MAKKORSI NAAPERTORLUGU
1 Jiisusi Kristusi, Guutip ernera, pillugu nutaarsiassat nuannersut aallartinnerat: 2 Pruffiitip Iisaajap allanneratut: “(Takuat! Oqariartortitara aallartissavara, taassuma aqqutissannik piareersaatissavaatit). 3 Inoqajuitsumi suaartartoqarpoq: ‘Jehovap* aqqutissaa piareersarsiuk! Aqqutissai narlorsarsigit.’” 4 Johannesip imermut morsutsitsisartup inoqajuitsumi inuit ajortuliaminnik isumakkeerfigineqassagunik peqqissiminermut takussutissaasumik imermut morsutsitaasariaqarnerannik oqaluussiffigai. 5 Judiiamillu tamarmeersut Jerusalemmimiullu tamarmik ornippaat, ajortuliatillu allat tusaatillugit nassuerutigaat kuussuarmilu Jordanimi taassumannga imermut morsutsinneqarlutik. 6 Johannesi qatigattuup meqquinik sanaamik atisaqarpoq amermillu qiteruteqarluni. Pillertanik igutsaallu nujuartat tungusunnitsuutaannik nerisaqarpoq. 7 Oqaluussivorlu: “Uannit oqartussaassuseqarnerusoq kingunikkut tikiutissaaq, peqeriarlungalu aloqutaasa singiisa qilerussaarnissaannut ajukkuppunga. 8 Uanga imermut morsutsippassi, taassumali anersaamut illernartumut morsutsissavaasi.”
9 Ulluni taakkunani Jiisusi Galiliiami Naazaratsimit aggerpoq kuussuarmilu Jordanimi Johannesimit imermut morsutsinneqarluni. 10 Imermillu nuisimatsiaannarluni qilak avissaartinneqartoq anersaarlu tuisut aarsaariarluni quliminut pisoq takuai. 11 Nipilu qilammit tutsiuppoq: “Illit tassaavutit Ernera, asasara. Akuerisaraakkit.”
12 Ingerlaannarlu anersaap illernartup inoqajuitsumukaqqullugu kajumissaarpaa. 13 Ullunilu 40-ni inoqajuitsumiippoq, tassanilu Saatanip usserpaa. Uumasut nujuartat akornganniippoq, inngililli isumassorpaat.
14 Johannesi tigusaareermat Jiisusi Galiliiamukarpoq Guutilu pillugu nutaarsiassat nuannersut oqaluussissutigalugit, 15 oqarporlu: “Piffissaq siulittuutigineqarsimasoq nalliuppoq, Guutillu kunngeqarfia qanillivoq. Peqqissimigitsi nutaarsiassallu nuannersut upperalugit.”
16 Galiliiap Tasersuata sinaatigut pisutsilluni Siimuut qatanngutaalu Andariarsi tasersuarmut qassutinik naloriussisut takuai, aalisartuugamimmi. 17 Jiisusip oqarfigai: “Malissinga, taava inunnik aalisartunngortissavassi.” 18 Ingerlaannarlu qassutitik qimappaat malilerlugulu. 19 Ingerlaqqilaaramilu Zebediiap erneri Jaaku Johannesilu umiatsiami qassutinik ilaartuisut takugamigit 20 ingerlaannaq qaaqquai. Taava ataatartik Zebediia sulisuni ilagalugit umiatsiamiittoq qimappaat malillugulu. 21 Kapernaamullu iserput.
Ullorlu qasuersaarfik* aallartiinnartoq synagogimut* iserpoq ilinniartitsilerlunilu. 22 Allakkanillu ilisimasut assiginagit Guutimit piginnaaniligaasutut ilinniartitsimmat* ilinniartitseriaasia tupigusuutigaat. 23 Tamatuma nalerpiaani angut anersaapilulik synagogianniippoq suaartarlunilu: 24 “Jiisusi Naazaratsimiu, uagut sussagatsigit? Suujunnaarsikkiartorluta maanngarpit? Kinaasutit nalunngilluinnarpara, illernartuuvutit Guutimit aallartitaq!” 25 Jiisusilli avoqqaaraa: “Nipangerit angummiillu anillutit!” 26 Anersaallu minguttuup angut noqarteriarlugu nilliateriarlugulu taassumannga anivoq. 27 Inuit tamarmik tupigusungaaramik oqallisilerput: “Sunaana? Ilinniartitsissut nutaaq! Allaat anersaat minguttuut piginnaaneqarluni peqqussutai naalattarpaat.” 28 Galiliiamilu tamarmi tusaamaneqalerpoq.
29 Jiisusi, Jaaku Johannesilu synagogimiit anigamik Siimuup Andariarsillu angerlarsimaffiannukarput. 30 Siimuup sakia arnaq kissarneqarluni nalavoq, ingerlaannarlu Jiisusi tamanna pillugu oqaluttuuppaat. 31 Ornikkamiuk assaatigut tiguaa nikuisillugulu. Kissarneqarunnaarpoq nerisassiuutilerlugillu.
