuutigaat. Kunngi, neriuut tamanna pillugu juutinit unnerluutigineqarpunga.

8 Sooruna isumaqartusi Guutip toqusunik makititsisarnera upperineqarsin­naanngitsoq? 9 Uanga qularisiman­ngikkaluarpara Jiisusip Naazaratsimiup aqqa akerlilersungaarumaarlugu. 10 Jerusalemmimi taamatorpiaq iliorpunga, palasinillu nuimasunit piginnaatitaagama illernartut ilarpassui parnaarus­saatippakka. Toqumillu pillarneqar­nissaannik taasinermi akuersisarpunga. 11 Synagogini tamani pillaqat­taartar­nerisigut upperisaminnik tunussinissamik uppernarsaatin­niartarpakka. Kamaatingaarakkillu illoqarfiit allat tikivillugit malersor­tarpakka.

12 Palasinit nuimasunit piginnaatitaallunga akuersis­suteqarlungalu malersor­niarlugit Damaskusiliar­tillunga 13 ullup-qeqqata nalaani, kunngi, aqqutaani qilammit qaamaneq seqerngup qinngor­neranit sakkortunerujussuaq uannut angalaqatinnullu qinngortoq takuara. 14 Tamattalu uppikkatta nipi qilammit hebræerisut uannut oqartoq tusaavara: ‘Saulusi, Saulusi,* sooq malersorpinga? Ajaappissap suugartallip* isimmit­tarnera ilinnut artornassaaq.’ 15 Aperivungali: ‘Naalagaq, kinaavit?’ Naalagarlu akivoq: ‘Jiisusi, malersukkat. 16 Nikuigilli. Uannut tunngasunik takusimasannik takutik­kumaakkannillu kiffatut ilisiman­nittutullu oqaluus­sisartun­ngortik­kumallutit saqqummerfigaakkit. 17 Juutinit allamiunillu aniguisis­savakkit, taakkununngalu aallartis­savakkit 18 taartumit qaamanermut Saatanillu piginnaatitaaneranit Guutimut saannissamut uisitaaq­qullugit. Tamatumalu kingunerisaanik ajortuliatik pillugit isumakkeerfigineqas­sallutillu uannut uppernertik pillugu illernarsisin­neqartutut kingornus­sarsisin­neqassapput.’

19 Taamaattumik, kunngi Agrippa, qilammit takorluuisitaanittut iliorpunga, 20 Damaskusimiittulli siulliullugit tamatumalu kingorna Jerusalem­mimiittut, Judiiamiittut inuiaqatigiinnilu allaniittut peqqissimisariaqar­nerannik tamatumunngalu naapertuuttumik iliuuseqarnikkut Guutimut saattariaqar­nerannik tusarlerpakka. 21 Tamanna pissutigalugu juutit guutisiorfimmi tigusaraannga toqunniarlungalu. 22 Guutimeersumilli ikiorneqarneq misigigakku minnerusunut annerusunullu ilisiman­nittutut nassuiaajuarpunga, aamma pruffiitit Moorsisillu pisussatut eqqartugaat kisiisa oqaluuserisarpakka: 23 Tassa Kristusi naalliussasoq siullerpaallunilu toqusunit makititaasutut qaamaneq pillugu juutinut allamiunullu oqaluus­sissasoq.”

24 Paulusi imminut illersorluni taama oqalutsillugu Festusi nipituumik oqarpoq: “Paulusi, silaarutileqaatit! Ilisimasaqar­nersuarpit silaarutitippaatit!” 25 Paulusili oqarpoq: “Silaarutilin­ngilanga, ataqqinangaartutit Festusi, isumakkulli peqqillunga ilumoortumik oqaluppunga. 26 Kunngimmi sapiillunga oqaluussama tamakku tamaasa nalunngil­luinnarpai. Qularin­ngilara taakkua arlaannaal­luunniit arajutsin­ngikkai, tamakkumi isertortumik pisiman­ngillat. 27 Kunngi Agrippa, pruffiitit upperivigit? Nalunngilara upperigitit.” 28 Agrippali Paulusimut oqarpoq: “Piffissap sivikitsup iluani kristumiun­ngortis­sinnaagaluarparma.” 29 Taava Paulusi oqarpoq: “Guutimut qinnutigisarpara piffissap qanoq sivisus­suseqarnera apeqqutaatinnagu illit ullumikkullu tusarnaartikka tamassi uattut ittunngussasusi, kalunnernilli qilersorsimanasi.”

