LUKKARSI NAAPERTORLUGU

1 Pisimasuiit upperisagut amerlasuunit allaaserineqarsimapput. 2 Taakkua allagaat takunnittunit Guutillu tusarliussaanik oqaluus­sissutigin­nittunit tusarsimasatsinnut naapertuupput. 3 Uangattaaq suut tamaasa aallaqqaataanniit misissoq­qissaarakkit paasiuminartumik tulleriiaarlugit ilinnut, ataqqinangaartumut Tiuufilusimut, allanniarlugit aalajangerpunga 4 ilinniar­titsissutigineqartut tusarsimasavit ilumoornerat qulakkeersin­naanias­sagakku.

5 Herodasip* Judiiami kunngiunerata nalaani palaseqarpoq Zakkariamik atilimmik Aabiap palaseqatigiivinut ilaasumik. Taassuma nulia Elizabetti Aaronnip kinguaavisa ilagaat. 6 Taakku marluullutik Jehovap* inassutaanik inatsisaanillu maleruaaq­qissaar­taramik Guutimit naapertuil­luartutut isigineqarput. 7 Elizabettili naartusin­naanngimmat meeraqan­ngillat, marluul­lutillu ukioqqortupput.

8 Zakkaria palaseqatigiinnut ilaaffigisamini palasitut Guutimut kiffartor­tilluni 9 palaseqatigiinnut ileqquusut malillugit guutisiorfimmut Jehovap pigisaanut iserami tipigis­saammik ikumatitsisus­sanngorpoq. 10 Tipigis­saammillu ikumatitsisarfiup nalaani inuppassuit silataani qinupput. 11 Jehovap inngiliata tipigis­saatinik ikumatitsisarfiup* talerpiatungaani nikorfalluni saqqummerfigaa. 12 Zakkarialli inngili takugamiuk annilaarpoq ersingaaramilu nikeriarsin­naajunnaarluni. 13 Inngililli oqarfigaa: “Zakkaria, annilaangas­sanngilatit. Qamanngami pisumik qinunerit Guutip tusarpaa. Nuliallu Elizabetti ernertaassaaq, taannalu Johannesimik atsissavat. 14 Nuannaassaatit qiimmat­tangaarlutillu, inunngorneralu inuppassuit nuannaarutigissavaat, 15 ernerimmi Jehovap pingaar­tissammagu. Viinnimilli imigassamillu aalakoor­nartumik* imissan­ngilluinnarpoq, allaallu suli erniunngitsoq anersaamik illernartumik tunineqassaaq. 16 Israalillu qitornaasa ilarpassui Jehovamut Guutiminnut uteqqullugit ikiussavai. 17 Aamma ataataasut meeqqatut uummateqaq­qullugit, naalasseriitsut silatusaaq­qullugit eqqortulioq­qullugillu inuiaqatigiillu Jehovamut kiffartor­nissamut piareersarumallugit Guutip Eliatut anersaaqar­tillugu pissaaneqar­tillugulu siunermigut ingerlatissavaa.”

18 Zakkariap inngili oqarfigaa: “Ilumut taama pisoqarsin­naagami? Utoqqaavungami nuliaralu ukioqqor­tulluni.” 19 Inngilip akivaa: “Gaabrialiuvunga Guutip saavani kiffartor­tuartoq, nutaarsias­sanillu nuannersunik tamakkuninnga oqaluttuun­niassagakkit aallartitaavunga. 20 Oqaatsikkali piffissan­ngorpat eqquuttussat upperin­nginnakkit tamakkua pinissaasa tungaannut oqalussin­naajunnaassaatit.” 21 Taama pisoqar­tillugu inuit Zakkaria utaqqivaat taamalu sivisutigisumik guutisiorfim­miinnera eqqumiigalugu. 22 Oqalussin­naanani guutisiorfimmit animmat takorluuisitaaq­qammersimasoq paasivaat. Oqalussin­naannginnami ussersorfigiuarpai. 23 Ullut illernartumik kiffartorfissani naammata angerlarpoq.

24 Tamatuma kingorna nulia Elizabetti naartulerpoq, qaammatinilu tallimani aninngilaq. Ima oqarpoq: 25 “Jehovap ulluni makkunani ima ikiorpaanga: Allanit nikagineqarun­naarniassagama isumassorpaanga.”

26 Elizabettip naartulluni qaammatit arfinilin­ngormagit inngili Gaabriali Guutimit aallartin­neqarpoq Galiliiami illoqarfimmut Naazaratsimut, 27 Daavip kinguaavisa ilaata Juuserfimik atillip nuliassaanut, Mariiamik atilimmut, atoqateqarsiman­ngisaan­nartumut. 28 Iseramilu Mariia ilasseriarlugu oqarfigaa: “Iluarisaangaartutit, Jehovap najorpaatit.” 29 Oqaasiili Mariiap assut annilaarutigai qanorlu isumaqarnersut paasiniarsaralugit. 30 Taava inngilip oqarfigaa: “Mariia, Guutip iluarimmatit annilaangas­sanngilatit. 31 Naartulissaatit ernertaas­sallutillu, taannalu Jiisusimik atsissavat. 32 Pingaar­tunngussaaq, Qutsinnerpaap erneranik taaneqassaaq, siuaasami* Daavip issiavis­saarsuanik Jehovamit Guutimit tunineqassaaq, 33 Jaakup kinguaavinut kunngisut qaqugorsuarmut naalakkersuisuussaaq kunngeqarfialu atajuas­salluni.”

34 Mariiali inngilimut oqarpoq: “Angummik atoqateqarsiman­ngisaannarama qanoq naartulersin­naagama?” 35 Inngilip akivaa: “Anersaap illernartup qulangis­savaatit Qutsinnerpaallu pissaanerata ulissallutit. Tamannalu pissutigalugu inunngortussaq illernartumik, Guutip erneranik, taaneqassaaq. 36 Eqqarlillu Elizabetti utoqqaagaluarluni maanna nukappiaqqamik qaammatit arfinilissaanni naartuvoq, aali isumaqar­toqaraluartoq meerartaarsin­naanngitsoq. 37 Guutimummi ajornar­toqanngilaq.” 38 Taava Mariia oqarpoq: “Jehovap inussiaatigaanga! Oqarnittut pineqarlanga.” Taamaalisorlu inngilip qimappaa.

39 Tamatuma nalaani Mariia nunamut qaqqartuumut, Juudami illoqarfimmut, tuaviorluni aallarpoq. 40 Zakkariallu angerlarsimaffianut iserami Elizabetti ilassivaa. 41 Mariiap ilassin­ninnera Elizabettip tusarmagu naarmiua pikeriarpoq, Elizabettilu anersaamit illernartumit sunnerneqangaarluni 42 nipituumik oqarpoq: “Arnani iluarineqar­nerpaavutit, naarmiullu iluarisaavoq! 43 Naalakkama anaanaanit tikeraar­neqarnera immikkut pisinnaatitaaf­figaara! 44 Ilassin­ninnerit tusaannariga naarmiora nuannaarnermik pikeriarpoq. 45 Aamma upperavit pilluarputit, Jehovammi ilinnut oqaasii tamarmik eqquutissapput.”

46 Mariialu oqarpoq: “Jehovap angingaas­susersua tarnima* unnersiutigaa, 47 uummatimalu qiimmat­taatigiuarpaa aniguisitsisiga Guuti 48 inussiaatiminik pingaaruteqan­ngitsumik maluginiaammat. Maannamiit inuit tamarmik pilluar­nerassavaannga 49 Guutip pissaasup annertuumik iliuuseqarfigimmanga. Taassuma atia illernarpoq, 50 mianerin­nitsinilu qaqugorsuarmut nallittussavai. 51 Pissarsuulluni iliuuseqartarpoq. Isumaminni qaffassimaartut siammar­tittarpai. 52 Inuit pissaanillit issiavis­saarsuinit peertarpai maniguuttullu qutsissisit­tarlugit. 53 Kaattut pitsaasunik qaarsil­lartittarpai pisuullu nassataqar­tinnagit aallartit­tarlugit. 54 Kiffani Israali ikioriar­tortarpaa, taamaalior­nermigullu takutittarpaa neriorsuutini eqqaamallugu. 55 Aaperaat kinguaavilu qaqugorsuarmut nallittor­niarlugit neriorsorpai, siuaasatsinnullu taama oqarpoq.” 56 Mariia qaammatit pingasut missaanni Elizabet­timeereerluni angerlarpoq.

57 Maanna Elizabettip ernivissaa nallerpoq, ernertaarporlu. 58 Jehovallu nallittungaarsimagaa saniliisa ilaqutaasalu tusaramikku nuannaaqatigaat. 59 Ullut arfineq-pingajussaanni nukappiarannguaq kipineqar­tussaammat* ornippaat, ataataalu, Zakkaria, atsiunniaraluarpaat. 60 Anaanaali oqarpoq: “Naamik! Johannesimik ateqassaaq.” 61 Oqarfigaalli: “Ilaquttanni taama ateqartoqanngilaq.” 62 Taava qanoq ateqassanersoq ataataa ussersorfigalugu aperaat. 63 Allattarfik tigujumariarlugu allappoq: “Johannesimik ateqassaaq.” Tamarmillu tupigusupput. 64 Ingerlaannarlu oqalussin­naanngorpoq Guutilu unnersiutigilerlugu. 65 Eqqaamiuusullu tamarmik tupigusulerput, tamakkulu tamarmik Judiiami nunami qaqqartuumi tamarmi oqallisaalerput. 66 Tusarnaartullu tamarmik tusakkatik eqqarsaatigaat oqarlutillu: “Nukappiaran­nguarmita sunngussava?” Jehovammi najorpaa.

67 Taava ataataa Zakkaria anersaamit illernartumit sunnerneqangaarluni siulittuivoq: 68 “Jehova unnersiutigineqarli, Israalimmi Guutiata innuttani isumassorlugit aniguisippai. 69 Aniguisitsisussarlu pissarsuaq* kiffami Daavip kinguaavineersoq saqqummersippaa. 70 Tamannalu itsaq pruffiitini illernartut aqqutigalugit neriorsuutigaa. 71 Uagutsinnut akeraasunit uumissor­titsinnillu tamanit aniguisin­niarluta neriorsorpaatigut. 72 Siuaasatsinnut neriorsuisimanermisut nallittus­savaatigut isumaqatigiis­sutinilu* illernartoq eqqaamas­sallugu. 73 Isumaqatigiissut tassaavoq siuaasatsinnut Aaperaamut neriorsuutaa. 74 Guutip uagutsinnut akeraasunit aniguisereerunisigut annilaanganata kiffartor­nissarput isumagissavaa 75 inuunerput tamaat aalajaalluta eqqortuliorsin­naanias­sagatta. 76 Illilli meerannguaq, Jehovap aqqutissai piareersas­sagakkit Qutsinnerpaap pruffiitianik taaneqassaatit. 77 Innuttaalu oqaluttuutis­savatit ajortuliaminnik isumakkeerfigineqar­nermikkut Guutimit aniguisin­neqassasut. 78 Guutip misigin­neqataangaarnera pissutigalugu taama pisoqassaaq. Qilammit misigin­neqataanerup tamatuma seqerngup nuineratut qinngus­savaatigut 79 taartumi toqullu alanngisimasaani issiasut qaammarsarumallugit isikkagullu eqqissinerup aqqutaatigooq­qullugit.”

80 Nukappiaran­nguarlu peroriartorpoq anersaakkullu nukittorluni, Israalik­kunnullu oqaluus­siartor­nissami tungaanut inoqajuitsumiiginnarpoq.

2 Ulluni taakkunani kaasari Aggustusi peqqusivoq kaasareqarfimmi najugaqartut tamarmik nalunaarsor­neqassasut. 2 (Kyriiniusi Syriami kaasarimut sinniisuutillugu nalunaarsuineq siulleq tamanna pivoq). 3 Inuillu tamarmik illoqarfimmut inunngorfigisaminnut nalunaarsor­tikkiartorput. 4 Juuserfi Daavip kinguaarimmani soorunami Galiliiamiit, illoqarfimmit Naazaratsimiit, Judiiamut Daavip illoqarfianut Betlehemmimik taaneqar­tartumut majuarpoq. 5 Mariia, nuliarilersimasani ungasin­ngitsukkullu ernisussaasoq, ilagalugu nalunaarsor­tikkiartorpoq. 6 Tassaniitillutik erninissaanut piffissan­ngorpoq. 7 Angajul­liliaminillu ernertaarpoq. Akunnit­tarfimmilu inissaqan­nginnamik annoraaminernut amitsunut immuteriarlugu nersutit nerisarfiannut ilivaa.

8 Nunap immikkoortuani tassani savanik paarsisut unnuakkut narsaam­miipput savaatitik nakkutigalugit. 9 Jehovap inngiliata saqqummerfigeriataarpai, Jehovallu alutornas­susianik qinngor­neqaramik ersingaalerput. 10 Inngililli oqarfigai: “Annilaangas­sanngilasi, nutaarsiassammi nuannersut inuit tamarmik nuannaarutigisassaat nalunaarutiginiarlugit tikiuppunga. 11 Ullumimi aniguisitsisissarsi Kristusi Naalagaq Daavip illoqarfiani inunngorpoq. 12 Unalu ilisarnaataassaaq: Naalungiarsuk annoraaminernut amitsunut immussimalluni nersutit nerisarfianni innangasoq nanissavarsi.” 13 Tassanngaannaq inngilerpassuit* saqqummerput Guutilu unnersiutigilerlugu: 14 “Guuti qutsinnermiittoq ataqqisaali, nunarsuarmilu inunni iluarisaani eqqissineqarli.”

15 Inngilit qimallutik qilaliarmata savanik paarsisut imminnut oqarfigipput: “Pisimasut Jehovap uagutsinnut ilisimalersitai takujumallugit Betlehem­miliartariaqarpugut.” 16 Tuaviorlutillu ingerlagamik Mariia, Juuserfi naalungiarsullu nersutit nerisarfianni innangasoq nanivaat. 17 Tamanna takugamikku meerannguaq pillugu tusarsimasatik oqaluttuaraat. 18 Kikkullu tamarmik savanik paarsisunit tusakkatik tupigusuutigaat. 19 Mariialli oqaatigineqartut isumaat eqqarsaatigigamigit tamakku tamaasa puiuikkiuppai. 20 Savanik paarsisut savaatiminnut uteramik ilisimatin­neqarnermissut tusakkatik takusatillu tamaasa pillugit Guuti ataqqillugu unnersiutigaat.

21 Ullut arfineq-pingasut qaangiummata kipineqar­nissaanut* piffissan­ngormat suli ilumiugiler­neqanngitsorli inngilip atseeqqusineratut Jiisusimik atserpaat.

22 Aamma Moorsisip inatsisai naapertorlugit minguiar­neqarnis­saminnut piffissan­ngormat Jiisusi Jehovamut sassaan­niarlugu Jerusalem­mimukarput. 23 Soorlu Jehovap inatsisaani taama allassimasoq: “Kinaluunniit nukappiaraq angajulliliaq Jehovap illernar­titaasut taaneqassaaq.” 24 Jehovallu inatsisaanut naapertuuttumik pilliutissanik tunissuteqarput, tassa “tuinik quluartartunik marlunnik imaluunniit tuinik piaqqanik marlunnik”.

25 Jerusalemmimilu anguteqarpoq Simmiuumik atilimmik, taannalu naapertuil­luartuuvoq upperluartoq anersaamillu illernartumik qulangersimaneqartoq. Taassuma Israalip tuppallersar­neqarnissaa utaqqivaa. 26 Tamatumalu saniatigut Kristusi Jehovap toqqagaa takoqqaar­tinnagu toqunavian­nginnerminik anersaaq illernartoq aqqutigalugu Guutimit paasitin­neqarsimavoq. 27 Anersaamit sunnerneqarluni guutisiorfimmut iserpoq. Angajoq­qaavilu Moorsisip inatsisaani piumasaqaatit malillugit iliuuseqar­niarlutik meerannguaq Jiisusi eqqummassuk 28 Simmiuup tiguaa Guutilu ima unnersiutigalugu: 29 “Naalagaq Nallernis­saqanngitsoq, maanna oqarnittut inussiaatit eqqissilluni toqusin­naanngorpoq, 30 takoreerparami annaassisussaq 31 inuiaqatigiinnit tamanit takuneqaq­qullugu aallartitat, 32 qaammaqqut inuiaqatigiit kiinnamikkut saaguannik peersisussaq innuttannullu Israalimut alutornartoq.” 33 Angajoq­qaajusullu meerartik pillugu oqaatigineqartut assut tupigusuutigaat. 34 Simmiuup Guutimit iluarineqar­nissaannik qinnuteriarlugit Mariia, meeqqap arnaa, oqarfigaa: “Meeraq taanna pissutaalluni Israalimi amerlasuut orlussal­lutilluunniit nikuissapput, aamma nikagisaassaaq 35 inuppassuit uummammiugisaat qulaarneqaq­qullugit. Illit panarsuarmik akimorlutit kapineqassaatit.”

36 Pruffiiti arnaq utoqqaq Annamik atilik Faanualip, Aasarip naggueqatigiivineersup, pania aamma guutisiorfim­miippoq. Taanna ukiuni arfineq-marlunni ueqarsimavoq. 37 Maannali uillarneruvoq 84-inillu ukioqarluni. Unnuakkut ullukkullu iisinngin­niarnikkut qamanngalu pisumik qinunikkut Guutimut kiffartorumalluni guutisiorfim­mukartuaannarpoq. 38 Tamatuma nalerpiaani Juuserfi Mariialu qanilligamigit Guuti qutsavigaa Jerusalemmillu aniguisitaanissaanik utaqqisut tamaasa meeraq pillugu oqaloqatigilerlugit.

39 Jehovap inatsisaani peqqussutigineqartut tamaasa iliuuserereeramikkit Galiliiami illoqarfimminnut Naazaratsimut uterput. 40 Meerannguarlu alliartorlunilu nukittoriartorpoq. Ilisimas­suseqar­neruleralut­tuinnarpoq Guutimillu iluarisaajuarluni.

41 Ukiut tamaasa angajoq­qaavisa qaangiiffik* Jerusalemmimut nallius­siartor­tarpaat. 42 Aqqaneq-marlunnillu ukioqartoq nallius­sinermi ileqquusoq malillugu Jerusalem­mimukarput. 43 Nallius­sereerlutik angerlamut aallaramik nukappiaraq Jiisusi Jerusalem­mimiiginnartoq angajoq­qaavisa arajutsivaat. 44 Angalaqatigiinnut ilaasorigamikku ulloq ataaseq angalareerlutik ilaquttamik nalunngisamillu akornganni ujalerpaat. 45 Naninngin­namikkuli Jerusalemmimut uterput sumilu tamaani ujalerlugu. 46 Kiisami ullut pingasut qaangiummata guutisiorfimmi ilinniar­titsisut akornganni issialluni tusarnaarlunilu apersuisoq nanivaat. 47 Tusarnaartut tamarmik paasisimasaqassusia akissutigisar­tagaalu tupigusuutigiuarpaat. 48 Angajoq­qaavisa takugamikku tupigusupput, anaanaatalu oqarfigaa: “Ernik, sooq taama pivisigut? Ataatallu ernumariililluta ujarpatsigit.” 49 Oqarfigaali: “Sooq ujarpisinga? Nalugassiuk Ataatama illuaniittunga?” 50 Oqaasiili paasinngilaat.

51 Taava ateqatigai Naazaratsimullu uteqatigalugit, kajumillunilu naalattuarpai. Anaanaatalu tamakku tamaasa puiuikkiuppai. 52 Jiisusilu ilisimas­suseqarnikkut timikkullu ineriar­tortuarpoq, aamma Guutimit inunnillu iluarisaajuarpoq.

3 Kaasarip Tibeeriusip ukiut naalakkersuiffiisa 15-issaanni – Pontiusi Pilaatusi Judiiami kaasarimut sinniisuutillugu, Herodasi* Galiliiami naalakkersuisuutillugu, qatanngutaa Fiilippi Ituriiami Trakoniitisimilu naalakkersuisuutillugu, Lysaaniasi Abiliinimi naalakkersuisuutillugu, 2 palasip nuimasup Annassip palasiunerullu Kajfarsip nalaanni – Zakkariap ernera Johannesi inoqajuitsumi Guutimit tusarler­neqarpoq.

3 Taava ajortuliat isumakkeer­neqassappata peqqissiminermut takussutis­saasumik imermut morsutsitaasariaqarneq pillugu oqaluus­siumalluni kuussuup Jordanip eqqaanukarpoq. 4 Tamanna pruffiitimit Iisaajamit allakkani allaatigineqarpoq: “Inoqajuitsumi suaartar­toqarpoq: ‘Jehovap aqqutissaa piareersarsiuk! Aqqutissai narlorsarsigit. 5 Qooqqut tamarmik ulikkaar­neqassapput, aamma qaqqat qattorngillu tamarmik toqqissun­ngussapput. Aqquserngit sangujoraartut tamarmik narlorsar­neqassapput, aqquserngillu maniitsut manississapput. 6 Inuillu tamarmik Guutip annaassinera* takussavaat.’”

7 Inuppassuit imermut morsutsin­neqarusullutik aggiasut Johannesip oqarfigisarpai: “Pulateriaarsukasiit toqunartullit,* kia oqarfigigamisi Guutip kamannissaanit aniguisin­naasusi? 8 Taamaattumik peqqissiminermut naapertuuttumik inerititaqaritsi. Eqqarsas­sanngilasi: ‘Aaperaat ataatagaarput.’ Oqarfigaassimi: Guutip ujaqqat uku tassaalersis­sinnaavai Aaperaap qitornai. 9 Ulimaat orpimmik kipisinissamut ipissareersimavoq. Orpik sunaluunniit ajunngitsunik inerititaqan­ngitsoq kipineqassaaq ikuallan­neqarlunilu.”

10 Inuppassuillu aperaat: “Taavami qanoq iliussaagut?” 11 Akivai: “Atisassamaatillip peqanngitsoq tunissavaa, aamma nerisas­saatilik taamaaliorli.” 12 Allaat akileraar­titsisartut imermut morsutsin­neqarusullutik takkupput aperalugulu: “Ilinniar­titsisoq, qanoq iliussaagut?” 13 Akivai: “Akileraarutissatut aalajangersar­neqarsimasut sipporlugit akileeq­qusisas­sanngilasi.” 14 Aamma sakkutuut ima aperaat: “Qanoq iliussaagut?” Akivaalu: “Pinngitsaaliillusi akiliisitsisarnasilu sallullusi unnerluus­sisassan­ngilasi, akissarsiasili* naammagisigit.”

15 Inuit Kristusip tikiunnissaa ilimagigamikku tamarmik Johannesi Kristusiunersoq eqqarsaatigaat. 16 Taamaattumik Johannesip tamaasa oqarfigai: “Uanga imermut morsutsippassi, uannilli oqartus­saassuseqar­nerusoq aggerpoq. Aloqutaasalu singiisa qilerus­saarnis­saannut ajukkuppunga. Taassuma anersaamut illernartumut innermullu morsutsik­kumaarpaasi.* 17 Karrertaajaaf­fiutini* saleqqis­saarniarlugu qajuusiassallu peqqumaasivimmut katersor­niarlugit nivaataq teqqalatitsissut tigumiarpaa. Qalipakuili innermik qamissin­naanngitsumik ikuallak­kumaarpai.”

18 Aamma assigiin­ngitsorpassuit pillugit kajumis­saarivoq nutaarsiassallu nuannersut inunnut oqaluus­sissutigiuarlugit. 19 Galiliiamili naalakkersuisup Herodasip qatanngummi nulia Heroodiasi pillugu iliuuserisimasanilu ajortut tamaasa pillugit Johannesip avoqqaarimmani 20 ajortuliani ima ilaqqippai: Johannesi parnaarus­saatippaa.

21 Inuit tamarmik imermut morsutsitaammata aamma Jiisusi morsutsitaavoq. Qinutillugu qilak ammarpoq, 22 anersaarlu illernartoq tuisut isikkoqarluni qulaanut aarsaarpoq, nipilu qilammit tutsiuppoq: “Illit tassaavutit Ernera, asasara. Akuerisaraakkit.”

