JOHANNESI NAAPERTORLUGU

1 Allat tamarmik pinngun­ngitsulli* Oqaaseq pinngorpoq, Oqaatsillu Guuti najorpaa, Oqaaserlu guutitut ippoq.* 2 Taassuma aallaqqaammut Guuti najorpaa. 3 Suut tamarmik taanna ikiortigalugu pinngorput, taannalu ikiortiginagu ataatsimil­luunniit pinngor­toqanngilaq.

4 Taanna ikiortigalugu inuuneq pinngorpoq, inuunerlu inuit qaammaq­qutigaat. 5 Qaamaneq taartumi qaamavoq, taartulli pissaaneqarfiginngilaa.

6 Guutip sinniisuatut aallartitaq, Johannesimik atilik, saqqummerpoq. 7 Taanna inuit tamalaat uppertun­ngoqqullugit qaamaneq pillugu ilisiman­nittutut uppernarsaasussatut tikiuppoq. 8 Taanna tassaanngilaq qaamaneq, qaamanerli pillugu ilisiman­nittutut nassuiaasussaavoq.

9 Qaamaneq ilumoortoq inunnut tamalaanut qaammaq­qutaasoq inuit akorngannut tikiutingajalerpoq. 10 Inuit akorngan­niippoq, taannalu ikiortigalugu inuit pinngorput, inuilli ilisarisiman­ngilaat. 11 Nunaqqatiminut tikippoq, nunaqqataasali tikilluaq­qunngilaat. 12 Imminilli tikilluaq­qusisut aterminik upperin­nimmata tamaasa ikiorpai tassaaleq­qullugit Guutip qitornai. 13 Taakkulu inunnit erniunatik inuilluunniit piumasaat angutil­luunniit piumasaa pissutiginagit Guutili pissutigalugu erniupput.

14 Oqaaserlu inunngorpoq akorngatsinnilu najugaqalerluni. Alutornas­susialu, ernituap ataataminit alutornarsisin­neqarneratut ittoq, takuarput. Taanna Guutimit iluarisaangaarlunilu* ilumoortoq pillugu ilinniar­titsivoq. 15 (Taanna pillugu Johannesi ilisiman­nittutut nassuiaavoq, aap, suaarpoq: “Tassa taanna ima eqqartugara: ‘Kingunikkut aggersoq sioqqullunga pinngorami qaangerlunga siuarpoq.’”) 16 Ajunngisaangaarnermik ulikkaarmat tamatta sinnilis­suarmik ajunngisaangaarfigineqarpugut. 17 Guutip inatsisit Moorsisi aqqutigalugu tunniuppai, Jiisusili Kristusi aqqutigalugu ajunngisaangaarnerup ilumoortullu suunerannik paasitip­paatigut. 18 Kialuunniit Guuti takusiman­ngisaannarpaa. Ernitualli guutitut ittup Ataatami sanianiittup* kinaanera nassuiarpaa.

19 Palasit Levikkullu Jerusalem­mimeersut juutinit aallartitat aperimmanni: “Kinaavit?” 20 Johannesi unneqqarilluni akivoq imalu nassuerluni: “Kristusiun­ngilanga.” 21 Aperaallu: “Taavami kinaavit? Elia?” Akivai: “Taannaan­ngilanga.” “Pruffiitiuit tikiuttussaq?” Akivaalu: “Naamik!” 22 Taava oqarfigaat: “Kinaavit? Uagutsinnik aallartitsisut akinias­sagatsigit oqarfigitigut. Kinaanerarpit?” 23 Oqarpoq: “Uanga tassaavunga pruffiitip Iisaajap allanneratut inoqajuitsumi ima suaartartoq: ‘Jehovap* aqqutissaa narlorsarsiuk.’” 24 Taakku farisiiarinit aallartitaapput. 25 Aperaallu: “Kristusiun­ngikkuit, Eliaanngikkuit pruffiitiun­ngikkuil­luunniit tikiuttussaq taava sooq imermut morsutsitsisarpit?” 26 Johannesip akivai: “Uanga imermut morsutsitsisarpunga. Akorngas­sinniippoq ilisarisiman­ngisarsi 27 kingunikkut tikiuttussaq. Taassumalu aloqutaasa singiisa qilerus­saarnis­saannut ajukkuppunga.” 28 Betaaniami kuussuup Jordanip ungataani, Johannesip imermut morsutsitsiffiani, taama pisoqarpoq.

29 Aqaguani Jiisusip ornikkaani takugamiuk oqarpoq: “Takuuk Guutip savaaraa inuit ajortiliunerannik peersisussaq! 30 Tassa taanna ima eqqartugara: ‘Kingunikkut aggersoq sioqqullunga pinngorami qaangerlunga siuarpoq.’ 31 Allaat uanga ilisarisiman­ngilara, Israalikkulli kinaasoq nalunngin­niassammassuk imermut morsutsitsisartutut tikiuppunga.” 32 Johannesi aamma ilisiman­nittutut ima nassuiaavoq: “Anersaaq tuisut qilammiit aarsaartoq qulaaniit­tuartorlu takuara. 33 Allaat uanga ilisarisiman­ngilara, imermulli morsutsitsisaq­qullunga uannik aallartitsisup oqarfigaanga: ‘Anersaap aarsaarfigisaa qulangersimajuagaalu takusassat tassaavoq anersaamik illernartumik morsutsitsisussaq.’ 34 Taannalu takuara ilisiman­nittutullu nassuiarlugu Guutip ernerigaa.”

35 Aqaguani Johannesi ilinniartitani marluk ilagalugit tassunngaq­qikkami 36 Jiisusi saneqquttoq takullugu oqarpoq: “Takuuk, Guutip savaaraa!” 37 Ilinniartitat marluk taama oqartoq tusaramikku Jiisusi malilerpaat. 38 Taava Jiisusip kingumut qiviarluni malinnaasut takugamigit aperai: “Suniarpisi?” Akivaat: “Rabbi (ima isumaqartoq: “Ilinniar­titsisoq”), sumi najugaqarpit?” 39 Oqarfigai: “Qaagitsi, takussavarsi.” Ullukkullu sisamat* missaani ingerlaqatigigamikku sumi najugaqartoq takuaat ullullu sinnera ilagalugu. 40 Andariarsi, Siimuut Petrusip qatanngutaa, tassaavoq Johannesip oqaasiinik tusartut Jiisusimillu malinnittut taakkua marluk arlaat. 41 Qatanngutini Siimuut siullertut ornippaa oqarfigalugulu: “Missiarsi (ima isumaqartoq: “Tanitaq”*) naapikkatsigu.” 42 Jiisusimukaqatigaalu. Jiisusip takugamiuk oqarfigaa: “Siimuujuvutit, Johannesip ernera, Keefassimik (“Petrusi”-mik nutserneqar­tartumik) taaneqar­talissaatit.”

43 Aqaguani Jiisusi Galiliiamut aallarusuppoq. Taava Fiilippi naapikkamiuk oqarfigaa: “Uannik malinnit­tunngorit.” 44 Fiilippi Betsaadameersuuvoq, aamma Andariarsi Petrusilu tassani peroriartorput. 45 Fiilippip Nataaniali naapikkamiuk oqarfigaa: “Moorsisip inatsisaani pruffiitinillu allakkani* allaatigineqartoq Jiisusi, Juuserfip ernera, Naazaratsimiu naapikkatsigu.” 46 Nataanialilli oqarfigaa: “Naazaratsimit? Qanoq-aamma!” Fiilippip oqarfigaa: “Qaagit, takussavat.” 47 Nataaniali aggersoq Jiisusip takugamiuk taanna pillugu oqarpoq: “Aajinnga Israalikkuusoq unneqqarissoq.” 48 Nataanialip oqarfigaa: “Qanoq nalunnginnamma?” Jiisusip akivaa: “Fiilippip suli aggeqqun­ngikkaatit orpiup fiiginequtip ataaniittutit takuakkit.” 49 Nataaniali akivoq: “Ilinniar­titsisoq,* Guutip erneraatit, Israalip kunngigaatit.” 50 Jiisusi akivoq: “Orpiup fiiginequtip ataaniittutit takunerarakkit upperivinga? Tassannga tupinnar­nerusunik takusaqassaatit.” 51 Imalu nangippoq: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Qilak ammartoq Guutillu inngilii inuup Erneranut ammukarlutillu qummukartut takussavasi.”

2 Ullut marluk qaangiummata Kaanami Galiliiamiittumi katittorsior­toqarmat Jiisusip arnaa najuuppoq. 2 Jiisusi ilinniar­titaalu aamma katittorsiortunut qaaqqusaapput.

3 Viinnimik nunguutsilermata arnaa Jiisusimut oqarpoq: “Viinniutaarupput.” 4 Jiisusilli oqarfigaa: “Arnaq,* uagut sussagatsigu? Iliuuseqar­nissannut suli piffissan­ngunngilaq.” 5 Arnaa saqisunut oqarpoq: “Oqarneratut iliussaasi.” 6 Juutit minguersar­nissamut malittarisassaat naapertorlugit arfinilinnik imiisiveqarpoq ujaraasunik. Taakku tamarmik immikkut imerpalasunut uuttuutinik marlunnik pingasunil­luunniit imaqarsin­naapput.* 7 Jiisusip oqarfigai: “Imiisiviit imermik immersigit.” Ulikkaavil­lugillu immerpaat. 8 Taava oqarfigai: “Qaluseriarlusi katittorsiornermik aqutsisumut tunniussiuk.” Taava taamaaliorput. 9 Katittorsiornermik aqutsisup imeq viinnin­ngorsimasoq usserpaa. Suminngaan­neernersoq naluaa, saqisulli imermik qalusisut nalunngilaat. Taava katittorsiornermik aqutsisup angut katernaaq aggeqquaa 10 oqarfigalugulu: “Allat tamarmik viinni pitsaasoq sassaal­liutigeq­qaartarpaat inuillu aalakuuleraangata* pitsaan­nginneq sassaal­liutigisarlugu. Illilli pitsaaneq aatsaat massakkut sassaal­liutigaat.” 11 Jiisusi Kaanami Galiliiamiittumi siullerpaamik tupinnar­tuliorpoq. Taamatut alutornas­sutsini takutimmagu ilinniar­titaasa upperilerpaat.

12 Tamatuma kingorna anaanani, qatanngutini ilinniar­titanilu ilagalugit Kapernaamut aterpoq, ullualuin­narnili tassaniillutik.

13 Maanna juutit qaangiinersiorfiat* nalliutingajalermat Jiisusi Jerusalemmimut majuarpoq. 14 Guutisiorfimmullu iserami takuai inuit nersussuarnik, savanik tuinillu tuniniaasut aningaasanillu taarsiisartut issiavimminni issiasut. 15 Taava allunaasanik iperaatsioriarluni savat nersussuillu tamaasa ilanngullugit guutisiorfimmiit aniatippai, aningaasanillu taarsiisartut aningaasaataat eqqarpai nerriviilu uppitillugit. 16 Tuinillu tuniniaasut oqarfigai: “Makku tigoriarlugit annissigit! Ataatama illua niuertarfittut* atorunnaar­niarsiuk!” 17 Ilinniar­titaasa allassimasut eqqaalerpaat: “Illit illunnut tunniusimanera ilunni ikualasutut issaaq.”

18 Taamaattumik juutit aperaat: “Taamaaliorsin­naatitaanerit uppernarsar­niarlugu qanoq tupinnar­tuliorfigisin­naavisigut?” 19 Jiisusip akivai: “Guutisiorfik una ingutsersiuk, ullullu pingasut ingerlaneranni sanaqqissavara.” 20 Taava juutit oqarput: “Guutisiorfik una ukiuni 46-ni sananeqartoq ullut pingasut ingerlaneranni sanaqqin­niarpiuk?” 21 Guutisiorfilli eqqartoramiuk timini pivaa. 22 Toqusunit makititaammat ilinniar­titaasa taama oqartarnera eqqaalerpaat, aamma allassimaffik Jiisusillu oqaasii upperaat.

23 Qaangiiffiup nallius­sineqarnerani Jerusalem­mimiitilluni tupinnartuliai inuit takugamikkit Jiisusi upperilerpaat. 24 Jiisusilli tatigival­laanngilai tamaasa nalunngin­namigit 25 inuillu pillugit nassuiaan­neqartariaqarnani, tassami qanoq ittuusut nalunngereeramiuk.

3 Anguteqarpoq farisiiariusumik Nikodiimusimik atilimmik, taanna juutini siulersortaavoq. 2 Unnuakkut Jiisusimukarpoq oqarfigalugulu: “Ilinniar­titsisoq,* kinaluunniit Guuti ikiortiginagu ilittut tupinnar­tuliorsin­naanngimmat nalunngilarput ilinniar­titsisutut Guutimit aallartitaasutit.” 3 Jiisusip oqarfigaa: “Ilumuuillunga oqarfigaakkit: Kinaluunniit ernioqqis­simanngitsoq* Guutip kunngeqarfianut isernavianngilaq.” 4 Nikodiimusip oqarfigaa: “Inuk utoqqaq qanoq ernioqqis­sinnaagami? Kinaluunniit anaanami illiaanut iseqqeriarluni ernioqqis­sinnaanngilaq.” 5 Jiisusi akivoq: “Ilumuuillunga oqarfigaakkit: Kinaluunniit imermit anersaamillu erniusiman­ngitsoq Guutip kunngeqarfianut isernavianngilaq. 6 Inummit erniusoq inuuvoq, Guutillu anersaavanit erniusoq anersaajuvoq. 7 Ernioqqit­tariaqar­nissinnik oqarfigigakkit tupigusus­sanngilatit. 8 Anorip sammivigiumasani sammivigisarpaa. Siorsuppalua tusaasarpat, suminngaan­neernersorli sumukar­nersorlu nalusarpat. Taamatuttaaq Guutip anersaavanit erniuneq paasisin­naanngilat.”

9 Nikodiimusip aperaa: “Qanoq taamaat­toqarsin­naagami?” 10 Jiisusi akivoq: “Israalimi ilinniar­titsisuugaluarlutit tamanna naluiuk? 11 Ilumuuillunga oqarfigaakkit: Ilisimasagut oqaluuserisarpagut takusimasagullu ilisiman­nittutut nassuiar­tarlugit, nassuiaatigulli akuerin­ngilasi. 12 Nunarsuarmut tunngasut eqqartukkakka upperin­ngikkussigit qanoq ilillusi qilammut tunngasut eqqartukkakka upperisin­naagassigit? 13 Tamatuma saniatigut kinaluunniit qilaliarsimanngilaq, inuulli Ernera kisimi qilammit aqqarpoq. 14 Soorlu Moorsisip inoqajuitsumi pulateriaarsuk qisummut nappakkamut nivinngaraa, taamatuttaaq inuup Ernera nivinngar­neqassaaq 15 taassumunnga uppertoq kinaluunniit naassaan­ngitsumik inuusin­naaqqullugu.

16 Guutimmi inuit asangaaramigit Ernituani* tunniuppaa kinaluunniit taassumunnga uppertoq suujunnaarsin­neqarnani naassaan­ngitsumik inooqqullugu. 17 Guutimmi Ernini eqqartuus­siartor­tillugu nunarsuarmut aallartinngilaa, inuilli taassumuuna annaanneqaq­qullugit aallartippaa. 18 Taassumunnga uppertoq eqqartuun­neqassanngilaq. Taassumunnga uppinngitsoq, Guutip Ernituata aqqanik upperin­ninnginnini pissutigalugu, eqqartuun­neqareerpoq. 19 Una eqqartuus­sinermut tunngaviuvoq: Qaamaneq inuit akorngannut pivoq, inuilli ajortulior­taramik taartoq qaamanermit asaneruaat. 20 Ajortulior­tartormi kinaluunniit qaamanermik uumissuivoq iliuutsinilu takuneqaqinammata qaamanermut pineq ajorluni. 21 Eqqortulior­tartorli iliuutsini Guutip piumasaanut naapertuuttut takuneqar­niassammat qaamanermut pisarpoq.”

22 Tamatuma kingorna Jiisusip ilinniartitani Judiiap nunaqarfiinukaqatigai, sivisulaar­tumillu nunaqarfin­neeqatigai imermullu morsutsitsisarluni. 23 Johannesili Saalemmip eqqaani Ainonnimi imeqarluartumi aamma imermut morsutsitsisarpoq, inuillu imermut morsutsitaajumallutik takkussuut­tuarput 24 Johannesi suli parnaarus­saasiman­ngimmat.

25 Maanna Johannesip ilinniar­titaasa juutillu ilaata minguersarneq oqallis­sutigaat. 26 Taamaattumik Johannesimukarput oqarlutillu: “Ilinniar­titsisoq,* kuussuup Jordanip ungataani ilinnukartoq eqqartukkallu maanna imermut morsutsitsisarpoq inunnillu tamanit ornigar­neqarluni.” 27 Johannesi akivoq: “Inuk sumilluunniit pissarsisin­naanngilaq qilammit tunineqan­ngikkuni. 28 Ilissi ima oqartunga uppernarsarsin­naavarsi: ‘Kristusiun­ngilanga, taannali sioqqullugu aallartitaavunga.’ 29 Angutip arnaq katitani pigaa. Angutilli katittup ikinngutaa sanianiittoq ikinngunni oqaluttoq tusaagaangamiuk assut nuannaartarpoq. Taamaattumik nuannaangaarpunga. 30 Taanna anneruleralut­tuinnassaaq uangali minneruleralut­tuinnas­sallunga.”

31 Pavanngaan­neersoq allanit tamanit qutsinneruvoq. Nunarsuarmeersoq nunarsuarmeerpoq nunarsuarmullu tunngasunik eqqartuisarluni. Qilammeersoq allanit tamanit qutsinnerpaavoq. 32 Taassuma takusani tusakkanilu ilisiman­nittutut nassuiarpai, nassuiaataali inuit upperin­ngilaat. 33 Ilisiman­nittutut nassuiaataanik upperinnittup Guutip ilumoortumik oqalunnera uppernarsarpaa. 34 Guuti tukkorluni anersaaminik tunisisarmat aallartitaata Guutip oqaasii oqaatigisarpai. 35 Ataatap Erneq asavaa suullu tamaasa taassuma assaanut tunniullugit. 36 Ernermut uppertoq naassaan­ngitsumik inuussaaq. Ernermut naalanngitsoq naassaan­ngitsumik inuussanngilaq, Guutilli kamannerata qulangersimajuassavaa.