30 Taava kunngi, kaasarip sinniisua, Beriniiki angutillu issiaqataat nikuipput. 31 Aniartor­tillutilli imminnut oqarfigipput: “Angut taanna toqumik parnaarus­saanermil­luunniit kinguneqarsin­naasumik iliuuseqanngilaq.” 32 Taava Agrippa Festusimut oqarpoq: “Kaasarimut suliassan­ngortitsisiman­ngikkaluaruni iperagaasin­naagaluarpoq.”

27 Itaaliamut avalannissarput aalajanger­neqarmat Paulusi parnaarussallu allat sakkutuunut 100-nut naalakkamut Juuliusimut, kaasarip sakkutooqatigiivineersumut, pisinneqarput. 2 Umiarsuarmut Adramuutimeersumut Aasiap sineriaani umiarsualivinnut angalasussamut ikigatta avalappugut. Aristarkusip Makedoniamiup Tessaluunikameersup ilagaatigut. 3 Aqaguani Siidonnimut tulappugut, Juuliusillu Paulusi inussiar­nisaarfigalugu* ikinngutiminukarnissaa taakkunanngalu isumassor­neqarnissaa akueraa.

4 Tassanngalu avalareerluta assoratta Cypernip oqquatigoorpugut. 5 Kiliikia Pamfylialu sinerlugit imaannakkut ingerlaareerluta Lykiami Myramut tulappugut. 6 Tassani sakkutuut naalagaata umiarsuarmut Alexandriameersumut Itaaliamukar­tussamut nanisaminut ikitippaatigut. 7 Ullorpassuarni arriitsumik ingerlaareerluta Kniidusimut tikeqqarpugut. Oqumilluta ingerlan­nginnatta Salmuuni avaqqullugu Kretap oqquatigoorpugut. 8 Qeqertaq sinerlugu ingerlaar­niarsarereerluta Umiarsualivigissunik taaneqar­tartumut, illoqarfiup Lasiiap ungasin­ngisaaniittumut, pivugut.

9 Ullorpassuit qaangiummata ulorianar­torsiorpugut, ullormilu saammaan­nartitsivimmi iisinngin­niarneq qaangiuteriikatareermat Paulusip ima siunnersorpai: 10 “Angutit, takusin­naavara umiartornerput usinik umiarsuarmillu annaasaqarnermik kinguneqaan­narnani aamma uagut ajunaar­nitsinnik kinguneqarsinnaasoq.” 11 Sakkutuulli naalagaata Paulusi tusaaniarnagu aquttoq umiarsuarmillu piginnittoq tusaaniarneruai. 12 Umiarsualivik ukiivigis­sallugu naleqqutin­ngimmat amerlanerus­suteqartut siunnersuutigaat Føniximi, Kretami umiarsualivimmi avannamut kangimut aamma kujammut kangimut sammisumi, arlaatigut ukiisin­naanerluta paasiniarlugu tassannga ingerlaq­qissasugut.

13 Kujasimmik anorsaalermat orninniagartik tikissin­naasoralugu kisaq amooriarlugu Kreta sinerlugu ingerlaalerput. 14 Sivitsun­ngitsorli sakkortuumik assarnilerpoq.* 15 Umiarsuaq nassataritimmat assumullu sammisin­naajunnaarmat tunniutiin­narluta tissukaatitiin­narpugut. 16 Taava qeqertaaraq Kauda oqquiffigaarput, umiatsiaararli aquatigut amoorneq sapingajapparput. 17 Qaqikkatsigulu umiarsuaq qajannaal­lisarniarlugu allunaasarsuarnik kaajallallugu qilersuuppaat, kangerliumanermilu Syrtisimi* naqqannin­nissartik aarlerigamikku tingerlaat aqqarpaat tissukarlutillu. 18 Anorersuarmik malissuarnit qaararneqaratta aqaguani umiarsuaq oqilisar­niarlugu usitta ilaat eqqalerpaat. 19 Ullullu pingajuanni umiarsuup atortui eqqalerpaat.