4 Taava Jiisusi anersaamik illernartumik sunnerneqangaarluni kuussuarmit Jordanimit aallarpoq, inoqajuitsumilu anersaamit siulersor­neqarpoq 2 ulluni 40-ni, tassanilu Diaavulumit usserneqarpoq. Ullunilu taakkunani nerinnginnami assut kaalerpoq. 3 Taava Diaavulup oqarfigaa: “Guutip ernerippatit ujarak una nerisas­sanngoqqujuk.”* 4 Jiisusilli akivaa: “Allassimavoq: ‘Inuup nerisassat kisiisa inuussutigis­sanngilai.’”

5 Taava qaqqamukaappaa nunarsuarmilu naalagaaffiit tamaasa ataatsikkut takutillugit. 6 Taava Diaavulup oqarfigaa: “Taakkununnga tamanut oqartus­saassuseq taakkualu alutornassusiat uannut tunniun­neqarsimasut kimulluunniit tunnius­sinnaagakkit ilinnut tunniutis­savakka. 7 Ataasiarlutit guutisiorfigigumma taakku tamaasa pissavatit.” 8 Jiisusip akivaa: “Allassimavoq: ‘Jehova Guutit guutisiorfigissavat taannalu kisiat kiffartorfigalugu.’”

9 Taava Diaavulup Jerusalem­mimukaappaa tassanilu guutisiorfiup qarmarsuata portunersaanut pisillugu, imalu oqarfigaa: “Guutip ernerippatit maanngaanniit ammut pissigit, 10 imami allassimavoq: ‘Inngilini peqqussavai illersoq­qullutit,’ 11 aamma: ‘Isikkat ujaqqamut kalluteqqunagu kissumias­savaatsit.’” 12 Jiisusip akivaa: “Allassimavoq: ‘Jehova Guutit misilis­sanngilat.’” 13 Taava Diaavulup allamik periarfis­saqaler­nissami tungaanut usserun­naarallarlugu qimappaa.

14 Maanna Jiisusi anersaamit illernartumit sunnerneqangaarluni Galiliiamut uterpoq. Tassanilu nunaqarfinni tamani tusaamaneqarlualerpoq. 15 Synagogiinilu* ilinniar­titsisalerpoq kikkunnillu tamanit ajunngitsumik eqqartor­neqartarluni.

16 Taava peroriar­torfimminut Naazaratsimukarpoq. Ullormilu qasuersaarfimmi* pisarnermisut synagogimut iserpoq atuffas­siumallunilu nikuilluni. 17 Pruffiitimillu Iisaajamit allakkat imusat tunniun­neqartut siaarpai imalu allassimasut nanillugit: 18 “Jehovap piitsunut nutaarsiassanik nuannersunik oqaluus­sisussatut tanitarimmanga anersaavata qulangersimavaanga. Aallartippaanga oqaluttuarinias­sagakku tigusat iperagaassasut, tappiitsut isigisaqaleq­qissinnaalissasut, naqisimaneqartut aniguisin­neqassasut 19 oqaluus­sissutiginias­sagakkulu piffissaq* inuit Jehovamit akuerisaasin­naalerfissaat.” 20 Taava allakkat imuai synagogimilu kiffartortumut tunniuteriarlugit ingilluni. Najuuttullu tamarmik pissangallutik nakkuppaat. 21 Taava oqarfigai: “Allassimaffik tusaqqam­migarsi ullumikkut eqquuppoq.”

22 Tamarmillu nersorpaat oqaasiilu nuannersut tupigusuutigalugit, imalu oqarput: “Ilaa Juuserfip erneraa?” 23 Taava oqarfigai: “Qularnan­ngitsumik oqariartaaseq una uanga pillunga atussavarsi: ‘Nakorsaq, imminut ajorunnaarsigit. Kapernaami iliuuserisimasatit tusakkagut aamma maani peroriar­torfinni iliuuserikkit.’” 24 Nangilluni oqarpoq: “Ilumut oqarfigaassi: Pruffiiti peroriar­torfigisamini ataqqineqarneq ajorpoq. 25 Assersuutigalugu Eliap nalaani ukiuni pingasuni qaammatinilu arfinilinni siallin­ngimmat nunamilu tamarmi kaannersuaqarmat Israalimi amerlasuunik uillarneqarpoq. 26 Eliali arnat taakkua arlaannaan­nulluunniit aallartin­neqarnani Zareptamut nunami Siidonnimiittumut uillarnermut aallartin­neqarpoq. 27 Aamma pruffiitip Eliisap nalaani Israalimi amerlasuunik pupissoqarpoq, taakkuali arlaannaal­luunniit minguitsun­ngortin­neqaratik Syriamiu Naamanni minguitsun­ngortin­neqarpoq.” 28 Synagogimi tamakkuninnga tusartut tamarmik kamangaalerput. 29 Nikueriarlutillu illoqarfiup silataanukaatipal­lappaat nakkartin­niassagamikkulu qaqqap illoqarfiup inissisimaffiata sinaanukaallugu. 30 Akornisigulli ingerlalluni qimaguppoq.

31 Taava illoqarfimmut Kapernaamut Galiliiamiittumut aterpoq. Ullormilu qasuersaarfimmi ilinniartippai, 32 Guutimillu oqartus­saassusiler­neqarsimasutut oqalummat* ilinniar­titseriaasia tupigusuutigaat. 33 Synagogimi anguteqarpoq anersaapilulimmik, minguttuumik anersaalimmik, nipituumillu suaarpoq: 34 “Unakasik! Jiisusi Naazaratsimiu, uagut sussagatsigit? Suujunnaarsik­kiartorluta maanngarpit? Kinaasutit nalunngil­luinnarpara, illernar­tuuvutit Guutimit aallartitaq.” 35 Jiisusilli avoqqaaraa: “Nipangerit angummiillu anillutit!” Anersaapiluup angut akorngannut uppiseriarlugu ajoqusernagu qimappaa. 36 Taava tamarmik tupigusullutik imminnut oqarfigipput: “Oqaasii kimittungaarmata anersaat minguttuut oqartus­saassuseqarluni pissaaneqarlunilu peqqussutaanut naalallutik anipput!” 37 Nunallu immikkoortuani tamarmi tusaamaneqalerpoq.

38 Synagogimit anigami Siimuup angerlarsimaf­fianukarpoq. Siimuup sakia arnaq kissarneqarujus­suarluni napparsimammat ikioqqullugu qinnuigaat. 39 Jiisusip orneriarlugu kissarneqarun­naarsippaa. Arnallu ingerlaannaq makeriarluni nerisas­siuutilerpai.

40 Seqinerli tarrikkiar­tulermat napparsimasut assigiin­ngitsunik naalliuutillit tamarmik Jiisusimukaan­neqarput. Tamaasalu immikkut attorlugit ajorunnaarsippai. 41 Aamma anersaapiluit amerlasuunit anipput imalu suaartarlutik: “Illit Guutip erneraatit.” Kristusiuninili nalunngimmassuk oqaloqqunagit inerterpai.

42 Qaammariar­torneranili inoqanngitsumukarpoq. Inuppassuilli ujalerpaat, nanigamikkulu ingerlaqqunagu kimigiiserfigaat. 43 Oqarfigaali: “Guutip kunngeqarfia pillugu nutaarsiassat nuannersut illoqarfinni allani aamma oqaluus­sissutigisariaqarpakka, tamannami pillugu aallartitaavunga.” 44 Tamatuma kingorna synagogini Judiiamiittuni oqaluussivoq.

5 Jiisusi taamaalluni Genesaratsip Tasersuata* eqqaani nikorfatilluni inuppas­suarnit Guutip oqaasia pillugu tusarnaarusuttunit tattoqisin­neqarpoq. 2 Umiatsiallu marluk tasersuup sinaaniittut takuai, aalisartulli qassutitik errortor­niarlugit niusimapput. 3 Umiatsiap aappaanut, Siimuup umiatsiaanut, ikigami avalalaaqquaa. Taava ingippoq inuppassuillu umiatsiamiit ilinniar­tilerlugit. 4 Ilinniar­titsereerami Siimuumut oqarpoq: “Itisuumut avalagit qassutitillu ningillugit.” 5 Siimuulli akivaa: “Ilinniar­titsisoq, unnuaq naallugu aalisarpugut, pisaqaratali. Oqarnittulli iliussaanga.” 6 Qassutit ningikkamikkit aalisagarpas­suarnik pisaqarput. Pisaallu amerlangaarmata qassutaat alittorput. 7 Taava umiatsiap aappaaniittut aalisar­toqatitik usserarpaat ikioriar­toqqullutik. Tikiummatalu umiatsiat kivisingajallugit immerpaat. 8 Siimuut Petrusip tamanna takugamiuk aqullaagin­narluni Jiisusi seeqqum­merfigaa imalu oqarluni: “Naalagaq, angutaagama ajortilik qimannga.” 9 Petrusimmi ilagisaasalu pisatik tupigusuutigingaaramikkit naluaat qanoq iliussallutik. 10 Siimuup aalisar­toqatai Jaaku Johannesilu, Zebediiap erneri, aamma taama qisuariarput. Jiisusilli Siimuut oqarfigaa: “Annilaangas­sanngilatit. Maannamiit inunnik pisaqar­talissaatit.” 11 Taava umiatsiat nunamut talitseriarlugit suut tamaasa qimappaat malilerlugulu.

12 Taamaalluni illoqarfiit ilaanniitillugu angutip pupittorujussuup Jiisusi takugamiuk palloriarluni ima kimigiiserfigaa: “Naalagaq, piumaguit minguitsun­ngortis­sinnaavarma.” 13 Taava attorpaa oqarfigalugulu: “Piumavunga! Minguitsunngorit.” Ingerlaannarlu pupikkun­naarpoq. 14 Taava allanut oqaluttuaq­qunngilaa oqarfigalugulu: “Palasinukarit misissor­tikkiar­torlutit minguitsun­ngorsimaninnullu uppernarsaatitut Moorsisip inatsisaani peqqussutigineqartutut pilliutissamik tunissuteqarlutit.” 15 Oqallisaanerujar­tuinnarporli. Inuppassuillu tusarnaarumallutik nappaatiminnillu ajorunnaarsin­neqarumallutik katersuuttarput. 16 Inoqanngitsumulli qinujar­tukulasarpoq.

17 Ullut ilaanni ilinniar­titsinerani farisiiarit Moorsisillu inatsisaanik ilinniar­titsisartut Galiliiap Judiiallu nunaqarfiinit tamaneersut Jerusalem­mimeersullu issaasimapput. Ajorunnaarsitsisar­niassammallu Jehovap pissaanerata najorpaa. 18 Angutit angut nukillaarsimasoq akiarlugu Jiisusip saavanut ilinias­sagamikku eqqunniaraluarpaat. 19 Inoqangaarmalli isersin­naannginnamik illup qaavanut qalloriarlutik akiummi nalasoq qalequtis­siakkut Jiisusip saarpiaanut ningippaat. 20 Uppernerat takugamiuk oqarpoq: “Kammalaat, ajortuliatit isumakkeer­neqarput.” 21 Taava allakkanik ilisimasut farisiiarillu oqaloqatigiilerput: “Kinaana taanna Guutimik mitaatiginnittoq? Guuti kisimi ajortulianik isumakkiisinnaavoq.” 22 Jiisusilli qanoq oqaluttut nalunnginnamiuk oqarfigai: “Sooq taama eqqarsarpisi? 23 Suna ajornan­nginnerua oqaatigis­sallugu: ‘Ajortuliatit isumakkeer­neqarput’, imaluunniit: ‘Nikuigit pisullutillu’? 24 Paasinias­sagassiulli inuup Ernera nunarsuarmi ajortulianik isumakkiisin­naatitaasoq …” Taava angut nukillaarsimasoq oqarfigaa: “Oqarfigaakkit: Nikuigit, akiutillu tigoriarlugu angerlarit.” 25 Taava isigitillugit nikuippoq nallavigisanilu tigoriarlugu Guuti unnersiutigiitigalugu angerlarluni. 26 Tamarmillu tupigusungaaramik paatsiveerupput. Mianerin­ningaarlutillu Guuti unnersiutigilerpaat: “Ullumi nuannerluin­nartunik takusaqarpugut!”

27 Tamatuma kingorna anigami akileraar­titsisartoq Levimik atilik akileraaruseriffimmi issiasoq takugamiuk oqarfigaa: “Uannik malinnit­tunngorit.” 28 Nikueriarlunilu suut tamaasa qimappai malilerlugulu. 29 Taava Jiisusi pillugu Levi illumini nerersuar­titsivoq, aamma akileraar­titsisar­torpassuit allallu nereqataapput. 30 Taava farisiiarit allakkanillu ilisimasortaasa Jiisusip ilinniartitai ima isornar­torsiulerpaat: “Sooruna akileraar­titsisartut ajortulior­tartullu nereqatigalugillu imeqatigaasigit?” 31 Jiisusip akivai: “Peqqissut pinnatik napparsimasulli nakorsamik pisariaqar­titsipput. 32 Tikiuppungami inuit naapertuil­luartut pinnagit ajortulior­tartulli peqqissimeq­qullugit.”

33 Oqarfigaat: “Johannesip ilinniartitai iisinngin­niakulasarlutillu qamannga pisumik qinusarput, aamma farisiiarit ilinniartitaat taamaaliortarput. Illilli ilinniar­titatit nerisarlutillu imertarput.” 34 Jiisusip oqarfigai: “Angut katernaaq najuutsillugu ikinngutaasut iisinngin­niartis­sinnaan­ngilasi, ilaa? 35 Ullormili aallarus­saaffiani iisinngin­niarumaarput.”

36 Aamma assersuusiorfigai: “Kialuunniit annoraamineq qallersaammit nutaamit peeriarlugu qallersaammut nutaanngitsumut mersorneq ajorpaa. Taamaalior­toqaraluarpammi ilaartuutigineqartoq nutaaq alilluni qallersaammit siissaaq nutaanngitsumullu naleqquk­kunnaarluni. 37 Aamma viinni nutaaq puumut amiusumut nutaanngitsumut immiunneqarneq ajorpoq. Immiunneqaraluarpammi pooq qaassammat viinnilu nutaaq kuissalluni. 38 Viinnili nutaaq puumut nutaamut immiunneqartarpoq. 39 Viinni pisoqaq imereerlugu kinaluunniit nutaamik perusunneq ajorpoq, imami oqartarpoq: ‘Pisoqaq mamaq.’”

6 Ullormi qasuersaarfimmi karrertaqarfikkut pisuppoq, ilinniar­titaasalu karrit inerittui nutsoriarlugit assaminnullu tagiullugit qalipaajariarlugit nerivaat. 2 Farisiiarit ilaat oqarput: “Sooq ullormi qasuersaarfimmi inerteq­qutaasumik iliorpisi?” 3 Jiisusilli akivai: “Atuanngisaan­narassiuk Daavi angutitanilu kaaleramik qanoq iliortoq? 4 Guutip illuanut iserami iffiat-qaqortut* illernartut tunniun­neqartut nerivai ilaalu angutinut ilagisaminut tunniullugit. Inatsisilli naapertorlugit palasit kisimik taakkuninnga nereqqusaagaluarput.” 5 Taava oqarfigai: “Inuup Ernera ullormut qasuersaarfimmut Naalagaavoq.”

6 Ullormi qasuersaarfiusumi allami synagogimut iserpoq ilinniar­titsilerlunilu. Angutillu tassaniittup assaa talerperleq nukillaarsimavoq. 7 Allakkanik ilisimasut farisiiarillu Jiisusi unnerluutigerusuk­kamikku ullormi qasuersaarfimmi ajorunnaarsitsis­sanersoq takuniarlugu nakkutigeq­qissaarpaat. 8 Qanorli eqqarsartut nalunnginnamiuk nukillaarsimasumik assalik oqarfigaa: “Nikuigit qeqqanullu pillutit.” Nikuipporlu qeqqanullu pilluni. 9 Taava Jiisusip oqarfigai: “Aperissavassi: Ullormi qasuersaarfimmi sorleq eqqortuliornerua: Ajunngitsuliorneq ajortulior­nerluunniit, inuunermik annaassineq toqutsinerluunniit?” 10 Tamaasa nakkutereerlugit angut oqarfigaa: “Assat isaaguk.” Taamaalioramilu assaa ajorunnaarpoq. 11 Allakkanilli ilisimasut farisiiarillu kamangaaramik Jiisusi qanoq pissanerlugu eqqartulerpaat.

12 Ullut ilaanni qinujumalluni qaqqamukarpoq unnuarlu naallugu Guutimut qinulluni. 13 Qaammarmallu ilinniartitani qaaqquai taakkunanngalu aqqaneq-marluk apustilinik* taasani toqqarlugit: 14 Siimuut, aamma Petrusimik taasani, qatanngutaa Andariarsi, Jaaku, Johannesi, Fiilippi, Bartolumiiusi, 15 Matiusi, Tuuma, Alfiiusip ernera Jaaku, Siimuut ‘aallussil­luartumik’ taaneqartartoq, 16 Jaakup ernera Juudarsi aamma Juudarsi Iskaariuuti akeqqanut pisitsisun­ngortoq.

17 Ammukaqatigigamigillu narsaamanertamut pivoq. Ilinniar­titarpassui inupparpassuillu Judiiami tamaneersut Jerusalem­mimeersullu aamma Tyrusip Siidonnillu sineriaaneersut tusarnaarumallugu nappaatiminnillu ajorunnaarsin­neqarumallutik aggersimapput. 18 Allaat anersaanit minguttuunit naalliutsin­neqartut ajorunnaarsin­neqarput. 19 Nukillu Jiisusimit anisoq tamanik ajorunnaarsitsisarmat inuppassuit tamarmik attorniarsaraat.

20 Ilinniar­titanilu qiviariarlugit oqarpoq:

“Pilluarpusi piitsuususi, ilissimi Guutip kunngeqarfia pigaarsi.

21 Pilluarpusi maanna kaattusi, qaarsil­lassagassi.

Pilluarpusi maanna qiasusi, illassagassi.

22 Pilluarpusi inuup Ernera pissutigalugu uumissor­neqarussi, ilaajun­naarsin­neqarussi, nikassar­neqarussi ajortuunerar­neqarussilu.* 23 Ullormi tassani nuannaassaasi qiimmat­tarnermillu pississaarlusi, qilammimi akissarsiassarsi angingaarpoq. Siuaasaasami pruffiitit taamatuttaaq pisarpaat.

24 Naakkinaqaasili pisuujususi, massakkummi pigisasi kisiisa pigissagassigit.

25 Naakkinaqaasi maanna qaarsilasusi, kaalissagassi.

Naakkinaqaasi maanna illartusi, aliasullusilu qiassagassi.

26 Naakkinar­taqaasi inuit tamarmik ajunngitsumik eqqartoraangasi, siuaasaasami pruffiitit ilumuun­ngitsut taamatuttaaq pisarpaat.

27 Ilissili tusarnaartusi, oqarfigaassi: Ilissinnut akeraasut asajuarsigit, uumissortisi ajunngitsuliorfigiuarsigit, 28 ilissinnik perloqqusisut ajunngitsumik eqqartor­tuarsigit ajuallatsitsisisilu qinnuttuarlugit. 29 Ulussakkut isanneqaruit illuattaaq isassisup tungaanut maniuk. Qallersaatinnik arsaarinnittoq atisannik ilorlernik erliguuteqinagu. 30 Ikioqqusoq kinaluunniit ikioruk, ilinnillu arsaarinnittoq oqarfigis­sanngilat tigusaminik utertitseq­qullugu.

31 Aamma qanoq pineqarusun­nissitut allat iliorfigisassavasi.

32 Asasisi kisiisa asagussigit nersualaar­neqassagassi? Allaammi ajortuliortartut asasiminnik asannittarput. 33 Ilissinnullu ajunngitsuliortunut ajunngitsuliornersi qanoq nersualaar­neqaatigis­sagassiuk? Allaammi ajortuliortartut aamma taamaaliortarput. 34 Aamma taarsiisin­naasorisassinnut atukkiinersi* qanoq nersualaar­neqaatigis­sagassiuk? Allaammi ajortuliortartut ajortulior­tartunut atukkiisarput naatsorsuutigisarlugulu tamarmik taarser­neqassasut. 35 Ilissinnulli akeraasut asajuarsigit, ajunngitsulior­tuaritsi taarsiisoqar­nissaanillu naatsorsuuteqarasi atukkiiuarlusi. Taava akissarsiassarsi angingaassaaq. Qutsinnerpaallu, qujasuitsunut ajortunullu ajunngitsuliortartup, qitornaris­savaasi. 36 Ataatassitut nallittuisutut nallittuiuaritsi.

37 Tamatuma saniatigut isornar­torsiuis­saaritsi, taava isornar­torsior­neqassan­ngilasi. Assuarin­nissaaritsi, taava assuarineqas­sanngilasi. Isumakkeerfigin­nittuaritsi, taava isumakkeerfigineqassaasi.* 38 Pigisassinnik tunnius­sisarneq ileqquliussiuk, taava tunineqassaasi. Naammat­torsuarnik, naqittaan­neqarsimasunik aalatin­neqarsimasunillu pooqattanut saassin­niittunut kueraavigineqassaasi sinaatigut nakkaasuin­nanngor­tillugit. Allanummi iliortar­nissitut pineqarumaarpusi.”

39 Aamma allamik assersuusiorfigai: “Angutip tappiitsup tappiitsoqanni siulersorsinnaavaa? Naamik, marluullutik itersamut nakkassapput. 40 Ilinniartoq ilinniar­titsisuminit qaffasin­nerunngilaq, kinaluunniilli ilinniar­tinneqarluarsimasoq ilinniar­titsisumisut issaaq. 41 Taava sooq qatanngutivit issiutaa mikisunnguaq isiginiassaviuk uffa qisorujussuaq illit isinniittoq maluginagu? 42 Qanoq-aamma qatanngutit oqarfigissaviuk: ‘Qatanngut, issiutit mikisunnguaq piilaarlara’ uffa qisorujussuaq illit isinniittoq maluginagu? Ilumoor­tuusaartutit! Aatsaat qisorujussuaq illit isinniittoq peeqqaarlugu qatanngutivit issiutaa mikisunnguaq qanoq piissanerlugu takulluarsin­naalissavat.

43 Orpimmi ajunngitsoq ajortunik inerititaqarneq ajorpoq orpillu ajortoq ajunngitsunik inerititaqarneq ajorluni. 44 Orpiimmi tamarmik qanoq ittuunersut inerititaasigut takuneqarsin­naapput. Assersuutigalugu inuit fiigininik viinnis­sanillu orpikkanit kapinar­tulinnit katersuineq ajorput. 45 Inuk ajunngitsoq ajunngitsunik eqqarsaateqar­tuaannarami ajunngitsunik eqqartuisarpoq, inulli ajortoq ajortunik eqqarsaateqar­tuaannarami ajortunik eqqartuisarpoq. Inuummi eqqarsaatigiuakkani oqaatigisarpai.

46 Taavami sooq taasarpisinga: ‘Naalagaq! Naalagaq!’ oqarnittulli iliorneq ajorlusi? 47 Uannukartup oqaatsinnillu maleruaasup kina assigigaa ilissinnut oqaluttuarissavara: 48 Taassuma assigaa angut illulior­niarluni itisuumik assaariarluni qaarsumut* toqqaviliisoq. Taava qarsutsineqarmat illu kuussuarmit eqqorneqarpoq, sanalluagaagamili nikinngilaq. 49 Kialuunniilli tusartup iliuuseqan­ngitsullu assigaa angut narsaammi toqqaveqan­ngitsumik illuliortoq. Illu kuussuarmit eqqorneqarami ingerlaannaq isavoq aserorluin­narlunilu.”