4 Naalakkap paasigamiuk Johannesimit amerlanerusunik ilinniar­titaqalernini imermullu morsutsitaqarnini farisiiarit tusarsimagaat 2 – Jiisusi nammineq imermut morsutsitsisarani ilinniartitai imermut morsutsitsisaraluartut – 3 Judiia qimallugu Galiliiamut aallaqqippoq. 4 Samaariak­koortariaqarporli. 5 Samaariami illoqarfimmut Sykarimut, narsaammut Jaakup ernerminut Juuserfimut tunniussaata eqqaanut, pivoq. 6 Jaakup puilasuliaa tassaniippoq. Jiisusi angalareerluni qasutas­simagami puilasuliap eqqaani issiavoq. Ullup-qeqqata* missaaniippoq.

7 Arnaq Samaariamiu imermik qalusiar­torluni aggersoq Jiisusip oqarfigaa: “Immisilaannga.” 8 (Ilinniar­titaami illoqarfimmut nerisas­sarsiniarsimapput). 9 Arnap Samaariamiup aperaa: “Sooruna juutiullutit uannut arnamut Samaariamiumut immiseqquit?” (Juutimmi Samaariamiut ilagineq ajorpaat). 10 Jiisusip akivaa: “Nalunngik­kaluarukku Guutip tunissutaa akeqanngitsoq sunaasoq kialu ima oqarfigigaatit: ‘Immisilaannga,’ imermik tuneqqullutit taanna qinnuigis­sagaluarpat, taassumalu imermik inuussutaasumik tunissagaluarpaatit.” 11 Arnap oqarfigaa: “Naalagaq, imermik qalusinissamut qattaqan­ngilatil­luunniit, aamma puilasuliaq itivoq. Taava suminngaanniit imermik inuussutaasumik tamatuminnga tunisin­naagamma? 12 Siuaasatta Jaakup puilasuliaq una nammineq erninilu nersutaatinilu imerfigisar­tagartik uagutsinnut tunniuppaa. Isumaqarpit taassumannga annerullutit?” 13 Jiisusip akivaa: “Kinaluunniit imermik uuminnga imertoq imerusuleq­qissaaq. 14 Kinaluunniit imermik uanga tunniussannik imertoq imerusuleq­qinngisaan­nassaaq, imerli tunniussara taassumani puilasun­ngussaaq naassaan­ngitsumik inuuneqalersitsisoq.” 15 Arnap oqarfigaa: “Naalagaq, imerusuleq­qinngin­niassagama maangalu imertaqat­taarunnaar­niassagama imermik tamatuminnga tuninnga.”

16 Jiisusip oqarfigaa: “Angerlarlutit uiit aajuk.” 17 Arnaq akivoq: “Ueqanngilanga.” Jiisusip oqarfigaa: “Ueqanngin­neraravit ilumoorputit. 18 Tallimanimmi ueqarsimagaluarputit, massakkullu angut inooqatigisat uiginngilat. Taamaattumik ilumoortumik oqalupputit.” 19 Arnap oqarfigaa: “Naalagaq, pruffiitiusimassaatit. 20 Siuaasagut maani qaqqami guutisiortarput, ilissili juutiususi oqartarpusi Jerusalemmimi taamaallaat guutisior­toqarsinnaasoq.” 21 Jiisusip oqarfigaa: “Arnaq, ilumoorlunga oqarfigaakkit: Ulloq maani qaqqami Jerusalem­mimiluunniit Ataatamik guutisiorfigin­nittarun­naarfissarsi nalliuk­kumaarpoq. 22 Ilissi kina guutisiorfigalugu naluarsi. Juutit siulliullutik aniguisitaas­sammata uagut kina guutisiorfigalugu nalunngilarput. 23 Ullorli guutisiortut ilumoortut Guutip anersaavanit siulersor­neqarlutik ilumoor­tumullu naapertuuttumik Ataatamik guutisiorfigin­niffissaat nalliuk­kumaarpoq, aap, nalliutereerpoq. Ataatammi taamatut imminik guutisiorfigin­nikkusuttut ujartarpai. 24 Guuti anersaajuvoq, aamma anersaavanit siulersor­neqarluni ilumoor­tumullu naapertuuttumik guutisiorfigineqar­tariaqarpoq.” 25 Arnap oqarfigaa: “Nalunngilara Missiarsi Kristusimik taaneqartartoq tikiutissasoq. Tikiukkunilu tamanik nassuiaatis­savaatigut.” 26 Jiisusip oqarfigaa: “Taannaavunga, oqaloqatigisat.”

27 Taamaalisorlu ilinniartitat takkukkamik arnamik oqaloqateqarnera tupaallaatigaat. Soorunami ima oqartoqanngilaq: “Suniarpit?” imaluunniit: “Sooq oqaloqatigaajuk?” 28 Taava arnaq imiisivini qimallugu illoqarfiliarpoq nunaqqatinilu oqarfigalugit: 29 “Qaallusi angut qanoq iliorsimaninnik tamanik uannut eqqartuisoq alakkarsiuk. Kristusiusimassava?” 30 Illoqarfimmit anillutik Jiisusi ornippaat.

31 Tamatuma nalaani ilinniartitat Jiisusi kajumis­saarpaat: “Ilinniar­titsisoq,* neriniarit.” 32 Oqarfigaali: “Nalusassinnik nerisas­saqarpunga.” 33 Taava ilinniartitat imminnut aperipput: “Nerisassanik allanit pajunneqanngilaq, ilaa?” 34 Jiisusip oqarfigai: “Aallartitsisima piumasaatut iliornissara suliassiis­sutaanillu naammas­sinninnissara nerisas­saraakka. 35 Ukiup taamaalinerani oqartarpusi karrinik katersuinissamut qaammatit sisamaan­nanngortut. Oqarfigaassi: Narsaatit qiviarsigit, qaqortis­simapput katersuif­figeriaan­nanngorlutillu. 36 Katersuisoq akissarsereerlunilu inerittunik katersuilereerpoq. Inerittut tassaapput inuunermik naassaan­ngitsumik kingornus­sisussat. Tamanna pissutigalugu siaruar­terisoq katersuisorlu nuannaaqatigiissapput. 37 Tassunga tunngatillugu oqariartaaseq ilumoorpoq: Ataaseq siaruar­terisarpoq allalu katersuisarluni. 38 Siaruar­tigarin­ngisassinnik katersuiar­toqquassi, allallu suliaat iluaqutigaasi.”

39 Samaariamiorpassuit illoqarfimmit tassanngaan­neersut arnap ima oqarfigimmatik: “Qanorpiaq iliorsimaninnik oqaluttuuppaanga,” Jiisusi upperfigilerpaat. 40 Samaariamiut tikikkamikku najoqqullutik qinnuigaat, ullunilu marlunni najorpai. 41 Oqaasii pissutigalugit suli amerlanerit uppertun­ngorput. 42 Arnamullu oqarput: “Jiisusi nammineq tusaratsigu illit oqaatsitit uppernitsinnut kisiisa tunngavigiun­naarpagut, nalunngilarpullu angut taanna ilumut inunnik aniguisitsisuusoq.”

43 Jiisusi ullut marluk qaangiummata Galiliiamut aallarpoq, 44 naak nammineq oqarsimagaluarluni pruffiiti nunami peroriar­torfimmini ataqqineqarneq ajortoq. 45 Galiliiamiulli Jerusalemmimi nallius­sinermi iliuusii tamaasa takusimagamikkit Galiliiamut tikimmat tikilluaqquaat. Taakkuttaarmi nallius­siartorsimapput.

46 Taava Kaanamut Galiliiamiittumut, imermik viinnin­ngortitsif­fimminut, tikeqqippoq. Kapernaami kunngik­kormiuni atorfilittap ernera napparsimavoq. 47 Atorfilittap Jiisusi Judiiamiit Galiliiamut tikissimasoq tusaramiuk ornippaa qinnuigalugulu ateqatigaluni ernini toqulersoq Kapernaamut ajorunnaarsik­kiartoq­qullugu. 48 Jiisusilli oqarfigaa: “Ilissi tupinnar­tulianik aatsaat takoqqaarlusi uppertun­ngorsin­naavusi.” 49 Kunngik­kormiuni atorfilittap oqarfigaa: “Naalagaq, meerannguara toqutinnagu ateqatiginnga.” 50 Jiisusip oqarfigaa: “Angerlaannarit, ernerit ajorunnaarpoq.” Jiisusip oqaasii upperalugit angut ingerlavoq. 51 Aqqutaanilu inussiaataasa parsiarpaat oqarfigalugulu ernera ajorunnaarsimasoq. 52 Taava aperai qanga peqqissiar­tulersimanersoq. Akivaat: “Ippassaq ullukkut ataatsip* missaani kissarneqarun­naarpoq.” 53 Ataataasup nalunngilaa tamatuma nalerpiaani Jiisusip oqarfigigaani: “Ernerit ajorunnaarpoq.” Taamaattumik taanna illuaniittullu tamarmik uppertun­ngorput. 54 Jiisusi Judiiamiit Galiliiamut pigami taama aappassaanik tupinnar­tuliorpoq.

5 Tamatuma kingorna juutit nallius­siviisa ilaat nalliummat Jiisusi Jerusalemmimut majuarpoq. 2 Jerusalemmimi Savat Isaaffiata eqqaani naluttarfiusaqarpoq hebræerisut Betzáta-mik taaneqar­tartumik. Taanna tallimanik torsuusaasaqarpoq sukalinnik. 3 Taakkunani nalasarput napparsimasorpassuit, tappiitsut, tusiattut innarluutillillu. 4*   —— 5 Angut ukiuni 38-ni napparsimasimasoq aamma tassaniippoq. 6 Jiisusip angut tassani nalasoq takugamiuk nalunngin­namiullu sivisuumik napparsimasimasoq aperaa: “Peqqisserusuppit?” 7 Angutip napparsimasup akivaa: “Naalagaq, imeq aalaleraangat naluttarfiusamut ikinissamut ikiortis­saqarneq ajorpunga, aqqarniar­tillungali allap ingiartarpaanga.” 8 Jiisusip oqarfigaa: “Nikuigit! Allequttat* tigoriarlugu pisugit.” 9 Angullu ingerlaannaq peqqissivoq allequttanilu tigoriarlugu pisulerluni.

Ulloq taanna qasuersaarfiummat* 10 juutit angummut ajorunnaarsin­neqartumut oqarput: “Ullumi qasuersaarfiummat allequttannik tigumiarnissat inerteq­qutaavoq.” 11 Akivaali: “Uannik ajorunnaarsitsisup oqarfigaanga: ‘Allequttat tigoriarlugu pisugit.’” 12 Aperaat: “Kia oqarfigigamitit allequttat tigoriarlugu pisussasutit?” 13 Jiisusili malugineqarani inuppas­suarnut akulerus­simammat angutip kimit ajorunnaarsin­neqarluni naluaa.

14 Tamatuma kingorna Jiisusip guutisiorfimmi naapikkamiuk oqarfigaa: “Maanna ajorunnaarsimagavit suli ajornerusumik eqqorneqaqqunak ajortuliussaarit.” 15 Taava angutip juutit oqarfigiartorpai Jiisusimit ajorunnaarsin­neqarsimalluni. 16 Jiisusi ullormi qasuersaarfimmi taamaaliormat juutit malersulerpaat. 17 Akivaali: “Ataataga manna tikillugu suliuarmat uangattaaq suliuassaanga.” 18 Jiisusip ullormi qasuersaarfimmi inatsisit unioqqutiin­narnagit Guuti Ataataminik taammagu, Guuti naliginerarmagu, toqunnissaa juutit aalajangiusimanerulerpaat.

19 Taamaattumik Jiisusip oqarfigai: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Erneq nammineerluni ataatsimil­luunniit iliuuseqarsin­naanngilaq, Ataatamili iliuusii takusani kisiisa iliuuserisinnaavai. Ernermi Ataatani ilaarlugu iliuuseqar­tuaannarpoq. 20 Tassami Ataatap Erneq asavaa namminerlu iliuutsiminik tamanik ilinniar­tittarlugu, tupigusun­niassagassilu suli annerusunik iliuuseqaq­qullugu ilinniar­tissavaa. 21 Soorlu Ataatap toqusut makitittarai inuulerseq­qillugillu, taamatuttaaq Ernerup kinaluunniit makitik­kusutani inuulerseq­qissavaa. 22 Ataatarmi eqqartuus­sinngil­luinnartarpoq, eqqartuus­sinermilli suliassat tamaasa Ernermut isumagisas­sanngortippai 23 kikkut tamarmik Ataatamik ataqqin­ninnermittut Erneq ataqqinias­sammassuk. Ernermik ataqqin­ninngitsup Ataataq aallartitsisua ataqqinngilaa. 24 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Oqaatsinnik tusartoq Aallartitsisinnillu upperinnittoq naassaan­ngitsumik inuussaaq, toqumiillu inuunermut pigami eqqartuun­neqassanngilaq.

25 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Piffissaq nalliuk­kumaarpoq, maannalu nalliutereerluni, toqusut Guutip ernerata nipaanik tusarfissaat aamma tusartut naalattullu inuulerfissaat. 26 Ataatammi inuulersitsisin­naanermisut Erneq inuulersitsisin­naatippaa. 27 Aamma taanna tassaammat inuup Ernera eqqartuus­sinissamut piginnaatippaa. 28 Tamanna tupigusuutigis­sanngilarsi, piffissarmi nalliuk­kumaarpoq ilivermiittut* tamarmik taassuma nipaanik tusarumaarfissaat 29 aniumaarfissaallu. Ajunngitsuliorsimasut naassaan­ngitsumik inuuneqalissapput ajortuliorsimasullu eqqartuun­neqassallutik. 30 Nammineerlunga ataatsimil­luunniit iliuuseqarsin­naanngilanga. Ataatannit tusakkakka malillugit eqqartuus­sisarpunga, namminerlu piumasara malinnagu aallartitsisima piumasaa malikkumasarakku naapertuil­luartumik eqqartuus­sisarpunga.

31 Uanga kisima imminut pillunga ilisiman­nittutut nassuiaaguma nassuiaatiga atuutis­sanngilaq. 32 Alla aamma uanga pillunga ilisiman­nittutut nassuiaavoq, nalunngilaralu taassuma uanga pillunga nassuiaataa ilumoortoq. 33 Johannesimut aallartitsivusi, taannalu ilumoortoq pillugu ilisiman­nittutut nassuiaavoq. 34 Inuilli ilisiman­nittutut nassuiaanissaat pisariaqar­tinngilara, tamakkuli eqqartorpakka annaanneqaq­qullusi. 35 Angut taanna qulliuvoq ikumasoq qaammaarissorlu, taassumalu qaamanerani sivikitsumik assut qiimmat­tarusuppusi. 36 Johannesilli ilisiman­nittutut nassuiaataanit annermik uppernarsaatis­saqarpunga, Ataatamami uannut suliassiis­sutitut naammas­seqqusai, maanna suliakka, Ataatannit aallartitaaninnut uppernarsaataapput. 37 Ataatarlu aallartitsisiga uanga pillunga ilisiman­nittutut nassuiaavoq. Taassuma nipaa tusarsiman­ngisaan­narlugulu kiinaa takusiman­ngisaan­narparsi. 38 Aallartitaalu upperin­nginnassiuk oqaasii uummammiuliutin­ngilasi.

39 Allakkat Illernartut iluaqutigalugit naassaan­ngitsumik inuuneqalersin­naasoralusi misissor­tarpasi, taakkorpiaallu* uanga pillunga nassuiaapput. 40 Taamaattorli inuuneqalerumallusi uannukarusun­ngilasi. 41 Inunnit ataqqineqarusun­ngilanga, 42 nalunngil­luinnarparali Guuti asanngikkissi. 43 Ataatama aqqani tikiuppunga, tikilluaq­qunngilas­singali. Alla atermini tikiussimasuuppat tikilluaq­qussagaluarparsi. 44 Ataqqeqatigiit­tarussi Guutituaasumilli ataqqiniar­neqassanasi qanoq uppersuseqarsin­naagassi? 45 Isumaqas­sanngilasi Ataatannut unnerluutigis­sagissi. Ataatsip, tassa Moorsisip tatigisassi, unnerluutigaasi. 46 Aap, Moorsisi upperisuugussiuk upperisimas­sagaluarpassinga, taassumami allaatigaanga. 47 Allagaali upperin­ngikkussigit qanoq oqaatsikka upperis­sagassigit?”

6 Tamatuma kingorna Jiisusi Galiliiap, imaluunniit Tiberiasip, Tasersuata akianukarpoq. 2 Aamma napparsimasunik ajorunnaarsitsisar­nermigut tupinnar­tuliaminik takunnit­torpassuarnit malinneqar­tuarpoq. 3 Taava Jiisusi qaqqamut majuarpoq ilinniar­titanilu issiaqatigalugit. 4 Maanna qaangiiffik, juutit nalliussiviat, nalliutingajalerpoq. 5 Jiisusip inupparpassuit ornikkaanni takugamiuk Fiilippi aperaa: “Iffiat-qaqortut* inuit ukua nerisassaat sumut pisiariar­tussavagut?” 6 Nalunngin­namiulli qanoq iliussalluni misilin­niarlugu taama aperaa. 7 Fiilippip akivaa: “Iffiat-qaqortut denaarinik* 200-nik nalillit inuit tamaasa nerisilaagin­narnissaan­nulluunniit naamman­ngillat.” 8 Ilinniar­titaasa ilaat Andariarsi, Siimuut Petrusip qatanngutaa, oqarpoq: 9 “Una nukappiaraq tallimanik iffianik-qaqortuuteqarpoq suaasiassanik* iffiukkanik aalisagaateqarlunilu marlunnik. Taakkuli inuppas­suarnut naammaq­qajanngillat.”