20 Ullorpassuarni seqineq ullorissallu nuinngimmata anorersuar­torsuummallu naggataatigut annaanneqar­nissamik neriuutaaruk­kiartorpugut. 21 Sivisuumik nerisas­saqanngereermata Paulusi akorngannut sassarpoq oqarlunilu: “Angutit, siunnersuinittut iliorlusi Kretamit avalassiman­ngitsuugussi naalliunnatalu annaasaqarsimas­sanngik­kaluarpugut. 22 Arlarsi kinaluunniit ajunaas­sanngimmat isumalluaqquassi, umiarsuarli kisimi annaaneqassaaq. 23 Unnuaq Guutip uannik piginnittup kiffartorfigisamalu inngilia saninniippoq 24 oqarlunilu: ‘Paulusi, erseqinak. Kaasarimut sassartitaassaatit, aamma Guutip umiartoqatitillu tamassi annaatis­savaasi.’ 25 Taamaattumik angutit, isumalluaritsi, upperigakkumi oqarfigineqarnittut Guuti iliorumaartoq. 26 Qeqertamili naqqannik­kumaarpugut.”

27 Maanna unnuat 14-issaanni Adriap imartaani tissukarluta umiartortut unnuap-qeqqata missaani nunamut qanillinerput ilimagilerpaat. 28 Immap itissusianik uuttuut ningikkamikku paasivaat 20-nik isanneqartoq,* ingerlaq­qilaareerlutik uuttortaq­qikkamikku isannerit 15-inngorput.* 29 Ikkarlin­nissarpullu aarlerigamikku aquatigut kitsat sisamat ningippaat ernumal­lutillu qaammarsiillugu. 30 Umiartortulli umiarsuarmit qimaaniarlutik siuaniit kisarniar­tuusaarlutik umiatsiaaraq ningimmassuk 31 Paulusip sakkutuut naalagaat sakkutuullu oqarfigai: “Angutit ikku umiarsuarmiigin­nanngippata annaanneqarsin­naanngilasi.” 32 Taava sakkutuut umiatsiaaqqap pituutai kipivaat nakkartillugulu.

33 Qaammariar­tulermat Paulusip tamaasa nereqqullugit ima kajumis­saarpai: “Maanna ullut 14-issaanni nerisaqan­ngilluin­narlusi annilaangallusi utaqqisimavusi. 34 Taamaattumik nereqqullusi kajumis­saarpassi. Annakkumallusimi taamaalior­tariaqarpusi, arlaannarsiluunniimmi nutsamik katataqas­sanngilaq.” 35 Taama oqareerluni iffiaq-qaqortoq* tigoriarlugu tamaasalu isigitillugit Guutimut qujareerluni aggorpaa nerilerlunilu. 36 Maanna tamarmik isumallualerput nerilerlutillu. 37 Umiarsuarmiittugut katilluta 276-iuvugut. 38 Naammatsillutik nerereeramik umiarsuaq oqilisar­niarlugu qajuusat imaanut eqqalerpaat.