32 Unnukkut seqineq tarrereermat napparsimasut anersaapilullillu Jiisusimukaanneqartalerput. 33 Illoqarfimmiullu tamarmik matup silatinnguani katersuupput. 34 Taamaattumik inuppassuit assigiinngitsunik nappaatillit ajorunnaarsippai anersaapiluillu amerlasuut anisillugit. Anersaapiluilli Kristusiunini* nalunngimmassuk oqaloqqunngilai.
35 Ullaaralaakkut suli taartoq makippoq aneriarlunilu inoqanngitsumukarluni, tassanilu qinulerpoq. 36 Siimuulli ilagisaasalu sumi tamani ujalerpaat 37 nanigamikkulu oqarfigalugu: “Kikkut tamarmik ujarpaatsit.” 38 Oqarfigaali: “Allamukarta, illoqarfiit ikku ornitsigit aamma taakkunani oqaluussiniassagama. Tamannami pillugu tikiuppunga.” 39 Galiliiamilu tamarmi angalaalerpoq synagoginilu oqaluussisarluni anersaapilunnillu anisitsisarluni.
40 Angutip pupissup ornippaa seeqqummerfigeriarlugulu kimigiiserfigalugu: “Piumaguit minguitsunngortissinnaavarma.” 41 Nalligingaaleramiuk attorpaa oqarfigalugulu: “Piumavunga! Minguitsunngorit.” 42 Ingerlaannarlu pupikkunnaarpoq minguitsunngorlunilu. 43 Taava ingerlaannaq ingerlaqqugamiuk paatsuugassaanngitsumik oqarfigaa: 44 “Allanut oqaluttuassanngilatit, palasinukarilli misissortikkiartorlutit minguitsunngorsimaninnullu uppernarsaatitut Moorsisip inatsisaani peqqussutigineqartutut pilliutissanik tunissuteqarlutit.” 45 Ingerlareerlunili oqaluttuaqattaangaarmat tamanna sumi tamani ilisimaneqalerpoq. Jiisusilu malugineqarani illoqarfinnut isersinnaajunnaarami sumiiffinni avinngarusimasuniiginnarpoq. Inuilli tamalaaneersut ornigartuarpaat.
2 Ullorpaaluit qaangiummata Kapernaamut iseqqippoq, angerlarsimaneralu ilisimaneqalerpoq. 2 Katersuuttullu amerlangaarmata allaat matup silataani inissaarupput, Guutillu oqaasianik oqaluussiffigilerpai. 3 Angutillu sisamat angut nukillaarsimasoq akiarlugu aggiuppaat. 4 Inoqangaarmalli Jiisusimut eqqussinnaannginnamikku illup qaava putoriarlugu akiut nukillaarsimasup nallavigisaa ningippaat. 5 Jiisusip uppernerat takugamiuk nukillaarsimasoq oqarfigaa: “Erninnguara, ajortuliatit isumakkeerneqarput.” 6 Allakkanik ilisimasut ilaat issiasut ima eqqarsarput: 7 “Sooruna taama oqaluttoq? Guuti mitaatigaa. Guuti kisimi ajortulianik isumakkiisinnaavoq.” 8 Jiisusilli ingerlaannaq paasigamiuk taama eqqarsartut oqarfigai: “Sooq taama eqqarsarpisi? 9 Suna ajornannginnerua nukillaarsimasumut oqaatigissallugu: ‘Ajortuliatit isumakkeerneqarput’, imaluunniit: ‘Nikuigit, akiutillu tigoriarlugu pisugit’? 10 Paasiniassagassiulli inuup Ernera nunarsuarmi ajortulianik isumakkiisinnaatitaasoq …” Taava nukillaarsimasoq oqarfigaa: 11 “Oqarfigaakkit: Nikuigit, akiutillu tigoriarlugu angerlarit.” 12 Taava nikuippoq akiutinilu tigupallariarlugu kikkut tamarmik isigisut anilluni. Tamarmik tupigusulerput Guutilu ima unnersiutigilerlugu: “Aatsaavissuaq taama pisoqartoq takuarput.”
13 Tasersuup sinaanukaqqippoq, inuppassuillu ornigartuarpaat, ilinniartilerpaalu. 14 Pisutsilluni Alfiiusip ernera Levi akileraaruseriffimmi issiasoq takugamiuk oqarfigaa: “Uannik malinnittunngorit.” Ingerlaannarlu nikuippoq malilerlugulu. 15 Kingusinnerusukkut illuani nerivoq, akileraartitsisartullu ajortuliortartullu amerlasuut Jiisusi ilinniartitaalu nereqatigaat. Taakkuami ilarpassui Jiisusimik malinnittunngorsimapput. 16 Allakkanilli ilisimasut farisiiarillu ajortuliortartut akileraartitsisartullu nereqatigigai takugamikku ilinniartitaanut oqarput: “Akileraartitsisartunuku ajortuliortartullu nereqatigigai?” 17 Jiisusip tamanna tusaramiuk oqarfigai: “Peqqissut pinnatik napparsimasulli nakorsamik pisariaqartitsipput. Tikiuppunga inuit naapertuilluartut pinnagit ajortuliortartulli peqqissimeqqullugit.”