10 Jiisusi oqarpoq: “Inuit issaatissigit.” Sumiiffik taanna ivigaqarluarmat inuit issaapput, angutillu 5.000-t missaan­niipput. 11 Jiisusip iffiat-qaqortut tiguai Guutimullu qujareerluni issiasunut agguaallugit. Aalisagaaqqanut tunngatillugu aamma taamaaliorpoq, inuillu naammatsillutik neripput. 12 Qaarsil­larlutillu nerereermata ilinniartitani oqarfigai: “Tamaasa atorluar­niassagatsigit sinneruttut katersorsigit.” 13 Iffiat-qaqortut tallimat suaasiassanik iffiukkat nerineqartut sinneri katersoramikkit koorit aqqaneq-marluk ulikkaarpaat.

14 Tupinnartuliai takugamikkit inuit oqarput: “Taanna ilumut tassaavoq pruffiiti nunarsuarmut tikiuttussaq.” 15 Taava Jiisusip piumasaminut akerliusumik kunngin­ngortin­niaraanni nalunnginnamiuk qimappai kisimiillunilu qaqqamukaq­qilluni.

16 Unnulermat ilinniartitai tasersuarmut aterput 17 umiatsiamullu ikeriarlutik Kapernaamut tasersuup akianiittumut aallarlutik. Maanna taarsereersimavoq Jiisusilu suli takkussimanani. 18 Anorersualermallu mallersorsuan­ngorpoq. 19 Kilometerilli tallimat arfinil­lilluunniit* iporeerlutik Jiisusi tasersuup qaavatigut pisulluni umiatsiamut qanilliartortoq takugamikku ersilerput. 20 Oqarfigaali: “Uangaana. Erseqinasi!” 21 Taava umiatsiamut ikeqquaat tamatumalu kinguninngua ornigartik tikillugu.

22 Aqaguani inuppassuit tasersuup akianiigin­narsimasut umiatsiaaratuaq peqanngitsoq paasivaat. Ilinniartitai umiatsiamut ikeriarlutik Jiisusi ilaginagu aallarsimapput. 23 Umiatsialli Tiberiasimeersut sumiiffimmut Naalakkap Guutimut qujariarluni iffianik-qaqortunik inuppas­suarnik nerisitsiffiata eqqaanut tikipput. 24 Inuppassuit Jiisusi ilinniar­titaalu peqanngitsut paasigamikku umiatsianut ikipput Jiisusilu Kapernaamut ujariar­torlugu.

25 Tasersuup akiani nanigamikku aperaat: “Ilinniar­titsisoq,* qanga maanngaravit?” 26 Jiisusip akivai: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Tupinnar­tulianik takunersi pissutiginagu iffianilli-qaqortunik naammatsillusi nerinersi pissutigalugu ujarpassinga. 27 Nerisassaq asiusartoq pinnagu nerisassarli naassaan­ngitsumik inuuneqalersitsisartoq, inuup Ernerata ilissinnut tunniussassaa, pillugu suligitsi. Inuummi Ernera Ataatamit, Guutimit, akuerisaanerminut takussutis­saasumik naqissuser­neqarpoq.”

28 Taava aperaat: “Guutip akuerisaatut suliumalluta qanoq iliussaagut?” 29 Jiisusip akivai: “Guutip akuerisaatut suliumallusi aallartitaa upperisariaqarparsi.” 30 Taava oqarfigaat: “Upperinias­sagatsigit takusas­satsinnik qanoq tupinnar­tuliussavit? Qanoq iliussavit? 31 Siuaasagut inoqajuitsumi mannatorput, soorlu allassimasoq: ‘Nerisas­saannik qilammit tunivai.’” 32 Taava Jiisusip oqarfigai: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Moorsisip nerisas­sassinnik qilammit tuninngilaasi, Ataatamali nerisas­sassinnik ilumoortunik qilammit tunivaasi. 33 Nerisassarmi Guutimeersoq tassaavoq qilammit aqqartoq inunnillu inuuneqalersitsisoq.” 34 Taava oqarfigaat: “Naalagaq, nerisassamik tamatuminnga tuniuartigut.”

35 Jiisusip oqarfigai: “Uanga nerisas­saavunga naassaan­ngitsumik inuuneqalersitsisartoq. Kinaluunniit uannukartoq kaanngisaan­nassaaq kinaluunniillu uannut uppertoq imerusulin­ngisaan­nassalluni. 36 Ilissinnulli oqareernittut: Allaat takusimagaluarlunga upperin­ngilassinga. 37 Ataatama uannut tunniussai tamarmik uannukassapput, uannukartorlu qimaatin­ngisaan­nassavara. 38 Namminermi piumasattut iliorniarnanga, aallartitsisimali piumasaatut iliorniarlunga, qilammiit aqqarpunga. 39 Aallartitsisima piumasaraa inuit uannut tunniussami ilaat ataasiin­narluunniit annaassan­ngikkiga, ullormili kingullermi makitis­sagikka. 40 Ataatamami piumasaraa kinaluunniit inuup Erneranik ataqqinnittoq upperin­nittorlu naassaan­ngitsumik inuuneqassasoq, ullormilu kingullermi taanna makitissavara.”

41 Taava ima oqarnera pissutigalugu juutit oqalorujulerput: “Nerisas­saavunga qilammit aqqartoq.” 42 Oqarput: “Jiisusi Juuserfip ernerin­nginnerpaa? Qanoq oqarsin­naagami qilammit aqqarsimalluni, aali angutaa arnaalu kikkuusut nalunngikkigut?” 43 Taamaattumik Jiisusip oqarfigai: “Oqalorujuk­kunnaar­niaritsi. 44 Ataatama, aallartitsisima, uannut qanillisitaa* kisimi uannukarsinnaavoq, taannalu ullormi kingullermi makitissavara. 45 Pruffiitit allapput: ‘Tamarmik Jehovamit ilinniar­tinneqarumaarput.’ Ataatamut tusarnaartut ilinniar­titsissutaanillu maleruaarusuttut tamarmik uannukartarput. 46 Imaanngilaq inuup kialuunniit Ataataq takusimagaa. Guutimeersup kisimi Ataataq takusimavaa. 47 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Kinaluunniit uppertoq naassaan­ngitsumik inuussaaq.

48 Uanga nerisas­saavunga naassaan­ngitsumik inuuneqalersitsisartoq. 49 Siuaasasi inoqajuitsumi mannatoraluarlutik toqupput. 50 Kinaluunniilli qilammit aqqartumik nerisoq toqunavianngilaq. 51 Uanga nerisas­saavunga inuussutaasoq qilammit aqqartoq. Tamatuminnga nerisoq naassaan­ngitsumik inuussaaq. Nerisassarlu tunnius­sassara tassaavoq timiga inuit inooqqullugit pilliutigisassara.”

52 Taava juutit ima assortuutilerput: “Inuup uuma timini qanoq uagutsinnut nereqqusin­naagamiuk?” 53 Taamaattumik Jiisusip oqarfigai: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Inuup Ernerata timaa nerinngik­kussiuk aavalu iminngik­kussiuk inuuneqas­sanngilasi. 54 Timinnik nerisoq aannillu imertoq naassaan­ngitsumik inuuneqarpoq, ullormilu kingullermi taanna makitissavara. 55 Timigami nerisassaavoq ilumoortoq aagalu imigassaalluni ilumoortoq. 56 Timinnik nerisoq aannillu imertoq uannut atajuassaaq, uangalu taassumunnga atajuassaanga. 57 Soorlu Ataatap uumassuseqartup aallartikkaanga Ataatarlu pissutigalugu inuusunga, taamatuttaaq uannik nerisoq uanga pissutigalunga inuussaaq. 58 Nerisassaq qilammit aqqartoq siuaasassi nerisaannut assingunngilaq, taakkumi kingusin­nerusukkut toqupput. Nerisassamik matuminnga nerisoq qaqugorsuarmut inuussaaq.” 59 Kapernaami synagogimi* ilinniar­titsinermini taama oqarpoq.

60 Ilinniar­titaasa ilarpassui tamanna tusarlugu oqarput: “Eqqartugai ingasangaaramik! Kia tusarumas­sammagit?” 61 Jiisusilli ilinniartitami tamanna oqalorujuutigigaat nalunnginnamiuk oqarfigai: “Tamanna mamiatsaatigaasiuk? 62 Taavami inuup Ernera qilammut utertoq takussagaluarussiuk? 63 Guutip anersaava inuussutaavoq. Timi iluaqutaan­ngilluinnarpoq. Ilissinnut eqqartukkakka anersaamit illernartumit pisuupput inuussutaal­lutillu. 64 Ilaqarpusili uppinngitsunik.” Jiisusimmi aallaqqaammulli uppersuseqan­ngitsut kikkuusut akeqqanullu pisitsisussani kinaasoq nalunngilaa. 65 Ima nangippoq: “Taamaattumik oqarfigaassi: Ataatap akuerisai kisimik uannukarsin­naapput.”

66 Tamanna pissutigalugu ilinniar­titarpassui qimataminnut uterput malikkumajun­naarlugulu. 67 Taava Jiisusi aqqaneq-marlunnut aperivoq: “Aamma ilissi qimakkusup­pisinga?” 68 Siimuut Petrusip akivaa: “Naalagaq, kina ornissagatsigu? Illit oqaatsitit naassaan­ngitsumik inuussutaapput. 69 Upperaarput paasisimallugulu illernar­tuusutit Guutimit aallartitaq.” 70 Jiisusip akivai: “Ilissi aqqaneq-marluk toqqarsiman­nginnerpassi? Taamaattoq arlarsi nikassaalluni salluliuutigin­nittuuvoq.”* 71 Taama oqarami aqqaneq-marluk ilaat Juudarsi, Siimuut Iskaariuutip ernera, akeqqanut pisitsisussani eqqartorpaa.

7 Tamatuma kingorna juutit Judiiamiittut toqukkusummanni Jiisusip Galiliia angalaarfigiinnarpaa. 2 Juutilli tupiusaliorfimmik nalliussiviat nalliutingajalermat 3 qatanngutaasa oqarfigaat: “Ilinniar­titavit iliuutsitit takunias­sammatigit manna qimallugu Judiiamut aallarit. 4 Kinaluunniimmi tamanit ilisimaneqalerusuttoq isertorluni iliuuseqarneq ajorpoq. Inunnit tamanit takuneqarsin­naallutit taamaaliorit.” 5 Qatanngutaasami upperfigin­ngilaat. 6 Taamaattumik Jiisusip oqarfigai: “Taamaalior­nissannut piffissaq suli nalliutinngilaq, ilissili taamaalior­tuaannarsin­naavusi. 7 Inuit uumiginis­sassinnut pissutis­saqanngillat, uangali ajortuliaat ilisimaneqalersikkakkit uumigaannga. 8 Ilissi nallius­siartorlusi majuarniaritsi. Uannulli piffissarititaasoq suli nalliutin­ngimmat massakkorpiaq nallius­siartorlunga majuassan­ngilanga.” 9 Taama oqareerluni Galiliiamiiginnarpoq.

10 Qatanngutinili nallius­siartorlutik majuareermata nammineq isertorluni majuarpoq. 11 Taava juutit nallius­sinermi ujalerpaat ima aperalutik: “Naak angut taanna?” 12 Inuppassuillu isertorlutik oqallisigaat. Ilaat oqarput: “Angutaavoq ajunngitsoq.” Allat oqarput: “Naamik. Inuppas­suarnik salloqit­taasuuvoq.” 13 Juutilli qunugigamikkit soorunami allat tusaatillugit oqallisigin­ngilaat.

14 Nalliussiviup qiteqqunnerani Jiisusi guutisiorfimmut majuarpoq ilinniar­titsilerlunilu. 15 Juutillu tupigusullutik aperipput: “Ilinniarfinni* ilinniarsiman­ngikkaluarluni Allakkanik Illernartunik qanoq taama ilisimasaqar­tigisin­naagami?” 16 Jiisusip akivai: “Ilinniar­titsissutigisakka uanneersuun­ngillat, aallartitsisin­neersuuppulli. 17 Kialuunniit taassuma piumasaatut iliorusuttup paasissavaa ilinniar­titsissutigisakka Guutimeersuunersut imaluunniit nammineq isumaga tunngavigalugu ilinniar­titsinersunga. 18 Kinaluunniit isummani tunngavigalugu ilinniar­titsisoq ataqqineqarusuttuuvoq. Aallartitsisiminilli ataqqinarsisitserusuttoq ilumoortumik ilinniar­titsisarlunilu eqqortulior­tuaannarpoq. 19 Moorsisip inatsisinik tuninngin­nerpaasi? Kisianni arlassiluunniit inatsisit naalanngilai. Sooq toqunniarpisinga?” 20 Inuppassuit akipput: “Anersaapiloqarputit. Kia toqunniarmatit?” 21 Jiisusip akivai: “Ataasiinnarmik iliuuseqarama tamassi tupigusuppusi. 22 Taamaattumik una eqqarsaatigisiuk: Moorsisip kipineqarnermik* inatsit ilissinnut tunniuppaa. Inatsilli Moorsisimeersuunani siuaasas­sinneersuuvoq. Ilissilu ullormi qasuersaarfimmi kipisisarpusi. 23 Moorsisip inatsisai unioqqutik­kumanagit nukappiaqqat ullormi qasuersaarfimmi kipisarussigit taava sooq ullormi qasuersaarfimmi angummik ajorunnaarsitsil­luinnarnera pillugu kamaatingaarpisinga? 24 Qallikkut ittut tunngavigalugit isummis­saaritsi, eqqortumilli isummer­tassaasi.”

25 Taava Jerusalemmimiut ilaat oqarput: “Taannaan­nginnerpa toqukkusutaat? 26 Taamaattoq tamanut oqaluttoq oqaaseqarfigin­ngilaat. Immaqaana siulersortaasut paasilersimagaat Kristusiusoq. 27 Uagulli nalunngilarput suminngaan­neernersoq. Kristusili tikiukkuni suminngaan­neernersoq ilisimaneqas­sanngilaq.” 28 Jiisusi guutisiorfimmi ilinniar­titsinermini nipituumik oqarpoq: “Kinaasunga suminngaan­neersungalu nalunngilarsi. Tikiunnissara nammineq aalajangigarin­ngilara, aallartitsisigali piviusuuvoq, ilissilu kinaasoq naluarsi. 29 Taassumunnga sinniisuugama ilisarisimavara, taassumalu aallartippaanga.” 30 Taava tigusariniarsarilerpaat, taassumunngali piffissarititaasoq suli nalliutin­ngimmat suneqarsin­naanngilaq. 31 Inuppassuilli upperfigilerpaat imalu oqarlutik: “Kristusi tikiukkuni amerlasuunik tupinnar­tuliortussaavoq. Taamatorpiarlu taanna massakkut iliunnginnerpa?”

32 Inuppassuit Jiisusi pillugu taama isertorlutik oqalunnerat farisiiarit tusarpaat, aamma palasit nuimasut farisiiarillu tigusareq­qullugu guutisiorfimmi nakkutil­liisunik aallartitsipput. 33 Taava Jiisusi oqarpoq: “Aallartitsisinnut utinnginninni sivikitsumik najussavassi. 34 Ujassavassinga naninangali, ornissin­naanngisas­sinnullu aallassaanga.” 35 Taamaattumik juutit imminnut oqaluutilerput: “Naninngin­niassagatsinni sumukar­niartoruna? Immaqaana juutit grækerit akornganni siammarsimasut orninniarai grækerillu ilinniar­tillugit? 36 Suna pivaa ima oqarami: ‘Ujassavassinga naninangali, ornissin­naanngisas­sinnullu aallassaanga’?”

37 Nalliussiviup ulluani kingullermi pingaar­nerpaamilu Jiisusi sassarpoq nipituumillu oqarluni: “Imerusuttoq uannukarli imerlunilu. 38 Uannut uppertoq pillugu Allakkani Illernartuni allassimavoq: ‘Imeq inuussutaasoq taassuma ilorpiaaniit kuussaaq.’” 39 Imminulli uppertut anersaaq illernartoq pisassaat eqqartorpaa. Jiisusimi suli qutsissisin­neqanngimmat suli anersaamik tunineqarsiman­ngillat. 40 Inuppassuit oqaasiinik tusartut ilaat oqarput: “Taanna ilumut pruffiitiuvoq tikiuttussaq.” 41 Allat oqarput: “Kristusiuna.” Allalli oqarput: “Kristusi Galiliiamit tikiuttus­saagunanngilaq. 42 Allakkani Illernartuni allassiman­nginnerpa Kristusi Daavip kinguaaviniit Betlehem­mimiillu, Daavip peroriar­torfianiit, pissasoq?” 43 Taava inuppassuit Jiisusi pillugu isumaqatigiik­kunnaarput. 44 Ilaasali tigusarerusuk­kaluarpaat, suneqan­ngilarli.