39 Qaammarmat nuna ilisarin­ngilaat, kangerliumanin­nguarli sioralimmik sissalik takugamikku aalajangerput ajornan­ngippat umiarsuaq sissamut majoratsin­niarlugu. 40 Taava kitsat allunaasartaat kiperiarlugit qimaannarpaat aquutillu qilerus­saarlugit. Siuanilu tingerlaat amooriarlugu anorimit nassataritillutik sissap tungaanukarput. 41 Sioqqanik ikkannermut illuttut itinersualimmut majorakkamik umiarsuaq naqqammitsippaat, siualu nikittus­saajunnaarluni kappummat aqua malinnit sakkortuunit aseruatiter­neqarpoq. 42 Taamaalisorlu sakkutuut aalajangerput parnaarussat nalullutik qimaaqinammata toqorar­niarlugit. 43 Sakkutuulli naalagaata Paulusimik annaassinissani aalajangiusimagamiuk pilersaarutaannik akornuserpai. Peqqusivoq nalussinnaasut imaanut pississasut siulliul­lutillu nunamukassasut 44 sinnerilu sallilikkat umiarsuullu aseqqukui atorlugit malinnaassasut. Taamaalillutik tamarmik isumannaatsumik nunamut pipput.

28 Isumannaatsumut pigatta paasivarput qeqertaq Maltamik taaneqartartoq. 2 Allamiutullu oqaasillit* assut inussiar­nisaarfigaatigut.* Siallermat nillermallu ikumatitaliorput tamattalu isumagaluta. 3 Paulusilli qisussat katersani ikumatitamut ilimmagit pulateriaarsuk toqunartulik ikumatitamit anillappoq assaatigullu kiillugu. 4 Allamiutut oqaasillit uumasoq toqunartulik assaani nivingasoq takugamikku imminnut oqarfigipput: “Immamit annakkaluartoq Naapertuil­luarnerup* inuuinnar­tinngimmagu inummik toqutsisuusimassaaq.” 5 Uumasorli innermut issugiuppaa ajoqusernanilu. 6 Pullattuus­sasorli tassanngaan­narluunniit toqulluni uppissasoq naatsorsuutigaat. Sivisuumik utaqqereerlutik takugamikku ajoqusin­ngitsoq isumartik allanngor­tippaat guutiunerarlugulu.

7 Tamatuma eqqaani qeqertami angutip akimanerpaap arlalinnik nunaatillip, Publiusimik atillip, tikilluaq­quaatigut ullunilu pingasuni inoroorsaarfigaluta. 8 Publiusip ataataa kissarneqarluni aattalimmillu timmittarluni nalasoq Paulusip iserfigaa, qinnuteriarlugulu attoramiuk ajorunnaarsippaa. 9 Tamatuma kingorna qeqertami tassani najugaqartut allat napparsimasut ornittalerpaat ajorunnaarsin­neqartarlutillu. 10 Aamma qujamasullutik amerlasuunik tunissuteqarfigaatigut, avalattus­sanngorattalu pisariaqar­titatsinnik tamanik usilersorpaatigut.

11 Qaammatit pingasut qaangiummata umiarsuarmut “Zeusip erneri”-nik* siumigut ilisarnaatilimmut ilaalluta avalappugut. Umiarsuaq Alexandriameersuuvoq qeqertamilu ukiisimalluni. 12 Syrakusimut tulakkatta ulluni pingasuni tassaniippugut. 13 Tassannga sinersilluta Regiuumimut tikippugut. Aqaguani kujasimmik anorlilermat ullut aappassaanni Putiiulimut pivugut. 14 Tassani qatanngutit naapitatta ulluni arfineq-marlunni najoqqullutik kimigiiserfigaatigut, tamatuma kingorna Romamut aallaqqippugut. 15 Qatanngutit tassaniittut aggertugut tusaramikku Appiumi Silami Tuniniaasarfik* aamma Akunnit­tarfiit Pingasut* tikivillugit parsiarpaatigut. Paulusip takugamigit Guuti qutsavigaa nakussatsillunilu. 16 Kiisami Romamut iseratta Paulusi sakkutuumik paarsisulerluni nammineq ineqarnis­saminut akuerisaavoq.