7 Inuppas­suarnut oqaasissani oqaatigereeramigit Kapernaamut iserpoq. 2 Illoqarfimmi sakkutuunut 100-nut naalagaasup inussiaataa asasaa peruluppoq toqulerlunilu. 3 Sakkutuunut naalakkap Jiisusi tusaamagamiuk aggersar­niarlugu inussiaatiminillu ajorunnaarsitseq­qullugu juutit utoqqaanertaasa ilaat Jiisusimukartippai. 4 Jiisusimukaramik ilumoorlutik ima kimigiiserfigaat: “Ilinnit ikiorneqar­tariaqarpoq, 5 inuiaqatigummi asallugillu synagogerput sanavaa.” 6 Taava Jiisusip ingerlaqatigai. Illumiilli ungasigun­naarmat sakkutuut naalagaata ikinngutini Jiisusimut ima oqariar­tortippai: “Naalagaq, pisaris­sersoqinak, uagutsinnummi isertis­sallutit ajukkukkama. 7 Aamma ornissallutit ajukkuppunga. Kiffarali ajorunnaaq­qullugu oqaannaruit ajorunnaassaaq. 8 Uangattaarmi allamit oqartus­saaffigineqaraluarlunga sakkutuunut naalagaavunga, unalu oqarfigigukku: ‘Ingerlagit!’ aallassaaq, allalu: ‘Qaagit!’ aggissaaq inussiaatigalu oqarfigigukku: ‘Imaaliorit!’ taamaaliussaaq.” 9 Jiisusi tamakku tusarlugit tupaallappoq inuppassuillu malinnitsini saariarlugit oqarluni: “Oqarfigaassi: Israalimiluunniit taama uppertigisumik naapitaqar­nikuunngilanga.” 10 Oqariar­tortitallu illumut uteramik inussiaq ajorunnaarsimasoq takuaat.

11 Tamatuma kinguninngua illoqarfimmut Nainimik taaneqar­tartumut aallarpoq, ilinniar­titaasalu inuppassuillu angalaqatigaat. 12 Illoqarfiup isaariaanut qanilligami angut toqungasoq, anaanaata ernituaa, akiarlugu anninneqartoq takuaa. Anaanaasoq uillarneruvoq. Illoqarfimmiillu inuppassuit ingerlaqatigaat. 13 Naalakkap anaanaasoq takugamiuk nalligingaalerpaa oqarfigalugulu: “Qiaqinak.” 14 Taava qanilleriarluni akiut attormagu akiartut unipput. Oqarporlu: “Angut inuusuttoraa, oqarfigaakkit: Makigit!” 15 Angullu toqusimagaluartoq ingippoq oqalulerlunilu, anaanaanullu Jiisusip utertippaa. 16 Inuit tamarmik tupigusungaaramik Guuti ima unnersiutigilerpaat: “Pruffiiti pissarsuaq akorngatsinni saqqummersimavoq,” aamma: “Guutip innuttani isumassorpai.” 17 Iliuusiilu pillugit nutaarsiassat Judiiamut tamarmut nunallu immikkoortuanut tamarmut siammarput.

18 Maanna Johannesi tamakku tamaasa pillugit ilinniar­titaminit oqaluttuun­neqarpoq. 19 Taava Johannesip ilinniartitani marluk aggersariarlugit oqarfigai Naalakkamut ima aperiar­toqqullugit: “Illit tassaavit tikiuttussaq, imaluunniit alla utaqqis­savarput?” 20 Ornikkamikku oqarfigaat: “Johannesip imermut morsutsitsisartup ilinnukar­tippaatigut ima apereqqullutit: ‘Illit tassaavit tikiuttussaq, imaluunniit alla utaqqis­savarput?’” 21 Tamatuma nalaani inuppassuit anniaatillit, peruluttut anersaapilullillu ajorunnaarsippai tappiitsullu amerlasuut isigisaqarsin­naanngor­tillugit. 22 Jiisusip akivai: “Johannesi takusassinnik tusakkas­sinnillu oqaluttuuk­kiartorsiuk: Tappiitsut maanna isigisaqarsin­naalerput, tusiattut pitsorissipput, pupissut minguitsun­ngortin­neqarput, tusilartut tusaasaqarsin­naalerput, toqusut makititaapput piitsullu nutaarsiassanik nuannersunik oqaluttuun­neqarlutik. 23 Pilluarpoq uanga pissutigalunga mamiatsan­ngitsoq.”*

24 Johannesip oqariar­tortitai ingerlareermata Jiisusip Johannesi pillugu inuppassuit ima oqaluutilerpai: “Suna alakkar­niarlugu inoqajuitsumukarpisi? Ivigarsuaq anoraan­nguamit aalataar­tinneqartoq? 25 Taavami suna alakkarpisiuk? Angut atisaris­saartoq? Naamik, atisaris­saartut kunngit illussaarsuini piisaarlutik najugaqarput. 26 Taavami suna alakkarpisiuk? Pruffiiti? Aap, oqarfigaassi: Taanna pruffiitimit annerungaarpoq. 27 Taanna ima allaatigineqarpoq: ‘Takuat! Oqariar­tortitara aallartissavara, taassuma aqqutissannik piareersaatis­savaatit.’ 28 Oqarfigaassi: Johannesi imermut morsutsitsisartoq erniusimasuni annerpaavoq, Guutilli kunngeqarfiani minnerpaaq taassumannga anneruvoq.” 29 (Inuit akileraar­titsisartullu tamarmik tamanna tusaramikku Guuti naapertuil­luartuunerarpaat, Johannesimimmi imermut morsutsitaasimagamik. 30 Farisiiarilli Moorsisillu inatsisaanik ilisimasut taassumannga imermut morsutsitaasiman­nginnamik Guutimit ilitsersor­neqarnertik suusupagaat).

31 “Taamaattumik nalitsinni inuusut kikkunnut assersuutis­savakka? Kikkut assigaat? 32 Silami tuniniaasarfimmi meeqqat issiallutik imminnut ima suaartartut assigaat: ‘Qarlortaammik* nipilersorfigigassi qitinngilasi, alianartunik erinarsorfigigassi qianngilasi.’ 33 Taamatuttaaq Johannesi imermut morsutsitsisartoq tikiukkami allatulli nerillunilu viinnisorneq ajormat oqartarpusi: ‘Anersaapiloqarpoq.’ 34 Inuup Ernera tikiukkami allatulli nerillunilu viinnisortarmat oqartarpusi: ‘Takusiuk angut nerrersoorsuaq imerajuttorlu, akileraar­titsisartunik ajortulior­tartunillu ikinngutilik!’ 35 Eqqortuliornerli ilisimas­suseqarnermut uppernarsaataavoq.”

36 Farisiiarit ilaata neriartoq­qujuarmani illuanut iserpoq nerriviullu sanianut ingilluni. 37 Arnallu illoqarfimmi ajortulior­tartutut ilisimaneqartup Jiisusi farisiiarip illuani nerisoq paasigamiuk puiaasannguaq alabastiusoq uuliamik tipigissumik imalik nassarlugu ornippaa. 38 Isigaasa eqqaannut seeqqum­meriarluni qiavoq isigaalu qulliminik masatseriarlugit nutsaminik allarterlugit. Aamma isigai kuneriarlugit uuliamik tipigissumik kuivai. 39 Farisiiarip Jiisusimik qaaqqusisup tamanna takugamiuk eqqarsarpoq: “Pruffiitiviugaluaruni nalussan­ngikkaluarpaa arnap kia qanorlu ittup, tassa ajortuliortartup, attoraani.” 40 Jiisusilli oqarfigaa: “Siimuut, ilinnut oqaasis­saqarpunga.” Aperivoq: “Ilinniar­titsisoq, qanoq?”

41 “Angutit marluk, aappaa denaarinik* 500-nik aappaalu 50-inik, angummut ataatsimut taarsigas­saqarput. 42 Taarsiivigisin­naanngimmanni akiitsui tamarluinnaasa isumakkeerpai. Taamaattumik kia arlaata asanerussavaa?” 43 Siimuut akivoq: “Akiitsoqar­nerusup asanerusimassavaa.” Oqarfigaa: “Ilumoorputit.” 44 Taava arnaq saappaa Siimuullu oqarfigalugu: “Arnaq una takuiuk? Illit illunnut iserama isikkakka salinnias­sagakkit imermik tuninngilarma. Arnalli uuma isikkakka qulliminik masatserpai nutsaminillu allarterlugit. 45 Illit tikilluaq­qullunga kuninngilarma, arnalli uuma iseramali isikkakka kunittuarpai. 46 Illit niaqora uuliamik kuinngilat, arnalli uuma isikkakka uuliamik tipigissumik kuivai. 47 Taamaattumik oqarfigaakkit: Ajortuliani amerlagaluartut* isumakkeerfigineqarami asannit­tuliungaarpoq. Ajortulialli amerlan­ngitsut pillugit isumakkeerfigineqartoq asannit­tuliulaagin­nartarpoq.” 48 Taava arnaq oqarfigaa: “Ajortuliatit isumakkeer­neqarput.” 49 Nereqataasut imminnut oqarfigipput: “Kinaagamiuna allaat ajortulianik isumakkiisinnaasoq?” 50 Arnarli oqarfigaa: “Uppernerpit annaappaatit. Ajunngikkina.”

8 Tamatuma kinguninngua Guutip kunngeqarfianik nutaarsiassat nuannersut pillugit oqaluus­siniarluni illoqarfimmiit illoqarfimmut nunaqarfimmiillu nunaqarfimmut angalaartarpoq. Aqqaneq-marlullu ilagaat. 2 Ilaapputtaaq arnat anersaapiloqarun­naarsimasut nappaateqar­nerminnillu ajorunnaarsin­neqarsimasut: Mariia Mattaliimmik taaneqartartoq arfineq-marlunnik anersaapiloqarun­naarsimasoq, 3 Juaanna Herodasip nakkutil­liisuutitaata Kuzap nulia, Susanna arnarpassuillu allat pigisatik atorlugit taakkuninnga isumassuisut.

4 Illoqarfinnit assigiin­ngitsuneersut ornimmanni inupparpassuillu katersuummata assersuusiorluni ilinniar­tilerpai: 5 “Narsaatilik naajartor­tussanik siaruar­teriartor­niarluni anivoq. Siaruar­tigaasa ilaat aqquserngup sinaanut tuttut tullaarineqarput timmissanillu pukunneqarlutik. 6 Ilaat qaarsumut issortaqarpian­ngitsumut tupput, naajartoreerlutillu panertumiikkamik toquliorput. 7 Allat orpikkat kapinartullit akorngannut tupput, orpikkalli kapinartullit naajartormata siaruartikkat naajartorsin­naajunnaarput. 8 Allalli issorissumut tupput naajartoreerlutillu 100-riaammik inerititaqarlutik.” Taama oqareerluni nipitunerusumik oqarpoq: “Tusaasin­naasunik siuteqartoq tusarnaarli.”

9 Ilinniar­titaasali aperaat assersuusiaq taanna qanoq isumaqarnersoq. 10 Oqarpoq: “Ilissi Guutip kunngeqarfiata isertugaataanik paasitin­neqarsimavusi. Allalli assersuusiornikkut ilinniar­tikkakkit isigigaluarlutik takusaqarneq ajorput, tusaasaqaraluarlutillu isumaanik paasinninneq ajorput. 11 Assersuusiaq ima paasisariaqarpoq: Siaruar­terneqartoq tassaavoq Guutip oqaasia. 12 Aqquserngup sinaanut tuttut tassaapput tusartut, taava Diaavulu takkuttarpoq uppertun­ngoratillu annaanneqan­nginnias­sammata oqaaseq uummataannit peertarlugu. 13 Qaarsumut tuttut tassaapput oqaatsimik tusartut nuannaarlutillu akuersisut, sorlaqan­ngitsulli. Piffissami sivikitsumi uppertarput, misilin­neqaraangamilli upperun­naartarlutik. 14 Orpikkat kapinartullit akorngannut tuttut tassaapput tusartut. Isumakuluutinilli pisuussutinillu nuannaar­niutinillu allamut saasarneqaramik naajartorsin­naajunnaavil­lutillu inerititaqan­ngisaan­nassapput. 15 Issoris­sumulli tuttut tassaapput ajunngitsumik minguitsumillu uummateqarlutik oqaatsimik tusareerlutik aalajangiusimannittut pinertusaarlutillu inerititaqartut.

16 Kialuunniit qulleq ikeriarlugu qattamik asserneq ajorpaa siniffiul­luunniit ataanut ilineq ajorlugu, isertunulli qaammaq­qutaaniassammat qullilerfimmut ilisarpaa. 17 Isertor­neqarsimasummi tamarmik saqqummersin­neqassapput, toqqorluar­neqarsimasullu tamarmik ilisimaneqalis­sallutillu qulaarneqassapput. 18 Taamaattumik qanoq tusarnaarluar­tiginerlusi eqqumaf­figisiuk, kinaluunniimmi paasisaqarsimasoq paasisimasaqar­nerulissaaq. Kinaluunniilli paasisaqarsiman­ngitsoq allaat paasisimasorisaminik Guutimit arsaarneqassaaq.”

19 Maanna arnaata nukaasalu ornippaat, inoqangaarmalli qanillisin­naanngilaat. 20 Taamaattumik oqarfigineqarpoq: “Anaanat qatanngutitillu qamani silamiipput, oqaloqatigerusup­paatsillu.” 21 Akivai: “Guutip oqaasianik tusartut maleruaasullu tassaapput anaanaga qatanngutikkalu.”

22 Ullut ilaanni ilinniar­titanilu umiatsiamut ikipput, oqarfigaalu: “Tasersuup akianut ikaarta.” Taava aallarput. 23 Umiatsiar­tillutilli sinilerpoq. Tasersuarmilu anorersuarujus­sualermat umiatsiaat immalerpoq, navianar­torsiulerpullu. 24 Taava itersariar­torpaat ima oqarlutik: “Ilinniar­titsisoq, ilinniar­titsisoq, ajunaalerpugut!” Taava makeriarluni anorersuaq malerujussuillu avoqqaarai, qatsorporlu qillariin­nanngorluni. 25 Taava aperai: “Sooruna Guuti tatigin­ngikkissi?” Ersillutilli tupaallal­lutillu imminnut oqarfigipput: “Inunguna una kina? Naalakkiutai allaat anorersuup tasersuullu naalappaat.”

26 Taava Geraasap pigisaanut, Galiliiap akianiittumut, tulapput. 27 Jiisusi nunamut niummat angutip anersaapilullip illoqarfimmiit naapigiarpaa. Angut taanna sivisuumik atisaqarsimanngilaq, aamma illumi najugaqarnani iliveqarfimmi najugaqarpoq. 28 Jiisusi takugamiuk nilliariarluni aqullaagin­narluni seeqqum­merfigaa suaarlunilu: “Jiisusi, Guutip Qutsinnerpaap ernera, uanga sussagakkit? Qinnuigaakkit: Naalliutseqinanga.” 29 (Jiisusimmi anersaaq minguttooq arlaleriarluni* angummik aqutsisarsimasoq aneqqusimavaa. Angut assammigut isikkamigullu kalunnernik qilersor­neqakulasarlunilu nakkutigineqartarpoq, qilersuutigineqartulli kittorartarpai anersaapilummillu sunnerneqarluni inoqanngitsunukar­tarluni). 30 Jiisusip aperaa: “Qanoq ateqarpit?” Akivoq: “Legiuuni,”* anersaapiluimmi amerlasuut pulaffigisimammanni. 31 Kimigiiserfigaallu itinersuarmukar­tissanngikkaatik. 32 Puulukerpassuit qaqqami tassani nerimmata kimigiiserfigaat puulukinut pulanissartik akuereq­qullugu, akueraalu. 33 Taamaalisorlu anersaapiluit angummit anipput puulukinullu pulallutik. Puulukerpassuit pangalillutik innaarsukkut tasersuarmut nakkaapput ipillutillu. 34 Puulukinilli paarsisut qanoq pisoqartoq takugamikku qimaapput pisullu illoqarfimmi illoqarfiullu eqqaani oqaluttuaralugit.

35 Inuit pisimasut takuniarlugit alakkaapput. Jiisusi ornippaat, angullu anersaapiloqarsimasoq atisaqarluni silaminillu silaqarluni Jiisusip eqqaani issiasoq takugamikku ersilerput. 36 Takunnittut angutip anersaapilullip qanoq ajorunnaarsin­neqarnera alakkaasunut oqaluttuaraat. 37 Geraasalli pigisaani najugallit amerlasuut ersigamik Jiisusi qimaguteqquaat. Taava aallarniarluni umiatsiamut ikivoq. 38 Angutilli anersaapiloqarsimasup ilagiumalluni kimigiiserfigimmani Jiisusip oqarfigaa: 39 “Angerlarit Guutillu ilinnut iliuusii oqaluttuariuarlugit.” Taava ingerlavoq Jiisusimillu qanoq pineqarnini illoqarfimmiunut tamanut oqaluttuaralugu.

40 Jiisusi utermat inuppassuit tikilluaq­qulluarpaat, tamarmimmi utaqqisimagamikku. 41 Taava angut Jairusimik atilik synagogimi pisortaasoq aggerpoq. Aqullaagin­narlunilu Jiisusi seeqqum­merfigeriarlugu illuminut ilageqqulluni kimigiiserfigaa 42 panituani aqqaneq-marluk missaannik ukiulik toqulermat.

Jiisusi ingerlatillugu inuppassuit tattoqisippaat. 43 Arnaq ukiuni aqqaneq-marlunni aaqartuarsimasoq taakkua akorngan­niippoq, kimilluunniillu ajorunnaarsin­neqarsin­naasimanngilaq. 44 Arnap Jiisusi tunuaniit ornippaa, qallersaataatalu nivingataa attoramiuk ingerlaannaq aaqarun­naarpoq. 45 Jiisusi aperivoq: “Kiaana attoraanga?” Nassuer­toqaruman­ngimmat Petrusi oqarpoq: “Ilinniar­titsisoq, takusinnaavat inuit avatangerlutit tattoqisik­kaatsit.” 46 Jiisusili oqarpoq: “Arlaata attorpaanga, nalunngilarami nukik uannit anisoq.” 47 Arnap isertorsin­naanani paasigamiuk sajulluni orneriarlugu aqullaagin­narluni inuit tamaasa tusaatillugit oqaluttuaraa sooq attorsimagini qanorlu ingerlaannaq ajorunnaarsimalluni. 48 Jiisusilli oqarfigaa: “Paninnguara, uppernerpit ajorunnaarsippaatit. Ajunngikkina.”

49 Suli oqalutsillugu synagogip pisortaata illuanit oqariar­tortitaq takkuppoq oqarlunilu: “Paniit toquvoq. Ilinniar­titsisoq pisaris­sersortariaaruppat.” 50 Jiisusip tamanna tusaramiuk Jairusi oqarfigaa: “Ernumas­sanngilatit, uppersuseqaannaruit annaanneqassaaq.” 51 Illumut qanilligami oqarpoq Petrusi, Johannesi, Jaaku niviarsiaqqallu angajoqqaavi kisiisa iseqatigis­sallugit. 52 Inuilli tamarmik qissapput toquneralu aliasuutigigamikku sakissamikkut tilluarlutik. Taamaattumik oqarpoq: “Qiaqinasi, toqunngilaq, siniinnarpoq.” 53 Toqusoq nalunngin­namikku taama oqarmat illaruaatigilerpaat. 54 Assaatigulli tigoriarlugu oqarfigaa: “Niviarsiarannguaq, makigit!” 55 Taava uummaqqippoq* ingerlaannarlu nikuilluni, Jiisusilu oqarpoq nerisassaanik tunineqassasoq. 56 Angajoqqaavi nuannaangaaramik paatsiveerupput, Jiisusilli qanoq pisoqarsimaneranik allanut oqaluttuaq­qunngilai.

9 Taava aqqaneq-marluk qaaqquai anersaapilunnillu tamanik anisitsisar­nissamut nappaatinillu ajorunnaarsitsisar­nissamut pissaanilerlugillu piginnaanilerlugit. 2 Guutillu kunngeqarfia pillugu oqaluus­seqqullugit ajorunnaarsitsisaq­qullugillu aallartippai 3 oqarfigalugillu: “Angalanissinni ajaappissamik, taquaasivimmik, iffiamik-qaqortumik,* aningaasanik* atisassamaatinillu nassassan­ngilasi. 4 Illumulli iseraangassi aallarnissassi tungaanut tassaniigin­nartassaasi. 5 Tikilluaq­quneqan­ngikkussilu inuit mianersoq­quneqarsimanerannut takussutissatut illoqarfimmit aallarnissinni isikkasi saniiassavasi.”* 6 Taava aallarput nunap immikkoortua tamakkerlugu nunaqarfimmiit nunaqarfimmut angalallutik, sumilu tamani nutaarsiassat nuannersut pillugit oqaluus­sillutillu ajorunnaarsitsisarput.

7 Maanna Galiliiami naalakkersuisup Herodasip* pisimasut tamaasa tusarpai, inuillu ilaasa Johannesi toqusunit makititaasimanerarmassuk paatsiveerul­luinnarpoq. 8 Allalli Elia saqqummersimanerarpaat allallu itsaq pruffiitit inuusimasut ilaat toqusunit makissimanerarlugu. 9 Herodasi oqarpoq: “Johannesi niaquer­tippara. Taava taanna tamanit eqqartor­neqartoq kinaagami?” Naapikkusungaarpaalu.

10 Apustilit uteramik iliuuserisimasatik tamaasa Jiisusimut oqaluttuaraat. Taava kisimeeqatiginias­sagamigit illoqarfimmut Betsaadamik taaneqar­tartumut ingerlaqatigai. 11 Inuppassuilli tamanna paasigamikku malilerpaat. Jiisusillu ilassil­luarpai Guutillu kunngeqarfia pillugu oqaluttuutilerlugit napparsimasullu ajorunnaarsillugit. 12 Taava ulloq naajartulermat aqqaneq-marluk ornippaat oqarfigalugulu: “Avinngarusimasumiikkatta inuppassuit nunaqarfinnut narsaateqarfinnullu ungasin­ngitsuniittunut unnuiffis­sarsioq­qullugit nerisas­sarsiniaq­qullugillu aallaqqukkit.” 13 Oqarfigaali: “Ilissi nerisas­saannik tuniniarsigit.” Oqarput: “Iffiat-qaqortut tallimat aalisakkallu marluk kisiisa taquarigatsigit inuppassuit nerisas­saannik pisiniariar­tussaagut?” 14 Angutit 5.000-t missaan­niipput. Ilinniar­titaminulli oqarpoq: “50-ikkuutaarlugit issaatissigit.” 15 Taava naalallugu tamaasa issaatippaat. 16 Iffiat-qaqortut tallimat aalisakkallu marluk tiguai qilammullu qiviariarluni Guutimut qujalluni. Taava aggoriarlugit ilinniar­titaminut tunniuppai inuppas­suarnut agguaan­niassam­matigit. 17 Taava tamarmik naammatsillutik neripput, ilinniar­titaasalu sinneruttut katersoramikkit koorit aqqaneq-marluk ulikkaarpaat.

18 Kingusin­nerusukkut kisimiilluni qinutilluni ilinniartitami ornimmanni aperai: “Inuppassuit kinaanerar­tarpaannga?” 19 Akivaat: “Johannesi imermut morsutsitsisartoq, allalli oqartarput Elia allallu oqartarlutik pruffiitit itsaq inuusut ilaat toqusunit makititaasimasoq.” 20 Taava aperai: “Ilissimi, kinaanerar­tarpisinga?” Petrusip akivaa: “Kristusi Guutip toqqagaa.” 21 Taava naalakkerpai tamanna allanut oqaluttuareqqunagu. 22 Oqarporlu: “Inuup Ernera amerlasuunik naalliuuteqar­tariaqarpoq, aamma utoqqaanertanit, palasinit nuimasunit allakkanillu ilisimasunit narrugineqassaaq toqunneqarlunilu, ullullu pingajuanni toqusunit makititaassaaq.”