18 Johannesip ilinniartitai farisiiarillu iisinnginniartarput. Taamaattumik ornippaat aperalugulu: “Johannesip ilinniartitai farisiiarillu ilinniartitaat iisinnginniartarput. Sooq illit ilinniartitatit taamaaliorneq ajorpat?” 19 Jiisusip akivai: “Angut katernaaq najuutsillugu ikinngutaasut iisinnginniarnissamut pissutissaqanngillat, ilaa? Angut katernaaq najuutsillugu iisinnginniarsinnaanngillat. 20 Ullormili aallarussaaffiani iisinnginniarumaarput. 21 Kialuunniit atisaq nutaanngitsoq annoraaminermik nutaamik ilaartorneq ajorpaa. Taamaalioraluaruni ilaartuutigineqartoq eqippat alinnera anneruliinnassaaq. 22 Aamma viinni nutaaq puumut amiusumut nutaanngitsumut immiunneqarneq ajorpoq. Taamaaliortoqaraluarpammi viinnip pooq qaartissavaa, taamaalillunilu viinni poorlu annaaneqassapput. Viinnili nutaaq puumut nutaamut immiunneqartarpoq.”
23 Ullormi qasuersaarfimmi karrertaqarfikkut pisutsillugu ilinniartitai karrit inerittuinik nutsuilerput. 24 Taava farisiiarit oqarfigaat: “Takoriassagitit! Sooq ullormi qasuersaarfimmi inerteqqutaasumik iliorpat?” 25 Akivaali: “Atuanngisaannarassiuk Daavi nerisassaataarukkami angutitanilu kaaleramik qanoq iliortoq? 26 Palasi nuimasoq Abiaatari pillugu oqaluttuaq naapertorlugu Guutip illuanut iserpoq iffiallu-qaqortut* illernartut palasinit taamaallaat nerineqaqqusaasut nerillugit angutillu ilagisani tunillugit.” 27 Taava oqarfigai: “Ulloq qasuersaarfik inuk pillugu pilersinneqarpoq inullu ulloq qasuersaarfik pillugu pilersinneqarnani. 28 Taamaattumik inuup Ernera allaat ullormut qasuersaarfimmut Naalagaavoq.”
3 Synagogimut iseqqippoq, tassaniipporlu angut nukillaarsimasumik assalik. 2 Jiisusi unnerluutigerusukkamikku ullormi qasuersaarfimmi taassuminnga ajorunnaarsitsissanersoq takuniarlugu nakkutigeqqissaarpaat. 3 Nukillaarsimasumik assalik oqarfigaa: “Nikuigit qeqqanullu pillutit.” 4 Taava oqarfigai: “Ullormi qasuersaarfimmi sorleq eqqortuliornerua: Ajunngitsuliorneq ajortuliornerluunniit, inuunermik annaassineq toqutsinerluunniit?” Akinngilaalli. 5 Uumitsaqqalluni nakkutereerlugit uummatimikkullu misigittaatsuunerat aliasuutigingaarlugu angut oqarfigaa: “Assat isaaguk.” Assanilu isaakkamiuk ajorunnaarpoq. 6 Taava farisiiarit anipput Herodasimillu tapersersuisut ilagalugit Jiisusip toqunnissaa ingerlaannaq pilersaarusiulerlugu.
7 Jiisusili ilinniartitani ilagalugit tasersuup tungaanukarpoq, inupparpassuillu Galiliiamiit Judiiamiillu malippaat. 8 Jiisusip iliuuserisimasarpassui tusaramikkit inupparpassuit allaat Jerusalemmimiit, Idumiiamiit, kuussuup Jordanip ungataaniit aamma Tyrusip Siidonnillu eqqaanniit ornippaat. 9 Inuppassuillu tattoqiseqinammanni ilinniartitani umiatsiaaqqamik piareersimatitseqquai. 10 Amerlasuunik ajorunnaarsitsimmat perulunnartumik nappaatillit tamarmik attorumallugu avatangerpaat. 11 Allaat anersaat minguttuut takugaangamikku aqullaaginnarlutik suaartartarput: “Illit Guutip erneraatit!” 12 Arlaleriarlunili kinaanini allanut oqaluttuareqqunagu naalakkertarpai.