17 Ullulli pingasut qaangiummata juutit siulersortaat aggersarpai. Katersuummata oqarfigai: “Qatanngutit angutit, juutinut siuaasat­taluunniit ileqquinut akerliusumik iliuuseqan­ngikkaluartunga Jerusalem­mimiunit Romamiunut parnaarussatut pisinneqarpunga. 18 Apersoreerlungalu toqumik pillarneqar­nissannut tunngavis­saqanngimmat iperagaatin­niarpaannga. 19 Juutilli akerliliimmata suliaq kaasarimut suliassan­ngortit­tariaqalerpara, imaanngilarli inuiaqatikka unnerluutiginiarikka. 20 Tamanna pissutigalugu takujumallusilu oqaluuk­kumavassi, Israalikkummi neriuutaat pillugu maanna kalunnernik qilersor­neqarsimavunga.” 21 Oqarfigaat: “Illit pillutit Judiiamiit allagarsin­ngilagut, aamma qatanngutit tassannga tikittut ajortumik nalunaarutiginallu eqqartun­ngilaatsit. 22 Nalunngin­natsiguli immikkoor­niartut taakku tamani assortor­neqartut isummat tusarusupparput.”

23 Maanna isumaqatigiipput ullormi sorlermi naapinniarlugu, sulilu amerlanerusut inisimaf­figisaanukarput. Ullaamiillu unnummut Guutip kunngeqarfia pillugu ilisiman­nittutut nassuiaaq­qissaar­tarnermigut pineqartumik nassuiaattarpai, aamma Moorsisip inatsisai pruffiitinillu allakkat atorlugit Jiisusimut uppertun­ngoqqullugit qularun­naarsin­niartarpai. 24 Ilaasa oqaasii upperaat, allalli upperin­ngilaat. 25 Isumaqatigiin­nginnamik anialerput, Paulusilu oqarpoq:

“Anersaaq illernartoq pruffiiti Iisaaja aqqutigalugu siuaasassinnut tulluartumik ima oqarpoq: 26 ‘Inuiaqatigiit uku ornikkit oqarfigalugillu: “Tusaasaqarumaarpusi isumaali paasinngil­luinnarlugu, isigiumaarpusi takusaqan­ngilluin­narlusili. 27 Inuimmi taakkua uummataat misigit­taatsun­ngorsimapput. Tusaasaqarput, maleruaanatilli. Takusaqarumanatik tusaasaqarumanatillu sequnngeq­qallutillu siutitik asseqqavaat. Taamaattumik qanoq ilioqquneqarnertik paasinngilaat ajorunnaarsin­neqarumal­lutillu uannut uternaviarnatik.”’ 28 Taamaattumik nalussan­ngilarsi annassut Guutimeersoq taanna allamiunut oqaluus­sissutigineqarsimasoq. Taakkulu tusarnaassapput.” 29*   ——

30 Taava ukiut marluk naallugit illumi attartuk­kaminiippoq, pulaartullu tamaasa inussiar­nersumik iseqqusarpai. 31 Sapeeqaluni akornuser­neqarnanilu Guutip kunngeqarfia pillugu oqaluus­siffigisarlugillu Naalagaq Jiisusi Kristusi pillugu ilinniar­tittarpai.

Imalt.: “aallartitat”.

Nutsiinn.: “oqartus­saaffigisaaniittut”.

Imalt.: “nunallu ungasin­nerpaat tikillugit”.

Nutsiinn.: “tikiukkumaarpoq”.

Imalt.: “sabbatimi”.

Imalt.: “naavi qaarput”.

Nutsiinn.: “iserlunilu anisarnerani”.

Tapiliussaq A5 takuuk.

Imalt.: “oqqat”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “nutaamik”.

Imalt.: “amaarsorisasi amaanngillat; putumasorisasi putuman­ngillat; nakeqqasorisasi nakeqqan­ngillat”.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa pingajuat nallerpaa”, tassa seqerngup nuineraniit naatsorsorlugu.

Matumani siulittuineq, isumassarsisitaalluni tusarliineq Guutilluunniit piumasaa pillugu oqaluussineq pineqarsin­naapput.

Matumani siulittuineq, isumassarsisitaalluni tusarliineq Guutilluunniit piumasaa pillugu oqaluussineq pineqarsin­naapput.