23 Taava tamanut oqarpoq: “Uannik malinnik­kumasup kissaatini tunulliullugit qisummik naalliutsitsiviliaq* nammakkiuteriarlugu ullut tamaasa malittuas­savaanga. 24 Inuunerminimmi annaassiumasoq toqussaaq, uangali pillunga toqusoq inuuleq­qissaaq. 25 Inuup nunarsuarmi sunik tamanik pissarsiaqarnini imminut aqqunar­titeruni toquguniluunniit qanoq iluaqutigis­sagamiuk? 26 Inuimmi akornganni uannik oqaatsinnillu kanngusuutiginnittoq inuup Ernerata alutornas­sutsimini Ataatamilu inngilillu illernartut alutornas­susianni tikiukkuni kanngusuutigissavaa. 27 Ilumulli oqarfigaassi: Maaniittut ilaat Guutip kunngeqarfia takoqqaar­tinnagu toqunavian­ngillat.”

28 Taama oqaloreerluni ullut arfineq-pingasut missiliorlugit qaangiuttut qinujar­torluni Petrusi, Johannesi Jaakulu qaqqamut majuaqatigai. 29 Qinutillugulu kiinaata isikkua allanngorpoq atisaalu qaalloris­sillutik. 30 Angutillu marluk, Moorsisi Elialu, saqqummeriataarput oqaloqatigilerlugulu. 31 Alutornaqalutik saqqummerput qimagun­nissaalu, Jerusalemmimi eqquutingajalersoq, eqqartulerlugu. 32 Petrusi ilagisaalu najangarput, eqeeramilli alutornassusia angutillu nikorfaqatai marluk takuaat. 33 Qimannialermassullu Petrusip Jiisusi oqarfigaa: “Ilinniar­titsisoq, qujanaqaaq maaniikkatta. Tupiusaliorta pingasunik, ilinnut ataatsimik, Moorsisimut ataatsimik Eliamullu ataatsimik.” Qanoq oqarnerluni naluaa. 34 Taamali oqalutsillugu niaquisa qulaanni nuisserpoq. Nuissamit iluneqaramik ersilerput. 35 Taava nipi nuissamit tutsiuppoq: “Tassa Ernera, toqqagara. Taanna tusaasiuk.” 36 Nipi oqalutsillugu Jiisusi kisimiittoq takuaat. Oqaaseqan­ngillalli takusatillu ulluni taakkunani kimulluunniit oqaluttuarinagit.

37 Aqaguani qaqqamit atermata inuppassuit Jiisusi naapigiarpaat. 38 Akorngannillu angut suaarpoq: “Ilinniar­titsisoq, qinnuigaakkit ernera meeratuara ikioqqullugu. 39 Anersaap saassuttarpaa nilliateriataar­tarlugu noqartit­tarlugulu qanermigut qappior­tuinnan­ngortillugu. Aali naalliutsereeraluarlugu qimakkusunneq ajorpaa. 40 Ilinniar­titatit qinnuigigaluarakkit aniseqqullugu, saperpaalli.” 41 Jiisusi oqarpoq: “Ukorsiiaa inuususi uppinngitsut ajortullu! Qanoq sivisutigisumik najussallusilu naammagit­tarfigis­sagassi? Ernerit aggiuguk.” 42 Nukappiararli qanilliar­tortillugu anersaapiluup nunamut naloriuppaa noqarterujus­suarlugulu. Jiisusilli anersaaq minguttooq avoqqaaraa nukappiararlu ajorunnaarseriarlugu ataataanut utertillugu. 43 Kikkullu tamarmik Guutip pissaaneqangaarnera tupigusuutigaat.

Kikkut tamarmik iliuuserisarpassuani tupigusuutigigaat ilinniartitani oqarfigai: 44 “Inuup Ernera akeqqaminut pisinneqassammat tusarnaaq­qissaarlusilu oqaatsikka eqqaamasigit.” 45 Sunali pigaa paasinngilaat. Tamannami paasinngin­niassammassuk isertor­neqarpoq, aperinissaalu merseraat.

46 Taava ilinniartitat kina arlartik annerpaanersoq assortuus­sutigilerpaat. 47 Jiisusip qanorpiaq eqqarsarnersut nalunnginnamiuk nukappiarannguaq qaaqquaa saniminullu piseriarlugu 48 ima oqarfigalugit: “Kinaluunniit atera tunngavigalugu meerannguamik uuminnga tikilluaq­qusisoq aamma uannik tikilluaq­qusivoq. Kinaluunniillu uannik tikilluaq­qusisoq aamma aallartitsisinnik tikilluaq­qusivoq. Akorngas­sinnimi minnerit ilaattut pissusilersortoq angisuujuvoq.”

49 Taava Johannesi oqarpoq: “Ilinniar­titsisoq, illit atit atorlugu anersaapilunnik anisitsisoq takusarput uagutsinnik malinnin­ngimmat nangartaraluaratsigu.” 50 Jiisusilli oqarfigaa: “Nangartas­sanngilarsi, kinaluunniimmi akerlilersor­tiginngisarsi iligaarsi.”

51 Qilaliar­titaaffissani qanillimmat Jerusalem­mimukar­nissani aalajangiusimal­luinnarpaa. 52 Taamaattumik ilinniartitami ilaat siulliutillugit aallartippai. Samaariamilu nunaqarfimmut iserput piareersaan­niarlugu. 53 Jerusalem­mimukar­nissanili aalajangiusimammagu nunaqarfimmiut Jiisusi tikilluaq­qunngilaat. 54 Ilinniartitat Jaakup Johannesillu tamanna takugamikku oqarput: “Naalagaq, kissaatigaajuk nungutin­niarlugit inneq qilammit nakkaqqus­sagipput?” 55 Saariarlugilli avoqqaarai. 56 Taava nunaqarfimmut allamukarput.

57 Ingerlaar­tillutik Jiisusi oqarfigineqarpoq: “Sumukaraluaruil­luunniit malissavakkit.” 58 Jiisusilli oqarfigaa: “Teriannissat siseqartarput timmissallu ulloqar­tarlutik, inuulli Ernera nammineq angerlarsimaf­feqanngilaq.” 59 Taava alla oqarfigaa: “Malinnga.” Angut akivoq: “Naalagaq, ataataga iliartoq­qaarusuk­kaluarpara.” 60 Oqarfigaali: “Toqusut* toqusor­taminnik ilisiumaarput, illilli Guutip kunngeqarfia tamanut oqaluus­sissutigiartoruk.” 61 Alla aamma oqarpoq: “Naalagaq, malissavakkit. Uagutsin­niittulli inuulluaq­qujartoq­qaalaarlakka.” 62 Jiisusip oqarfigaa: “Kinaluunniit narsaammi assallatserisoq tunummut qiviartoq Guutip kunngeqarfianut naleqqutinngilaq.”

10 Tamatuma kingorna Naalakkap 70-it allat toqqarpai, aamma illoqarfinnut sumiiffinnullu orninniak­kaminut tamanut marlukkuutaar­tillugit siuartippai. 2 Taava oqarfigai: “Aap, karrit katersugassat amerlaqaat, sulisulli ikeqalutik. Taamaattumik katersuinermi ittuusoq qinnuigisiuk sulisunik aallartitseq­qullugu. 3 Aallaritsi! Savaaqqatut amaqqut akorngannut aallartippassi. 4 Aningaasivimmik, taquaasivimmik aloqutinil­luunniit nassassan­ngilasi, aqqutaanilu ilassisaqas­sanngilasi.* 5 Illumut sumulluunniit iseraangassi ima oqaqqaar­tassaasi: ‘Illumi maani eqqissineqarli.’ 6 Eqqissinerullu ikinngutaa tassaniippat eqqisseq­qussutissi najussavaa. Taamaan­ngippat ilissinnut utissaaq. 7 Illumi tassaniigitsi. Sassaal­liutigisaat nerillugillu imissavasi, sulisormi pisassamisut akissarsisin­neqartarpoq. Illumiit illumut nooqattaar­tassanngilasi.

8 Aamma illoqarfimmut sumulluunniit iserussi tikilluaq­quneqarussilu sassaal­liutigisaat nerissavasi, 9 tassanilu napparsimasut ajorunnaarsissavasi imalu oqarfigalugit: ‘Guutip kunngeqarfia ilissinnut qanillivoq.’ 10 Illoqarfimmulli sumulluunniit iserussi tikilluaq­quneqan­ngikkussilu aqqusinersuarnut pissaasi imalu oqarlusi: 11 ‘Allaat pujoralaat ilissi illoqarfis­sinneersut isikkatsinnut nipputtut piiarpagut.* Unali nalussan­ngilarsi: Guutip kunngeqarfia qanillivoq.’ 12 Oqarfigaassi: Ullormi eqqartuus­siffimmi Soodoma illoqarfimmit tassannga atussaanerusumik pineqassaaq.

13 Kanngusunniarit Koraziini! Kanngusunniarit Betsaada! Ilissimi illoqarfissinni tupinnar­tuliortoqar­neratut Tyrusimi Siidonnimilu tupinnar­tuliortoqarsimasuuppat innuttaasut qangali puunik atiseriarlutik arsakunut ingillutik peqqissimisimas­sagaluarput. 14 Taamaattumik eqqartuus­siffimmi Tyrusi Siidonnilu ilissinnit atussaanerusumik pineqassapput. 15 Illimmi Kapernaat, qilammut qutsissisin­neqassasoraat? Naamik, Ilivermut* ilineqassaatit!

16 Ilissinnut tusarnaartup tusarnaarpaanga. Ilissinnillu itigartitsisup aamma uanga itigartippaanga. Uannik itigartitsisoq aamma aallartitsisinnik itigartitsivoq.”

17 Taava 70-it nuannaarlutik uterput imalu oqarlutik: “Naalagaq, illit atinni naalakkiigaangatta allaat anersaapiluit naalattarpaatigut.” 18 Taava oqarfigai: “Saatani qilammit innaallannertut nakkareersimasoq takuara. 19 Aamma pulateriaarsunnik skorpioninillu tullaarin­nissinnaatippassi akeqqallu pissaanerannut ajugaasin­naatillusi, suulluunniillu ajoqusis­sanngilaasi. 20 Anersaalli ilissinnut naalannerat nuannaarutigis­sanngilarsi, atissili qilammi allanneqarsimanerat nuannaarutigis­savarsi.” 21 Taamaalisorlu anersaamit illernartumit nuannaangaalersin­neqarpoq imalu oqarluni: “Ataata, qilaap nunarsuullu Naalagaat, kikkut tamaasa isigitillugit unnersiutigaakkit, tamakkumi silatuunut ilinniarsimasunullu isertoq­qissaarakkit meerannguanulli saqqummersillugit. Aap, Ataata, tamannami illit piumasannut naapertuuppoq. 22 Ataatama suut tamaasa uannut tunniuppai. Ataatap kisimi Erneq kinaasoq ilisimavaa, taamatuttaaq Ernerup taassumalu Ataataq pillugu ilinniar­tikkusutaasa kisimik Ataataq kinaasoq ilisimavaat.”

23 Taava ilinniartitani kisimeeqatigitillugit saappai oqarfigalugillu: “Pilluarput takusassinnik takunnittut. 24 Oqarfigaassimi: Pruffiitit kunngillu amerlasuut takusasi takorusungaaraluarpaat takunagilli, tusakkasilu tusarusungaaraluarpaat tusarnagilli.”

25 Maanna angut Moorsisip inatsisaanik ilisimasoq Jiisusi misilin­niarlugu nikuippoq oqarlunilu: “Ilinniar­titsisoq, inuuneq naassaan­ngitsoq kingornuk­kumallugu qanoq iliortariaqarpunga?” 26 Oqarfigaa: “Moorsisip inatsisaani qanoq allassimava? Atuakkatit qanoq paasivigit?” 27 Akivoq: “‘Jehova Guutit uummatit tamakkerlugu, tarnit* tamakkerlugu, nukitit tamakkerlugit isumallu tamakkerlugu asassavat, aamma inoqatit imminut asanittut asassavat.’” 28 Jiisusip akivaa: “Ilumoorputit. Taamaalior­tuaruit inuuneq naassaan­ngitsoq pissavat.”

29 Angutilli naapertuil­luartuunerminik Jiisusi paasitik­kusukkamiuk oqarfigaa: “Kinarpiaq asasariaqarpara?” 30 Jiisusi akivoq: “Angut Jerusalemmimiit Jeerikomut atertoq ujajaasut saassuppaat, atisaajarpaat, unatarpaat toqoqqajaasorlu qimallugu. 31 Nalaatsornikkut palasip aqqusinikkut tassuuna aterluni angut takugamiuk aqquserngup illuatigoorluni saneqquppaa. 32 Taamatuttaaq Levikkuusup tassuunaqquttup takugamiuk aqquserngup illuatigoorluni saneqquppaa. 33 Samaariamiulli angalalluni tassuunaqquttup takugamiuk nalligingaalerpaa. 34 Ornippaa ikiilu uuliamik viinnimillu kueriarlugit mattuserlugit. Taava siutituujutiminut qaqitippaa akunnit­tarfimmukaateriarlugulu isumassulerlugu. 35 Aqaguani denaarit* marluk tiguai akunnit­tarfimmillu piginnittumut tunniuk­kamigit ima oqarluni: ‘Isumassulaariuk, taakkualu saniatigut atugaqaruit uteruma akilerumaarpakkit.’ 36 Taakkua pingasut arlaata kia angut ujajaasunit saassun­neqartoq asavaa?” 37 Oqarpoq: “Taassuminnga nallittuisup.” Jiisusip oqarfigaa: “Aamma illit taamaalioriartorit.”

38 Ingerlaq­qikkamik nunaqarfimmut iserpoq. Tassani arnap Martamik atillip illumini tikeraar­tissamisut tikilluaqquaa. 39 Marta aamma qatannguteqarpoq Mariiamik atilimmik, taanna Naalakkap isigaasa saavannut ingippoq oqaasiilu tusarnaarlugit. 40 Martalli isumagisas­sarpassuani ulapputigai. Taamaattumik Jiisusi ornippaa oqarfigalugulu: “Naalagaq, soqutigin­ngiliuk qatanngutima piareersaaninni ikiunngikkaanga? Oqarfigiuk ikiussagaanga.” 41 Naalakkap akivaa: “Marta, Marta, amerlasuut isumakuluutigalugillu ulapputigaatit. 42 Amerlasuunik pisariaqar­titsinngilagut, immaqa allaat ataasiinnaq naammappoq. Mariiap pitsaanerpaaq toqqarpaa, tamatuminngalu arsaarneqas­sanngilaq.”

11 Taamaalluni qinoreermat ilinniar­titaasa ilaata oqarfigaa: “Naalagaq, Johannesip ilinniar­titaminik ilinniar­titsineratut qanoq qinusar­nissatsinnik ilinniar­titsigut.”

2 Taava oqarfigai: “Qinugaangassi ima oqartassaasi: ‘Ataataq, atit illernar­tinneqarli.* Kunngeqarfiit tikiulli. 3 Ullormut pisariaqar­titagut naapertorlugit ullut tamaasa nerisas­satsinnik* tunisartigut. 4 Uagutsinnullu akiitsoqartut isumakkeerfigisaratsigit ajortuliatsinnik isumakkeerfigitigut. Ussernar­tumullu nakkaan­naqqunata ikiortigut.’”

5 Nangippoq: “Takorloorsiuk arlarsi unnuakkut ikinngutimi illuanukartoq imalu oqarluni: ‘Ikinngut, iffianik-qaqortunik* pingasunik atukkilaannga 6 ikinngutinnut tikeqqam­mersumut sassaal­liutissaqan­nginnama.’ 7 Illulli iluanit akerpallappoq: ‘Akornusersornanga. Matu parnaareerpoq, aamma meeqqakkalu innareerpugut. Tuniniarlutit makinnian­ngilanga.’ 8 Oqarfigaassi: Ikinngutiginera pinnagu kimigiisernerali pissutigalugu makeriarluni pisariaqar­titaanik sumilluunniit tunissavaa. 9 Taamaattumik oqarfigaassi: Qinujuarussi tunineqassaasi, ujarler­tuarussi nanisissaasi kasuttor­tuarussilu ammaanneqas­sallusi. 10 Kinaluunniimmi qinusoq tunineqartarpoq, kinaluunniit ujarlertoq nanisisarpoq, kinaluunniillu kasuttortoq ammaanneqassaaq. 11 Aap, ataataasup kia ernini aalisakkamik piumappat pulateriaarsummik tunissanerpaa? 12 Mannimmil­luunniit piumappat skorpionimik tunissanerpaa? 13 Taamaattumik ajortiliugaluarlusi meeqqasi ajunngitsunik tunisin­naagussigit Ataatap qilammiittup imminut qinusut anersaamik illernartumik tunerusun­nerungaassavai!”

14 Kingusin­nerusukkut anersaapiluk angummik oqalussin­naajunnaarsitsisoq anisippaa. Anersaapiluk anereermat angut oqalussin­naanngitsoq oqalulerpoq, inuppassuillu tupigusupput. 15 Ilaalli oqarput: “Anersaapiluinuku naalagaat* ikiortigalugu anersaapiluit anisittarai.” 16 Allallu misilin­niarlugu Guutip aqqani tupinnar­tulioqquaat. 17 Qanoq eqqarsartut nalunnginnamiuk oqarfigai: “Innuttaasut akersuutilerpata kunngeqarfik atasinnaajun­naassaaq, aamma illu avissaar­tuuffiusoq atasinnaanngilaq. 18 Aamma Saatani imminut akiuleruni kunngeqarfia qanoq atasinnaassagami? Ilissimi oqarpusi anersaapiluit naalagaat* ikiortigalugu anersaapilunnik anisitsisartunga. 19 Uanga anersaapiluit naalagaat* ikiortigalugu anersaapiluit anisittarukkit, taava ilissi ilinniartitasi kina ikiortigalugu anisitsisarpat? Taamaattumik ilinniar­titassi eqqunngitsumik oqaluttusi paasinarsisissavaat. 20 Guutilli pissaanera* ikiortigalugu anersaapiluit anisittarukkit taava Guutip kunngeqarfiata arajutsisillusi tikissimas­savaasi. 21 Angutip nukittuup sakkulisartullu illussaarsuani nakkutigippagu pigisai isumannas­sanngillat. 22 Taassumanngali nukittunerusup saassuppagu ajugaaf­figalugulu sakkut isumalluutigisai tamaasa tigussavai allanullu agguaallugit. 23 Kinaluunniit uannik tapersersuin­ngitsoq uannik akerlilersuivoq, kinaluunniillu katersuinermi uannik suleqateqan­ngitsoq siammar­terivoq.

24 Anersaaq minguttooq inummit anigaangami inoqajuitsukkut ingerlasarpoq qasuersaarfis­saminik ujarlerluni, nassaan­ngikkaangamilu oqartarpoq: ‘Inuk pulaffigisimasara uterfigeq­qissavara.’ 25 Uterfigiguniullu angut illutut eqqiarneqarsimasutut kusassar­neqarsimasutullu ittoq takussavaa. 26 Taava anersaat allat imminit ajornerusut arfineq-marluk ilaseriar­tussavai, pulagunillu tassani najugas­sissapput. Inuullu taassuma atugai siornatigornit ajornerulissapput.”

27 Taama oqalutsillugu arnaq inuppassuit akorngannit suaarpoq: “Pilluarpoq arnaq ilinnik ilumiugisaqarlunilu milutsitsisimasoq!” 28 Oqarporli: “Naamik, pilluarput Guutip oqaasianik tusartut maleruaasullu!”

29 Inuppassuit katersuutilermata oqarpoq: “Inuit nalitsinni inuusut ajortuupput. Tupinnar­tuliamik takorusupput, tupinnar­tuliarli Juunap misigisaa taamaallaat takussavaat. 30 Soorlu Juunap misigisaa Niinivimiut pillugit tupinnar­tuliaasoq, taamatuttaaq inuup Ernerata misigisassaa inuit nalitsinni inuusut pillugit tupinnar­tuliaassaaq. 31 Saalumuup ilisimassusia tusarniarlugu Saabami dronningip nunarsuup isuanit angalagami eqqartuus­sinermi inuit uku nalitsinni inuusut makititaaqatigigunigit pisuutitas­saanerat paasinarsisissavaa. Saalumuumilli annerusoq maaniippoq! 32 Juuna oqaluussimmat Niinivimiut peqqissimigamik eqqartuus­sinermi inuit uku nalitsinni inuusut makititaaqatigigunikkit pisuutitas­saanerat paasinarsisissavaat. Juunamilli annerusoq maaniippoq! 33 Qulleq ikeriarlugu toqqorneqarneq ajorlunilu qattamik asserneqarneq ajorpoq, isertunulli qaammaq­qutaaniassammat qullilerfimmut ilineqartarpoq. 34 Isitit timivit qullerai. Isitit ataasiinnarmik nakkussippata timit tamarmi aamma qaamassaaq. Usorullutilli* isigisaruit timit tamarmi aamma taassaaq. 35 Taamaattumik qaamaneq ilinniittoq taartooqqunagu mianersorit. 36 Tassa timit tamarmi qaamappat taartoqarnanilu qullertut qaammaq­qutigisattut qaamatigissaaq.”

37 Taama oqaloreermat farisiiarip neriartoqquaa. Taava iserpoq nerriviullu sanianut ingilluni. 38 Nerinngin­nerminili errortun­ngitsoq* takullugu farisiiarip tupaallaatigaa. 39 Naalakkalli oqarfigaa: “Ilissi farisiiarit, imerfik puugutarsuarlu qaamikkut errorneqarsimasut assigaasi, ilussigulli piumatunermik ajussutsimillu ulikkaarpusi. 40 Sianiitsuuvusi! Nalugassiuk qallermik pinngor­titsisup aamma ilorleq pinngortikkaa? 41 Piitsunulli uummammit pisumik tunissuteqar­tarussi sutigut tamatigut minguitsuussaasi. 42 Kanngusun­niaritsili ilissi farisiiarit! Naasummi akuutissat myntit, rudit allallu qulerar­terutaat tunniut­tarpasi. Naapertuil­luarnerli Guutimillu asanninneq soqutigin­ngilasi! Pisussaavusi qulerar­terutinik tunnius­sisassallusi, imaanngilarli taakku allat suusupagissagisi. 43 Kanngusun­niaritsi ilissi farisiiarit, synagogini issiaviit saarliit* silamilu tuniniaasarfinni ilassior­neqarneq nuannarisarigassigit! 44 Kanngusun­niaritsi, assigigassigit ilerrit iluamik takuneqarsin­naanngitsut* inuit nalullugu tullaarisagaat!”

45 Moorsisip inatsisaanik ilisimasut ilaata akivaa: “Ilinniar­titsisoq, taama oqaravit aamma uagut ajuallatsip­patsigut.” 46 Taava oqarpoq: “Aamma ilissi Moorsisip inatsisaanik ilisimasuususi, kanngusun­niaritsi inuit oqimaatsunik nammagas­sittarassigit, nammanneqartulli inussassinnik ataatsimil­luunniit attorneq ajorlugit!

47 Kanngusun­niaritsi, pruffiitit iliviliuut­tarassigit, siuaasassili toquppaat! 48 Siuaasassi iliuusii ilisimal­luinnarpasi, taamaattoq akueraasi, pruffiitimmi toquppaat, ilissili iliviliuuppasi. 49 Taamaattumik Guuti ilisimas­suseqartoq oqarpoq: ‘Pruffiitit apustilillu taakkununnga aallartis­savakka, taakkuali ilaat toqussavaat allallu malersorlugit. 50 Tamanna pissutigalugu inuit nalitsinni inuusut akisussaatis­savakka nunarsuarmi meeqqat ilumiugineqar­talerneranniit* pruffiitit tamarmik aavinut kuineqartunut 51 Aabelip nalaaniit Zakkariap, guutisiorfiup pilliiviullu akornganni toqunneqartup, nalaata tungaanut.’ Aap, oqarfigaassi: Inuit nalitsinni inuusut uku tamatumunnga akisussaatin­neqassapput.

52 Moorsisip inatsisaanik ilisimasuususi, kanngusun­niaritsi inuit paasisimasaqarnermut matuersaammik arsaarassigit. Nammineq isinngilasi allallu iserniaraluartut iseqqunagit!”