45 Guutisiorfimmi nakkutilliisut utermata palasit nuimasut farisiiarillu aperipput: “Sooq tigusarin­nginnassiuk?” 46 Guutisiorfimmi nakkutilliisut akipput: “Taassumatut ilinniar­titsisoqarsiman­ngisaannarpoq.” 47 Farisiiarit akipput: “Aamma ilissi salloqit­tarneqarassi? 48 Inuiaqatigiinni siulersortaasut farisiiarillu ilaannit upperfigineqarunanngilaq. 49 Inuppassuilli Moorsisip inatsisaanik ilisiman­ninngitsut uku perloqqusaapput.” 50 Nikodiimusip, siusinnerusukkut Jiisusimukarsimasup farisiiariusullu, oqarfigai: 51 “Inatsisigut naapertorlugit qanoq oqaasis­saqartoq tusaqqaarlugu qanorlu iliorsimasoq paaseqqaarlugu eqqartuus­sinnaavarput, ilaa?” 52 Akivaat: “Aamma illit Galiliiamiuugavit? Allakkanik Illernartunik misissuiguit paasissavat pruffiitimik Galiliiamit tikiuttoqar­navianngitsoq.”*

8 12 Taava Jiisusip oqaluuteq­qilerpai: “Uanga tassaavunga inuit qaammaqqutaat. Uannik malinnittoq taartumi pisunngisaan­nassaaq, qaamanermilli inuussutaasumik peqassaaq.” 13 Taava farisiiarit oqarfigaat: “Ilinnut tunngasunik ilisiman­nittutut nassuiaagavit nassuiaatit atuussin­naanngilaq.” 14 Jiisusip akivai: “Suminngaan­neernera sumukarneralu nalunnginnakku uannut tunngasunik ilisiman­nittutut nassuiaagaluaruma nassuiaatiga atuutissaaq. Ilissili suminngaan­neernera sumukarneralu naluarsi. 15 Ilissi inuit eqqarsar­taasiat* tunngavigalugu eqqartuus­sisarpusi. Uanga kimilluunniit eqqartuus­sinngil­luinnar­tarpunga. 16 Aamma eqqartuus­sigaluaruma eqqartuussutiga eqqortuussaaq. Ataatammi uannik aallartitsisup eqqartuus­seqatigisarmanga nammineerlunga eqqartuussineq ajorpunga. 17 Aamma ilissi inatsisissinni allassimavoq: ‘Ilisimannittut marluk nassuiaataat atuuppoq.’ 18 Uannut tunngasunik ilisiman­nittutut nassuiaavunga, Ataatarlu aallartitsisiga uanga pillunga ilisiman­nittutut nassuiaavoq.” 19 Taava aperaat: “Ataatat sumiippa?” Jiisusi akivoq: “Ilisarisiman­ngilassinga, aamma Ataataga ilisarisiman­ngilarsi. Ilisarisimasuugaluarussinga Ataataga aamma ilisarisimas­sagaluarparsi.” 20 Guutisiorfimmi tunissutinik nakkaatitsiviit eqqaanni ilinniar­titsinermini taama oqaluppoq. Taassumunngali piffissarititaasoq suli nalliutin­ngimmat tigusarineqanngilaq.

21 Taava oqarfigeqqippai: “Qimagutissaanga, ujassavas­singalu, taamaattoq ajortulior­nissinni toqussaasi. Ornissin­naanngisassinnut aallassaanga.” 22 Taava juutit oqarput: “Imminununa toqunniartoq? Imami oqarpoq: ‘Ornissin­naanngisassinnut aallassaanga.’” 23 Jiisusi nangippoq: “Ilissi nunarsuarmeersuuvusi, uanga qilammeersuuvunga. Ilissi nunarsuarmiuuvusi, uanga nunarsuarmiuun­ngilanga. 24 Taamaat­tuminguna oqarfigigissi: Ajortulior­nissinni toqussaasi. Upperin­ngikkussiummi tassaasunga tikiuttussaq ajortissinni toqussaasi.” 25 Taava aperaat: “Kinaavit?” Jiisusip akivai: “Sooruna oqaluukkissi uffa paasisaqarusun­ngitsusi? 26 Ilissi pillusi oqaasis­sarpassuaqarpunga amerlasuunullu tunngatillugu eqqartuus­sissallunga. Aallartitsisigali ilumoortumik oqaluppoq, taassumanngalu tusakkakka tamaasa nunarsuarmi oqaatigaakka.” 27 Ataataq eqqartoraa paasinngilaat. 28 Taava Jiisusi oqarpoq: “Inuup Ernera nivinngareerussiuk paasiumaarparsi taannaasunga nammineerlungalu iliuuseqarneq ajortunga. Ataatannilli ilinniar­tinneqarnittut oqaluttarpunga. 29 Aallartitsisimalu najorpaanga. Iluarisaatut iliortuaannarama imminiin­ngisaan­narpaanga.” 30 Taama oqalutsillugu amerlasuunit upperfigineqalerpoq.

31 Taava Jiisusip juutit imminut uppertun­ngorsimasut oqarfigai: “Oqaatsikka maleruar­tuarussigit uannit ilinniar­titaviussaasi, 32 aamma ilumoortoq ilisimas­savarsi, ilumoortullu inussiaajun­naarsis­savaasi.” 33 Allat akipput: “Uagut Aaperaap kinguaaraatigut aamma inussiaataan­ngisaan­narsimavugut. Taava sooq oqarpit: ‘Inussiaajun­naassaasi’?” 34 Jiisusip akivai: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Kinaluunniit ajortuliortartoq ajortimut inussiaataavoq. 35 Aamma inussiaq naalakkap illuaniit­tuaannas­sanngilaq. Ernerli naalakkap illuaniit­tuaannassaaq. 36 Taamaattumik Ernerup inussiaajun­naarsippasi inussiaajun­naavissaasi. 37 Nalunngilara Aaperaap kinguaarigaasi. Oqaatsikkali upperin­nginnassigit toqukkusup­passinga. 38 Ataataga najoral­larakku takusakka eqqartorpakka, ilissili ataatassinnit tusakkasi iliuuseraasi.” 39 Akivaat: “Aaperaat ataatagaarput.” Jiisusip oqarfigai: “Aaperaap qitornarisuuppasi Aaperaap maligas­siuinera ilaassagaluarparsi. 40 Maannali uanga, ilumoortumik Guutimit tusakkannik ilissinnut oqartunga, toqunniarpassinga. Aaperaat taamaaliorsimanavian­ngikkaluarpoq. 41 Ataatassitut iliorpusi.” Oqarfigaat: “Uersagaan­ngilagut.* Ataaseq, tassa Guuti, Ataatagaarput.”

42 Jiisusip oqarfigai: “Guuti Ataatagisuugussiuk asassagaluarpassinga, taassumami aallartimmanga maanna maaniippunga. Tikiunnissara nammineq aalajangigarin­ngilara, Guutilli aalajangerpaa. 43 Ilinniar­titsissutiga uppererusun­nginnassiuk oqaatsikka paasinngilasi. 44 Diaavulu ataatagaarsi ataatassilu piumasaatut iliorusullusi. Taanna Guuti pillugu sallusaleramili toqutsisun­ngorpoq. Ilumoortoq nuannarin­nginnamiuk aalajangiusimanngilaa. Sallutuujugami sallumullu ataataagami sallugaangami kinaanini takutittarpaa. 45 Uangali ilumoortumik oqalukkama upperin­ngilassinga. 46 Kia arlassi ajortuliorsimanera uppernarsarsinnaavaa? Ilumoortumik oqalukkuma taava sooq upperin­ngilisinga? 47 Guutimeersup oqaatsit Guutimeersut tusarnaartarpai. Ilissi Guutimeersuun­nginnassi tusarnaan­ngilasi.”

48 Juutit aperaat: “Ilumuun­nginnerpugut oqaratta Samaariamiuusutit anersaapiloqar­tutillu?” 49 Jiisusi akivoq: “Anersaapiloqan­ngilanga, Ataatagali ataqqivara, ilissilu ataqqin­ngilassinga. 50 Imminut ataqqinarsisin­nianngilanga. Guutilli ataqqinarsisik­kusuppaanga, taannalu eqqartuus­sisuuvoq. 51 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Oqaatsinnik maleruaasoq toqunngisaan­nassaaq.” 52 Juutit oqarfigaat: “Maanna paasivarput anersaapiloqartutit. Aaperaat pruffiitillu toqupput, illilli oqarputit: ‘Oqaatsinnik maleruaasoq toqunngisaan­nassaaq.’ 53 Isumaqarpit ataatagigaluatsinnit Aaperaamit annerullutit? Pruffiitit aamma toqupput. Kinaasorigavit?” 54 Jiisusi akivoq: “Imminut ataqqinarsisikkuma ataqqinassusera naleqas­sanngilaq. Ataatamaana ataqqinarsisikkaanga, oqarpusilu taanna Guutigalugu. 55 Ilissili ilisarisiman­ngilarsi, uangali ilisarisimavara. Oqaraluarumalu ilisarisimanagu ilissitut sallutuujussaanga. Kisianni ilisarisimavara oqaasialu maleruarlugu. 56 Ataatassi Aaperaap uanga ullunnik takunnin­nissani qilanaaringaarpaa, takuaalu nuannaarlunilu.” 57 Taava juutit aperaat: “50-iliineqar­nalluunniit Aaperaat takusimanerarpiuk?” 58 Jiisusip akivai: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Aaperaat inunngun­ngitsorli pinngorpunga.” 59 Taava milloor­niarlugu ujaqqanik tigusipput, Jiisusili toqqorpoq guutisiorfimmiillu anilluni.

9 Ingerlaq­qikkami angut inunnguutsiminit tappiitsoq takuaa. 2 Ilinniar­titaasalu aperaat: “Ilinniar­titsisoq,* tappiitsuulluni inunngormat kina ajortuliorpa? Una angut imaluunniit angajoqqaavi?” 3 Jiisusi akivoq: “Angut una angajoq­qaaviluunniit ajortuliun­ngillat, taamali pisoqarpoq taassumunnga tunngatillugu Guutip suliai ilisimaneqaler­niassammata. 4 Suli ulluutillugu aallartitsisima suliareqqusai suliarisariaqarpagut. Unnuaq suliffiusin­naanngitsoq nalliuk­kumaarpoq. 5 Nunarsuarmiinninni inuit qaammaq­qutigis­savaannga.” 6 Taama oqareerluni nunamut qiserpoq marulluliorlunilu, marullullu angutip isaanut tarngukkamiuk 7 oqarfigaa: “Naluttarfiusamut Siiloarmimut asattoriartorit.” (Siiloarmi “aallartitaq”-mik nutserneqartarpoq). Asattoriar­toreerlunilu uterami isigisaqarsin­naanngorsimavoq.

8 Taava sanilii allallu qinnuuloor­tarneranik takunnit­tarsimasut oqarput: “Angut una issiasaraluarpoq qinnuuloorluni, ilaa?” 9 Ilaat oqarput: “Taannaavoq.” Allat oqarput: “Naamik, taassumunngaana assingusoq.” Angut oqaqattaarpoq: “Taannaavunga.” 10 Aperaat: “Qanoq ilillutit isigisaqarsin­naaleravit?” 11 Akivoq: “Angutip Jiisusimik atillip marulluliani isinnut tarnguteriarlugu oqarfigaanga: ‘Siiloarmimut asattoriartorit.’ Taava asattoreerama isigisaqarsin­naalerpunga.” 12 Aperipput: “Angut taanna sumiippa?” Akivoq: “Naluara.”

13 Taava angut tappiitsuusimasoq farisiiarinukaappaat. 14 Ulloq Jiisusip marullulioriarluni angummik isigisaqarsin­naanngor­titsiffia qasuersaarfiuvoq. 15 Maanna aamma farisiiarit qanoq isigisaqarsin­naanngorsimaneranik apersulerpaat. Oqarfigai: “Isikka marullummik tanereerai asattorakkit isigisaqarsin­naanngorpunga.” 16 Farisiiarit ilaat oqarput: “Ulloq qasuersaarfik pillugu inatsit maleruan­ngimmagu Guutimeersuunngilaq.” Allat oqarput: “Angut ajortuliortartoq qanoq taamatut tupinnar­tuliorsin­naagami?” Isumaqatigiin­nginnamik 17 angut tappiitsuusimasoq apereqqippaat: “Illit isigisaqarsin­naanngor­timmatit taanna pillugu qanoq oqaasis­saqarpit?” Akivoq: “Pruffiitiuvoq.”

18 Juutilli tappiitsuusimanera isigisaqarsin­naanngorsimaneralu upperin­nginnamikku angajoqqaavi aggersarpaat 19 aperalugillu: “Una erneraasiuk? Tappiitsuulluni inunngorpa? Qanoq ililluni isigisaqarsin­naanngorami?” 20 Angajoqqaavi akipput: “Nalunngilarput erneralugu tappiitsuullunilu inunngortoq. 21 Naluarpulli qanoq isigisaqarsin­naanngorsimasoq, aamma naluarput kia isigisaqarsin­naanngor­tissimagaa. Aperiniarsiuk. Inersimasuugami nammineq akisinnaavoq.” 22 Angajoq­qaavisa juutit qunugigamikkit taama oqarput. Juutimmi isumaqatigeereersimapput kinaluunniit Kristusiuneranik upperinnittoq synagogimut ilaajun­naarsin­neqassasoq. 23 Taamaattumik angajoqqaavi oqarput: “Inersimasuuvoq, apersor­niarsiuk.”

24 Taava angut tappiitsuusimasoq aappassaanik qaaqqoriarlugu oqarfigaat: “Ilumoortumik oqalunnikkut Guuti ataqqinarsisiguk. Nalunngilarput angut taanna ajortuliortartoq.” 25 Akivoq: “Ajortulior­tartuunersoq naluara. Nalunngilarali tappiitsuugaluarlunga maanna isigisaqarsin­naallunga.” 26 Taava aperaat: “Qanoq iliorfigigamisit? Qanoq isigisaqarsin­naanngor­tippaatit?” 27 Akivai: “Oqarfigereerpassi, tusaanngilasili. Sooq tusaqqik­kusuppisiuk? Aamma ilissi taassumunnga ilinniar­titanngorusukkassi?” 28 Nikagalugu oqarfigaat: “Illit taassumunnga ilinniar­titaavutit, uagulli Moorsisimut ilinniar­titaavugut. 29 Nalunngilarput Guuti Moorsisimut oqaluttoq, angulli taanna suminngaan­neernersoq naluarput.” 30 Angutip akivai: “Tupinnaqaaq uannik isigisaqarsin­naanngor­titsisoq suminngaan­neernersoq nalugassiuk. 31 Nalunngilarput Guutip ajortuliortartut tusarnaarneq ajorai, mianerin­nitsinili piumasamisullu iliortartut tusarnaartarpai. 32 Inunnguutsiminit tappiitsup isigisaqarsin­naanngor­neranik tusartoqan­ngisaan­narsimavoq. 33 Angut taanna Guutimeersuun­ngitsuuguni iliuuseqarsin­naanngil­luinnassaaq.” 34 Akivaat: “Illit ajortiliungaarlutit inunngorputit, taamaattoq ilinniar­tinniarpisigut?” Anisippaallu!

35 Anisissimagaat Jiisusip tusaramiuk naapikkamiullu aperaa: “Inuup Ernera upperfigaajuk?” 36 Angut akivoq: “Upperfiginias­sagakku kinaaneranik oqaluttuutilaannga.” 37 Jiisusip oqarfigaa: “Takoreerpat, taannaavorlu ilinnik oqaloqateqartoq.” 38 Angut oqarpoq: “Naalagaq, upperfigaara.” Ataqqin­nittumillu sikiffigimmani 39 Jiisusi oqarpoq: “Nunarsuarmut maanga pivunga inuit eqqartuun­neqarnias­sammata, tappiitsut takusaqar­niassammata takusaqarsin­naasullu tappiitsun­ngornias­sammata.” 40 Farisiiarit najuuttut tamanna tusaramikku aperaat: “Uaguttaaq tappiitsuusorivisigut?” 41 Jiisusip akivai: “Tappiitsuusuugussi ajortuliorsimas­sanngik­kaluarpusi. Maannali oqarpusi: ‘Takusaqarsin­naavugut.’ Ajortuliarsi isumakkeer­neqassanngilaq.”

10 “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Savanut ungalusap matuatigut isernani allakkulli qallorluni isertoq tillinniaallunilu ujajaasuuvoq. 2 Matukkulli isertoq savanik paarsisuuvoq. 3 Matumik paarsisup taanna ammaappaa, savallu taassuma nipaanut tusarnaarput. Savaatini atiisigut taallugit aniatippai. 4 Savaatini tamaasa anisereerunigit siulersussavai, savallu taassuma nipaa nalunngin­namikku malissavaat. 5 Takornartap nipaa nalugamikku malinngil­luinnarlugu taassumannga qimaassapput.” 6 Jiisusip taamatut assersuusiorfigai, oqaasiili paasinngilaat.

7 Taamaattumik Jiisusi oqaqqippoq: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Uanga matuuvunga savat anillaf­figisaat. 8 Uangaanerarlutik tikiuttut tamarmik tillinniaal­lutillu ujajaasuupput. Savalli taakkununnga tusarnaarsiman­ngillat. 9 Uanga matuuvunga. Kinaluunniit uakkut isertoq annaanneqassaaq, taannalu iserlunilu anissaaq ivigartorfis­sarsissallunilu. 10 Tillinniaq taamaallaat tillinniarluni, toqutsiniarluni sequtseriniarlunilu tikiuttarpoq. Uanga savat naassaan­ngitsumik inuusin­naaqqullugit tikiuppunga. 11 Uanga savanik paarsisuul­luartuuvunga. Savanik paarsisuul­luartoq savat annaakkumallugit toqujumasarpoq. 12 Angutip sulisus­sarsiarineqartup savanik paarsisuunanilu piginnit­tuunngitsup amaroq aggersoq takugaangamiuk savat immineerlugit qimaasarpoq, amaqqullu savat saassuttarpai siammar­tittarlugillu. 13 Angutip akissarsiutigiin­narlugu savat nakkutigigamigit soqutiginngilai. 14 Uanga savanik paarsisuul­luartuuvunga. Savaatikka ilisarisimavakka, savaatimalu ilisarisimavaannga, 15 soorlu Ataatap ilisarisimagaanga uangalu Ataataq ilisarisimagiga. Uangalu savat annaakkumallugit toqujumavunga.

16 Aamma ungalusap tamatuma iluaniin­ngitsunik allanik savaateqarpunga. Taakkuttaaq isertit­tariaqarpakka, nipigalu tusaassavaat, tassaalis­sappullu savaatit katersat ataatsit ataatsimik paarsisullit. 17 Inuunera pigileq­qissinnaajumallugu tunniukkakku Ataatap asavaanga. 18 Kialuunniit inuuninnik arsaarsin­naanngilaanga, nammineerlungali inuunera tunniuppara. Tunniun­nissaanut piginnaatitaal­lungalu pigileq­qinnissaanut piginnaatitaavunga. Ataatama taamaalioq­quaanga.”