13 Qaqqamut majuariarluni ilinniartitami ilaat aalajangersimasut qaaqquai, taakkulu aggerput. 14 Angutillu aqqaneq-marluk malitsissamisut oqaluussiartoqqullugillu aallartitassamisut toqqarpai apustilinillu* taallugit. 15 Anersaapilunnillu anisitsisinnaanermut piginnaanilerpai.
16 Angutillu aqqaneq-marluk toqqagai tassaapput Siimuut, Petrusimik taasaligaa, 17 Zebediiap erneri Jaaku Johannesilu (taakku aamma Boaniigerisimik, “Kallerup Erneri”-nik isumaqartumik, taavai), 18 Andariarsi, Fiilippi, Bartolumiiusi, Matiusi, Tuuma, Alfiiusip ernera Jaaku, Tadiiusi, aallussilluartoq Siimuut 19 kingusinnerusukkullu akeqqanut pisitsisoq Juudarsi Iskaariuuti.
Taava illumut iserpoq. 20 Inuppassuillu katersuuteqqilermata allaat nerinissaminnut periarfissaarupput. 21 Ilaqutaasali tamanna tusaramikku aavaat, imatummi oqaramik: “Silanngajaalersimavoq.” 22 Allakkanillu ilisimasut Jerusalemmimiit atertut oqarput: “Anersaapiluit naalagaannit* pulaneqarsimavoq, taannalu ikiortigalugu anersaapilunnik anisitsisarpoq.” 23 Taamaattumik aggeqqoriarlugit ima assersuusiorfigai: “Saatanip qanoq Saatani anisissinnaagamiuk? 24 Innuttaasut avissaartuutilerpata kunngeqarfik atasinnaajunnaassaaq. 25 Ilaqutariillu avissaartuutilerunik atasinnaajunnaassapput. 26 Aamma Saatani imminut akiuleruni iliilu avissaartuutilerpata atasinnaajunnaassaaq suujunnaassallunilu. 27 Angut nukittooq qilersoqqaarnagu illuanut tillinniartoqarsinnaanngilaq. Aatsaat qilersoqqaarlugu tillinniartoqarsinnaavoq. 28 Ilumut oqarfigaassi: Inuit qanorluunniit ajortulioraluarunik Guutilu mitaatigalugu qanorluunniit oqaaseqaraluarunik isumakkeerfigineqassapput. 29 Kinaluunniilli anersaamik illernartumik mitaatiginnittoq isumakkeerfigineqanngisaannassaaq, qaqugorsuarmulli perloqquneqassaaq.” 30 Taama oqarpoq ima oqarmata: “Minguttuumik anersaaqarpoq.”
31 Maanna arnaa nukaalu takkupput. Silataani nikorfapput anillaqqullugulu oqariartortitsivigalugu. 32 Inuppassuit kaajallallugu issiasut Jiisusi oqarfigaat: “Anaanat qatanngutitillu qamani silamiipput anillaqqullutillu.” 33 Akivaali: “Kina anaanagaara, kikkullu qatanngutigaakka?” 34 Taava kaajallalluni issiasut qiviarpai oqarfigalugillu: “Tassa anaanaga qatanngutikkalu! 35 Kinaluunniit Guutip piumasaatut iliortoq qatanngutigaara anaanagalugulu.”
4 Tasersuup sinaani ilinniartitseqqilerpoq, inupparpassuillu eqqaani katersuupput. Taamaattumik umiatsiamut ikivoq avalalaariarlunilu ingilluni, inuppassuilli tamarmik tasersuup sinaani nikorfapput. 2 Amerlasuunillu assersuusiorluni ilinniartilerpai, ilinniartitsinerminilu oqarfigai: 3 “Tusarnaaritsi! Narsaatilik naajartortussanik siaruarteriartorniarluni anivoq. 4 Siaruartigaasa ilaat aqquserngup sinaanut tupput, timmissallu mipput pukullugillu. 5 Allat qaarsumut issortaqarpianngitsumut tupput, issortakimmallu ingerlaannaq naajartulerput. 6 Seqinerli qullarmat parngupput sorlaqanginnamillu toquliorlutik. 7 Siaruartikkat allat orpikkat kapinartullit akorngannut tupput, orpikkalli kapinartullit naajartormata siaruartikkat naajartorsinnaajunnaarput inerititaqaratillu. 8 Allalli issorissumut tupput naajartorlutillu inerititaqalerlutik – siaruarterneqarsimasunit 30-riaammik, 60-eriaammik 100-riaammillu amerleriarput.” 9 Taava nangippoq: “Tusaasinnaasunik siuteqartoq tusarnaarli.”
10 Maanna kisimiilermat ilinniartitaasa apustilit aqqaneq-marluk ilagalugit orneqqippaat assersuusiallu pillugit apersulerlugu. 11 Oqarfigai: “Guutip kunngeqarfiata isertugaataanik paasitinneqarsimavusi, allalli tusakkatik tamaasa assersuusiaannaasoraat. 12 Taamaattumik isigigaluarlutik takusaqarneq ajorput, tusaasaqaraluarlutik isumaanik paasinninneq ajorput, Guutimut utinngisaannassapput isumakkeerfigineqaratillu.” 13 Aamma oqarfigai: “Assersuusiaq una paasinngikkussiuk assersuusiat allat tamaasa qanoq paasisinnaassagassigit?