53 Tassannga animmat allakkanik ilisimasut farisiiarillu assut sukataarfigaat, allarpas­suarnillu apeqquteqarfigaat 54 unnerluutiginissaanut atorsin­naasaminnik oqaaseqar­tinniarsarigamikku.

12 Tamatuma nalaani inuit tuusintilip­passuit katersuuttut amerlangaarmata tattoqilerput. Ilinniartitani siulliullugit oqarfigai: “Farisiiarit seernarsaataannit, tassa ilumoor­tuusaar­nerannit, sunnerneqaqqunasi mianersoritsi. 2 Toqqorluar­neqarsimasulli tamarmik qulaarneqassapput isertuun­neqartullu tamarmik ilisimaneqalis­sallutik. 3 Taamaattumik akornissinni oqaatigisasi tamanit tusaaneqassapput isussullusilu oqaatigisasi illut qaaviniit ilisimaneqalersin­neqassallutik. 4 Tamatuma saniatigut, ikinngutikka, oqarfigaassi: Timimik toqutsisinnaasut tamatumalu kingorna allamik iliuuseqarsin­naanngitsut ersigis­sanngilasi. 5 Unali ersigis­savarsi: Toqutsinerup kingorna Gehennamut* igitsisin­naatitaasoq ersigis­savarsi. Aap, oqarfigaassi: Taanna ersigis­savarsi. 6 Timmiaaqqat tallimat aggorsimasuminin­nguanik* marlunnik akeqartillugit tuniniar­neqartan­nginnerpat? Taamaattoq ataasiin­narluunniit Guutimit arajutsineqarneq ajorpoq. 7 Ilissili allaat nutsasi qassiunersut nalunngilaa. Taamaattumik erseqinasi, timmiaararpas­suarnit naleqar­neruvusi.

8 Oqarfigaassi: Kikkut tamaasa tusaatillugit uannit ilinniar­titaanerartoq inuup Ernerata Guutip inngilii tusaatillugit ilinniar­titarinerassavaa. 9 Kikkulli tamaasa tusaatillugit nalunerarlunga oqartoq Guutip inngilii tusaatillugit nalunerassavara. 10 Kinaluunniillu inuup Erneranik assortuisoq isumakkeerfigineqassaaq, kinaluunniilli anersaamik illernartumik mitaatiginnittoq isumakkeerfigineqas­sanngilaq. 11 Katersorsimasunut tamanit najuuffigineqartunut,* atorfilittanut oqartus­saasunullu sassartin­neqaraangassi imminut illersor­niarlusi qanoq sunalu pillugu oqaaseqas­sanerlusi ernumas­sutigisas­sanngilarsi, 12 taamaalineranimi anersaap illernartup qanoq oqarnis­sassinnik ilinniar­tissammasi.”

13 Taava inuppassuit akorngannit oqartoqarpallappoq: “Ilinniar­titsisoq, qatanngutiga oqarfigiuk kingornus­sassanik avitseqatigis­sagaanga.” 14 Oqarfigaa: “Uumaangaa, kia akornissinni eqqartuus­sisussatut isumaqatigiis­sitsiniar­tussatul­luunniit toqqaraminga?” 15 Taava oqarfigai: “Piumatunermut sumulluunniit mianersoritsi, pigisammi inuup, aamma pigisarpas­suaqaraluartup, inuuneranut aalajangiisuun­ngisaannarput.” 16 Maanna ima assersuusiorfigai: “Angutip pisuup nunaataa inerititaqarluarpoq. 17 Taamaattumik eqqarsalerpoq: ‘Inerittuutikka inissaarukkakkit qanoq iliussaanga?’ 18 Taava eqqarsarpoq: ‘Ima iliussaanga: Peqqumaasivikka ingutseriarlugit anginernik sanassaanga, taakkununngalu katersus­savakka karriutikka pigisakkalu tamaasa. 19 Imminullu oqarfigissaanga: “Ukiorpassuarni nuannaarutigisassannik pitsaasunik pigisarpas­suaqarputit. Eqqissillutit inuulluataarniarit nerillutit imerlutillu.”’ 20 Guutilli oqarfigaa: ‘Sianiitsutinaa, unnuaru toqussaatit. Taava kia toqqortarpassuatit pissavai?’ 21 Taama pisarpoq pigisarpas­suarnik katersisoq Guutimili pisuujun­ngitsoq.”

22 Taava ilinniartitani oqarfigai: “Taamaattumik oqarfigaassi: Isumakuluutigiun­naarsiuk inuunersi, tassa sutussanerlusi qanorlu ittunik atisaqas­sanerlusi. 23 Inuunermi nerisassanit timilu atisanit naleqar­nerupput. 24 Tulukkat eqqarsaatigisigit: Naajartor­tussanik siaruar­terineq ajorlutillu katersuineq ajorput, aamma peqqumaasiveqan­ngillat, taamaattoq Guutip nerisas­saqartittarpai. Timmissanit naleqar­nerungaan­nginnerpisi? 25 Kia arlassi isumakulun­nermigut inuunini sivitsulaarsin­naanerpaa?* 26 Taamaaliorsin­naanngik­kussiluunniit sooq tamakku allat isumakuluutigis­sagassigit? 27 Naasut liiliat qanoq naajartortartut eqqarsaatigisigit: Sulerulunneq ajorput atisalior­niarlutillu qissineq ajorlutik. Oqarfigaassili: Allaat ataqqinar­torsuaq Saalumuut taakkunatulli atisaritsiginngilaq. 28 Uppernikitsusiaa, Guutip naasut ullumi narsaam­miittut aqagulu ikummatissatut atorneqartussat atisalersor­tarunigit ilissi atisassaqar­tinnissarsi pingaar­tinnerungaas­sannginnerpaa? 29 Taamaattumik sutussanerlusi sunalu imissanerlugu isumakuluutigiun­naarsiuk, taamarsuarlu isumakuluk­kunnaar­niaritsi. 30 Tamakkumi tamaasa allamiut* ulapputigingaar­tarpaat. Ataatassili tamakku tamaasa pisariaqar­tikkisi nalunngilaa. 31 Kunngeqarfiali salliut­tuarsiuk, taava tamakkuninnga tunineqarumaarpusi.

32 Savarpan­nguususi, erseqinasi, Ataatarsimi aalajangersimavoq Kunngeqarfik ilissinnut tunniun­niarlugu. 33 Pigisasi tuniniarsigit piitsunullu tunissuteqarlusi. Aningaasivinnik nungullarsin­naanngitsunik, tassa qilammi pisuussutinik nungunngisaan­nartunik, pissarsigitsi – qilammimi nungullar­titsisartunik uumasuaraqarnanilu tillinniaqan­ngimmat. 34 Uummativimmi pisuussutitit najortarpai.

35 Atisaqarlusi piareersimagitsi qullisilu ikumatillugit. 36 Aamma naalagaq katittorsioreerluni uterluni kasuttorpat ingerlaannaq ammaassin­naajumallugu utaqqisut assigissavasi. 37 Pilluarput naalakkap tikiunnerani inussiat piareersimasut! Ilumut oqarfigaassi: Saaliaquseriarluni nerriviup sanianut issaatissavai nerisas­saannillu tunillugit. 38 Unnukkullu, aap, allaat unnuap-qeqqata kingorna,* tikiunnerani piareersimasut pilluassapput! 39 Unali nalussan­ngilarsi: Illumik piginnittup tillinniaq qanoq ilinerani tikiutis­sanersoq nalunngitsuuguniuk iserniarsarilerpat unitsis­sagaluarpaa. 40 Inuup Ernera akunnermi ilimagin­ngisassinni tikiutissammat aamma ilissi piareersimajuar­tariaqarpusi.”

41 Taava Petrusi aperivoq: “Naalagaq, assersuusiaq taanna uagutsin­nuinnaq imaluunniit tamanut oqaluttuariviuk?” 42 Naalagarlu akivoq: “Naalakkap nakkutil­liisuutitaq aalajaallunilu silatooq kiffaminut piffissaq eqqorlugu nerisassanik pisariaqartunik pilersuiuar­tussatut toqqagassaa kinarpiaava? 43 Inussiaq taanna pisussaaf­fimmisut suliaqar­tilluni naalakkaminit tikinneqaruni pilluassaaq! 44 Ilumoorlunga oqarfigaassi: Pigisaminut tamanut akisussaasun­ngortissavaa. 45 Inussiarli taanna ima eqqarsas­sagaluarpat: ‘Naalagara kingusinaarpoq’, kiffanik angutinik arnanillu unataasalis­sagaluarpat aamma nerilluni imerlunilu aalakoor­talissagaluarpat* 46 ullormi ilimasuf­figinngisaani akunnermilu nalusaani naalagaata tikissavaa ajornerpaamillu pillassallugu Guutimullu ilumuun­ngitsut akorngannut pisissallugu. 47 Taava inussiaq naalakkami piumasaanik paasinnik­kaluarluni piareersan­ngitsoq qinnuigineqar­nermisullu iliunngitsoq anaaler­neqassaaq. 48 Ilisimasakinninili pissutigalugu ajortuliortoq anaaler­neqalaagin­nassaaq. Kinaluunniit annertuumik tunineqarsimasoq annertuumik piumaffigineqassaaq, amerlasuunillu akisussaaf­filerneqarsimasoq pisarnermit annerusumik piumaffigineqassaaq.

49 Tikiuppunga nunarsuarmi ikuallaaniarlunga, innerlu ikinneqareermat allamik kissaateqar­tariaaruppunga. 50 Misilin­neqartariaqarpungali,* tamatumalu qaangiun­nissaata tungaanut ernumaqaanga! 51 Isumaqarpisi eqqissisitsiar­torlunga nunarsuarmut tikiuttunga? Tamanna siunertarinagu avissaar­tuutsitsiar­torpunga. 52 Maannamiit illumi tallimat avissaar­tuutissapput, pingasut marlunnut marlullu pingasunut akerliussapput. 53 Erneriit, panigiit, aamma sakiusoq arnaq ukuaalu avissaar­tuutissapput.”

54 Inuppassuit aamma oqarfigai: “Kitaani nuissertoq takugaangassiuk ingerlaannaq oqartarpusi: ‘Silarlun­nialerpoq,’ taamalu pisoqartarpoq. 55 Kujasimmik anorlersoq takusin­naagaangassiuk oqartarpusi: ‘Kiarujus­suarnialeqaaq,’ taamaalisarporlu. 56 Ilumoor­tuusaartusi, nunarsuaq qilallu qiviaan­narlugit silasiorsin­naavusi, kisianni sooq nalitsinni pisut paasisin­naanngilisigit? 57 Sooruna qanoq iliortariaqar­nerlusi paasisin­naanngikkissi? 58 Assersuutigalugu unnerluus­sisivit eqqartuus­sisumut sassartin­nginnias­sammatit, eqqartuus­sisullu eqqartuus­sivimmi sulisoq peqqunngin­niassammagu parnaaruteq­qullutit unnerluus­sisillu isumaqatigiin­ngissutersi atorfilit­tamukar­tillusi sapinngisannik aaqqinniassavat. 59 Oqarfigaakkit: Akiligassavit* tamarluinnaasa akilernissaasa tungaannut iperagaanavian­ngilatit.”

13 Tamatuma nalaani najuuttut ilaasa Pilaatusip Galiliiamiunik pilliuteqartunik toqutsisimanera pillugu Jiisusi oqaluttuuppaat. 2 Akivai: “Isumaqarpisi Galiliiamiut taakku Galiliiamiunit allanit tamanit annerusumik ajortulior­taramik taama pineqartut? 3 Soorunami taamaanngilaq, peqqissimin­ngikkussili aamma ilissi toqussaasi. 4 Imaluunniit isumaqarpisi inuit 18-it Siiloarmimi napasuliamit uppiffigitillutik ajunaartut Jerusalem­mimiunit allanit tamanit pisuutitas­saanerusut? 5 Soorunami taamaanngilaq, peqqissimin­ngikkussili aamma ilissi toqussaasi.”

6 Taava ima assersuusiorfigai: “Angut viinnequteqarfiutimini fiigineqummik orpiuteqarpoq, inerititaqarsimanersorlu alakkaramiuk nassaarfiginngilaa. 7 Taava viinnequteqarfimmi sulisoq oqarfigaa: ‘Ukiuni pingasuni orpik fiiginequt inerititaqarnersoq alakkar­taraluarlugu nassaarfigineq ajorakku kipiuk! Asuli initoqutaaginnarpoq.’ 8 Akivoq: ‘Naalagaq, aappaagumut napatiinnaruk. Kaajallallugu assaariarlunga naggoris­sassavara. 9 Inerititaqassappat ajunngilaq, taamaan­ngippalli kipineqassaaq.’”

10 Maanna ullormi qasuersaarfimmi synagogit ilaanni ilinniar­titsivoq. 11 Tassaniipporlu arnaq anersaapiloqarnini pissutigalugu ukiuni 18-ini napparsimasimasoq, peqingasuuvoq qitinilu narloris­sisinnaanagu. 12 Jiisusip takugamiuk oqarfigaa: “Arnaq, nappaatinnit aniguisitaavutit.” 13 Jiisusimillu attorneqarami ingerlaannaq narlorissivoq Guutilu unnersiutigilerlugu. 14 Synagogilli pisortaata Jiisusip ullormi qasuersaarfimmi ajorunnaarsitsinera qinngaritsaallugu inuppassuit oqarfigai: “Ullut arfinillit suliffiusarput. Ullormi qasuersaarfimmi aggernasi ulluni taakkunani ajorunnaarsin­neqarumallusi aggersin­naavusi.” 15 Naalakkalli akivaa: “Ilumoor­tuusaartusi, tamassi ullormi qasuersaarfimmi nersussuaatersi angutiviaq siutituujutersiluunniit pituussaariarlugu imertik­kiartor­tanngin­nerpisiuk? 16 Arnaq una Aaperaap pania* Saatanillu ukiuni 18-ini pitoqqatis­simasaa ullormi qasuersaarfimmi pituussaar­neqassan­nginnerpa?” 17 Taama oqareermat akerlilersortai tamarmik kanngusulerput, inuppassuilli tamarmik Naalakkap iliuusii nuannersorpassuit nuannaarutigaat.

18 Taava oqarpoq: “Guutip kunngeqarfia qanoq nassuiar­neqarsinnaava, aamma sumut assersuus­sinnaavara? 19 Assigaa siinuppip inerittussaa angutip tigoriarlugu naatsiivimminut ikkussaa. Naajartorpoq orpinngorlunilu, avalequtaanilu timmissat ulluliorput.”

20 Imalu nangippoq: “Guutip kunngeqarfia sumut assersuus­sinnaavara? 21 Seernarsaammut arnap qajuusanut uuttuutit angisuut* pingasut atorlugit naqittakkamut tamarmut pullassaatitut akulerussaanut assersuun­neqarsinnaavoq.”

22 Jerusalem­mimukar­nerminilu illoqarfimmiit illoqarfimmut nunaqarfimmiillu nunaqarfimmut angalaartarpoq ilinniar­titsiumalluni. 23 Maanna angutip aperaa: “Naalagaq, annaanneqartussat amerlan­ngillat?” Akivai: 24 “Tamaviaarlusi matukkut nerukitsukkut iserniarsarigitsi. Oqarfigaassimi: Amerlasuut iserniarumaarput, sapissal­lutilli. 25 Illumik piginnittup nikueriarluni matu parnaarpagu silataani matumut kasuttussaasi ima oqarlusi: ‘Naalagaq, mappiutsigut.’ Akissavaasili: ‘Ilisarisiman­ngilassi.’ 26 Taava oqassaasi: ‘Nereqatigalutillu imeqatigaatsigit, illoqarfitsinnilu aqqusinersuarni ilinniar­titsivutit.’ 27 Oqarfigis­savaasili: ‘Ilisarisiman­ngilassi. Peeritsi, ilissi ajortulior­tartuususi tamassi!’ 28 Silamut anisitaareerlusi Aaperaat, Iisaaq, Jaaku pruffiitillu tamaasa Guutip kunngeqarfianiittut takulerussigit kigutisi kiillugit qiassaasi.* 29 Aamma inuit Guutip kunngeqarfiani nereqataajumallutik kangianiit kitaaniillu aamma avannaaniit kujataaniillu aggissapput issaassal­lutillu. 30 Kingulliusut ilaat siullin­ngussapput siulliusullu ilaat kingullin­ngussallutik.”

31 Taamaalisorlu farisiiarit ilaat takkupput oqarfigalugulu: “Herodasip toqunniarmatit maanngaanniit aallarit.” 32 Oqarfigaalu: “Terianniaq taanna oqarfigiar­torsiuk: ‘Ullumi, aqagu aqaguagulu piareer­nissama tungaanut anersaapiluit anisittas­sallugillu inuit ajorunnaarsit­tassavakka.’ 33 Taamaattorli pruffiiti Jerusalemmimi taamaallaat toqunneqar­tussaammat ullumi, aqagu aqaguagulu ingerlaan­nartariaqarpunga. 34 Jerusalemmi, Jerusalemmi, pruffiitinik toqutsisuusutit ilinnullu aallartitanik ujaqqanik milluuisuusutit! Qasseriarlungamitaava kukkukuup arnavissap piaqqaminik sulummi ataannut pisitsisar­neratut qitornatit katersor­niartarsimagaluarpakka! Piumanngilasili. 35 Guutip guutisiorfissi* qimassavaa. Oqarfigaassi: Maannamiit ima oqarnissassi tungaanut takussan­ngilluin­narpassinga: ‘Jehovap aqqani tikiuttoq iluarisaali!’”

14 Taamaalluni ullormi qasuersaarfimmi farisiiarit siulersortaasa ilaannut neriartorpoq, isersimasullu nakkutigeq­qissaarpaat. 2 Saavaniipporlu angut taliminik niuminillu pullattooqqasoq. 3 Taava Moorsisip inatsisaanik ilisimasut farisiiarillu Jiisusip aperai: “Ullormi qasuersaarfimmi ajorunnaarsitsisoqaq­qusaava imaluunniit naamik?” 4 Akinngillalli. Taamaalisorlu angut attorlugu ajorunnaarsippaa ingerlaq­qullugulu. 5 Taava oqarfigai: “Kia arlassi ullormi qasuersaarfimmi ernini nersussuaatiniluunniit angutiviaq puilasuliamut nakkartoq ingerlaannaq qaqissan­nginnerpaa?” 6 Tamannalu akisinnaan­ngilaat.

7 Taava qaaqqusat issiavinnik pitsaanerpaanik toqqaasut maluginiaramigit ima assersuusiorfigai: 8 “Katittorsiornermut qaaqquneqaruit issiavimmut pitsaanerpaamut ingissan­ngilatit. Imaassin­naavormi ilinnit nuimanerusoq aamma qaaqqusaasimasoq. 9 Taava ilissinnik qaaqqusisup ornissavaatit oqarfigalutillu: ‘Una tassani issiassaaq.’ Taava kanngusullutit tunorlerpaamut ingikkiar­tussaatit. 10 Qaaqquneqaraangavilli issiavimmut tunorlerpaamut ingittassaatit, taava qaaqqusisup ornissavaatit oqarfigalutillu: ‘Ikinngut, saarlermut nuugit.’ Taamaalillutit qaaqqusaaqativit tamarmik saavanni ataqqineqassaatit. 11 Kinaluunniimmi imminut pingaartittoq nikanarsisitaassaaq, kinaluunniillu maniguuttoq pingaar­tinneqassaaq.”

12 Tamatuma kingorna qaaqqusisiminut aamma oqarpoq: “Ullup-qeqqanut unnukkul­luunniit neriartoq­qusigaangavit ikinngutitit, qatanngutitit, ilaquttatit sanilitil­luunniit pisuut qaaqqusas­sanngilatit. Taamaalioraluaruit ulloq alla akillutit qaaqqoqinavaatsit taamaalil­lutillu akilertutut pillutit. 13 Nalliut­torsior­titsigaangavilli piitsut, iloqiaat, tusiattut tappiitsullu qaaqqusas­savatit. 14 Akillutit tunisin­naanngimmatsit pilluassaatit. Naapertuil­luartummi toqusunit makitin­neqarpata akissarsisin­neqassaatit.”

15 Qaaqqusaasut ilaata tamanna tusaramiuk ima oqarfigaa: “Pilluarpoq Guutip kunngeqarfiani nereqataasoq.”

16 Jiisusip oqarfigaa: “Angut nerersuar­titserusukkami amerlasuunik qaaqqusivoq. 17 Nerisassat piareermata inussiaatini peqquaa qaaqqusanut ima oqariar­toqqullugu: ‘Aggerniaritsi, suut tamarmik piareerput.’ 18 Qaaqqusalli tamarmik utoqqatsis­sutissarsiulerput. Angutip siulliup oqarfigaa: ‘Narsaatisigama alakkar­tariaqarpara. Ajoraluartumik aggersin­naanngilanga.’ 19 Allap oqarfigaa: ‘Nersussuit angutivissat arnavissallu qulit pisiakka takusalerakkit ajoraluartumik aggersin­naanngilanga.’ 20 Allallu oqarfigaa: ‘Kateqqammerama aggersin­naanngilanga.’ 21 Taava inussiaq uterpoq naalakkanilu tamakkuninnga oqaluttuullugu. Illumilu naalagaasoq kamalerpoq inussiaatinilu oqarfigalugu: ‘Tuaviorlutit piitsut, iloqiaat, tappiitsut tusiattullu illoqarfiup aqqusinersuiniittut aqqusinin­nguiniittullu maanngaq­qujartukkit.’ 22 Inussiaq uterami oqarpoq: ‘Naalagaq, peqqusinittut iliorpunga, sulili inissaqarpoq.’ 23 Naalakkallu inussiaq oqarfigaa: ‘Illuga ulikkaar­niassammat illoqarfiup silataani aqqusiner­niittut aqqusinin­nguaniittullu aggeqqullugit kimigiiserfigiartukkit. 24 Oqarfigaassimi: Qaaqqusat siulliit arlaannaataluunniit nerisassat piareersakkakka ussissanngilai.’”

25 Maanna inuppassuit angalaqatigaat, saariarlugillu oqarfigai: 26 “Uannukartoq ataataminik, anaanaminik, nuliaminik, meeqqaminik, qatanngutiminik, aap, allaat nammineq inuunerminik asannin­nerusoq* ilinniar­titarisin­naanngilara. 27 Kinaluunniit qisummik naalliutsitsiviliamik* nammalluni uannik malinnin­ngitsoq ilinniar­titarisin­naanngilara. 28 Assersuutigalugu: Kina arlarsi napasulialior­niartoq ingeqqaas­sannginnerpa naatsorsor­niarlugu naammas­sinissaanut akissaqar­nerluni? 29 Taamaaliun­ngikkunimi immaqa toqqavileraluarlugu naammas­sisinnaas­sanngilaa, takunnit­tunillu tamanit ima illaruaatigineqassaaq: 30 ‘Uuma sanaartukkani naammas­sisinnaanngilaa.’ 31 Imaluunniit kunngi 10.000-nik sakkutooqartoq kunngimik allamik 20.000-nik sakkutooqartumik saassus­siniartoq ingeqqaas­sannginnerpa siunnersortini aperiniarlugit ajugaasin­naanerluni? 32 Ajugaasin­naanngikkuni kunngi saassun­niaraluakkani suli ungasiar­tillugu eqqisseqatigiinnissaq angujumallugu sinniisuni aallartissavai. 33 Taamaattumik una qularis­sanngilarsi: Pigisaminik tamanik sussakkeerin­ninngitsoq ilinniar­titarisin­naanngilara.

34 Taratsut soorunami pitsaasuupput. Kimeeruk­kunilli sumik mamassuseqalersin­neqarsin­naappat? 35 Issumut siaruar­terutitut naggoris­saatinul­luunniit akuutissatut naleqquk­kunnaarlutik igitassaan­nanngussapput. Tusaasin­naasunik siuteqartoq tusarnaarli.”