Imalt.: “ilimasaarutinik”.

Imalt.: “torlorfiginnittoq”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt. immaqa: “qilerutaanit”.

Imalt.: “eqqarsaatigiuarpara”.

Imalt.: “ernumalin­ngisaan­narnias­sagamami”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “asiunissaa”.

Imalt.: “kiinnavit saaniikkuma”.

Nutsiinn.: “makisiata inerittuisa”.

Nassuiaatit takukkit.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “avitseqatigiittarneq”.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa qulingiluaata”, tassa seqerngup nuineraniit naatsorsorlugu.

Imalt.: “Kristusimi”.

Nutsiinn.: “Jehovap kiinaata”.

Imalt.: “angerfigeqateqarnera”.

Nassuiaatit takukkit.

Nutsiinn.: “qullerpaaq”.

Imalt.: “ilinniagar­tuunatillu”, tassa rabbinerit ilinniarfianni ilinniarsimasuun­ngillat.

Imalt.: “Kristusiatalu”.

Imalt.: “ilimasaarisoqartarli”.

Nutsiinn.: “ataatsimik uummateqarlutillu tarneqarput”.

Imalt.: “ilimasaarusiortarput”.

Imalt.: “orpimmi”.

Imalt.: “unatarpaat”.

Imalt.: “ajunngitsumik tusaamaneqartut”.

Imalt.: “ilimasaarusiungaartarpoq”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “angerfigeqatigai”.

Imalt. immaqa: “taamatuttaaq pivaa”.

Imalt. immaqa: “taamatuttaaq pivai”.

Imalt.: “karrinik”.

Imalt.: “Guutillu isaani pinnerluni”.

Imalt.: “annissimmata”.

Imalt.: “ilimasaarusior­tarnikkut”.

Imalt.: “Guutimit najorneqar­nerminnut takussutissamik tupeqarput”.

Imalt.: “toquvoq”.

Imalt. immaqa: “Samaariami illoqarfimmut”.

Nassuiaatit takukkit.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Sauli, Sauli”.

Imalt.: “torlorfigin­nittunik”.

Nutsiinn.: “kalunnernik qilersuinissamut”.

Imalt.: “torlorfigin­nittunik”.

Nutsiinn.: “isertarlunilu anisarluni”.

Grækerisut ateq Dorkasi aamma aramæerisut ateq Tabitta “gazelle”-mik, kulavammik, isumaqarput.

Nutsiinn.: “Nalunaaquttap-akunnerisa qulingiluaata”, tassa seqerngup nuineraniit naatsorsorlugu.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa arferngata”.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa qulingiluaata”.

Imalt.: “orpimmut”.

Imalt.: “aalajaatsut”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “oqalliseqatigilerpaat”.

Nutsiinn.: “nipaarullutik”.

Imalt.: “qaqortuliamik”.

Imalt.: “Poorskip”. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “eqqartuus­sisunut”.

Nutsiinn.: “sinittarfiani”.

‘Moorsisip inatsisai pruffiitinillu allakkat’ Hebræerisut Allakkanut Illernartunut tamanut innersuus­sutaapput.

Imalt.: “orpimmit”.

Imalt.: “asiunermut”.

Uani inuttut timeqaleq­qinngisaan­nartussaanera pineqarpoq.

Imalt.: “tatiginarlunga; tutsuiginarlunga”.

Imalt.: “Guutip piumasaatut”.

Isikkat saniiarnerat akisussaajuman­nginnermut takussutissaavoq.

Imalt.: “ilimasaarusiorsin­naatinnerisigut”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “akerleriissut”.

Imalt.: “Assortuutingaatsiareeramik”.

Imalt.: “ilimasaaruterpassui”.

Imalt.: “illuaraa, toqqa”.

Imalt.: “aalajangerpunga”.

Imalt.: “guutilianit mingutsin­neqarsimasut”.

Grækerisut: porneia. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “toqutat kuutsin­neqarsiman­ngitsumik aattallit”.