19 Taama oqarmat juutit isumaqatigiin­ngeqqilerput. 20 Ilarpassui oqarput: “Anersaapiloqarpoq silaarus­simallunilu. Sooq tusarnaarpisiuk?” 21 Allat oqarput: “Anersaapilulik taama oqalussin­naanngilaq. Anersaapilummi tappiitsunik ajorunnaarsitsisin­naagunanngilaq.”

22 Tamatuma nalaani Jerusalemmimi guutisiorfiup atoqqaar­teqqinneqarfia nallius­sineqarpoq. Ukiuuvoq, 23 Jiisusilu guutisiorfimmi Saalumuup Torsuusaasaani Sukalimmi angalaarpoq. 24 Taava juutit ungoriarlugu oqarfigaat: “Qanoq sivisutigisumik nalornisin­niarpisigut? Kristusiuguit ersarissumik oqarfigitigut.” 25 Jiisusip akivai: “Oqarfigigassi upperin­ngilassinga. Ataatama aqqani suliakka kinaaninnik uppernarsaapput. 26 Savaatigin­nginnassili upperin­ngilassinga. 27 Savaatima nipiga tusartarpaat, uangalu ilisarisimavakka, malittarpaanngalu. 28 Inuunermik naassaan­ngitsumik tunissavakka, suujunnaarsin­neqanngisaan­nassappullu, kialuunniillu taakkuninnga arsaassan­ngilaanga. 29 Ataatama uannut tunniussai sunit tamanit annerupput, kialuunniillu Ataatamit arsaarin­nissutigisin­naanngilai. 30 Ataatagalu ataasiuvugut.”*

31 Juutit milloor­niarlugu ujaqqanik tiguseqqipput. 32 Jiisusip oqarfigai: “Ataatama peqqusineratut ajunngitsuliarpassuakka ilissinnut takutippakka. Taakkua ilaat sorleq pillugu milloor­niarpisinga?” 33 Juutit akivaat: “Ajunngitsuliornerit pinnagu Guutimilli mitaatigin­ninnerit pillugu ujaqqanik milloor­niarpatsigit. Inuinnaagaluarlutimmi imminut guutinngor­tikkavit.” 34 Jiisusip akivai: “Inatsisissinni allassiman­nginnerpa: ‘Oqarpunga: “Ilissi guutiuvusi”’?* 35 Tassa Guutip oqaatsimini assuarineqartut ‘guutiunerarpai’, Allakkallu Illernartut allanngor­tinneqarsin­naanngillat. 36 Ataatalli illernar­tuutippaanga nunarsuarmullu aallartillunga. Oqaramalu Guutip ernerigaanga oqarpisi ‘Guuti mitaatigigiga’? 37 Ataatama suliareq­qusaatut iliunngikkuma upperis­sanngilassinga. 38 Suliareq­qusaatulli ilioruma upperin­ngikkaluarlunga suliakka upperisigit, taamaalillusi ilisimanias­sagassiuk ilisimajuarlugulu Ataataq uannut atasoq uangalu Ataatamut atasunga.” 39 Taava tigusareq­qeriaraluarpaat, qimaavorli.

40 Kuussuullu Jordanip ungataanut Johannesip aallaqqaammut imermut morsutsitsif­figisaanut aallaqqippoq tassaniigin­narlunilu. 41 Inuppassuillu ornippaat oqarlutillu: “Johannesi ataasiaan­narluniluunniit tupinnar­tuliunngilaq, Johannesilli angut taanna pillugu oqaasii tamarmik ilumoorput.” 42 Tassanilu amerlasuut upperfigilerpaat.

11 Maanna angut Laazarusimik atilik napparsimavoq. Taanna Betaaniamiuuvoq Mariiap qatanngutaatalu Martap nunaqarfian­neersuusoq. 2 Tassa taanna Mariia uuliamik tipigissumik Naalakkamut kuisisoq nutsaminillu isigaanik allarterisoq. Taassuma qatanngutaa Laazarusi napparsimavoq. 3 Taamaattumik qatanngutaasa arnat Jiisusi ima oqariar­tortitsivigaat: “Naalagaq, ikinngutigil­luakkat* napparsimavoq.” 4 Jiisusilli tamanna tusaramiuk oqarpoq: “Guutip ernera ataqqinarsisin­neqaqqullugu Laazarusip napparsimanera toqumik kinguneqarnani Guutip ataqqineqar­neranik kinguneqassaaq.”

5 Jiisusip Marta, Mariia Laazarusilu asavai. 6 Laazarusili napparsimasoq tusareeraluarlugu ulluni marlunni sumiiffim­miniiginnarpoq. 7 Taava ilinniartitani oqarfigai: “Judiiamukaqqitta.” 8 Ilinniar­titaasa oqarfigaat: “Ilinniar­titsisoq,* Judiiamiut ungasis­sorsuun­ngitsukkut ujaqqanik milloor­niaraluaraatsit uteqqin­niarpit?” 9 Jiisusi akivoq: “Ullormut akunnerni aqqaneq-marlunni qaamasarpoq, ilaa? Ullukkut pisuttup inunnut qaammaqqut takusin­naagamiuk naakkiunneq ajorpoq. 10 Unnuakkulli pisuttoq qaamaneqan­nginnami naakkiuttarpoq.”

11 Taama oqareerluni nangippoq: “Ikinnguterput Laazarusi sinilersimavoq, itersariar­tussavarali.” 12 Taava ilinniar­titaasa oqarfigaat: “Naalagaq, sinikkuni peqqissiumaarpoq.” 13 Jiisusilli toqunera eqqartorpaa. Isumaqarpulli qasuersaarluni sininneq pigaa. 14 Taava Jiisusip oqarfigil­luaannarpai: “Laazarusi toquvoq, 15 uangalu taqqavaniin­nginnera ilissi pillusi nuannaarutigaara, maannami uppernikkut suli nakussatsin­nerussagassi. Ornitsigu.” 16 Taava Tuumap, Marlulissamik taaneqartartup, ilinniar­titaqatini oqarfigai: “Toqoqatiginias­sagatsigu aallaqatigisigu.”

17 Jiisusi tikimmat Laazarusi ulluni sisamani ilivermeereersimavoq. 18 Betaania Jerusalemmimit 3 kilometeriinnaat* missiliorlugit ungasis­susilim­miippoq. 19 Juuterpassuillu Marta Mariialu qatanngutiminnik annaasaqar­neranni tuppallersar­niarlugit najoriar­torsimavaat. 20 Martap Jiisusi aggersoq tusaramiuk parsiarpaa. Mariiali angerlarsimaannarpoq. 21 Taava Marta Jiisusimut oqarpoq: “Naalagaq, maaniis­simagaluaruit qatanngutiga toqusimas­sanngik­kaluarpoq. 22 Taamaattorli suli upperaara Guutip sumilluunniit qinnuigigunni tuniumaaraatit.” 23 Jiisusip oqarfigaa: “Qatanngutit toqusunit makititaassaaq.” 24 Martap oqarfigaa: “Nalunngilara ullormi kingullermi toqusunit makititaajumaartoq.” 25 Jiisusip oqarfigaa: “Uanga toqusunik makititsisuul­lungalu inuussutaavunga. Uannut uppertoq toqugaluaruniluunniit inuuleq­qissaaq. 26 Kinaluunniillu inuusoq uannullu uppertoq toqunngisaan­nassaaq. Tamanna upperaajuk?” 27 Akivaa: “Aap, Naalagaq, upperaara tassaasutit Kristusi, Guutip ernera, nunarsuarmut tikiuttussaq.” 28 Taama oqareerluni qatanngumminut Mariiamukarpoq allallu tusaatinnagit oqarfigalugu: “Ilinniar­titsisoq maaniippoq, takorusup­paatillu.” 29 Mariiap tamanna tusaramiuk nikuipal­lariarluni Jiisusi ornippaa.

30 Jiisusi suli Martamik naapitsif­fimminiikkami nunaqarfimmut isersimanngilaq. 31 Juutit illumi tuppallersaallutik isersimasut Mariia nikuipal­lariarluni anisoq takugamikku ilivermut qiajartorsoralugu malippaat. 32 Mariiap Jiisusi takugamiuk ornippaa isigaasalu saavanni aqullaagin­narluni oqarfigalugu: “Naalagaq, maaniis­simagaluaruit qatanngutiga toqusimas­sanngik­kaluarpoq.” 33 Jiisusip Mariia qiasoq juutillu ilagisai qiasut takugamigit qamannga pisumik* anersaaruluppoq aliatsallunilu. 34 Aperivoq: “Sumut ilivisiuk?” Akivaat: “Naalagaq, qaagit, takusartigu.” 35 Jiisusi qullilivoq. 36 Taava juutit oqarput: “Asasimangaaramiuk!” 37 Kisianni ilaat oqarput: “Angutip uuma tappiitsoq isigisaqarsin­naanngor­tissinnaaguniuk Laazarusip toqunissaa pinngitsoor­tissimasin­naanngik­kaluarnerpaa?”

38 Jiisusi qamannga pisumik anersaaruloqqippoq ilivermukarlunilu. Iliveq qaarusuliaavoq ujaqqamik matusaq. 39 Jiisusi oqarpoq: “Ujarak illikarsiuk.” Martap, toqusup qatanngutaata, oqarfigaa: “Naalagaq, ullut sisamat toqungareerami tippareersimassaaq.” 40 Jiisusip oqarfigaa: “Oqarfigeriin­nginnerpakkit upperuit Guutip pissaaneqangaarnera takussagit?” 41 Taava ujarak illikarpaat. Jiisusi qilammut qiviarpoq oqarlunilu: “Ataata, tusaramma qutsavigaakkit. 42 Tusartuaan­narimmami nalunngilara. Inuppassuilli maani eqqanniittut aallartitarigimma upperinias­sammassuk taama oqarpunga.” 43 Taama oqareerluni nipituumik suaarpoq: “Laazarusi, anigit!” 44 Angut toqungasimasoq isikkamigut assammigullu nimersimalluni kiinnamigullu annoraaminermik ulinneqarsimalluni anivoq. Jiisusip oqarfigai: “Pisunniassammat nermussaajarsiuk.”

45 Taamaattumik juutit Mariiamut ornigus­simasut Jiisusillu iliuuserisaanik takunnittut ilarpassuisa upperfigilerpaat, 46 ilaalli iliuuserisaanik oqaluttuariar­torlutik farisiiarinukarput. 47 Taava palasit nuimasut farisiiarillu juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortat katersuutsippaat oqarlutillu: “Angut taanna amerlasuunik tupinnar­tuliortarmat qanoq iliussaagut? 48 Unitsin­niarlugu iliuuseqan­ngikkutta tamarmik upperfigilissavaat, aamma Romamiut guutisiorfipput inuiaqatigullu tiguariar­tussavaat.” 49 Taakkuali ilaata Kajfarsip, ukioq taanna palasiunerusup, oqarfigai: “Paasisaqan­ngilluin­narsimavusi, 50 aamma eqqarsaatigisiman­ngilarsi inuup ataatsip inuit tamaasa pillugit toqunera inuiaqatitta tamarmik suujunnaarsitaanerannit nammineq iluaqutiginerus­sallugu.” 51 Taamali oqarnissani nammineq isumassarsiarinngilaa, ukiorli taanna palasiunerugami Jiisusi inuiaqatigiit pillugit toqusariaqartoq siulittuutigaa. 52 Inuiaqatigiilli kisiisa pinnagit Guutilli qitornai siammarsimasut katersor­niarlugit toqusariaqarpoq. 53 Ullorlu taanna aallarnerfigalugu toqunnissaa pilersaarusiulerpaat.

54 Taamaattumik Jiisusi juutit akornganni tamanut saqqumisumik angalasarun­naarluni illoqarfimmut Efraimimut, nunap immikkoortuanut inoqajuitsup eqqaaniittumut, aallarpoq ilinniar­titanilu ilagalugit tassaniigin­narluni. 55 Maanna juutit qaangiinersiorfiat nalliutingajalermat inuppassuit nunamit tamarmeersut qaangiiffik sioqqullugu ileqqulersuutit malillugit minguersar­niarlutik Jerusalemmimut majuarput. 56 Jiisusi ujarpaat, guutisiorfim­miittullu imminnut oqarfigipput: “Qanoq isumaqarpisi? Ilimagaasiuk nallius­siartussasoq?” 57 Palasilli nuimasut farisiiarillu peqqusisimapput Jiisusi tigusarinias­sagamikku kinaluunniit sumiinneranik ilisimannittoq nalunaaruteqassasoq.

12 Qaangiiffik ullunik arfinilinnik sioqqullugu Jiisusi Betaaniamut, Laazarusip toqusunit makititami nunaqarfigisaanut, tikiuppoq. 2 Tassani unnukkorsiutissaanik piareersaapput. Marta sassaal­liisuuvoq Laazarusilu Jiisusimik nereqateqartunut ilaalluni. 3 Taava Mariiap uulia tipigissoq pundi* ataaseq, nardusivik* akisoorujussuaq, tigoriarlugu Jiisusip isigaanut kuivaa isigaalu nutsaminik allarterlugit. Illulu tamarmi uuliap tikkanik tipigissivoq. 4 Juudarsili Iskaariuuti, ilinniar­titaasa ilaat Jiisusimik akeqqanut pisitsingajalersoq, oqarpoq: 5 “Sooq uulia tipigissoq denaarinik* 300-nik akeqartillugu tuneriarlugu aningaasat piitsunut tunniun­neqanngillat?” 6 Taama oqarpoq imaanngitsoq piitsut isumaalugigamigit, kisianni tillituujugami aningaasaasivilisar­tuugamilu tassungalu ikineqartunik tillittarami. 7 Taava Jiisusi oqarpoq: “Ullormut ilisaaf­fissannut ileqquusutut piareersarmanga taama pinagu. 8 Piitsummi najortigiuassavasi, uangali najortigiuas­sanngilassinga.”

9 Tamatuma nalaani juutit ilarpassuisa Jiisusi Betaaniamiittoq paasigamikku taanna piinnarnagu aammali Laazarusi toqusunit makitis­simasaa takuniarlugu aggerput. 10 Maanna palasit nuimasut Laazarusip aamma toqunnissaa pilersaarusiulerpaat, 11 taannami pissutigalugu juutit ilarpassui Betaaniamukarmata Jiisusimullu uppertun­ngorlutik.

12 Aqaguani inuppassuit nallius­siartorlutik tikissimasut Jiisusip Jerusalem­mimukarnera tusaramikku 13 palmit avalequtaannik tiguseriarlutik parsiarpaat imalu suaartalerlutik: “Qinnuigaatsigit annaateq­qullugu! Jehovap aqqani Israalip kunngia tikiuttoq iluarisaali!” 14 Jiisusip siutitooq piaraq takugamiuk ingiffigaa, soorlu allassimasoq: 15 “Erseqinak, Ziionnip pania. Takuuk! Illit kunngit siutituup piaraani issialluni aggerpoq.” 16 Aallaqqaammut ilinniar­titaasa tamanna paasinngilaat, Jiisusili qutsissisitaammat allassimasutut pineqarsimanera eqqaalerpaat.

17 Laazarusimik ilivermit aneqqusimmat makititsimmallu najuussimasut takusatik oqaluttuariuarpaat. 18 Jiisusi taama tupinnar­tuliorsimasoq inuppassuit tusaramikku parsiarpaat. 19 Taamaattumik farisiiarit imminnut oqarfigipput: “Inuit tamarmik malimmassuk iliuutsigut iluaqutaan­ngitsut takusin­naavarsi.”

20 Nallius­sinermi guutisioriar­torlutik tikissimasut ilaat grækeriupput. 21 Taakkua Fiilippi, Galiliiami Betsaadameersoq, ornippaat oqarfigalugulu: “Naalagaq, Jiisusi takorusupparput.” 22 Fiilippip Andariarsi tamatuminnga oqarfigiartorpaa. Andariarsip Fiilippillu Jiisusi tamatuminnga oqarfigiar­torpaat.

23 Jiisusilli akivai: “Inuup Ernerata qutsissisin­neqarnissaanut piffissaq nalliuppoq. 24 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Qajuusiassap karrertaa nunamut tulluni toqunngikkuni ataasiin­naajuassaaq. Toqugunili inerititaqangaassaaq. 25 Inuunerminik asannittoq toqussaaq, maannali inuunerminik uumiginnittoq inuuinnassaaq naassaan­ngitsumillu inuuneqalis­salluni. 26 Uannut kiffaarusuttup malissavaanga, kiffaralu sumiiffin­niissaaq. Uannut kiffaarusuttoq Ataatama ataqqissavaa. 27 Artorsaqaanga, qanorlu oqassaanga? Ataata, pisussamit* aniguisinnga. Tamannali pillugu tikiuppunga. 28 Ataata, atit qutsissisiguk.” Taava nipi qilammit tutsiuppoq: “Qutsissisereerpara qutsissiseq­qissallugulu.”

29 Inuppassuit tassani nikorfasut tamanna tusaramikku kallernerarpaat. Allat oqarput: “Inngilip oqaluuppaa.” 30 Jiisusi oqarpoq: “Uanga pinnanga ilissili pillusi nipi tutsiuppoq. 31 Maanna inuit eqqartuun­neqarput. Maanna inuit naalagaat* anisitaalerpoq. 32 Uangali nivinngar­neqaruma inuit tamalaat uannut qanillisis­savakka.”* 33 Taama oqarpoq qanoq toqungajalernini paasinarsisin­niarlugu. 34 Taava inuppassuit akivaat: “Inatsisini allassimavoq Kristusi atajuassasoq. Taava sooq oqarpit inuup Ernera nivinngar­neqassasoq? Inuup Ernera taanna kinaagami?” 35 Taava Jiisusip oqarfigai: “Suli sivikitsun­nguamik qaamaneq akorngas­sinniissaaq. Taartumit ajugaaf­figineqaqqunasi qaamaneq ilissin­niikkal­lartillugu pisugitsi. Taartumi pisuttup sumukar­nerluni nalusarpaa. 36 Qaamanermut qitornan­ngoqqullusi qaamaneq ilissin­niikkal­lartillugu qaamaneq upperfigisiuk.”