15 Maanna akileraar­titsisartut ajortulior­tartullu tamarmik tusarnaar­niarlugu katersuuf­figiuarpaat. 2 Farisiiarit allakkanillu ilisimasut Jiisusi ajortumik oqaluuseraat: “Angutip uuma ajortuliortartut ajunngitsumik pisarlugillu nereqatigisarpai.” 3 Taava ima assersuusiorfigai: 4 “Kia arlassi 100-nik savaatillip ataaseq tammaaguniuk 99-it inoqajuitsumut qimariarlugit tammaasani nanitserlugu ujassan­nginnerpaa? 5 Naniguniullu nuannaarluni ersukkiutissavaa. 6 Angerlarunilu ikinngutini sanilinilu ima oqarfigalugit qaaqqussavai: ‘Sava tammaasara nanigakku nuannaaqatigisinga.’ 7 Oqarfigaassi: Taamatuttaaq ajortuliortartoq peqqissimisoq ataaseq naapertuil­luartunit 99-init peqqissiminis­saminnut pissutis­saqanngitsunit qilammi nuannaarutigineqar­nerussaaq.

8 Imaluunniit arnap drakmanik* qulinik aningaasaatillip drakma* ataaseq tammaaguniuk qulleq ikeriarlugu nanitserlugu illu saneqqis­saassan­nginnerpaa? 9 Naniguniullu ikinngutini sanilinilu ima oqarfigalugit qaaqqussavai: ‘Drakma* tammaasaraluara nanigakku nuannaaqatigisinga.’ 10 Oqarfigaassi: Taamatuttaaq ajortuliortartoq ataaseq peqqissimisoq Guutip inngiliisa nuannaarutigisarpaat.”

11 Taava oqarpoq: “Angut marlunnik erneqarpoq. 12 Nukarliullu ataatani oqarfigaa: ‘Ataata, kingornus­sarsiassakka uannut tunniutikkit.’ Taava pigisani ernerminut agguaappai. 13 Ullualuillu qaangiummata nukarliup pigisani tamaasa katersoriarlugit nunamut ungasissumut aallarpoq, tassanilu inuunerlulluni* pigisani atulussinnarpai. 14 Suutaaruttorlu nunami tassani tamarmi kaannersuaqalerpoq, assullu erloqilerpoq. 15 Allaat nunami tassani innuttaasumut suliffis­sarsiorami narsaammi puulukinik paarsisun­ngortin­neqarpoq. 16 Kaangaarami puulukinut nerukkaatissat* qaarsil­laatigerusuk­kaluarpai, kialuunniilli sumilluunniit tunerusunngilaa.

17 Silattuaqilerami eqqarsarpoq: ‘Ataatama sulisui nerisas­saaterpas­suaqarput, uangali maani perlerlunga toqulerpunga! 18 Aallarniarpunga ataatannut angerlarlunga oqarfigalugulu: “Ataata, Guutimut qilammiittumut ilinnullu ajortuliorpunga. 19 Erninnik taaneqaq­qinnissamut ajukkuppunga. Sulisuit ilaattut isiginnga.”’ 20 Taava ataataminut angerlarpoq. Suli ungasiartoq ataataata takugamiuk nalligingaalerlugu arpalluni ornippaa pakkuteriarlugulu kunillugu. 21 Ernerata oqarfigaa: ‘Ataata, Guutimut qilammiittumut ilinnullu ajortuliorpunga. Erninnik taaneqaq­qinnissamut ajukkuppunga.’ 22 Ataataatali inussiaatini oqarfigai: ‘Tuaviorlusi annoraaq qallersaat kusanar­nerpaaq aasiuk atitillugulu, aamma assammiulerlugulu aloqusis­savarsi. 23 Aamma nerillutalu nalliut­torsius­sagatta nersuteeraq puallarsagaq aariarlugu toqussiuk. 24 Ernerami una toqugaluarluni uummaqqippoq, tammaraluarluni nanineqarpoq.’ Nalliut­torsiulerpullu.

25 Maanna ernera angajulleq narsaam­miippoq, uterlunilu illu qanilligamiuk nipilersortut qittattullu tusaavai. 26 Susoqarnersoq paasiniarlugu kiffat ilaat aggeqquaa. 27 Oqarpoq: ‘Nukkat ajorani utermat ataatavit nersuteeraq puallarsagaq toquppaa.’ 28 Kamalerporli iserumananilu. Taava ataataata anillaffigaa iseqqullugulu kimigiiserfigalugu. 29 Ataatani akivaa: ‘Ukiorpassuarni ilungersorlunga sullippakkit peqqussutitillu tamaasa naalattuaan­narlugit, taamaattoq ikinngutikka nalliut­torsioqatiginias­sagakkit ataasiaan­narlutil­luunniit savaasamik piaqqamik tuninikuun­ngilarma. 30 Ernerilli una aningaasaatitit arnanut atortit­tartunut atulussin­nareerlugit utertoq pillugu nersuteeraq puallarsagaq toquppat.’ 31 Taava oqarfigaa: ‘Ernera, illit najortuarparma, pigisakkalu tamaasa pigaatit. 32 Nukkalli toqusimagaluarluni uummaqqimmat, tammaraluarluni nanineqarmat, nalliut­torsior­tariaqarlutalu nuannisar­tariaqarpugut.’”

16 Taava ilinniartitani aamma oqarfigai: “Angut pisooq pigisaminut nakkutil­liisuutitaqarpoq aqutsinerluttutut unnerluutigineqartumik. 2 Taamaattumik aggeqqoriarlugu oqarfigaa: ‘Illit pillutit tusakkakka nuannin­ngilluinnarput! Illumik aqutsisin­naajunnaaravit uanga pigisannik qanoq aqutsisimaninnut naatsorsuutit uannut tunniutikkit.’ 3 Taava nakkutil­liisuutitaq eqqarsarpoq: ‘Naalakkama nakkutil­liisuutitaajun­naarsimmanga qanoq iliussaanga? Narsaammi sulinissamut nukilaap­pallaarpunga qinnuuloor­nissaralu kanngugalugu. 4 Ata! Nakkutil­liisuutitaajun­naaruma inuit angerlarsimaf­fimminnut qaaqqunias­sammannga nalunngilara qanoq iliussallunga.’ 5 Naalakkaminullu akiitsoqartut tamaasa aggeqquai siullerlu aperalugu: ‘Naalakkannut qanoq akiitsoqar­tigivit?’ 6 Akivoq: ‘Oliivenip uuliaanik uuttuutit* 100-t.’ Oqarfigaa: ‘Allakkatigut isumaqatigiis­suterput tigoriarlugu ingigit 50-imillu allapal­lallugu.’ 7 Tullia aperaa: ‘Illimmi, qanoq akiitsoqar­tigivit?’ Akivoq: ‘Qajuusiassanik uuttuutit angisuut* 100-t.’ Oqarfigaa: ‘Allakkatigut isumaqatigiis­suterput tigoriarlugu 80-imik allaguk.’ 8 Naalakkallu nakkutil­liisuutitaq naapertuil­luanngitsuugaluarluni silatusaarluni iliuuseqarmat nersualaarpaa. Nalitsinnimi inuusut qaamasup qitornaanit inoqatiminnut silatusaarlutik iliuuseqal­laqqinnerupput.

9 Aamma oqarfigaassi: Pisuussutit naapertuil­luanngitsut atorlugit ikinngutis­sarsigitsi. Taava ikinngutissi pisuussutit nunguppata ineqarfinnut atajuartunut tikilluaq­qussavaasi. 10 Annikitsutigut aalajaatsoq annertuutiguttaaq aalajaappoq, annikitsutigullu naapertuil­luanngitsoq annertuutiguttaaq naapertuil­luanngilaq. 11 Taamaattumik pisuussutinut naapertuil­luanngitsunut tunngatillugu aalajaas­simanngikkussi kia pisuussutinut ilumoortunut akisussaasun­ngortis­savaasi? 12 Allallu pigisaanut tunngatillugu aalajaas­simanngikkussi kia pissassinnik tunissavaasi? 13 Kiffap kialuunniit naalakkat marluk inussiaataaf­figisin­naanngilai. Aappaa uumigiguniuk aappaa asassavaa, imaluunniit aappaa aalajaaf­figiguniuk aappaa nikagissavaa. Guuti pisuussutillu ataatsikkut inussiaataaf­figisin­naanngilasi.”

14 Maanna farisiiarit aningaaserituut* oqaasiinik tamanik tusarnaartut mitaatigilerpaat. 15 Taamaattumik oqarfigai: “Naapertuil­luarpasit­tarpusi, Guutilli uummatisi nalunngilai. Inuimmi pingaartitaat Guutip maajugai.

16 Moorsisip inatsisai pruffiitinillu allakkat* Johannesip tikiunnissaata tungaanut oqaluus­sissutigineqarput. Taamanimiilli Guutip kunngeqarfia nutaarsiassatut nuannersutut oqaluus­sissutigineqarpoq, inuillu tamalaat tassunga iserniarlutik tamaviaarput. 17 Qilaap nunarsuullu peerunnissaat Moorsisip inatsisaani naqinnerup ilamininnguata eqquutin­nginnissaanit ilimanar­neruvoq.

18 Kinaluunniit nuliaminit avittoq allamillu nuliartoq allasiorpoq, kinaluunniillu arnamik uiminit avissimasumik nuliartoq allasiorpoq.

19 Anguteqarpoq pisuumik akisuunik* atisaqar­tartumik ullullu tamaasa piisaarluni inuulluataar­tartumik. 20 Qinnuuloor­tartorli Laazarusimik atilik timimigut ikinik ulikkaartoq taassuma isaaffianukaan­neqartarpoq. 21 Taassumalu angutip pisuup nerrivianit nakkaasunik nerinissani kissaatigaa. Aap, allaat ikii qimmit aluttor­tarpaat. 22 Taava qinnuuloortartoq toqummat inngilit akiarlugu Aaperaap sanianut ilivaat.

Aamma angut pisooq toquvoq ilisaallunilu. 23 Ilivermilu* naalliulluni uikkami Aaperaat Laazarusilu sanianiittoq ungasianiit takuai. 24 Taava suaarpoq: ‘Ataataga Aaperaat, innermi ikualasumi maani naalliukkama nallittorlunga Laazarusi aallartiguk inussami nuua imermut misoriarlugu oqara nillorser­niassammagu.’ 25 Aaperaalli akivaa: ‘Ernik, eqqaaman­nginnakku inuugal­laravit ajunngitsorpassuit nuannaarutigalugit, Laazarusili naalliungaartoq? Maannali maani tuppallersar­neqarpoq, illilli naalliupputit. 26 Tamatumalu saniatigut akunnitsinni qunnerujus­suaqarmat maanngaanniit ilissinnut taakanngaanniillu uagutsinnut ikaarusuttut ikaarsin­naanngillat.’ 27 Taava oqarpoq: ‘Ataata, taamaappat qinnuiginiarpakkit ataatama illuanut aallarteq­qullugu 28 qatanngutikka tallimat naalliutsitsivimmut maanga peqqunagit mianersoq­quniassammagit.’ 29 Aaperaalli oqarpoq: ‘Moorsisimit pruffiitinillu allakkat pigaat, taakku maleruarlisigit.’ 30 Taava oqarpoq: ‘Ataata Aaperaat, maleruar­navianngilaat, toqusulli ilaannit orninneqarunik peqqissimissapput.’ 31 Oqarfigaali: ‘Moorsisi pruffiitillu naalanngik­kunikkit toqusunit makittoqaraluarpat qularun­naarsin­neqarnavian­ngillat.’”

17 Taava ilinniartitani oqarfigai: “Naakkiutsitsisoqar­tarnissaa pinngitsoor­tinneqarsin­naanngilaq. Naakkiutsitsisorli ajorluin­nartumik pineqassaaq! 2 Taassumunnga ajunngin­nerussaaq aserorteriviup ujarattaanut* qungatsimigut qilerun­neqariarluni immamut kivisin­neqaruni minninnguit ilaannik ataatsimik naakkiutsitsinermit. 3 Mianersoritsi. Qatanngutit ajortuliorpat oqaaqqis­saassavat, peqqissimippallu isumakkeerfigissavat. 4 Allaat ullormut arfineq-marloriarluni ajortuliorfigippatit arfineq-marloriarlunilu ornippatit oqarfigalutillu: ‘Peqqissimivunga,’ isumakkeerfigissavat.”

5 Maanna apustilit Naalakkamut oqarput: “Uppernermik annerusumik tunisigut.” 6 Taava Naalagaq oqarpoq: “Siinuppip inerittussaatut mikitigisutut uppersuseqaraluarussi orpik* una oqarfigisin­naassavarsi: ‘Sorlatit ilanngullugit kaanngarit immamullu ikkullutit!’ naalassavaasilu.

7 Kia arlassi inussiaatini assallatserisoq savanil­luunniit paarsisoq narsaammit uterpat oqarfigissavaa: ‘Maanngapal­lariarlutit nerrivimmi nereqatiginnga’? 8 Naamik, ima oqarfigissavaa: ‘Unnukkorsiutissannik nerisas­siuutinnga, aamma saaliaquseriarlutit nerisassanik imigassanillu naammatsin­nissama tungaanut isumagis­savarma, taamaalioreeruit nerillutillu imersin­naavutit.’ 9 Inussiaq peqquneqar­nermisut iliormat qujamasuf­figinavianngilaa, ilaa? 10 Aamma ilissi peqquneqar­nissitut ilioreeraangassi oqartassaasi: ‘Inussiaavugut atorsin­naanngitsut. Pisussaaf­fitsitut iliuinnarpugut.’”

11 Jerusalem­mimukar­tilluni Samaaria Galiliialu akulloqquppai. 12 Nunaqarfimmullu isermat angutit qulit pupissut ornippaat, ungasilluguli nikorfallutik. 13 Suaarpullu: “Jiisusi, Ilinniar­titsisoq, nallittortigut!” 14 Takugamigit oqarfigai: “Palasinut misissor­tikkiar­toritsi.” Taava palasinukar­tillutik minguitsun­ngorput. 15 Taakkua ilaata ajorunnaarsimanini takugamiuk Guuti nipituumik unnersiutigalugu uterpoq. 16 Jiisusillu isigaasa saavannut pallorpoq qutsavigalugulu. Angullu taanna Samaariamiuuvoq. 17 Jiisusip aperaa: “Qulit tamarmik minguitsun­ngortin­neqannginnamik? Naammi taakku qulingiluat? 18 Una allamioq kisimi uterpa Guuti unnersiutiginiarlugu?” 19 Taava oqarfigaa: “Nikueriarlutit aallarit. Uppernerpit ajorunnaarsippaatit.”

20 Guutip kunngeqarfiata qaqugu tikiunnissaa pillugu farisiiarinit aperineqarami akivoq: “Guutip kunngeqarfiata tikiunnera inuit ilaannaasa paasissavaat. 21 Inuit aamma oqarnavian­ngillat: ‘Takuuk, aajuna!’ Imaluunniit: ‘Aajinnga!’ Guutimmi kunngeqarfia akorngas­sinniippoq.”

22 Taava ilinniartitat oqarfigai: “Inuup Erneranit najorneqar­nissarsi kissaatigilerumaarparsi, ilissili tamanna misigis­sanngilarsi. 23 Inuillu oqarfigis­savaasi: ‘Takuuk innga!’ imaluunniit: ‘Takuuk una!’ Anissan­ngilasi malinnagillu. 24 Soorlumi innaallanneq qilaap isuaniit isuanut qaammaal­latsitsisartoq, taamatuttaaq inuup Ernerata ullua ikkumaarpoq. 25 Amerlasuunilli naalliuuteqaq­qaartariaqarpoq nalitsinnilu inuusunit narrugineqarluni. 26 Inuup Ernerata nalaa Nooap nalaanut assingul­luinnassaaq. 27 Ulloq Nooap umiarsuarmut* ikiffia ulersuarmilu inuit tamarmik nungutitaaffiat sioqqullugu inuit imerlutillu nerillutillu katittarput. 28 Taamatuttaaq Lotsip nalaani pisoqar­neratut inuit neripput, imerput, tunisisarput, pisisarput, ikkussuisarput sanasarlutillu. 29 Ullormi Lotsip Soodomamit aniffiani qilammit innermik ikuallas­saammillu siallermat inuit tamarmik nungutitaapput. 30 Ullormi inuup Ernerata saqqummersitaaffiani taamatuttaaq issaaq.

31 Ullormi tassani illup qaavaniittoq illuminiittunik aallerniarluni ammukas­sanngilaq, taamatuttaaq narsaam­miittoq qimataminut utissanngilaq. 32 Lotsip nulia eqqaamasiuk. 33 Inuunerminik* annaasserusuttoq toqussaaq, toqusorli inuuleq­qissaaq. 34 Oqarfigaassi: Unnuami tassani inuit marluk siniffimmi ataatsimi nalassapput. Aappaa ilaliun­neqassaaq aappaali qimanneqas­salluni. 35 Arnat marluk karrinik aserortereqatigiissapput, aappaa ilaliun­neqassaaq aappaalu qimanneqas­salluni.” 36*   —— 37 Taava aperaat: “Naalagaq, sumi?” Akivai: “Nattorallit timimi toqungasumi katersuuttarput.”

18 Taava qinujuar­tariaqar­nerannik tunniutiin­nanngin­nissaannillu paasitin­niarlugit ima assersuusiorfigai: 2 “Illoqarfimmi eqqartuus­sisoqarpoq Guutimik mianerin­ninngitsumik inunnillu ataqqin­ninngitsumik. 3 Illoqarfimmi tassani aamma uillarneq najugaqarpoq, taassumalu eqqartuussisoq orneqat­taartarpaa oqarfigisarlugulu: ‘Akerlerisannit eqqortumik pineqar­nissara qulakkeeruk.’ 4 Eqqartuussisup aallaqqaammut ikiorusunngilaa, kingusin­nerusukkulli eqqarsarpoq: ‘Guutimik mianerin­nittuun­ngikkaluarlunga inuilluunniit ataqqin­ngikkaluarlugit 5 uillarnerup kimigiiserfigiuarmanga eqqortumik pineqarnissaa qulakkiissavara, taamaaliun­ngikkumami piumaffigiuarlunga qasusoor­tissavaanga.’” 6 Taava Naalagaq oqarpoq: “Eqqartuussisoq naapertuil­luanngitsuugaluarluni qanoq oqartoq maluginiarpisiuk? 7 Taavami Guutip toqqakkani ulloq unnuarlu imminut suaartar­tuartut naammagit­tarfigisami eqqortumik pineqar­nissaat qulakkeerusus­sannginnerpaa? 8 Oqarfigaassi: Piaarnerpaamik eqqortumik pineqar­nissaat qulakkiissavaa. Inuulli Ernerata tikiukkuni nunarsuarmi upperneq taamaattoq nassaaris­sanerpaa?”

9 Aamma naapertuil­luartuusorisut allanillu nikaginnittut ima assersuusiorfigai: 10 “Angutit marluk, farisiiari akileraar­titsisartorlu, guutisiorfimmut qinujar­torlutik majuarput. 11 Farisiiari nikuilluni qamuuna qinuvoq: ‘Guuti, qutsavigaakkit allaanerugama allanit tamanit – ujajaasunit, naapertuil­luanngitsunit, allasiortunit allaallu uumannga akileraar­titsisartumit. 12 Sapaatip-akunneranut marloriarlunga iisinngin­niartarpunga pissarsiamalu tamarmik qulingi tunniut­tarlugit.’ 13 Akileraar­titsisartorli ungasiarluni nikorfalluni qilammullu qiviarnis­saminut ajukkulluni sakissamigullu imminut tilluarluni oqarpoq: ‘Guuti, ajortiliugama nallittunnga.’ 14 Oqarfigaassi: Angut taanna farisiiarimit naapertuil­luarnerulluni angerlamut aterpoq. Kinaluunniimmi imminut pingaartittoq nikanarsisitaassaaq, kinaluunniillu maniguuttoq pingaar­tinneqassaaq.”

15 Maanna angajoqqaat naalungiarsuutitik Jiisusip assamminik attornias­sammagit aggiussorpaat, ilinniar­titaasali tamanna takugamikku avoqqaaraat. 16 Jiisusilli naalungiarsuit aggiuteqquai ima oqarluni: “Meerannguit uannukaannarlik, akornuseqinasigillu, taakkunatummi ittut Guutip kunngeqarfia pigaat. 17 Ilumut oqarfigaassi: Kinaluunniit meerannguatut ililluni Guutip kunngeqarfianik akuersin­ngitsoq tassunga isinngil­luinnassaaq.”

18 Juutillu siulersortaasa ilaata aperaa: “Ilinniar­titsisoq ajunngitsoq, inuuneq naassaan­ngitsoq kingornuk­kumallugu qanoq iliussaanga?” 19 Jiisusip akivaa: “Sooq ajunngitsumik taavinga? Guuti kisimi ajunngitsuuvoq. 20 Inassutit nalunngilatit: ‘Allasius­sanngilatit, inummik toqutsis­sanngilatit, tillissan­ngilatit, sallullutit uppernarsaas­sanngilatit, ataatat anaanallu ataqqikkit.’” 21 Taava oqarfigaa: “Inuusun­ninniit tamakku tamaasa maleruarpakka.” 22 Jiisusip tamanna tusaramiuk oqarfigaa: “Ataaseq amigaatigaat: Pigisatit tamaasa tuniniakkit iluanaarutitillu piitsunut agguaallugit, taava qilammi pisuussuteqalissaatit. Taamaalioreeruillu uannik malinnit­tunngorit.” 23 Tamanna tusaramiuk assut nikallorpoq, pisoorsuugamimi.

24 Qiviariarlugu Jiisusi oqarpoq: “Guutip kunngeqarfianut isernissaq pisuunut sapernassaqaaq! 25 Tassami qatigattuup meqqutip isaatigoornissaa pisuup Guutip kunngeqarfianut isernissaanit ajornan­nginnerussaaq.” 26 Tusarnaartut oqarput: “Taavami kina annaanneqarsinnaava?” 27 Oqarpoq: “Inunnut ajornartut Guutimut ajornan­ngillat.” 28 Petrusili oqarpoq: “Pigisagut qimallugit malippatsigit.” 29 Oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Kinaluunniit Guutip kunngeqarfia pillugu illuminik, nuliaminik, qatanngutiminik, angajoq­qaaminik meeqqaminil­luunniit qimatsisoq 30 maanna amerlanerujus­suarnik siunissamilu inuunermik naassaan­ngitsumik pissarsissaaq.”

31 Taava aqqaneq-marluk avinngaruppai oqarfigalugillu: “Jerusalemmimut majuarpugut, inuullu Ernera pillugu pruffiitinit allanneqarsimasut tamarmik eqquutissapput. 32 Assersuutigalugu juutiun­ngitsunut pisinneqassaaq, illaruaatigineqassaaq, ajortumik pineqassaaq qitserar­torneqas­sallunilu. 33 Iperartoreerunikkulu* toqussavaat, ullulli pingajuanni toqusunit makissaaq.” 34 Oqaasiisali isumaat taakkununnga isertor­neqarsimammata tamakku tamaasa paasinngilaat oqaatigineqartullu paasinagit.

35 Maanna Jiisusi Jeerikomut qanillimmat angut tappiitsoq aqquserngup sinaani issialluni qinnuuloorpoq. 36 Inuppassuit saneqquasut tusaagamigit susoqarnersoq apeqqutigaa. 37 Akivaat: “Jiisusi Naazaratsimiu saneqquppoq!” 38 Taava suaarpoq: “Jiisusi, Daavip ernera,* nallittunnga!” 39 Saavaniittullu nipangeq­qullugu avoqqaaraat, sulili nipitunerusumik suaartarpoq: “Daavip ernera, nallittunnga!” 40 Taava Jiisusi unippoq peqqusillunilu angut imminut aggiuteq­qullugu. Qanillimmat Jiisusip aperaa: 41 “Qanoq ikiorsin­naavakkit?” Akivoq: “Naalagaq, isigisaqaleq­qissinnaan­ngortinnga.” 42 Taava Jiisusip oqarfigaa: “Isigisaqaleq­qissinnaanngorit. Uppernerpit ajorunnaarsippaatit.” 43 Ingerlaannarlu isigisaqaleq­qissinnaan­ngorpoq, Guutilu unnersiutigalugu Jiisusi malilerpaa. Inuillu takunnittut tamarmik aamma Guuti unnersiutigilerpaat.