Tassa Barnabap Paulusillu.

Imalt.: “toqutat kuutsin­neqarsiman­ngitsumik aattallit”.

Grækerisut: porneia. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Ajunngikkisi!”

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Imalt. immaqa: “tikeraar­tariaqavippagut”.

Nassuiaatit takukkit.

Tassa anersaaq illernartoq Jiisusip Guutimit pisaa.

Imalt.: “aqqusaarlugu”.

Grækerisut oqaatsimi Romamiut nunasiaataanni Filippimi atorfilittat pissaaneqar­nerpaat pineqarput.

Imalt.: “qularnaveeq­qusiimmata”.

Imalt.: “tikeraartut”.

Imalt.: “upperisamik pingaar­titsinerorpasittusi”.

Imalt.: “kinguaaraatigut”.

Imalt.: “tunngavilersuisarpoq”.

Nutsiinn.: “Aassi niaqqussinnut pili”.

Nutsiinn.: “minguitsuuvunga”.

Tassa synagogimit.

Nassuiaatit takukkit.

Jerusalemmimut majuarunarpoq.

Imalt.: “oqaluttuutsilluni ilinniar­tinneqarsimavoq”.

Nutsiinn.: “qalaartin­neqarluni”.

Matumani siulittuineq, isumassarsisitaalluni tusarliineq Guutilluunniit piumasaa pillugu oqaluussineq pineqarsin­naapput.

Nassuiaatit takukkit.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “qaqortuliamik”.

Imalt.: “naleqartutut”.

Imalt.: “siunertaa tamaat pillugu”.

Tassa nutaarsiassanik nuannersunik oqaluus­sisartup.

Nutsiinn.: “atoqateqarsiman­ngisaan­nartunik”.

Matumani siulittuineq, isumassarsisitaalluni tusarliineq Guutilluunniit piumasaa pillugu oqaluussineq pineqarsin­naapput.

Nutsiinn.: “nipaaruppugut”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “toqutanik kuutsin­neqarsiman­ngitsumik aattalinnik”.

Grækerisut: porneia. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Sauli, Sauli”.

Imalt.: “torlorfigin­ninnikkut”.

Imalt.: “unatartarikka”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Romami innuttaasumik”.

Imalt.: “tamanut nalunaarutigisarpaat”.

Nutsiinn.: “imminullu perloqqullutik”. Tassa neriorsuinermittut iliunngikkunik perloqquneqas­sasoripput.

Imalt.: “najaata”.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa pingajuanni”, tassa seqerngup tarrinneraniit naatsorsorlugu.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Imalt.: “isornaatsuunissara”.

Imalt.: “namminneq upperisartik”.

Imalt.: “Aggustusilli”. Romami kaasarip taaguutaasa ilaat.

Imalt.: “Sauli, Sauli”.

Ajaappiaq suugartalik nuugissuuvoq uumasumik ingerlatsinermut atorneqartartoq.

Imalt.: “inuppalaarfigalugu”.

Anorersuaq Eurakvilomik taasarpaat.

Nassuiaatit takukkit.

36 meterit miss. Tapiliussaq B14 takuuk.

27 meterit miss. Tapiliussaq B14 takuuk.

Imalt.: “qaqortuliaq”.

Imalt.: “Nunaqavissullu”.

Imalt.: “inuppalaarfigaatigut”.

Grækerisut: Dike, guuti arnaq naapertuil­luarluni akiniaasartoq imaluunniit naapertuil­luarneq ataatsimut isigalugu pineqarunarpoq.

Imalt.: “Marlulissanik”.

Imalt.: “Forum Appii”.

Imalt.: “Tres Tabernæ”.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

    Kalaallisut (1985-2026)
    Aniffissaq
    Iserfissaq
    • Kalaallisut
    • Ingerlateqqiguk
    • Inissiissutit
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Atuinermut piumasaqaatit
    • Paasissutissanik atueriaaseq
    • Nammineq inissitassat
    • JW.ORG
    • Iserfissaq
    Ingerlateqqiguk