Jiisusi taama oqariarluni ingerlavoq taakkununngalu isertorluni. 37 Amerlasuunik tupinnar­tuliortoq takusaraluarlugu upperfigin­ngilaat. 38 Taama pisoqarpoq pruffiitip Iisaajap oqaasii eqquuteq­qullugit: “Jehova, kikkut tusarliussarput* upperaat? Aamma Jehovap pissaanini* kikkunnut saqqummersippaa?” 39 Uppersin­naanngin­nerannut pissutaasoq Iisaajap aamma ima allaatigaa: 40 “Isiminnik takusaqan­nginnias­sammata uummatimikkullu paasisaqan­nginnias­sammata ajorunnaarsin­neqarumal­lutillu uannut utinngin­niassammata isaat tappiil­lisillugillu uummataat mannger­tunngortippai.” 41 Kristusip alutornarsisin­neqarnera Iisaajap takugamiuk taama allaatigalugulu eqqartorpaa. 42 Siulersortaasut amerlasuut upperfigigaluarlugu farisiiarit pissutigalugit synagogimut ilaajun­naarsitaajumanatik malikkuman­ngilaat. 43 Inunnimmi iluarineqar­nissartik Guutimit iluarineqar­nissamit pingaar­tinneruaat.

44 Jiisusili suaarpoq: “Uannut uppertup uanga upperiin­narnanga aammali aallartitsisiga upperaa. 45 Uannillu takunnittup aamma aallartitsisiga takuaa. 46 Uannut uppertoq taartumiigin­naqqunagu nunarsuarmut qaammaq­qutitut tikiuppunga. 47 Oqaatsinnilli tusartoq maleruaan­ngitsorlu eqqartuutis­sanngilara. Inuimmi eqqartuun­niarnagit annaanniarlugilli tikiuppunga. 48 Uannilli itigartitsisoq oqaatsinnillu suusupaginnittoq eqqartuus­sisissaqarpoq. Oqaasereriikkannit ullormi kingullermi eqqartuun­neqassaaq. 49 Namminermi isumassarsiannik oqalunngilanga, Ataatannilli aallartitsisinnit peqquneqarnittut oqalullungalu ilinniar­titsivunga. 50 Nalunngilaralu peqqussutaa naassaan­ngitsumik inuuneqalersitsisartoq. Taamaattumik ilinniar­titsigaangama Ataatannit oqarfigineqarnittut ilinniar­titsisarpunga.”

13 Jiisusip qaangiiffimmik nalliussineq sioqqullugu nalunngilaa nunarsuaq qimallugu Ataatamukar­nissaminut piffissan­ngorsimasoq. Taamaattumik nunarsuarmi malinnitsini asasimasani toqussi tikillugu asavai. 2 Unnukkorsior­tillugit Diaavulup Juudarsi Iskaariuuti, Siimuup ernera, Jiisusimik akeqqanut pisitseq­qullugu sunnereersimavaa. 3 Jiisusip Ataatami suut tamaasa assamminut tunniutereerai aamma Guutimeersuunini Guutimukar­tussaaninilu nalunnginnamiuk 4 nerisarfimmiit nikuippoq, qallersaatinilu peeriarlugit allarut tiguaa qiterum­miullugulu. 5 Taamaalioreerami asaffik imermik immeriarlugu ilinniartitami isigaat asattulerpai allarummillu qiterum­miussaminik allarterlugit. 6 Siimuut Petrusi asattor­tilerami aperivoq: “Naalagaq, isikkakka asattulerpigit?” 7 Jiisusip akivaa: “Iliuuserisara massakkut paasinngilat, kingusin­nerusukkulli paasissavat.” 8 Petrusip oqarfigaa: “Isikkakka ilinnut asattor­tinngisaan­nassavakka.” Jiisusip akivaa: “Asattun­ngikkukkit pissarseqatigis­sanngilarma.” 9 Siimuut Petrusip oqarfigaa: “Naalagaq, isikkakka kisiisa pinnagit aamma assakka niaqoralu asattukkit.” 10 Jiisusip oqarfigaa: “Uffarsimasoq minguil­luinnarami isikkamigut asattor­neqarnis­saminik taamaallaat pisariaqar­titsivoq. Ilissili minguitsuuvusi, tamakkerasili.” 11 Kia akeqqanut pisissagaani nalunnginnamiuk oqarpoq: “Tamakkerasi minguitsuuvusi.”

12 Isigaat asattoreeramigit qallersaatinilu atereeramigit nerriviup sanianut ingeqqippoq oqarfigalugillu: “Ilissinnut iliuuserisara paasivisiuk? 13 Ilinniar­titsisuugama Naalagaal­lungalu taama taasarpassinga, tamannalu eqqorpoq. 14 Taamaattumik Naalagaagaluarlunga Ilinniar­titsisuugaluarlungalu isikkassinnik asattuigama aamma ilissi isikkassinnik asattueqatigiissaasi.* 15 Ilissinnummi iliornittut iliornias­sagassi maligas­sippassi. 16 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Inussiaq naalakkaminit annerunngilaq, aamma aallartitaq aallartitsisiminit annerunngilaq. 17 Maanna tamanna paasivarsi, pilluas­saasilu taamaaliorussi. 18 Toqqakkakka nalunnginnakkit tamakkerasi eqqartorpassi. Taamaalillunili allassimaffik eqquuppoq: ‘Iffiamik-qaqortuutinnik* nerisup tunuppaanga.’* 19 Taama pisoqarpat upperinias­sagassiuk taannaasunga maanna taama pisoqan­nginnerani oqarfigaassi. 20 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Aallartitannik tikilluaq­qusisoq aamma uannik tikilluaq­qusivoq, uannillu tikilluaq­qusisoq aamma aallartitsisinnik tikilluaq­qusivoq.”

21 Taama oqareerami Jiisusi artorsangaalerpoq toqqaan­nartumillu oqarluni: “Ilumuuillunga oqarfigaassi: Arlassi akeqqanut pisissavaanga.” 22 Ilinniartitat kina pigaa nalugamikku imminnut qiviaqat­taapput. 23 Ilinniartitat ilaat, Jiisusip asasaa, nerisarfimmi Jiisusip eqqannguani* issiavoq. 24 Taamaattumik Siimuut Petrusi taassumunnga niaqquminik sikiimivoq oqarlunilu: “Kina pigaa oqarfigitigut.” 25 Taava ilinniartitaq taanna Jiisusip sakiaanut iigarluni aperivoq: “Naalagaq, kina piviuk?” 26 Jiisusi akivoq: “Iffiamik-qaqortuminermik misutamik tuniligara.” Taava iffiaq-qaqortoq misoriarlugu Juudarsimut, Siimuut Iskaariuutip erneranut, tunniuppaa. 27 Juudarsi iffiamik-qaqortuminermik tigusereermat Saatanip sunnerpaa. Taamaattumik Jiisusip oqarfigaa: “Iliuuseriniakkat naammas­sipallanniaruk.” 28 Nereqataasali arlaataluunniit naluaa sooq taama oqarfigigaa. 29 Ilaat eqqarsarput Juudarsi aningaasaasivilisar­tuummat Jiisusip nallius­sivimmi pisariaqar­titaminnik pisiniaqqugaa imaluunniit piitsunut tunissuteqaqqugaa. 30 Iffiap-qaqortup ilamernganik tunineqareerami anipallappoq. Unnuaavorlu.

31 Anereermat Jiisusi oqarpoq: “Maanna Erneq qutsissisin­neqarpoq taassumunngalu atatillugu Guuti qutsissisin­neqarluni. 32 Guutip nammineq qutsissisissavaa ingerlaannarlu qutsissisis­sallugu. 33 Ikinngutikka,* suli sivikitsumik najussavassi. Ujassavassinga, juutinulli oqarnittut aamma maanna ilissinnut oqarpunga: ‘Ornissin­naanngisassinnut aallassaanga.’ 34 Nutaamik inappassi: Asaqatigiissaasi. Uanga ilissinnik asanninnittut asaqatigiissaasi. 35 Asaqatigiikkussi kikkut tamarmik paasissavaat ilinniar­titarigissi.”

36 Siimuut Petrusip aperaa: “Naalagaq, sumukaleravit?” Jiisusi akivoq: “Ornitannut massakkut malissin­naanngilarma, kingusin­nerusukkulli malikkumaarparma.” 37 Petrusip oqarfigaa: “Naalagaq, sooq massakkut malissin­naanngilakkit? Illit pillutit toqujumavunga.” 38 Jiisusi akivoq: “Uanga pillunga toqujumavit? Ilumuuillunga oqarfigaakkit: Kukkukooq angutiviaq qarlortinnagu pingasoriarlutit naluneras­savarma.”

14 “Isumakuloqinasi. Guuti upperalugulu uangattaaq upperisinga. 2 Ataatama illuani amerlasuunik ineqarpoq. Taamaan­ngikkaluarpat oqarfigisimas­sagaluarpassi. Maannali inissassinnik piareersaak­kiartulerpassi. 3 Aamma inissassinnik piareersaak­kiartoreerussi aggeqqissaanga, najukkan­niissin­naanias­sagassilu angerlarsimaf­finnukaqatigis­savassi. 4 Ornigassamalu aqqutaa nalunngilarsi.”

5 Tuumap aperaa: “Naalagaq, sumukas­sasutit nalugutsigu aqqutaa qanoq ilisimasin­naagatsigu?”

6 Jiisusip akivaa: “Uanga tassaavunga ilumoortoq, aqqut inuunerlu. Uakkuinnaq Ataatamut pisoqarsinnaavoq. 7 Ilisarisimagussinga aamma Ataataga ilisarisimas­savarsi. Maannamiit ilisarisimallugulu takoreerparsi.”

8 Fiilippip oqarfigaa: “Naalagaq, Ataataq uagutsinnut takutiguk, tamanna uagutsinnut naammassaaq.”

9 Jiisusip oqarfigaa: “Fiilippi, taama sivisutigisumik najoreeraluarissi suli ilisarisiman­ngilinga? Uannik takunnis­simasup aamma Ataataq takusimavaa. Sooq oqarpit: ‘Ataataq uagutsinnut takutiguk’? 10 Upperin­nginnakku Ataataq uannut atasoq uangalu Ataatamut atasunga? Ilissinnut oqaatigisakka nammineq isumassarsiarin­ngilakka, Ataatarli uannut atajuartoq uanga aqqutigalunga suliaqarpoq. 11 Upperisinga oqarama Ataatamut atallunga Ataatarlu uannut atasoq, taamaan­ngippat suliakka pissutigalugit upperitsi. 12 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Kinaluunniit uannut uppertoq uattut suliaqassaaq. Aamma Ataatamukalerama uannit annerusunik suliaqassaaq. 13 Aamma Ataataq Ernermut tunngatillugu qutsissisin­neqarniassammat uanga atinni qinnutigisasi suulluunniit iliuuseris­savakka. 14 Uanga atinni sunaluunniit qinnutigisarsi iliuuserissavara.

15 Asagussinga inassutikka maleruassavasi. 16 Aamma Ataataq qinnuigissavara, taassumalu qaqugorsuarmut ikiortis­sassinnik* allamik tunissavaasi. 17 Tassa anersaamik illernartumik ilumoortumik paasinarsisitsisumik tunissavaasi, taannalu inuit allat takusin­naanagulu ilisiman­nginnamikku pisinnaan­ngilaat. Taanna ilissin­niittuarmat ilussin­niimmallu ilisimavarsi. 18 Kisimiitillusi* qimassan­ngilassi. Ornissavassi. 19 Inuit qanittukkut takusin­naajunnaas­savaannga, kisianni uumagama takussavassinga, ilissilu uumassaasi. 20 Ullormi tassani paasiumaarparsi Ataatamut atasunga ilissilu uannut atasusi uangalu ilissinnut atasunga. 21 Kinaluunniit inassutinnik paasinnittoq maleruaasorlu uannik asannittuuvoq. Uannillu asannittoq Ataatama asassavaa, uangalu asallugulu ersarissumik saqqummerfigissavara.”

22 Juudarsip, Iskaariuutiun­ngitsup, aperaa: “Naalagaq, suna pissutigalugu inunnut allanut saqqummernak uagutsinnulli ersarissumik saqqummer­niarpit?”

23 Jiisusip akivaa: “Uannik asannittup oqaatsikka maleruassavai, Ataatamalu taanna asassavaa, Ataatagalu ornissavarput ineqatigis­sallugulu. 24 Uannik asannin­ngitsoq oqaatsinnik maleruaaneq ajorpoq. Oqaatsit tusakkasi uannit pisuunngillat, Ataatannilli aallartitsisinnit pisuupput.

25 Suli najortillusi taama oqarfigaassi. 26 Ikiortilli,* anersaap illernartup Ataatap uanga atinni aallartitassaata, sunik tamanik ilinniar­tillusilu ilissinnut oqaatsinnik tamanik eqqaasis­savaasi. 27 Eqqissinermik qimatsivigaassi. Uanga eqqissininnik tunivassi. Inuit tunnius­seriaasiattut ilissinnut tunniutin­ngilara. Isumakuloqinasi erseqinasilu. 28 Tusarparsi oqarfigigissi: ‘Aallassaanga ilissinnullu uteqqis­sallunga.’ Asagussinga Ataatamukarnera nuannaarutigis­savarsi, Ataatarmi uannit anneruvoq. 29 Taama pisoqarpat upperinias­sagassiuk maanna taama pisoqan­nginnerani oqarfigaassi. 30 Sivikitsuinnarmik ilissinnut oqalussaanga, inuimmi naalagaat* aggerpoq, taassumalu pissaaneqarfigin­ngilaanga. 31 Inuilli Ataataq asagiga paasinias­sammassuk Ataatamit inanneqarnittut iliorpunga. Nikuigitsi, maanngaanniit ingerlasa.

15 Uanga viinnequtaavunga ilumoortoq, Ataatagalu viinnissanik naatitsisuuvoq. 2 Taassuma avalequtit inerititaqan­ngitsut tamaasa uannit piiartarpai inerititaqartullu inerititaqar­neruleq­qullugit tamaasa minguiar­tarlugit. 3 Ilissinnut oqaaserisakka pissutigalugit minguitsooreerpusi. 4 Uannut atajuarussi uangattaaq ilissinnut atajuassaanga. Soorlu avalequt viinneqummut atajuan­ngikkuni inerititaqarsin­naanngitsoq, taamatuttaaq uannut atajuan­ngikkussi inerititaqarsin­naanngilasi. 5 Uanga viinnequtaavunga, ilissilu avalequtaavusi. Uannut atajuartoq uangalu ataffigiuagara inerititaqarluassaaq. Uannimmi avissaarsimagussi susinnaan­ngilluin­nassaasi. 6 Uannut atajuan­ngitsoq avalequtitut iginneqassaaq parngutis­sallunilu. Avalequtillu taamaattut katersoriarlugit innermut iginneqartarput ikuallan­neqartarlutillu. 7 Uannut atajuarussi oqaatsikkalu ilissin­niittuarpata qinnutissinnik sunilluunniit tunineqassaasi. 8 Inerititaqarluar­tuaraangassi uannillu ilinniar­titaanersi takutik­kaangassiuk Ataataga ataqqinarsisin­neqartarpoq. 9 Ataatap uannik asannin­neratut asavassi. Asannis­sutsinniit­tuaritsi. 10 Inassutikka maleruarussigit asannis­sutsinniit­tuassaasi, soorlu uanga Ataatap inassutai maleruarikka asannis­susianiit­tuarlungalu.

11 Nuannaarnera ilissin­neeqqullugu nuannaar­nersilu tamakkiisooq­qullugu tamakkuninnga oqarfigaassi. 12 Ima inappassi: Uanga ilissinnik asanninnittut asaqatigiigitsi. 13 Ikinngutini annaanniarlugit inuunerminik pilliutigin­nittumit asannin­nerusoqanngilaq. 14 Inassutittut iliorussi ikinngutigis­savassi. 15 Inussiap naalakkami qanoq iliornera nalusarmagu inussianik taasarun­naarpassi. Ataatannilli tusakkakka tamaasa ilissinnut ilisimalersikkakkit ikinngutinnik taavassi. 16 Ilissi toqqanngilassinga, uangali inerititaqar­tuaqqullusi inerititasilu atajuaq­qullugit toqqarpassi uanga atinni qinnutissinnik sunilluunniit Ataatamit tunineqarsin­naanias­sagassi.

17 Asaqatigeeq­qullusi taama inappassi. 18 Inuit uumissorpasi nalussan­ngilarsi ilissi siunissigut uumissormannga. 19 Inuit allat assigigaluarussigit nuannaris­sagaluarpaasi. Imminnilli allaanerugassi akorngannillu toqqarassi uumissorpaasi. 20 Ilissinnut oqaatsikka eqqaamasigit: Inussiaq naalakkaminit annerunngilaq. Uanga malersorsimaguninnga aamma ilissi malersus­savaasi. Uanga oqaatsikka maleruarsimagunikkit aamma ilissi oqaatsisi maleruassavaat. 21 Aallartitsisigali ilisarisiman­nginnamikku atera pissutigalugu taama pissavaasi. 22 Tikiussiman­ngitsuuguma oqaluus­simanngitsuugukkillu ajortulior­nerminnut pisuutitaas­sanngik­kaluarput. Maannali ajortulior­nerminnut utoqqatsis­sutissaqan­ngillat. 23 Uannik uumissuisup aamma Ataataga uumissorpaa. 24 Allanit iliuuserineqarsiman­ngitsunik akornganni iliuuseqarpunga. Taamaaliorsiman­ngitsuuguma ajortulior­nerminnut pisuutin­neqassan­ngikkaluarput. Maannali takoreerpaannga, aamma uannik Ataatannillu uumissuipput. 25 Inatsisaannili allassimasut uku eqquuteq­qullugit taama pisoqarpoq: ‘Pissutis­saqaratik uumissorpaannga.’ 26 Ikiorti,* anersaaq illernartoq ilumoortumik paasinarsisitsisoq, Ataatameersoq ilissinnut aallartitassara Ataatamit tikiutissaaq uangalu pillunga ilisiman­nittutut nassuiaas­salluni. 27 Aallaqqaammulli ilagigassinga aamma ilissi ilisiman­nittutut nassuiaassaasi.