14 Narsaatillip siaruartigaa tassaavoq Kunngeqarfik pillugu tusarliussaq. 15 Ilaasa karrit aqquserngup sinaanut tuttut assigaat. Tusarliussamik tusaannartut Saatani takkuttarpoq taakkunanilu siaruarterneqartoq peertarlugu. 16 Allat karrit qaarsumut tuttut assigaat. Taakkua tusarliussaq tusagartik nuannaarlutik ingerlaannaq akueraat. 17 Sorlaqannginnamilli sivikitsumik naajartorput, tusarliussarli pissutigalugu annikilliuliinnarlutik malersorneqaliinnarlutilluunniit tusarliussamik upperinnikkunnaarput. 18 Allallu karrit orpikkat kapinartullit akorngannut tuttut assigaat. Taakku tassaapput tusarliussamik tusartut, 19 nalitsinnili isumakuluutit pisuussutillu tammartitsisarnerat sunillu allanik tamanik piumatuneq uummataannut pisarput tusarliussaq naajartorsinnaajunnaartillugu inerititaarutsillugulu. 20 Kiisalu issorissumut tuttut tassaapput tusarliussamik tusartut, kajumillutik pigiliussisut aamma 30-riaammik, 60-eriaammik 100-riaammillu amerlanerusunik inerititaqartut.”
21 Aamma oqarfigai: “Qulleq tigoriarlugu qattamik asserneqarneq ajorpoq siniffiulluunniit ataanut ilineqarneq ajorluni. Qullilerfimmut iliniarlugu tiguneqartarpoq. 22 Isertorneqarsimasummi tamarmik qulaarneqassapput toqqorluarneqarsimasullu tamarmik ilisimaneqalissallutik. 23 Tusaasinnaasunik siuteqartoq tusarnaarli.”
24 Aamma oqarfigai: “Tusarnaaqqissaaritsi. Qanormi tusarnaarluartiginersi qanoq paasisaqartiginissassinnut apeqqutaassaaq, tusarnaarluarussilu pissarsiaqarnerussaasi. 25 Kinaluunniimmi paasisaqarsimasoq paasisimasaqarnerulissaaq. Kinaluunniilli paasisaqarsimanngitsoq allaat paasisimasamininnguaminik Guutimit arsaarneqassaaq.”
26 Taava oqarpoq: “Guutip kunngeqarfiata assigaa angut naajartortussanik narsaammi siaruarterisoq. 27 Unnuakkut sinittarpoq ullaakkullu makittarluni, siaruartigaalu puttussuuttarput naajartortarlutillu – tamannali qanoq pisartoq naluaa. 28 Narsaat immini inerititaqariartulertarpoq – siullermik kanaartamik, taava karrip qalipaanik naggataatigullu karrimik inerissimasumik. 29 Karrilli inerikkaangata killortarpai, katersuiffissanngormammi.”
30 Aamma nangippoq: “Guutip kunngeqarfia sumut assersuussinnaavarput, imaluunniit qanoq assersuusiorluta nassuiarsinnaavarput? 31 Siinuppip inerittussaa, narsaammut siaruarterneqarnermini nunarsuarmi inerittussani minnerpaaq, assigaa. 32 Siaruarterneqareerlunili naajartoraangami naasunit nerineqarsinnaasunit allanit tamanit annerulertarpoq timmissanillu oqquiffigineqarsinnaasunik angisuunik avalequteqalertarluni.”
33 Paasisinnaasaannut naapertuuttumik assersuusianik taamaattunik amerlasuunik Guutip oqaasia pillugu ilinniartippai. 34 Aap, assersuusiorluni oqaluuttuaannarpai, ilinniartitanili kisimeeqatigigaangamigit sunik tamanik nassuiaattarpai.
35 Ulloq taanna unnukkut oqarfigai: “Akianut ikaarta.” 36 Taamaattumik ilinniartitaasa inuppassuit ingerlaqqoreeramikkit Jiisusi umiatsiamut ikeqatigaat, umiatsiallu allat malinnaapput. 37 Tassanngaannaq anorersuarujussualermat umiatsiaq malinnit qarsuaneqaannavikkami ulikkaangajalluni immappoq. 38 Jiisusili aquani akitserluni* sinippoq. Taava itersarpaat ima oqarfigalugu: “Ilinniartitsisoq, ajunaalersugut soqutiginnginnakku?” 39 Nikueriarluni anorersuaq avoqqaaraa tasersuarlu oqarfigalugu: “Nipangerit! Eqqissigit!” Taava anorlerunnaarpoq qatsorluinnarlunilu. 40 Oqarfigai: “Sooq taama nangiartigivisi? Suli uppersuseqannginnassi?” 41 Annilaangaqalutilli imminnut oqarfigipput: “Inunguna una kina? Allaat anorersuup tasersuullu naalappaat.”