19 Taava Jeerikomut iserpoq illoqarfillu ingerlaarfigalugu. 2 Illoqarfim­miippoq angut Zakiusimik atilik. Taanna akileraar­titsisartuni pisortaavoq pisuujullunilu. 3 Jiisusi kinaanersoq takuniaraluarpaa, anginnginnamili inuppas­suaqarmallu takusin­naanngilaa. 4 Taamaattumik Jiisusi takujumallugu arpalluni siuariarluni aqqutissaani orpimmut* qaqivoq. 5 Jiisusip orpiup eqqaanut pilluni qummut qiviarami oqarfigaa: “Zakiusi, aqqapallagit, ullumimi ilissinnut pulaassagama.” 6 Taava aqqapal­lariarluni nuannaarluni pulaartumisut tikilluaqquaa. 7 Tamanna takugamikku tamarmik oqalorujulerput: “Angummut ajortulior­tartumut pulaarpoq.” 8 Zakiusili nikueriarluni Naalakkamut oqarpoq: “Naalagaq, pigisama affaat piitsunut tunniutis­savakka, pinngitsaaliil­lungalu tigusakka suulluunniit sisamariaatin­ngorlugit utertis­savakka.” 9 Taava Jiisusi oqarpoq: “Ullumi taanna ilaqutaalu aniguisitaapput, Aaperaammi aamma taanna ernerimmagu.* 10 Inuummi Ernera tikiuppoq tammarsimasut ujarniarlugit aniguisin­niarlugillu.”

11 Ilinniartitat isumaqarmata Jerusalemmimut pigunik Guutip kunngeqarfia ingerlaannaq takusin­naalissallugu tusarnaar­tillugit allamik ima assersuusiorfigai: 12 “Kunngip ernera nunami allami kunngisut pissaaneqaleriarluni nunaminut utissamaarluni aallarpoq. 13 Inussiaatimi ilaat qulit aggeqqoriarlugit miininik* qulinik tunivai oqarfigalugillu: ‘Tikiunnissama tungaanut niuerniutigisigit.’ 14 Nunaqqataasali uumigigamikku sinniisut taassumunnga aallartippaat ima oqaqqullugit: ‘Kunngigerusun­ngilatsigit.’

15 Kunngisut pissaaneqalereerluni uterami inussiaatini aningaasanik* tunisimasani niuernerminni qanoq iluanaaruteqarsimanersut paasiniarlugu aggeqquai. 16 Taava siulleq sassarpoq oqarlunilu: ‘Naalagaq, illit miiniutit ataaseq atorlugu qulinik iluanaaruteqarpunga.’ 17 Naalagaata oqarfigaa: ‘Inussiaq ajunngitsoq, pikkoreqaatit! Annikitsuaran­nguatigut aalajaakkavit illoqarfinnut qulinut naalakkersuilissaatit.’ 18 Maanna inussiat aappaat sassarpoq oqarlunilu: ‘Naalagaq, illit miiniutit ataaseq atorlugu tallimanik iluanaaruteqarpunga.’ 19 Taanna aamma oqarfigaa: ‘Illit illoqarfinnut tallimanut naalakkersuilissaatit.’ 20 Inussiarli alla sassarpoq oqarlunilu: ‘Naalagaq, aajuna miiniutit annoraaminermi toqqortarisimasara 21 sukannersuugavit merserigakkit. Aningaaserivimmi illit piginngisannik tigusisarputit siaruar­tigarin­ngisannillu katersuisarlutit.’ 22 Naalagaata oqarfigaa: ‘Inussiaq ajortoq, oqaatsitit naapertorlugit pillassavakkit. Nalunngik­kaluarlugu sukannersuusunga, aningaaserivimmi piginngisannik tigusisarlungalu siaruar­tigarin­ngisannik katersuisartunga 23 sooq aningaasaatikka* aningaaserivimmut tunniutin­nginnakkit? Taava tikiukkama ernialerlugit tigusimas­sagaluarpakka.’

24 Taava tassani nikorfasut oqarfigai: ‘Miinimik arsaarsiuk qulinillu miiniutilimmut tunniullugu.’ 25 Oqarfigaalli: ‘Naalagaq, taanna qulinik miiniuteqareerpoq!’ 26 Akivai: ‘Oqarfigaassi: Kinaluunniit peqartoq annerusumik tunineqassaaq, pigisaqan­ngitsorli allaat pigisaminin­nguanik arsaarneqassaaq. 27 Akeqqakkali uannik kunngeqaruman­ngitsut maanngaassigit isigitil­lungalu toqullugit.’”

28 Taama oqareerluni Jerusalemmimut majuarluni ingerlaqqippoq. 29 Qaqqamik Oliivenequtilimmik taaneqar­tartumi Betfaagimut Betaaniamullu qanilligami ilinniartitani marluk oqarfigai: 30 “Ikunga nunaqarfim­mukaritsi, tassungalu pigussi siutituup piaraa issiaffigineqarsiman­ngisaannartoq pitoqqasoq takussavarsi. Pituussaariarlugu maanngaassiuk. 31 Aperineqarussilu: ‘Sooq pituussaarpisiuk?’ akissaasi: ‘Naalakkap atussagamiuk.’” 32 Taava ilinniartitat taakku ingerlapput oqarneratorluinnarlu siutituup piaraa nanillugu. 33 Siutituulli piaraa pituussaarmassuk inui aperipput: “Sooq piaraq pituussaarpisiuk?” 34 Akipput: “Naalakkap atussagamiuk.” 35 Siutituullu piaraa Jiisusimukaappaat, qallersaatiminnillu qallermassuk Jiisusip ingiffigaa.

36 Ingerlatillugu inuit qallersaatitik aqqusinermut siaartiterpaat. 37 Jiisusip Qaqqap Oliivenequtillip atertariaa tikilermagu ilinniar­titarpassui tamarmik nuannaalerput tupinnar­tuliarpassuillu takusatik pillugit nipituumik Guuti ima unnersiutigilerlugu: 38 “Jehovap aqqani kunngisut tikiuttoq iluarisaali! Inuit Guutillu akornganni eqqissineqarli, Guutilu qutsinnerpaamiittoq unnersiutigineqarli!” 39 Farisiiarilli ilaat inuppassuit akorngan­niittut Jiisusimut oqarput: “Ilinniar­titsisoq, ilinniar­titatit nipangeqqukkit.” 40 Akivaali: “Oqarfigaassi: Uku nipangeraluarpata ujaqqat suaartassapput.”

41 Jerusalemmi qanilligamiuk qimerloorpaa qissatigalugulu 42 ima oqarluni: “Illit, aap, illit, ullumi paasisimas­sagaluarakku suna eqqissisitsisartoq – maannali tamanna takusin­naanngilat. 43 Ullummi akeqqavit kaajallallutit qisussuarnik inngigissunik ikkussuif­fissaat ungusif­fissaallu nalliuk­kumaarput. 44 Misissuif­figiartor­neqarnissat paasinnginnakku qitornatillu piuneerutis­savaasi ujaqqallu tamaasa qaleriis­suerullugit.”

45 Taava guutisiorfimmut iserami tuniniaasut anisippai 46 ima oqarfigalugit: “Allassimavoq: ‘Illuga qinusarfiussaaq.’ Ilissili ujajaasunut inigisas­sanngor­tipparsi.”

47 Ullut tamaasa guutisiorfimmi ilinniar­titsiuarpoq. Palasilli nuimasut allakkanillu ilisimasut inuillu siulersortaat Jiisusip toqunnissaanut periarfis­sarsiorput. 48 Inuilli tamarmik tusarnaarusuttut ilagiuarmassuk qanoq taamaalius­sanerlutik naluaat.

20 Ullut ilaanni guutisiorfimmi Jiisusip ilinniar­titsinerani nutaarsiassallu nuannersut pillugit oqaluus­sinerani palasit nuimasut, allakkanik ilisimasut utoqqaanertallu takkupput 2 oqarfigalugulu: “Oqarfigitigut: Piginnaatitaaneq suna tunngavigalugu taamaaliorpit? Imaluunniit kia taama piginnaatippaatit?” 3 Akivai: “Uangattaaq apeqqutis­saqarfigaassi, una akisiuk: 4 Johannesip imermut morsutsitsisarnera Guutimeersuua* imaluunniit inunneersuua?” 5 Taava oqallisilerput: “Akigutta: ‘Guutimit’, oqassaaq: ‘Taavami sooq upperin­ngilisiuk?’ 6 Akiguttali: ‘Inunnit’, inuit tamarmik Johannesi pruffiitiusoq qularin­nginnamikku ujaqqanik milluus­savaatigut.” 7 Taamaattumik sumit aallaaveqartoq nalunerarpaat. 8 Jiisusip oqarfigai: “Taava uangattaaq kia taamaalior­nissamut piginnaatikkaanga oqaatiginavian­ngilara.”

9 Taava inuppassuit ima assersuusiorfigai: “Angut viinnequteqarfiliorpoq naasoris­saasunullu attartor­teriarlugu nunamut allamut ungasis­sorsuarmut aallarluni. 10 Katersuif­fissanngormat inussiaq viinnequteqarfiup inerititaasa ilaannik aalleqqullugu naasoris­saasunukartippaa. Naasoris­saasulli unatariarlugu nassataqar­tinnagu utertippaat. 11 Inussiamilli allamik aallartitseqqippoq. Taanna unatariarlugu nikassarpaat nassataqar­tinnagulu utertillugu. 12 Taava pingajuat aallartippaa. Taanna aqqunar­titerpaat anisillugulu. 13 Maanna viinnequteqarfiutilik eqqarsarpoq: ‘Qanoq iliussaanga? Ernera asasara aallartissavara. Taanna ataqqissavaat.’ 14 Naasorissaasut takugamikku imminnut oqarfigipput: ‘Aajinnga kingornus­sisussaq. Kingornussassai piniassagatsigit toqutsigu.’ 15 Taava viinnequteqarfimmit anisippaat toqullugulu. Maanna viinnequteqarfiutillip sussavai? 16 Naasorissaasut orneriarlugit toqussavai viinnequteqarfillu allanut attartor­tillugu.”

Tamanna tusaramikku oqarput: “Qanortoq taama pisoqan­ngisaannarili!” 17 Toqqarlugilli qiviariarlugit oqarfigai: “Taavami una allassimasoq qanoq isumaqarpa: ‘Ujarak sanasut narrugisaat tassaalersimavoq teqeqqumi ujarak pingaarneq’?* 18 Ujaqqamut tassunga naakkiuttoq aqqunarujus­suassaaq. Kinaluunniillu tassannga nakkarfigitittoq sequmil­luinnassaaq.”

19 Allakkanik ilisimasut palasillu nuimasut assersuusiami namminneq pineqarlutik paasigamikku ingerlaannaq tigusarerusuk­kaluarpaat inuppassuilli qunugalugit. 20 Aamma nakkutigeq­qissaareerlugu angutit isertorlutik akilikkatik Jiisusimukar­tippaat. Taakkua naalakkersuisunut kaasarillu sinniisuanut tunniun­niassagamikku naapertuil­luartuusaarlutik eqqunngitsumik oqaaseqar­tinniarlugu 21 ima oqarfigaat: “Ilinniar­titsisoq, nalunngilarput eqqortumik oqaluttarlutillu ilinniar­titsisartutit aamma kinaassusersior­tuunngitsutit, Guutili pillugu ilumoortoq ilinniar­titsissutigisarit. 22 Kaasarimut akileraar­tarnissarput eqqortuliornerua imaluunniit naamik?” 23 Qanorli pilersaarutipiloqartut nalunnginnamiuk oqarfigai: 24 “Denaari* uannut takutissiuk. Kiaana assinga taaguutaalu?” Akipput: “Kaasarip.” 25 Oqarfigai: “Kaasari kaasarip piinik Guutilu Guutip piinik tunisariaqarparsi.” 26 Inuit tusaatillugit eqqunngitsumik oqaaseqar­tissinnaan­ngilaat, akissutaali tupigusuutigalugu nipangiinnarput.

27 Sadukiiarilli, toqusut makititaanis­saannik upperin­ninngitsut, ilaasa ornippaat aperalugulu: 28 “Ilinniar­titsisoq, Moorsisi allappoq: ‘Angut nulialik meeraqarani toquppat qatanngutaata angutip qatanngutigigaluani kinguaas­saqaqqullugu ukuani katissavaa.’ 29 Qatanngutigeeqarpoq angutinik arfineq-marlunnik. Siulleq nuliarpoq meeraqaranili toqulluni. 30 Aamma tulliata 31 pingajuatalu katippaat. Arfineq-marlunnut tamanut taama pisoqarpoq meeraqaratillu tamarmik toqullutik. 32 Naggataatigut aamma arnaq toquvoq. 33 Toqusunik makititsisoqarpat taava kia nuliarissavaa? Arfineq-marluul­lutimmi nuliarisimavaat.”

34 Jiisusip oqarfigai: “Nalitsinni inuusut katittarput, 35 siunissamili toqusunit makititaasussat katissan­ngillat. 36 Aamma inngilisut issagamik toqusin­naassan­ngillat, toqusunillu makititaas­sagamik Guutimit qitornarineqalissapput. 37 Moorsisilli orpigaq kapinartulik pillugu oqaluttuamini Jehova ‘Aaperaap Guutianik, Iisaap Guutianik Jaakullu Guutianik’ taagamiuk toqusut makititaajumaartut paasinarsisippaa. 38 Taanna toqusut Guutigin­ngilaat, inuusulli Guutigaat. Taassumami tamaasa inuusutut isigai.” 39 Allakkanik ilisimasut ilaat oqarput: “Ilinniar­titsisoq, akilluarputit.” 40 Apereqqin­nissaalu merseraat.

41 Taava aperai: “Soormiuna oqartartut Kristusi Daavip ernerigaa?* 42 Daavimi nammineq Tussiaatini allappoq: ‘Jehova Naalakkannut oqarpoq: “Talerpimma tungaani issiagallaat 43 akeqqavit uannit ilinnut tummarfin­ngortin­neqarnissaasa tungaanut.”’ 44 Tassa Daavip Naalakkaminik taaguniuk qanoq ililluni ernerisin­naagamiuk?”

45 Taava inuit tamaasa tusaatillugit ilinniartitani oqarfigai: 46 “Mianersorfigisigit allakkanik ilisimasut, taakkuami takisuunik atisaqarlutik pisuttuarneq silamilu tuniniaasarfimmi ilassior­neqarneq nuannarisarpaat. Synagogini issiavinni saarlerni* unnukkorsior­nernilu issiavinni pitsaanerni issiarusuttarput. 47 Aamma uillarnerit illuinik* arsaarin­nittarlutillu takuneqarusuin­narlutik sivisuumik qinusarput. Taakkua pillarneqar­nissaat sakkortunerussaaq.”

21 Maanna tunissutinik nakkaatitsiviit qiviaramigit pisuut tunissuteqartut takuai. 2 Taava uillarneq piitsoq aggorsimasuminin­nguanik* marlunnik naleqarpian­ngitsunik nakkartitsisoq takugamiuk 3 oqarpoq: “Ilumut oqarfigaassi: Uillarneq piitsoq taanna allanit tamanit tunissuteqar­neruvoq. 4 Allammi tamarmik sinneqar­toorutiminnik nakkaatitsipput. Uillarnerulli piitsup inuuniutissani tamaasa nakkartippai.”

5 Kingusin­nerusukkut ilinniartitat ilaasa guutisiorfiup ujaqqanik kusanartunik Guutimullu pigititaasunik kusassar­neqarsimanera eqqartulermassuk 6 oqarpoq: “Ujaqqat uku takusasi qaleriis­suerullugit ingutser­neqassapput.” 7 Taava aperaat: “Ilinniar­titsisoq, tamakku qaqugu pissappat, tamakkualu nalliutingajaler­nerannut suna ilisarnaataassava?” 8 Oqarpoq: “Salloqit­tarneqaqqunasi mianersoritsi, amerlasuummi atera tunngaviginerarlugu tikiutissapput ima oqarlutik: ‘Uanga Kristusiuvunga,’ aamma: ‘Naggatissaq nalliutingajalerpoq.’ Taakku malissan­ngilasi. 9 Aamma sorsuttunik perullulior­toqartar­neranillu* tusarussi annilaangalis­sanngilasi. Taamami pisoqaq­qaartariaqarpoq, naggatissarli ingerlaannaq nalliun­navianngilaq.”

10 Taava oqarfigai: “Inuiaqatigiimmi inuiaqatigiinnik allanik saassus­sisassapput naalagaaffillu naalagaaffimmik allamik saassus­sisassalluni. 11 Nuna sajorujus­suartassaaq, aamma sumiiffinni assigiin­ngitsuni nerisas­saaleqisoqar­tassallunilu tunillaas­sortunik nappaateqar­tassaaq. Inuit annilaar­nartunik qilammilu ilisarnaatinik ersarissunik takusaqassapput.

12 Tamakkuali pinngin­neranni tigusarineqar­tassaasi, malersor­neqartassaasi, synagoginut pisinneqar­tassaasi parnaarus­saasarlusilu. Atera pissutigalugu kunnginut naalakkersuisunullu sassartin­neqartassaasi. 13 Taamaalillusi uannik ilisiman­nittutut nassuiaasin­naassaasi. 14 Taamaattumik qanoq imminut illersor­nissassi sungiusan­nginnissaa aalajangiusimas­savarsi. 15 Tassami ilisimas­suseqalersis­sagassi akerlilersor­tissilu tamarmik akisinnaan­ngisaannik qanoq oqarnis­sassinnik paasitillusi. 16 Tamatuma saniatigut allaat angajoq­qaassinnit, qatanngutissinnit, ilaquttassinnit ikinngutis­sinnillu akeqqanut pisinneqassaasi, ilasilu toqunneqassapput. 17 Ateralu pissutigalugu inunnit tamanit uumissor­neqassaasi. 18 Nujarli ataasiin­narluunniit katannavian­ngilarsi. 19 Pinertusaarussi inuunersi annaatis­savarsi.

20 Jerusalemmili sakkutoorpas­suarnit unguneqartoq takugussiuk nalussan­ngilarsi aserugaangajalersoq. 21 Taava Judiiamiittut qaqqanut qimaassapput, Jerusalem­mimiittut illoqarfimmit anissapput, narsaatiniittullu tassunga isissan­ngillat 22 allassimasut tamaasa eqquuteq­qullugit ulluni taakkunani naapertuil­luarneq* naammas­sineqassammat. 23 Ulluni taakkunani arnat naartusut milutsitsisullu isumannassaqaat! Nunamimi tassani annikil­liungaar­toqarlunilu inuit pillarneqassapput. 24 Panamik toqunneqassapput inuiaqatigiinnullu tamanut aallarus­saassallutik, inuiaqatigiinnullu* piffissarititaasup naanissaata tungaanut Jerusalemmi inuiaqatigiinnit* tullaarineqassaaq.

25 Aamma seqinermi, qaammammi ullorissanilu ilisarnaateqassaaq, immallu malingisa qaararpalunnerat pissutigalugu nunarsuarmi inuiaqatigiit paatsiveeruteqqasut nalussavaat qanoq iliussanerlutik. 26 Qilammi pissaanerit aalatin­neqassammata inuit nunarsuarmi qanoq pisoqas­sanersoq ernumas­sutiginermik ersinermillu ilisimajun­naassapput. 27 Taava inuup Ernera pissaaneqarluni alutornangaarlunilu qilammi nuissakkut aggersoq takussavaat. 28 Taamali pisoqalerpat nikuillusi niaqqusi massitsissavasi, aniguisitaangajalerassimi.”

29 Taava ima assersuusiorfigai: “Orpik fiiginequt orpiillu allat tamaasa maluginiarsigit. 30 Pilutanittut takugaangassigit naluneq ajorparsi aasangajalersoq. 31 Taamatuttaaq tamakku pisut takulerussigit nalussan­ngilarsi Guutip kunngeqarfia qanillisoq. 32 Ilumut oqarfigaassi: Tamakku tamarmik pippata nalitsinni inuusut ilaat uku suli inuussapput. 33 Qilak nunarsuarlu peerutissapput, oqaatsikkali atajuassapput.

34 Ullormilli tassannga pakasar­neqaqqunasi – nerival­laarnermit, imerpal­laarnermit, inuunermilu isumakuluutinit allamut saasarneqaqqunasi – mianersoritsi. 35 Ullormi taanna napiarniutitut* illuni nunarsuarmi najugaqartunut tamanut nalliutissaaq. 36 Taamaattumik pisussanit tamakkunannga aniguisin­naaqqullusi inuullu Ernerata saavani atasinnaaq­qullusi qamannga pisumik qinujuarnikkut eqqumajuaritsi.”

37 Ullukkut guutisiorfimmi ilinniar­titsisarpoq unnukkulli Qaqqamut Oliivenequtilimmut unnuiar­tortarluni. 38 Ullaaralaakkullu inuit tamarmik guutisiorfimmut tusarnaariar­tortarpaat.

22 Maanna ullut iffiamik-qaqortumik* seernarsaateqan­ngitsumik neriffiusartut nallius­sineqar­nissaat, tassa qaangiiffimmik* taaneqartartoq, nalliutingajalerpoq. 2 Aamma palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut inuppassuit siooragigamikkit Jiisusi qanorpiaq toqussallugu pilersaarusiulerpaat. 3 Taava Saatanip Juudarsi, Iskaariuutimik taaneqartartoq aqqaneq-marluk ilaat, sunnerpaa. 4 Juudarsillu palasit nuimasut guutisiorfimmilu nakkutilliisut naalagaat ornippai Jiisusi taakkununnga qanoq pisissanerlugu oqaloqatigiumallugit. 5 Tamanna nuannaarutigaat isumaqatigiil­lutillu aningaasanik sølvinik tuniniarlugu. 6 Tamanna akueraa inuppassuillu najuutsinnagit akeqqanut pisinnissaanut periarfis­sarsiulerluni.

7 Maanna ulluni iffiamik-qaqortumik seernarsaateqan­ngitsumik neriffiusartuni qaangiiffimmi uumasumik nerineqar­tussamik toqutsiffissaq nalliuppoq. 8 Jiisusip Petrusi Johannesilu oqarfigai: “Qaangiiffimmi unnukkorsiutissagut piareersariar­torsigit.” 9 Aperaat: “Sumut piareersaajar­tussaagut?” 10 Akivai: “Illoqarfimmut iserussi angutip marrarmik imiisiviliamik ersuttup naapissavaasi. Taanna illumut iserfianut malissavarsi. 11 Illumillu piginnittoq oqarfigis­savarsi: ‘Ilinniar­titsisoq ilinnut oqaqqusivoq: “Tikeraat inigisartagaat qaangiiffimmi ilinniar­titakka ilagalugit unnukkorsiorfigisin­naasara naak?”’ 12 Taassumalu ini qulleq angisooq pequtsersoreersimasoq takutissavaa. Tassani piareersaassaasi.” 13 Taava ingerlammata oqarsimaneratorluinnaq pisoqarpoq, qaangiiffiullu nallius­sinissaanut piareersaapput.

14 Piffissan­ngormat apustilini nerisarfimmi issiaqatigai. 15 Oqarfigaalu: “Naalliun­nginninni qaangiiffimmi unnukkorsioqatiginissarsi assut qilanaarisimavara. 16 Oqarfigaassimi: Tamatumunnga tunngasut tamarmik Guutip kunngeqarfiani eqquunnissaasa tungaannut unnukkorsiutit nereqqis­sanngilakka.” 17 Imerfimmillu tunineqarami Guutimut qujavoq imalu oqarluni: “Una imeriarlugu tullissinnut ingerlateq­qissiuk. 18 Oqarfigaassimi: Maannamiit Guutip kunngeqarfiata tikiunnissaata tungaanut viinnequtip inerittuanik imeqqis­sanngilanga.”