16 Upperun­naaqqunasi* taama oqarfigaassi. 2 Synagoginut ilaajun­naarsin­neqartarumaarpusi. Allaat ilissinnik toqutsisut Guutimut kiffartorsorissapput. 3 Kisianni Ataataq uangalu ilisiman­nginnamisigut taama iliussapput. 4 Taamali pisoqarpat tamakkuninnga oqaluttuukkissi eqqaamanias­sagassiuk taama oqarfigaassi.

Tamakkuninnga aallaqqaammut oqaluttuutin­ngilassi ilagigassi. 5 Maannali aallartitsisin­nukalerpunga. Taamaattoq arlassi aperinngilaanga: ‘Sumukalerpit?’ 6 Tamakkuninngali oqaluttuukkassi aliasungaalerpusi. 7 Oqaramali qimagunnera iluaqutigis­sagissi ilumoorpoq. Qimagutin­ngikkumami ikiorti* ilissinnut tikiutis­sanngilaq. Qimagukkumali ilissinnut aallartissavara. 8 Tikiukkunilu ajortuliornermut, naapertuil­luarnermut eqqartuus­sinermullu tunngatillugu uppernarsaatit tutsuiginartut kikkunnut tamanut paasinarsisissavai. 9 Siullermik ajortuliornermut tunngatillugu: Upperin­ngimmannga. 10 Taava naapertuil­luarnermut tunngatillugu: Ataatamukalerama, takussaas­savassingalu. 11 Kiisalu eqqartuus­sinermut tunngatillugu: Inuit naalagaat* eqqartuun­neqareermat.

12 Suli amerlanerusunik ilissinnut oqaasis­saqaraluarpunga, massakkulli paasisin­naanngilasi. 13 Ikiortilli, anersaap illernartup ilumoortumik paasinarsisitsisup, tikikkunisi isumassarsiani oqaatiginagit tusakkani oqaatigis­sagamigit ilumoortumut tamarmut siulersus­sallusilu pisussanik nalunaarfigis­savaasi. 14 Uannit tusakkaminik nalunaarfigis­sagamisi ataqqinarsisis­savaanga. 15 Ataatap pigisai tamaasa pigaakka. Taamaattumik oqarpunga uannit tusakkaminik nalunaarfigis­sagaasi. 16 Qanittukkut takussaas­savassinga qanittukkullu takussallunga.”

17 Taava ilinniar­titaasa ilaat imminnut oqarfigipput: “Sunaana pigaa ima oqarfigigamisigut: ‘Qanittukkut takussaas­savassinga qanittukkullu takussallunga’, aamma: ‘Ataatamukalerama’?” 18 Tassa oqarput: “Sunaana pigaa ima oqarami: ‘Qanittukkut’? Suna pigaa naluarput.” 19 Jiisusip apererusukkaanni nalunnginnamiuk oqarfigai: “Taama imminut aperivisi ima oqarama: ‘Qanittukkut takussaas­savassinga qanittukkullu takussallunga’? 20 Ilumuuillunga oqarfigaassi: Qiallusilu kappialassaasi, inuilli allat nuannaassapput. Aliasussaasi, aliasun­nersili nuannaar­ninngussaaq. 21 Arnaq ernisus­sanngoraangami nallisitsilluni anniartarpoq,* ernereerlunili qitornartaani takugaangamiuk naalliungaarnera nuannaar­ninngortarpoq. 22 Taamatuttaaq ilissi massakkut aliasuppusi. Takoqqik­kussingali uummatikkut nuannaassaasi, nuannaar­nissinnillu arsaarneqarsin­naanngilasi. 23 Ullormi tassani aperinngil­luinnas­savassinga. Ilumuuillunga oqarfigaassi: Ataatap sumilluunniit qinnuigigussinni uanga atinni ilissinnut tunniutissavaa. 24 Maannamut uanga atinni ataatsimil­luunniit qinnutigisaqarsiman­ngilasi. Qinugussi tunineqassaasi, taava nuannaarnersi tamakkiisuussaaq.

25 Assersuusiorlunga taama oqaluuppassi. Assersuusiorlunga oqaluut­tarunnaarlusi Ataataq pillugu paasiuminartumik oqaluut­talissavassi. 26 Ullormi tassani Ataataq uanga atinni qinnuigis­savarsi. Taama oqarama sinnerlusi qinunissara pinngilara. 27 Ataatammi asavaasi asagassinga upperalugulu Guutip sinniisuatut tikiussimasunga. 28 Ataatamut sinniisutut nunarsuarmut tikiuppunga. Maanna nunarsuaq qimallugu Ataatamukalerpunga.”

29 Ilinniartitai oqarput: “Massakkut assersuusiornak paasiuminartumik oqalupputit. 30 Maanna paasivarput suut tamaasa ilisimagitit aperineqar­tariaqan­ngitsutillu. Taamaattumik Guutimeersuusutit upperaarput.” 31 Jiisusip akivai: “Massakkut upperpisi? 32 Piffissaq nalliuk­kumaarpoq, aap, nalliutereerpoq, tamassi immikkut qimallunga illussinnut qimaaffissarsi. Ataatalli najormanga kisimiin­ngilanga. 33 Taama oqarfigaassi uanga ikiortigalunga eqqisseq­qullusi. Inunnit annikil­liortin­neqartassaasi, sapiitsuugitsili! Inuit akerlilersortikka ajugaaf­figereerpakka.”

17 Jiisusi taama oqaloreerami qilammut qiviarpoq qinullunilu: “Ataata, piffissaq nalliuppoq. Ernerpit qutsissisin­niassammatit ernerit qutsissisiguk. 2 Inuit taassumunnga tunniussatit tamaasa naassaan­ngitsumik inuuneqalersin­niassammagit inunnut tamanut oqartus­saassusilerpat. 3 Ilinnik, Guutimik ilumoor­tutuamik, aallartitannillu Jiisusimik Kristusimik ilisarisiman­nilernertik naassaan­ngitsumik inuuneqalis­sutigissavaat. 4 Uannut suliareq­qusavit naammas­sineratigut nunarsuarmi qutsissisippakkit. 5 Maannalu, Ataata, illit saninnut pisinnga inuillu pinngun­ngikkal­larmata illit saninni alutornas­suserisimasannik alutornarsisillunga.

6 Inunnut uannut tunniussannut atit ilisimaneqalersippara. Illit pigisimavatit uannullu tunniullugit, taakkulu illit oqaatsinnik maleruaapput. 7 Maannalu paasivaat uannut tunniussatit tamarmik ilinneersuusut. 8 Uannummi oqaatigisatit taakkununnga oqaatigisakka ilisimalerpaat, aamma ilinnut sinniisutut tikiunnera paasilluin­narlugulu ilinnit aallartitaanera upperaat. 9 Inuit allat qinnunnagit ilinniar­titakka, pigisatit uannut tunniussatit, qinnuppakka. 10 Aamma pigisakka tamaasa pigaatit, pigisatillu pigaakka, taakkunanngalu ataqqinarsisin­neqarpunga.

11 Inuit qimalerpakka, taakkuli inuit akorngan­niipput, uangalu ilinnukalerpunga. Ataataq Illernar­tuusutit, uagut ataasiunitsitut ataasiunias­sammata* atit – uannut ateqaatigititat – pillugu sernigikkit. 12 Uanga ilagigal­larakkit atit, uannut ateqaatigititat, pillugu sernigaakka. Aamma illersorpakka, allassimaffillu eqquuteq­qullugu suujunnaarsitaasussaq eqqaassan­ngikkaanni ataasiin­narluunniit annaaneqanngilaq. 13 Maannali ilinnukalerpunga, nuannaarneralu taakkunani tamakkiisuuniassammat inuit akornganni taama oqarpunga. 14 Illit oqaatsit taakkununnga oqaatigaara. Uattulli allaanerugamik inunnit uumissor­neqarsimapput.

15 Inunnit avissaar­teqqullugit qinnuigin­ngilakkit, Diaavululi* pissutigalugu sernigeqquakka. 16 Uattulli inunnit allanit allaanerupput. 17 Ilumoortoq atorlugu illernarsisikkit.* Illit oqaatsit ilumoortuuvoq. 18 Soorlu inunnut aallartikkimma, taamatuttaaq taakku inunnut aallartippakka. 19 Aamma ilumoortoq iluaqutigalugu illernarsisin­neqarnias­sammata iluaqutis­saannik imminut illernar­tittuarpunga.

20 Taakku kisiisa pinnagit aammali taakkunannga ilinniar­tinneqar­nermikkut uannut uppertun­ngortussat qinnuppakka. 21 Ataata, inuit upperinias­sammassuk aallartikkimma illit uangalu ataqatigiin­nitsitut tamaasa ataasioq­qullugit uagutsinnullu ataqqullugit qinnuppakka. 22 Ataasioqatigiin­nitsitut ataasioq­qullugit illit uannik ataqqin­ninnittut taakku ataqqivakka. 23 Ataasioqatigiil­luinnaq­qullugit taakkununnga atavunga illillu uannut atallutit. Inuit taamaalillutik paasissavaat aallartikkimma uannillu asanninnittut taakku asagitit. 24 Ataata, meeqqat suli ilumiugineqalin­ngitsut* asagamma uannut tunniussavit uannik qutsissisitsinerit takunias­sammassuk najussagaannga kissaatigaara. 25 Ataataq Naapertuil­luartuusutit, inuit ilisarisiman­ngilaatsit, uangali ilisarisimavakkit, ilinniar­titallu paasivaat aallartikkimma. 26 Uannut asannit­tuliornittut asannit­tuliornias­sammata uangalu taakkununnga ataniassagama atit taakkununnga ilisimaneqalersippara ilisimaneqalersis­sallugulu.”

18 Jiisusi taama qinoreerami ilinniartitani ilagalugit anivoq qoororlu Kidroni ikaariarlugu naatsiivimmut iseqatigalugit. 2 Jiisusip ilinniartitani tassani naapikulasarmagit Juudarsip, akeqqanut pisitsisussaata, sumiiffik taanna aamma nalunngilaa. 3 Juudarsi sakkutuut aamma palasit nuimasut farisiiarillu guutisiorfimmi nakkutil­liisuutitaat nanerualisartut, qullilisartut sakkulisartullu ilagalugit takkuppoq. 4 Taava Jiisusip qanorpiaq pineqar­nissani nalunnginnamiuk sassarpoq aperalugillu: “Kina ujarpisiuk?” 5 Akivaat: “Jiisusi Naazaratsimiu.” Oqarfigai: “Tassa uanga.” Juudarsip, akeqqanut pisitsisaata, aamma nikorfaqatigai.

6 Jiisusi oqarmat: “Tassa uanga”, tunuariarput niverlutillu. 7 Taava apereqqippai: “Kina ujarpisiuk?” Akivaat: “Jiisusi Naazaratsimiu.” 8 Jiisusi akivoq: “Oqarfigereerpassi uanga ujarissinga. Uanga ujarussinga angutit uku qimagutitiin­narsigit.” 9 Taama pisoqarpoq oqaasii eqquuteq­qullugit: “Uannut tunniussavit arlaannaal­luunniit annaanngilara.”

10 Taava Siimuut Petrusip, panalisartup, panaq amuaa palasiunerullu inussiaataa talerpiatigut siutaarlugu. Inussiaq taanna Malkusimik ateqarpoq. 11 Jiisusilli Petrusi oqarfigaa: “Panaq puuanut manguguk. Ataatap imerfik* uannut tunniussaa imerfigis­sanngin­nerpara?”

12 Taava sakkutuut, sakkutuunut 1.000-nut naalagaasup juutillu guutisiorfimmi nakkutil­liisuutitaasa Jiisusi tigusareriarlugu qilersorpaat. 13 Siullertut Annassimut, Kajfarsip ukioq taanna palasiunerusup sakianut, ingerlappaat. 14 Tassa taanna Kajfarsi juutinut oqarsimasoq inuup ataatsip inuiaqatigiit pillugit toqunera namminneq iluaqutigissagaat.

15 Siimuut Petrusip ilinniar­titallu allap Jiisusi malippaat. Ilinniartitap taassuma palasiuneq nalunngisarigamiuk palasiunerup illuata kaajaluisaanut Jiisusi iseqatigaa. 16 Petrusili matup* silataaniiginnarpoq. Taamaattumik ilinniartitaq, palasiunerup nalunngisaa, anivoq matumillu paarsisoq oqaloqatigeriarlugu Petrusi isertillugu. 17 Taava kiffaq arnaq inuusuttoq matumik paarsisuusoq Petrusimut oqarpoq: “Taassuma ilinniar­titaasa ilagaatsit, ilaa?” Akivoq: “Naamik, ilinniar­titarin­ngilaanga.” 18 Qiianarmat inussiat guutisiorfimmilu nakkutilliisut uunnasserlutik qisunnik aamalinernik ikumatitaliap eqqaaniipput. Petrusip aamma nikorfaqatigai uunnasserluni.

19 Maanna palasip nuimasup Jiisusi ilinniartitai ilinniar­titsineralu pillugit apersulerpaa. 20 Jiisusip akivaa: “Inunnut tamanut oqaluus­sivunga. Synagogini guutisiorfimmilu, juutit tamarmik katersuuf­figisar­tagaanni, tamatigut ilinniar­titsisarlungalu isertorlunga oqalunneq ajorpunga. 21 Sooq apersorpinga? Oqaluussigama tusarnaartut apersor­niakkit. Taakkua nalunngilaat qanoq oqartunga.” 22 Taama oqarmat guutisiorfimmi nakkutilliisut ilaata Jiisusi isappaa oqarfigalugulu: “Palasi nuimasoq taama akineqartarami?” 23 Jiisusip akivaa: “Eqqunngitsumik oqaaseqaruma uppernarsaruk.* Eqqortumilli oqaaseqaruma taava sooq isappinga?” 24 Taava Annassip qilersoq­qatillugu palasiunermut Kajfarsimut ingerlatsippaa.

25 Tamatuma nalaani Siimuut Petrusi suli uunnasserpoq. Taava aperaat: “Taassuma ilinniar­titaasa ilagaatsit, ilaa?” Misiarpoq oqarlunilu: “Naamik, ilinniar­titarin­ngilaanga.” 26 Palasiunerup inussiaataasa ilaat, Petrusip siutaagaata ilaqutaa, oqarpoq: “Naatsiivimmi ilagigit takunngin­nerpakkit?” 27 Petrusili misiaqqippoq, taamaalisorlu kukkukooq angutiviaq qarlorpoq.

28 Ullaaralaakkut Jiisusi Kajfarsimiit kaasarip sinniisuata illorsuanukaan­neqarpoq, juutilli qaangiiffimmi unnukkorsiorsin­naanias­sagamik mingutsin­neqaruman­nginnamik isinngillat. 29 Taamaattumik Pilaatusi anivoq aperalugillu: “Suna pillugu una unnerluutigaasiuk?” 30 Akivaat: “Pinerlut­tuunngik­kaluarpat ilinnut pisissimanavian­ngikkaluarparput.” 31 Pilaatusip oqarfigai: “Nammineq inatsisisi naapertorlugit eqqartuun­niassagassiuk maanngaanniit qimagun­niaritsi.” Juutit oqarfigaat: “Inatsisit naapertorlugit toqutsisin­naatitaan­ngilagut.” 32 Taama pisoqarpoq Jiisusip qanoq toqusus­saanerminik oqaasii eqquuteq­qullugit.

33 Taava Pilaatusi illorsuarmut iseqqippoq Jiisusilu aggeqqoriarlugu aperalugu: “Juutit kunngigaatsit?” 34 Jiisusi akivoq: “Taama aperivit kinaasunga paaserusul­luinnarakku imaluunniit tusaamagamma?” 35 Pilaatusi akivoq: “Nalunngilat juutiun­ngitsunga. Inuiaqativit palasillu nuimasut uannut pisippaatsit. Sugavit?” 36 Jiisusi akivoq: “Kunngeqarfimma nunarsuarmi naalagaaffiit assiginngilai. Kunngeqarfimma nunarsuarmi naalagaaffiit assigisimagaluarpagit juutinut pisinneqaq­qunanga malinnitsikka akiuussimas­sagaluarput. Kisianni Kunngeqarfiga nunarsuarmeersuunngilaq.” 37 Taava Pilaatusip aperaa: “Taava kunngiuit?” Jiisusi akivoq: “Nammineq oqarputit kunngiusunga. Ilumoortoq pillugu ilisiman­nittutut nassuiaaniassagama inunngorlungalu inuit akorngannut pivunga. Ilumoortoq malillugu inuusut tamarmik tusarnaar­tarpaannga.” 38 Pilaatusip aperaa: “Ilumoortoq suugami?”

Taama aperereerluni aneqqikkami juutit oqarfigai: “Unnerluutiginissaanut pissutis­sarsinngilanga. 39 Tamatuma saniatigut ileqqorsi naapertorlugu qaangiiffimmi parnaarussaq iperagaatik­kusutarsi iperagaatit­tarpara. Kissaatigaasiuk juutit kunngiat iperagaatissagiga?” 40 Taava suaarput: “Taannaan­ngitsoq, kisianni Baaraba!” Baaraba ujajaasuuvoq.

19 Taava Pilaatusip Jiisusi qimagutiteriarlugu iperartortippaa.* 2 Sakkutuullu avalequtinik kapinar­tulinnik perlaasaminnik niaqoruserlugulu annoraaminermik tunguusamik uligusserpaat. 3 Orneqat­taarpaallu oqarfigisarlugulu: “Juutit kunngiat, nersorpatsigit!” Aamma isattarpaat. 4 Pilaatusi aneqqippoq oqarfigalugillu: “Unnerluutiginissaanut pissutis­sarsinngitsunga paasinias­sagassiuk ilissinnut annippara.” 5 Taava Jiisusi avalequtinik kapinar­tulinnik niaqoruteqarluni annoraaminermillu tunguusamik uligussersimalluni anillappoq. Pilaatusillu oqarfigai: “Inuk una takusiuk!” 6 Palasilli nuimasut guutisiorfimmilu nakkutilliisut takugamikku suaarput: “Qisummut naalliutsitsiviliamut* nivinngar­neqarli!* Qisummut naalliutsitsiviliamut nivinngar­neqarli!” Pilaatusip oqarfigai: “Unnerluutiginissaanut pissutis­sarsinnginnama qisummut naalliutsitsiviliamut nammineq toqukkiar­torniarsiuk.” 7 Juutit akivaat: “Inatsiseqarpugut, Guutimullu erniunerarami inatsit taanna naapertorlugu toqusariaqarpoq.”