5 Taava tasersuup akianut Geraasap pigisaanut tikipput. 2 Jiisusilu umiatsiamit niummat angutip anersaapilullip iliveqarfimmiit ingerlaannaq ornippaa. 3 Taanna iliveqarfimmi najugaqarpoq, ullorlu taanna tikillugu kialuunniit, allaat kalunnernik, qilersoqqasinnaasimanngilaa. 4 Inuit arlaleriarlutik assaasigut niuisigullu kalunnernik qilersorniartarsimagaluarpaat, kittorartarpaali. Kikkullu tamarmik artorpaat. 5 Unnuakkut ullukkullu iliveqarfimmi qaqqanilu nilliajuarpoq ujaqqanillu imminut anaalertuarluni. 6 Jiisusili ungasianit takugamiuk arpalluni ornippaa sikiffigalugulu. 7 Taava nipituumik suaarpoq: “Jiisusi, Guutip Qutsinnerpaap ernera, uanga sussagakkit? Guuti uppernarsaasiullugu neriorsunnga naalliutsinniarnanga.” 8 Jiisusimi anersaamut oqarsimavoq: “Angummit anigit, illit anersaajusutit minguttooq.” 9 Jiisusilli aperaa: “Qanoq ateqarpit?” Akivorlu: “Legiuunimik* ateqarpunga, amerlaqigattami.” 10 Anersaallu nunamit tassannga aallarteqqunagit Jiisusimut kimigiiserpoq.
11 Qaqqami tassani puulukerpassuit neripput. 12 Taamaattumik anersaat Jiisusi kimigiiserfigaat: “Puulukinut pulatitsigut.” 13 Akuerivaalu. Taamaalisorlu anersaat minguttuut anipput puulukinullu pulallutik. Puulukerpassuillu 2.000-t missaanniittut pangalillutik innaarsukkut tasersuarmut nakkaapput ipillutillu. 14 Taava puulukinik paarsisut qimaapput pisullu illoqarfimmi illoqarfiullu eqqaani oqaluttuaralugit, inuillu qanoq pisoqarsimanersoq takuniarlugu aggerput. 15 Jiisusi ornippaat, legiuunimillu anersaapiloqarsimagaluartoq atisaqarluni silaminillu silaqarluni issiasoq takugamikku ersilerput. 16 Anersaapiloqarsimasup puulukillu qanoq pineqarnerannik takunnittunit oqaluttuunneqaramik 17 Jiisusi nunaminnit aallaqqullugu kimigiiserfigilerpaat.
18 Umiatsiamut ikilermat anersaapiloqarsimasup ilagisinnaanerlugu aperaa. 19 Akuerinngilaali oqarfigalugulu: “Ilaquttannut angerlarit, Jehovallu ilinnut iliuuserisimasaanik tamanik ilinnillu nallittuisimaneranik oqaluttuullugit.” 20 Angut taanna aallarpoq Jiisusillu imminut iliuuserisimasai tamaasa Dekapolissimi* oqaluttuaralugit. Inuillu tamarmik tupigusupput.
21 Jiisusi akianut umiatsiamik ikaareerluni suli tasersuup sinaaniittoq inupparpassuit katersuuffigilerpaat. 22 Synagogip pisortaasa ilaat, Jairusimik atilik, maanna aggerpoq, Jiisusilu takugamiuk isigaasa saavanni aqullaaginnarluni 23 ilungersorluni ima kimigiiserfigaa: “Paninnguara assut peruluppoq.* Qinnuigaakkit peqqissiniassammat inuuinnarniassammallu uagutsinnut attoriartoqqullugu.” 24 Taava Jiisusip ingerlaqasiuppaa, inupparpassuillu malippaat tattoqisillugu.
25 Arnaq ukiuni aqqaneq-marlunni aaqartuarsimasoq taakkua akornganniippoq. 26 Pigisani tamaasa atorlugit nakorsarpassuarnit anniaatigeqisaminik katsorsarneqartaraluarluni iluaallannani ajorneruliinnarsimavoq. 27 Jiisusi tusaamagamiuk inuppassuit akorngatigoorluni tunuaniit ornippaa qallersaataatigullu attorlugu. 28 Imminummi ima oqarfigeqattaarpoq: “Qallersaataa attuinnarlugu peqqississaanga.” 29 Ingerlaannarlu aaqarunnaarpoq, malugaalu timimigut perulunnartumik nappaateqarunnaarsinneqarluni.