19 Aamma iffiaq-qaqortoq tiguaa, Guutimullu qujariarluni aggoramiuk taakkununnga tunniuppaa oqarfigalugillu: “Taanna timinnut, ilissi pillusi pilliutigineqar­tussamut, assersuutaavoq. Taamaalior­tuaritsi eqqaaniarlunga.” 20 Unnukkorsioreeramik imerfik tigoriarlugu aamma taamaaliorpoq oqarlunilu: “Imerfik taanna uanga aannut ilissi pillusi kuineqar­tussamut, isumaqatigiissummik* nutaamik atuutsitsilersussamut, assersuutaavoq.

21 Akeqqanulli pisitsisussara issiaqatigaara. 22 Inuummi Ernera aalajanger­neqarsimasut naapertorlugit qimagutissaaq, taassuminngali akeqqanut pisitsisoq perloqqusaassaaq!” 23 Taava kina arlartik taama ajortigisumik iliuuseqas­sanersoq oqallisigilerpaat.

24 Aammali kina arlartik annerunersoq assortuus­sutigilerpaat. 25 Oqarfigaali: “Inuiaqatigiinni kunngit naalagaaniartarput pissaanillillu ajunngitsuliortinik taaguuteqar­tinneqar­tarlutik. 26 Ilissi taamaas­sanngilasi. Akorngas­sinnili annerusoq nukarlertut issaaq siulersuisuusorlu kiffartortutut issalluni. 27 Kinami annerua: Nerisoq saqisorluunniit? Ilaa nerisoq? Akorngas­sinnili saqisutut ippunga.

28 Ilissili misilin­neqarninni najortuarpassinga. 29 Soorlu Ataatama isumaqatigiis­suteqarfigigaanga,* taamatuttaaq kunngeqarfik pillugu isumaqatigiis­suteqarfigaassi,* 30 taamaalillusi kunngeqarfinni nerillusilu imernias­sagassi Israalillu naggueqatigiivi aqqaneq-marluk eqqartuun­niarlugit issiavis­saarsuarni issianias­sagassi.

31 Siimuut, Siimuut! Saatanip karrit kanaartanit immikkoor­titerneqar­tarnerattut aalater­neqarnissarsi piumasaraa. 32 Qamanngali pisumik qinnuppakkit upperun­naaqqunak, uannulli uteruit qatanngutitit nakussatsikkigit.” 33 Taava oqarfigaa: “Naalagaq, parnaarus­saaqatiginissannut toqoqatiginis­sannullu piareersimavunga.” 34 Jiisusilli oqarfigaa: “Petrusi, oqarfigaakkit: Ullumi kukkukooq angutiviaq qarlortinnagu pingasoriarlutit naluneras­savarma.”

35 Aamma aperai: “Aningaasivimmik, taquaasivimmik aloqutis­samaatis­sassinnillu nassartinnasi aallartikkassi ilaa sumilluunniit amigaateqan­ngilasi?” Akipput: “Aap!” 36 Taava oqarfigai: “Aningaasiveqarussili taquaasiveqarlusilu tigusigit, panaqan­ngikkussilu qallersaatersi tuniniarsiuk panamillu pisillusi. 37 Oqarfigaassimi: Uanga pillunga allassimasut uku eqquuttariaqarput: ‘Inatsisaatsutut naatsorsuun­neqarpoq.’ Oqaatsimmi taakku maanna uannut eqquupput.” 38 Taava oqarput: “Naalagaq, aajuku panat marluk.” Oqarfigai: “Naammapput.”

39 Pisarnermisut Qaqqamut Oliivenequtilim­mukarpoq, ilinniar­titaasalu malippaat. 40 Tassunga pigamik oqarfigai: “Ussernartumut nakkaan­naqqunasi qinujuaritsi.” 41 Ujaqqamillu nalorius­sinertut ungasitsigipajaartumut qimaguteriarluni seeqqummerpoq imalu qinulerluni: 42 “Ataata, piumaguit imerfik* una uannit peeruk. Uangali piumasara pinnani illit piumasat pili.” 43 Taava inngilip saqqummerfigaa nakussatsillugulu. 44 Jiisusili isumatsaq­qangaarami suli qamannga pisumik qinunerulerpoq, kiagunnerilu aattut illutik nunamut kuserput. 45 Qinoreerluni ilinniartitat ornikkamigit aliasunnermik qasuuillutik najangartut takuai. 46 Oqarfigai: “Sooq sinippisi? Ussernartumut nakkaan­naqqunasi makillusi qinujuaritsi.”

47 Suli oqalutsillugu inuppassuit angut aqqaneq-marluk ilaat Juudarsimik taaneqartartoq siulersor­tigalugu takkupput, Juudarsillu Jiisusi kuninniarlugu ornippaa. 48 Jiisusilli oqarfigaa: “Juudarsi, inuup Ernera kunillugu akeqqanut pisippiuk?” 49 Eqqaaniittut qanoq pisoqalersoq takugamikku oqarput: “Naalagaq, panalersorfigis­savagut?” 50 Taakkua ilaata palasiunerup inussiaataa panariarpaa talerpiatigullu siutaarlugu. 51 Jiisusili oqarpoq: “Naammaqaaq!” Siutaalu attorpaa ajorunnaarsillugulu. 52 Taava Jiisusip palasit nuimasut, guutisiorfimmi nakkutilliisut naalagaat utoqqaanertallu imminik tigusarin­nikkiar­torlutik takkussimasut oqarfigai: “Ujajaasuusoralunga panalisarlusi anaatalisarlusilu maanngarpisi? 53 Guutisiorfimmi ullut tamaasa najoral­larassi tigusarin­ngilassinga. Piffissarsili nalliuppoq taartorlu pissaaneqarluni.”

54 Taava tigusaraat palasiunerullu illuanukaallugu, Petrusili ungasiarluni malinnaavoq. 55 Illup kaajaluisaata qeqqani ikumatitamik ikitseriarlutik issaasut akorngannut Petrusi ingippoq. 56 Kiffalli arnap inuusuttup ikumatitap eqqaani issiasoq takugamiuk isigeqqis­saariarlugu oqarpoq: “Uuma angutip taanna ikinngutigaa.” 57 Imali misiarpoq: “Arnarngaa, ilisarisiman­ngilara.” 58 Tamatuma kinguninngua allap takugamiuk oqarfigaa: “Illit aamma taakkua ilagaatsit.” Petrusili oqarpoq: “Naamik, taamaat­toqanngilaq.” 59 Akunnerullu ataatsip missaa qaangiummat angut alla qularani oqarpoq: “Angutip uuma taanna ikinngutigaa, Galiliiamiuuvormi!” 60 Petrusili oqarpoq: “Uumaangaa, naluara suna pinerit.” Taamaalisorlu, suli oqalutsillugu, kukkukooq angutiviaq qarlorpoq. 61 Naalakkallu toqqarluni qiviarmani Petrusip siusinnerusukkut imminut oqaasii eqqaalerpai: “Ullumi kukkukooq angutiviaq qarlortinnagu pingasoriarlutit naluneras­savarma.” 62 Taava anivoq aliasun­nermillu qissaserluni.

63 Maanna angutit Jiisusimik tigusarin­nissimasut illaruaatigalugulu tillualerpaat. 64 Kiinaalu uleriarlugu oqarfigeqat­taarpaat: “Pruffiitiuguit oqarfigitigut kia annersikkaatit!” 65 Allarpas­suarnillu Guutimut mitalliutaasunik oqaaseqarfigaat.

66 Qaammarmallu inuiaqatigiinni utoqqaaner­taqatigiit, tassa palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut, juutit eqqartuus­siviisa qullersaata inersuani katersuupput Jiisusilu sassarteriarlugu oqarfigalugu: 67 “Kristusiuguit oqarfigitigut.” Akivaali: “Oqarfigigaluarussi upperinavian­ngilassinga. 68 Aamma aperigaluarussi akinavian­ngilassinga. 69 Maannamiilli inuup Ernera Guutip pissaasup talerpiatungaani issiassaaq.” 70 Taava tamarmik aperipput: “Tassa Guutip erneraatit?” Akivai: “Nammineq oqarpusi taannaasunga.” 71 Oqarput: “Ilisimannittut amerlanerusut pisariaqar­tippagut? Namminermi oqaasii tusaareerpagut.”

23 Taava katersorsimasut tamarmik nikuipput Pilaatusimukaallugulu. 2 Imalu unnerluutigilerpaat: “Uuma angutip inuiaqatigut pikitsitseq­qullugit kajumis­saarpai, kaasarimut akileraar­tarnissaq inerteq­qutigaa oqarlunilu nammineq Kristusiulluni kunngiusoq.” 3 Pilaatusip aperaa: “Juutit kunngigaatsit?” Akivoq: “Nammineq tamanna oqaatigaat.” 4 Taava Pilaatusip palasit nuimasut inuppassuillu oqarfigai: “Isumaqarpunga pillarnissaanut tunngavis­saqanngitsoq.” 5 Oqaqattaarpulli: “Judiiami tamarmi, Galiliiamiit aallarteriarluni manna allaat angullugu, ilinniar­titsinermigut inuit kamassaarpai.” 6 Pilaatusip tamanna tusaramiuk angut Galiliiamiuunersoq apeqqutigaa. 7 Jiisusi Herodasip naalakkersuif­fianeersuusoq paasigamiuk Herodasimut, ulluni taakkunani aamma Jerusalem­mimiittumut, ingerlateqqippaa.

8 Herodasip Jiisusi takugamiuk assut nuannaalerpoq. Jiisusimi pillugu tusagaqar­tuarami sivisujaamik takorusus­simavaa neriuutigalugulu tupinnar­tuliortoq takujumaarlugu. 9 Taamaattumik apersoqat­taalerpaa, Jiisusilli akineq ajorpaa. 10 Palasilli nuimasut allakkanillu ilisimasut nikuittaqat­taarlutik kamallutik unnerluutigisarpaat. 11 Taava Herodasip sakkutuuisalu asissorpaat assukkersor­neratigullu mitaatigeriarlugu Pilaatusimukar­teqqillugu. 12 Herodasi Pilaatusilu siornatigut akerariis­simagaluarlutik ulloq taanna ikinngutigiilerput.

13 Taava Pilaatusip palasit nuimasut, siulersortaasut inuppassuillu aggeqquai 14 oqarfigalugillu: “Angut una uannut sassartipparsi inuppas­suarnik pikitsitseq­qusisutut unnerluutigalugu. Maanna ilissi saassinni apersoreerlugu unnerluussutisi tunngavis­saqarsorin­ngilakka. 15 Herodasip uagutsinnut utertin­neratigut aamma pisuussuteqan­nginnerarpaa. Toqumik pillaataasin­naasumik iliuuseqarsimanngilaq. 16 Taamaattumik iperartor­teriarlugu* iperagaatissavara.” 17*   —— 18 Inuppassuilli tamarmik suaartarput: “Toquguk, Baarabalu iperagaatiguk!” 19 (Angut taanna illoqarfimmi pikitsitsiniartutut inummillu toqutsisutut unnerluutigineqarluni parnaarus­saasimavoq). 20 Pilaatusip Jiisusi iperagaatik­kusukkamiuk oqaluuteq­qilerpai. 21 Taava suaartalerput: “Qisummut naalliutsitsiviliamut* nivinngar­neqarli! Qisummut naalliutsitsiviliamut nivinngar­neqarli!” 22 Pingajussaanik oqarfigai: “Sooq? Qanoq ajortuliorami? Toqumik pillaataasin­naasumik iliuuseqarsimasorin­ngilara. Taamaattumik iperartor­teriarlugu iperagaatissavara.” 23 Taamaalisorlu toqumik pillarneqarnissaa suli nipitunerusumik suaartaatigilerpaat. Suaartar­nerallu nipitungaarmat 24 Pilaatusi aalajangerpoq piumasaat malinniarlugu. 25 Angut pikitsitsiniarneq inummillu toqutsineq pissutigalugit parnaarus­saaqqasoq iperagaateqqusaat iperagaatippaa, piumasaalli naapertorlugu Jiisusi toqutas­sanngor­tillugu.

26 Maanna Jiisusi annikkamikku Siimuut Kyrenemiu illoqarfiup silataanit aggersoq tigusaraat Jiisusillu kingornani qisummik naalliutsitsiviliamik nammaaq­qullugu. 27 Inuppassuit, aamma arnat aliasullutik imminnut tilluartut kappialasullu, malippaat. 28 Jiisusip arnat saappai oqarfigalugillu: “Jerusalemmip panii, qissatigeqinasinga. Immissinnulli qissatigalusilu qitornasi qissatiginiarsigit. 29 Ullummi nalliuk­kumaarput inuit ima oqarfissaat: ‘Pilluarput arnat meerartaarsin­naanngitsut, ernisiman­ngitsut milutsitsisiman­ngitsullu!’ 30 Taava qaqqanut oqassapput: ‘Nakkarfigitigut!’ qattunernullu: ‘Matoortigut!’ 31 Orpik naggoritsillugu taamaalior­tarpata toquliorpat qanoq pisoqassava?”

32 Angutit allat marluk pinerluttut toqutaaqatissai aamma ingerlan­neqarput. 33 Sumiiffimmullu Niaqornamik taaneqar­tartumut pigamik pinerluttut akorngannut qisummut naalliutsitsiviliamut kikiattuuppaat. Aappaa talerpiatungaaniippoq aappaalu saamiatungaaniilluni. 34 Jiisusili oqarpoq: “Ataata, qanoq iliornertik nalummassuk isumakkeerfigikkit.” Sakkutuullu qallersaatai immeraannikkut agguaappaat. 35 Inuillu nikorfallutik isiginnaarput. Siulersor­taasulli ima oqarlutik mitaatigaat: “Allat annaattarpai. Kristusiuguni Guutip toqqagaa imminut annaalli.” 36 Allaat sakkutuut illaruaatigaat, orneriarlugulu viinnimik seernartumik neqeroorfigigamikku 37 oqarfigaat: “Juutit kunngigippatsit imminut annaanniarit.” 38 Aamma qulaani ima allagar­taliipput: “Tassa juutit kunngiat.”

39 Taava pinerluttut nivinngagaasut ilaata mitaatigalugu oqarfigaa: “Kristusiuvutit, ilaa? Taamaappat imminut annaateriarlutit annaatsigut!” 40 Aappaatali avoqqaaraa: “Illit taassumatut eqqartuun­neqaraluarlutit Guuti mianerin­ngilluin­narpiuk? 41 Iliuutsitsinnut naapertuuttumik naalliuppugut, angulli una ajortuliunngilaq.” 42 Taava oqarpoq: “Jiisusi, Kunngeqarfinnut piguit eqqaaginga.” 43 Jiisusillu oqarfigaa: “Ullumi ilumut oqarfigaakkit: Paratiisimeeqatigiumaarparma.”

44 Maanna ullup-qeqqata* missaaniippoq, pingasulli* missaata tungaanut nuna tamarmi taarsivoq 45 seqineq qaamaneerummat. Guutisiorfiullu saagorsua qeqqatigut siippoq. 46 Jiisusi nipituumik suaarpoq: “Ataata, anersaara ilinnut isumagisas­sanngor­tippara.” Taama suaareerluni anerningerpoq. 47 Sakkutuut naalagaata pisut takugamigit Guuti ima unnersiutigilerpaa: “Ilumut angut taanna naapertuil­luartuusimavoq.” 48 Inuppassuit pillakkanik toqutsinermik isiginnaariarsimasut tamarmik pisut takugamikkit sakissamikkut imminnut tilluarlutik angerlarput. 49 Jiisusillu nalunngisai tamarmik ungasiarlutik nikorfapput. Aamma arnat Galiliiamiit angalaqatigisimasai najuupput tamakkulu tamaasa takullugit.

50 Anguteqarpoq ajunngitsumik naapertuil­luartumillu Juuserfimik atilimmik, taanna juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortaavoq. 51 (Angutip taassuma taakkua pilersaarutaat iliuusiilu isumaqatiginagillu tapersersunngilai). Judiiamiut illoqarfiisa ilaannit Arimatiiameersuuvoq Guutillu kunngeqarfiata naalakkersuiler­nissaanik utaqqilluni. 52 Angut taanna Pilaatusimukarpoq aperalugulu Jiisusip timaa ilisinnaanerlugu. 53 Qisummik naalliutsitsiviliamit aqqariarlugu annoraassiamut pitsaasumut immuppaa qaarusummilu ilivissiamut, toqusumik ilisiffigineqarsiman­ngitsumut, ilillugu. 54 Maanna piareersarfiuvoq ullorlu qasuersaarfik aallartingajalerluni. 55 Jiisusilli arnat Galiliiamiit angalaqatigisimasai malinnaapput iliverlu ilineqarfia takullugu. 56 Taava tipigissaatit uuliallu tipigissut piareersariar­torniarlugit uterput. Kisianni soorunami inassut naapertorlugu ullormi qasuersaarfimmi qasuersaarput.

24 Sapaatip-akunnerata ulluisa siullianni ullaaralaakkut tipigissaatit piareersakkatik nassarlugit ilivermukarput. 2 Ujaralli assakaatillugu ilivermiit illikar­tinneqarsimasoq takuaat. 3 Iseramillu Naalakkap Jiisusip timaa naninngin­namikku 4 paatsiveerupput. Tassanngaannarlu angutit marluk qaallorissunik atisallit akorngan­niilerput. 5 Arnat ersillutik ammut isigiin­nalermata angutit oqarput: “Sooq inuusoq toqusut akornganni ujarpisiuk? 6 Toqusunit makitin­neqarsimagami maaniinngilaq. Suli Galiliiamiitsilluni ilissinnut oqaasii eqqaaman­nginnassigit? 7 Oqarpoq inuup Ernera inunnut ajortiliusunut pisinneqassasoq qisummilu naalliutsitsiviliami* toqunneqassasoq ullullu pingajuanni makititaassasoq.” 8 Taava oqaasii eqqaalerpaat. 9 Ilivermiillu uteramik tamakku tamaasa aqqanilinnut ilinniar­titanullu tamanut oqaluttuaraat. 10 Ilerriartut tassaapput Mariia Mattaliit, Juaanna aamma Jaakup arnaa Mariia. Arnallu allat ilerriaqataasut tamakku apustilinut oqaluttuaraat. 11 Apustililli arnat asuli oqalussoralugit upperin­ngilaat.

12 Petrusili nikueriarluni arpalluni ilivermukarpoq, peqillunilu ilummut alakkarami nermutit kisiisa takuai. Taava qanoq pisoqarsimasoq paasiniarsaralugu ingerlavoq.

13 Ullormi tassani ilinniartitat marluk nunaqarfimmut Emmausimut, Jerusalemmimit 11 kilometerit* missiliorlugit ungasitsigisumiittumut, ingerlanerminni 14 pisimasut tamaasa eqqartorpaat.

15 Tamakku pillugit oqaloqatigiitsillugit Jiisusip ornippai ingiaqatigilerlugillu. 16 Ilisarisin­naanngilaalli. 17 Aperai: “Pisutsillusi sunaana eqqartorissi?” Nikallungarpasil­lutillu unipput. 18 Aappaata Kleofassimik atillip akivaa: “Jerusalemmimi takornartatut immikkoorlutit najugaqaravit? Qanoq ilillutit ulluni kingullerni pisut arajutsisin­naagakkit?”* 19 Aperai: “Qanoq pisoqarami?” Akivaat: “Nalugakku Jiisusi Naazaratsimiu qanoq pineqartoq? Taassuma iliuutsimigut oqaatsimigullu pruffiitisut pissaaneqarnini Guutip inuillu tamarmik saavanni takutippaa. 20 Palasittalu nuimasut siulersor­tittalu toqumik pillagas­sanngor­tippaat qisummillu naalliutsitsiviliamut kikiattuullugu. 21 Neriuutigigaluaratsigu angutip taassuma Israali aniguisissagaa. Taamalu pisoqar­neraniit ullut pingasungajaat ingerlareerput. 22 Aamma arnartatta tupaallatsip­paatigut, ullaaralaakkummi ilerriaramik 23 timaa naninngilaat, uteramillu oqaluttuarput inngilit tupinnar­tuliornikkut saqqummertut oqarsimasut inuusoq. 24 Ilattalu ilerriaramik arnat oqarnerattut inuttaqan­ngitsoq takuaat, Jiisusili takunagu.”

25 Taava oqarfigai: “Sianissuseqan­ngitsusiaa! Pruffiitit oqaasii taama upperiuminaatsigigamik? 26 Kristusi alutornarsisitaassaguni naallioq­qaartariaqan­nginnerpa?” 27 Taava Moorsisimit pruffiitinillu allakkat tamaasa aallarniutigalugit Allakkani Illernartuni tamani nammineq pilluni allassimasunik nassuiaappai.

28 Nunaqarfimmut ornitaminnut qanilligamik ingerlaq­qinniar­tuusaarpoq. 29 Najuinnaq­qullutilli ima kimigiiserfigaat: “Unnungajalermat ullorlu naangajalermat maani unnueqatigisigut.” Taava iserpoq ilagiin­narlugillu. 30 Nereqatigitil­lugillu iffiaq-qaqortoq* tigoriarlugu Guutimut qinoreerami aggorpaa taakkununngalu tunniullugu. 31 Taava kinaasoq paasilerpaat ilisaralugulu. Taakkununngali takussaajun­naarpoq. 32 Imminnullu oqarfigipput: “Aqqutaani oqaluum­matigut Allakkallu Illernartut pillugit nassuiaateq­qissaarmatigut qamuuna assut killitsin­nginnerpugut?” 33 Ingerlaannarlu nikueriarlutik Jerusalemmimut uteramik aqqanillit ilinniar­titallu allat katersuus­simasut naapippaat. 34 Taakku oqarput: “Tassa Naalagaq toqusunit makititaasimavoq Siimuumullu takutis­simalluni!” 35 Taava aqqutaani pisut iffiamillu-qaqortumik agguimmat ilisarisimallugu oqaluttuaraat.

36 Tamakkuninnga eqqartuitillugit akorngan­niilerpoq oqarfigalugillu: “Eqqissinermik kissaappassi.” 37 Anersaamilli takusoralutik ersilerput tupallutillu. 38 Taava oqarfigai: “Sooq annilaangavisi, aamma sooq qamuuna qularpisi? 39 Takoriarsigit assakka isikkakkalu, uangaana. Attorsinga uppernarsillugulu, takusin­naavarsimi anersaaq timeqaranilu saaneqan­ngitsoq assigin­ngikkiga.” 40 Taamalu oqarluni assani isikkanilu takutippai. 41 Nuannaarnermik tupaqqanermillu suli upperin­ngimmanni aperai: “Nerisas­saateqarpisi?” 42 Taava aalisagaminermik siatamik tunimmanni 43 isigitillugit nerivoq.

44 Taava oqarfigai: “Eqqaamas­savarsi najoral­larassi oqarama uanga pillunga Moorsisip inatsisaani, pruffiitinit allakkani Tussiaatinilu allassimasut tamarmik eqquuttariaqartut.” 45 Taava Allakkat Illernartut isumaannik tamakkiisumik paasinneq­qullugit ikiorpai. 46 Imalu oqarfigai: “Allassimavoq Kristusi naalliussasoq ullullu pingajuanni toqusunit makissasoq 47 ajortulior­tartullu peqqissimisut atia tunngavigalugu isumakkeerfigineqarsinnaasut inuiaqatigiinni tamani – Jerusalemmi aallarnerfigalugu – oqaluus­sissutigineqassasoq. 48 Tamakkuninnga ilisiman­nittutut nassuiaassaasi. 49 Ataatamalu neriorsuutigisaanik tunissavassi. Pissaanermilli qilammit pisumik tunineqar­nissassi tungaanut illoqarfim­miiginnassaasi.”

50 Taava illoqarfimmit aneqatigeriarlugit Betaania tikivillugu ingiaqatigai, assanilu qullariarlugit Guutimit iluarineqaq­qullugit qinnuppai. 51 Qinutillugu taakkunannga avissaar­tinneqarpoq qilaliar­tinneqarlunilu. 52 Ataqqin­nillutillu sikiffigeriarlugu nuannaangaarlutik Jerusalemmimut uterput. 53 Ullullu tamaasa guutisiorfimmi Guuti unnersiutigisarpaat.