8 Pilaatusip qanoq oqartut tusaagamiuk annilaanganerulerpoq. 9 Illorsuarmullu iseqqikkami Jiisusi aperaa: “Suminngaan­neerpit?” Jiisusilli akinngimmani 10 Pilaatusip oqarfigaa: “Oqaluuk­kumanngilinga? Nalugakku iperagaatin­nissannut piginnaatitaal­lungalu toqutaatin­nissannut piginnaatitaasunga?” 11 Jiisusip akivaa: “Pavannga piginnaatitaasiman­ngikkaluaruit iliuuseqarfigisin­naassan­ngikkaluarparma. Taamaattumik ilinnut pisitsisora annerusumik ajortuliorpoq.”

12 Tamanna pissutigalugu iperagaatin­nissaanut Pilaatusi periarfis­sarsioraluarpoq, juutilli suaartarput: “Iperagaatikkukku kaasarimut ikinngutaasimas­sanngilatit. Kinaluunniit imminut kunngin­ngortittoq kaasarimik akerlilersuivoq.” 13 Pilaatusip tamanna tusaramiuk Jiisusi anniseriarlugu Ujaqqanik Nunniukkamik, hebræerisulli Gábbata-mik, taaneqar­tartumi eqqartuussisup issiavianut ingippoq. 14 Qaangiiffimmut* piareersarfimmi ullup-qeqqata* missaani juutinut oqarpoq: “Takuuk! Kunngersi!” 15 Suaartarpulli: “Toquguk! Toquguk! Qisummut naalliutsitsiviliamut* nivinngaruk!” Pilaatusip aperai: “Kunngersi toqutaatissavara?” Palasit nuimasut akipput: “Kaasari kisiat kunngigaarput.” 16 Taava Jiisusi qisummi naalliutsitsiviliami toqunnias­sammassuk taakkununnga tunniuppaa.

Taava Jiisusi tigullugu ingerlapput. 17 Qisuk naalliutsitaaf­fissani nammallugu Niaqornamik, hebræerisut Golgata-mik, taaneqar­tartumukarpoq. 18 Tassani Jiisusi angutit allat marluk akorngannut, illuttut sanileqar­tillugu, qisummut naalliutsitsiviliamut kikiattuuppaat. 19 Pilaatusip aamma allagar­taliani ima allassimasoq qisummut naalliutsitsiviliamut ikkuppaa: “Jiisusi Naazaratsimiu, juutit kunngiat.” 20 Jiisusip qisummut naalliutsitsiviliamut kikiattuun­neqarfia illoqarfiup ungasin­ngisaaniimmat allagartarlu hebræerisut, latiinerisut grækerisullu allanneqarmat juuterpas­suarnit atuarneqarpoq. 21 Juutilli palasii nuimasut Pilaatusimut oqarput: “Allassan­ngilatit: ‘Juutit kunngiat’, imali oqartoq allassavat: ‘Juutit kunngigaannga.’” 22 Pilaatusi akivoq: “Allatakka allagaraakka.”

23 Sakkutuut Jiisusi qisummut naalliutsitsiviliamut kikiattuutereeramikku qallersaatai tiguaat tamarmillu immikkut pissaminnik sisamanut agguarlugit, aamma ilupaava tiguaat. Ilupaarli qulaaniit ammut naallugu ikaartitigaagami mersorlugu katitigaanngilaq. 24 Taamaattumik imminnut oqarfigipput: “Aggornagu immeraannikkut aalajangertigu kia pissagaa.” Taama pisoqarpoq allassimaffik eqquuteq­qullugu: “Atisakka akunnerminni agguaappaat ilupaaralu immeraatigalugu.” Sakkutuullu allassimasutorluinnaq iliorput.

25 Jiisusip arnaa, ajaa, Kloopasip nulia Mariia aamma Mariia Mattaliit qisuup naalliutsitaaffiata eqqaaniipput. 26 Jiisusip anaanani ilinniar­titarlu asasani eqqaminiittut takugamigit anaanani oqarfigaa: “Arnaq, takuuk! Aajuna ernerit!” 27 Taava ilinniartitaq oqarfigaa: “Takuuk! Aajuna anaanat!” Taamanimiilli ilinniartitap imminiitilerpaa.

28 Tamatuma kingorna Jiisusip nalunnginnamiuk maanna suut tamarmik naammassisut allassimaffik eqquuteq­qullugu oqarpoq: “Imerusuppunga.” 29 Tassaniippoq immersagaq viinnimik seernartumik ulikkaartoq. Taava svampi viinnimik seernartumik ulikkaartoq isopip* kanaartaanut aalajangeriarlugu qummut qarnganut isaappaat. 30 Jiisusi viinnimik seernartumik tunineqareerami oqarpoq: “Naammassivoq!” Niaqqunilu sikitsikkamiuk anerningerpoq.

31 Ulloq piareersarfiummat toqusullu timaat ullormi qasuersaarfimmi (ullormi qasuersaarfik taanna immikkut ittuummat) qisummik naalliutsitsiviliamiin­nginnias­sammata juutit Pilaatusi qinnuigaat nissut nallorteq­qullugit toqusullu timaat peeqqullugit. 32 Taamaattumik sakkutuut takkupput angutillu siulliup aappaatalu, Jiisusip saniani qisunni naalliutsitsivilianiittut, niui nallorlugit. 33 Jiisusili tikillugu toqoreersimasoq takugamikku niui nallunngilaat. 34 Sakkutuulli ilaata saneraatigut qalugiusamik kapimmagu aak imerlu ingerlaannaq anialerput. 35 Tamatuminngalu takunnittoq ilisiman­nittutut nassuiaavoq, nassuiaataalu ilumoorpoq. Nalunngilaalu aamma ilissi uppeqqullusi ilumoortumik oqalulluni. 36 Taama pisoqarpoq allassimaffik eqquuteq­qullugu: “Saarngisa arlaannaal­luunniit napineqas­sanngilaq.”* 37 Allassimaffimmi allami allassimavoq: “Kapisartik qiviassavaat.”

38 Taama pisoqareermat Juuserfip Arimatiiamiup, juutinut qununini pissutigalugu isertorluni Jiisusimut ilinniar­titaasup, Pilaatusi aperaa Jiisusip timaa aqqarsin­naanerlugu. Pilaatusillu akuerimmani takkuppoq timaalu aqqarlugu. 39 Nikodiimusi, siusinnerusukkut unnuakkut Jiisusimukarsimasoq, myrramik aloemillu akuugaq pundit 100-t* missaannik oqimaas­susilik nassarlugu aamma takkuppoq. 40 Jiisusip timaa tiguaat juutillu ilisinermi ileqquat malillugu annoraassianut tipigis­saatinik akuukkanut immullugu. 41 Toqutaaffiani naatsiiveqarpoq, naatsiivimmilu nutaamik iliviliaqarpoq ilisiffigineqarsiman­ngitsumik. 42 Ulloq taanna juutinut piareersarfiummat iliviliarlu qanimmat Jiisusi tassunga ilivaat.

20 Sapaatip-akunnerata ulluisa siullianni ullaakkut suli taartoq Mariia Mattaliit ilivermukarpoq ujarallu ilivermit illikar­neqareersimasoq takullugu. 2 Taava Siimuut Petrusi ilinniar­titarlu alla, Jiisusip asasaa, arpalluni ornippai oqarfigalugillu: “Naalagaq ilivermit peersimavaat, naluarpullu sumut ilisimaneraat.”

3 Taava Petrusi ilinniar­titarlu alla taanna ilivermukarput. 4 Marluullutik arpalerput, ilinniar­titarli alla taanna Petrusimit oqilanerugami siulliulluni ilivermut apuuppoq. 5 Peqilluni ilummut alakkarami annoraassiat tassaniittut takuai, isinngilarli. 6 Taava Siimuut Petrusi malinnaalluni takkukkami ilivermut iserpoq. Annoraassiallu tassaniittut takuai. 7 Annoraassiaq niaquanut nermussimasimasoq annoraassiat allat akorngan­niinnani imuneqarsimalluni immikkoorpoq. 8 Taava ilinniartitaq alla siulliulluni ilivermut apuussimasoq aamma iserpoq oqaatigineqartullu upperilerlugit. 9 Toqusunit makititaasariaqar­neranik allassimaffik suli paasisiman­nginnamikku 10 ilinniartitat angerlarput.

11 Mariiali ilerrup silataani qiavoq. Qiaatigaluni peqilluni ilerrup iluanut alakkarami 12 inngilit marluk qaqortunik atisallit Jiisusip timaata ilineqarfigisimasaani, aappaa niaquata aappaalu isigaasa nalaanni, issiasut takuai. 13 Aperaallu: “Arnaq, sooq qiavit?” Akivai: “Naalagara peersimavaat, naluaralu sumut ilisimagaat.” 14 Taama oqareerluni tunummut saakkami Jiisusi nikorfasoq takuaa, Jiisusiusorli paasinagu. 15 Jiisusip aperaa: “Arnaq, sooq qiavit? Kina ujarpiuk?” Naatsiivilerisuusoralugu akivaa: “Naalagaq, annissimagukku sumut ilisimanerlugu oqarfiginnga, taava aassavara.” 16 Jiisusip oqarfigaa: “Mariia!” Tunummut saakkami hebræerisut oqarpoq: “Rabbúni!” (ima isumaqartoq: “Ilinniar­titsisoq!”). 17 Jiisusip oqarfigaa: “Suli Ataatamut pavunngalin­nginnama iperannga. Qatanngutikkali ornikkit oqarfigalugillu: ‘Ataatannut aamma ilissi Ataatassinnut uangalu Guutinnut ilissilu Guutissinnut pavunngalerpunga.’” 18 Mariia Mattaliip ilinniartitat tusarleriartorpai: “Naalagaq takugakku!” Qanorlu oqarsimaneranik oqaluttuuppai.

19 Ullormi tassani, sapaatip-akunnerata ulluisa siullianni, kingusissukkut ilinniartitat juutit qunugigamikkit katersuus­simaffimminni matu parnaaqqavaat. Taava Jiisusi akorngan­niileriasaarpoq oqarfigalugillu: “Eqqissinermik kissaappassi.” 20 Taama oqareerluni assani saneqqanilu takutippai. Ilinniar­titallu Naalagaq takullugu nuannaangaalerput. 21 Jiisusip oqarfigeqqippai: “Eqqissinermik kissaappassi. Ataatap uannik aallartitsineratut aallartippassi.” 22 Taama oqareerluni supivai oqarfigalugillu: “Anersaaq illernartoq pisiuk. 23 Inuk ajortuliaanik isumakkeerfigisarsi isumakkeerfigineqassaaq. Isumakkeerfigin­ngisarsi isumakkeerfigineqas­sanngilaq.”

24 Kisianni Tuuma, aqqaneq-marluk ilaat Marlulissamik taaneqartartoq, Jiisusi tikiummat najuutinngilaq. 25 Taamaattumik ilinniar­titaqataasa oqarfigaat: “Naalagaq takugatsigu!” Oqarfigaali: “Assaani kikianneqar­neranik ikii takunngikkukkit inuaralu taakkununnga mangunngikkukku assagalu saneraanut mangunngikkukku tamanna upperinavian­ngilara.”

26 Ullut arfineq-pingasut qaangiummata ilinniartitai illumi katersuuteq­qimmata Tuuma najuuppoq. Matut parnaaq­qagaluartut Jiisusi takkuppoq akorngan­niileramilu oqarluni: “Eqqissinermik kissaappassi.” 27 Taava Tuumamut oqarpoq: “Inussannik una attoruk, assakkalu takukkit, assallu saneqqannut manguguk, qularun­naarlutillu upperit.” 28 Tuumap akivaa: “Naalagara Guutigalu!” 29 Jiisusip oqarfigaa: “Takugamma upperpit? Pilluarput takunnin­ngikkaluarlutik uppertut.”

30 Jiisusi aamma allakkani imusani ukunani allaatigineqan­ngitsunik allarpas­suarnik ilinniartitat isigitillugit tupinnar­tuliorpoq. 31 Upperinias­sagassiulli Jiisusi tassaasoq Kristusi, Guutip ernera, uppernersilu pissutigalugu taassuma aqqani naassaan­ngitsumik inuuneqaler­niassagassi tamakku allanneqarput.

21 Tamatuma kingorna Jiisusi Tiberiasip Tasersuata eqqaani ilinniar­titanut saqqummeqqimmat ima pisoqarpoq: 2 Siimuut Petrusi, Tuuma (Marlulissamik taaneqartartoq), Nataaniali Galiliiami Kaanamiu, Zebediiap erneri ilinniar­titallu allat marluk peqatigiipput. 3 Siimuut Petrusip oqarfigai: “Aalisarialerpunga.” Oqarfigaat: “Ilagissavatsigit.” Anipput umiatsiamullu ikillutik, unnuarli taanna pisaqan­ngillat.

4 Qaammariar­tulernerani Jiisusi tasersuup sinaani nikorfavoq, ilinniar­titaasali Jiisusiusoq paasinngilaat. 5 Taava Jiisusip aperai: “Ikinngutikka,* nerisas­saqarpisi?”* Akipput: “Naamik!” 6 Oqarfigai: “Umiatsiap talerpiatungaatigut qassutit naloriuk­kussigit pisaqassaasi.” Naloriuk­kamikkit pisatik amerlangaarmata amuarsin­naanngilaat. 7 Taava ilinniartitaq Jiisusip asasaa Petrusimut oqarpoq: “Naalagaruna!” Siimuut Petrusip Naalagaasoq tusaramiuk atisaqarpian­nginnami qallersaatini ateriarlugu* tasersuarmut tingivoq. 8 Ilinniar­titalli allat nunamit taamaallaat 90 meterit* missaannik ungasitsigigamik qassutit aalisakkanik ulikkaartut umiatsiaaqqamik kalillugit tulakkiartorput.

9 Tulakkamik aalisakkat qisunnik aamalinernik ikumatitaliamiittut iffiallu-qaqortut* takuaat. 10 Jiisusip oqarfigai: “Aalisakkat pisareq­qammikkassi ilaannik aggiussigitsi.” 11 Taava Siimuut Petrusi umiatsiamut ikivoq qassutillu aalisakkanik angisuunik 153-inik ulikkaartut tasersuup sinaanut amuarlugit. Aalisakkat amerlagaluaqisut qassutit alittun­ngillat. 12 Jiisusip oqarfigai: “Qaallusi ullaakkorsior­niaritsi.” Ilinniartitat nalunngin­namikku Naalagaasoq arlaannaataluunnit ima aperissallugu saperpaa: “Kinaavit?” 13 Jiisusip iffiat-qaqortut tigoriarlugit taakkununnga tunniuppai, aamma aalisakkanut tunngatillugu taamaaliorpoq. 14 Jiisusip toqusunit makititaanermi kingorna ilinniartitani pingajussaanik taama saqqummerfigai.

15 Ullaakkorsioreermata Jiisusip Siimuut Petrusi aperaa: “Siimuut, Johannesip ernera, ukunannga asaneruinga?” Akivoq: “Aap, Naalagaq, nalunngilat asagikkit.” Oqarfigaa: “Savaaraatikka nerlersukkit.” 16 Aappassaanik aperaa: “Siimuut, Johannesip ernera, asavinga?” Akivoq: “Aap, Naalagaq, nalunngilat asagikkit.” Oqarfigaa: “Savaaraatinnik paarsisuugit.” 17 Pingajussaanik aperaa: “Siimuut, Johannesip ernera, asavinga?” Pingajussaanik aperimmani: “Asavinga?” Petrusi aliasulerpoq akillunilu: “Naalagaq, suut tamaasa ilisimavatit. Nalunngilat asagikkit.” Jiisusip oqarfigaa: “Savaaraatikka nerlersukkit. 18 Ilumuuillunga oqarfigaakkit: Inuusun­nerugal­laravit nammineq atisalersor­tarlutillu aalajangertarpat sumukar­niarnerlutit. Utoqqaliguilli assatit isatsis­savatit, angutillu allap atisalersus­savaatit ornikkusun­ngisannullu pisillutit.” 19 Taama oqarpoq Guutimut ataqqinaataasumik qanoq toqusus­saanera oqaatiginiarlugu. Taava nangilluni oqarfigaa: “Malittuannga.”

20 Petrusip tunummut saakkami ilinniartitaq Jiisusip asasaa malinnaasoq takuaa, tassa taanna unnukkorsiornermi Jiisusip sakiaanut iigarsimalluni aperisoq: “Naalagaq, kia akeqqanut pisissavaatit?” 21 Petrusip taanna takugamiuk Jiisusi oqarfigaa: “Naalagaq, unami?” 22 Jiisusip oqarfigaa: “Tikiunnissama tungaanut inuuinnarnissaa piumasarigukku illit sussagakku? Illit malittuas­savarma.” 23 Taamaattumik ilinniartitap taassuma toqunavian­nginnera qatanngutit akornganni oqallisaalerpoq. Jiisusilli toqunavian­nginneranik oqarfiginagu ima oqarfigaa: “Tikiunnissama tungaanut inuuinnarnissaa piumasarigukku illit sussagakku?”

24 Tassa taanna ilinniartitaq tamakku pillugit ilisiman­nittutut nassuiaasoq allattorlu, nassuiaataalu ilumoortoq nalunngilarput.

25 Jiisusi aamma allarpas­suarnik iliuuseqarpoq, annikitsualuttortai tamarmik allaatigineqas­sagaluarpata isumaqarpunga allakkat imusat nunarsuarmi* inissaqas­sanngik­kaluartut.