30 Jiisusip ingerlaannaq malugaa nukik imminit anisoq, inuppassuillu akornganni tunummut saappoq aperalunilu: “Kiaana qallersaatikka attorai?” 31 Ilinniartitaasali oqarfigaat: “Takusinnaavat inuppassuarnit tattoqisinneqarlutit, aperivutilli: ‘Kiaana attoraanga?’” 32 Kialli attoraani paasiniarlugu qinerpoq. 33 Arnap ajorunnaarnini nalunnginnamiuk annilaangalluni sajullunilu ornippaa saavanilu aqullaaginnarluni sunik tamanik oqaluttuullugu. 34 Jiisusip oqarfigaa: “Paninnguara, uppernerpit ajorunnaarsippaatit. Perulunnartumik nappaateqarunnaarputit, ajunngikkina.”
35 Suli oqalutsillugu angutit synagogip pisortaata illuaneersut takkupput oqarlutillu: “Paniit toquvoq! Ilinniartitsisoq pisarissersortariaaruppat.” 36 Oqaasiili Jiisusip tusaramigit synagogip pisortaa oqarfigaa: “Ernumassanngilatit, uppersuseqaannassaatit.” 37 Petrusili, Jaaku qatanngutaalu Johannesi kisiisa ilaserai.
38 Synagogip pisortaata illuanut iserami inuit qiasut nipiliortullu takuai. 39 Isereerluni oqarfigai: “Sooq qiallusilu nipiliorpisi? Niviarsiaraq toqunngilaq, siniinnarpoq.” 40 Taava illaruaatigilerpaat. Anisereeramigilli angajoqqaajusut ilagisanilu niviarsiaqqap nallavigisaanut iseqatigai. 41 Taava assaatigut tigoriarlugu oqarfigaa: “Talitá kum,” ima isumaqartoq: “Niviarsiarannguaq, oqarfigaakkit: Makigit!” 42 Niviarsiararlu ingerlaannaq nikuippoq pisulerlunilu. (Aqqaneq-marlunnik ukioqarpoq). Taamaalisorlu angajoqqaajusut nuannaangaaramik paatsiveerupput. 43 Arlaleriarlunili oqarfigai allanut oqaluttuanngilluinnassasut, oqarfigaalu niviarsiaraq nerisassaanik tuneqqullugu.
6 Tassanngaanniit nunamut peroriartorfigisaminut aallarpoq. Ilinniartitaasalu malippaat. 2 Ullormi qasuersaarfimmi synagogimi ilinniartitsilerpoq. Tusarnaartullu amerlanerit tupigusullutik oqarput: “Sumiuna tamakku tamaasa ilinniarsimagai? Qanoq ililluni taama ilisimassuseqartigisinnaagami tupinnartuliorsinnaallunilu? 3 Taanna tassaannginnerpa sanasoq, Mariiap ernera aamma Jaakup, Juuserfip, Juudarsip Siimuullu angajuat? Najaalu nunaqqatiginnginnerpagut?” Tamakku pissutigalugit upperiumanngilaat. 4 Jiisusilli oqarfigai: “Pruffiiti taamaallaat nunami peroriartorfigisamini, eqqarliminit ilaquttaminillu ataqqineqarneq ajorpoq.” 5 Taamaattumik napparsimasut ikittuinnaat attorlugit ajorunnaarsippai. Tassanili allanik tupinnartuliunngilaq. 6 Uppersuseqannginnerat assut tupigusuutigaa. Taava ilinniartitsiartorluni nunaqarfiit eqqaaniittut angalaarfigai.
7 Maanna aqqaneq-marluk qaaqqoriarlugit marlukkuutaarlugit aallartileramigit anersaanut minguttuunut oqartussaassusilerpai. 8 Aamma oqarfigai angalanerminni taamaallaat ajaappiaqarsinnaasut. Iffiamik-qaqortumik,* taquaasivimmik aningaasanillu* nassaqqunngilai. 9 Aamma atisassamaatinik nassaqqunagit aloquteqaqquai. 10 Aamma oqarfigai: “Illumut iseraangassi aallarnissassi tungaanut tassaniiginnartassaasi. 11 Tikilluaqquneqanngikkussilu tusarumaneqanngikkussiluunniit inuit mianersoqquneqarsimanerannut takussutissatut aallarnissinni isikkasi saniiartassavasi.”* 12 Taava inuit peqqissimisariaqarnerat oqaluussissutigiartorpaat, 13 anersaapiluillu amerlasuut anisippaat napparsimasullu amerlasuut uuliamik tanillugit ajorunnaarsillugit.
14 Jiisusip atia sumi tamani ilisimaneqalermat kunngip Herodasip tamanna tusarpaa, inuillu oqarput: “Johannesi imermut morsutsitsisartoq toqusunit makititaasimagami tupinnartuliorsinnaavoq.” 15 Allalli oqarput: “Eliaana.” Allallu oqarput: “Itsaq pruffiitit allat assigalugit pruffiitiuvoq.” 16 Herodasilli tamanna tusaramiuk oqarpoq: “Johannesiuna niaquertissimasara toqusunit makititaasimasoq.” 17 Tassami Herodasip qatanngummi Fiilippip nulia Heroodiasi nulissiussani pissutigalugu Johannesi kalunnernik qilersorteriarlugu parnaarussaatissimavaa. 18 Johannesimi Herodasimut ima oqarsimavoq: “Inatsisit naapertorlugit qatanngutivit nulia kateqqusaanngilat.” 19 Taamaattumik Heroodiasip iluarinagu toqutaatikkusukkaluarpaa, taamaaliorsinnaananili. 20 Herodasimmi nalunnginnamiuk Johannesi naapertuilluarlunilu illernartuusoq ataqqillugu toqunneqatsaalivaa. Tusarnaaraangamiuk qanoq iliussalluni assut nalornissutigisarpaa, tusarnaassalluguli suli nuannarisarlugu.
21 Herodasilli inuuissiorluni akimasortaminik, sakkutuut naalagaanersaannik Galiliiamilu nuimanersaasunik unnukkorsioqateqarnerani Heroodiasi periarfissaqalerpoq. 22 Heroodiasillu pania iserluni qitimmat Herodasi nereqataalu nuannaangaalerput. Kunngillu arnaq inuusuttoq oqarfigaa: “Sumilluunniit qinnuigigumma piumasannik tunissavakkit.” 23 Aap, ilumoorullugu neriorsorpaa: “Qinnutigisat sunaluunniit, allaat kunngeqarfimma affaa, ilinnut tunniutissavara.” 24 Taava anaanaminukarpoq aperalugulu: “Suna qinnutigissavara?” Akivaa: “Johannesip imermut morsutsitsisartup niaqua.” 25 Ingerlaannaq kunngimukapallappoq imalu qinnuigalugu: “Kissaatigaara Johannesip imermut morsutsitsisartup niaqua puugutarsuarmut ilillugu massakkut uannut tunniutissagit.” 26 Kunngip tamanna aliatsaatigingaarpaa, qaaqqusalli najuutsillugit neriorsoramiuk kissaataanik itigartikkusunngilaa. 27 Kunngip paarsisuni ingerlaannaq peqquaa Johannesip niaqua aggiuteqqullugu. Taava anivoq parnaarussivimmilu niaquerlugu. 28 Niaqua puugutarsuarmiittoq aggiuppaa arnamullu inuusuttumut tunniullugu. Taassumalu anaanaminut tunniuppaa. 29 Ilinniartitaasa tamanna tusaramikku timaa aavaat ilivermullu ilillugu.
30 Apustilit uteramik iliuuserisimasatik ilinniartitsissutigisimasatillu tamaasa Jiisusimut oqaluttuaraat. 31 Oqarfigaalu: “Qasuersaalaarniassagassi taakkuinnaallusi sumiiffimmut avinngarusimasumut ilagisinga.” Amerlasuummi ornigullutillu ingerlaqqittarmata allaat nerinissaminnut piffissaqanngillat. 32 Taava kisimiinniassagamik umiatsiarlutik avinngarusimasumukarput. 33 Aallarneralli inunnit takuneqarpoq amerlasuunillu ilisimaneqalerluni, illoqarfinnillu tamaneersut pisullutik ornigaannukapallapput taakkunanngalu siulliullutik apuullutik. 34 Umiatsiamit niugami inupparpassuit takullugit nalligingaalerpai, savatummi paarsisoqanngitsutut immata. Amerlasuunillu ilinniartilerpai.
35 Ualigaa ilinniartitaasa ornippaat oqarfigalugulu: “Avinngarusimasumiippugut taamaalereerlunilu. 36 Narsaateqarfinnut nunaqarfinnullu ungasinngitsuniittunut nerisassarsiniassammata aallaqqukkit.” 37 Akivaali: “Ilissi nerisassaannik tuniniarsigit.” Oqarfigaat: “Uagut denaarit* 200-t nalingannut iffianik-qaqortunik pisiniassaagut inunnullu tunniullugit?” 38 Oqarfigai: “Qassinik iffianik-qaqortuuteqarnersusi takusalaarsiuk.” Uteramik oqarput: “Aalisakkat marluk eqqaassanngikkaanni tallimanik peqarpugut.” 39 Inuillu tamaasa oqarfigai eqimattakkaarlutik ivikkanut qorsooqqissunut issaassasut. 40 Taava 100-kkaarlutik 50-ikkaarlutillu issaapput. 41 Iffiat-qaqortut tallimat aalisakkallu marluk tiguai qilammullu qiviariarluni Guutimut qujalluni. Taava iffiat-qaqortut aggoriarlugit ilinniartitaminut tunniuppai inuppassuarnut agguaanniassammatigit, kikkullu tamarmik piniassammata aalisakkat marluk aggorpai. 42 Taava tamarmik naammatsillutik neripput, 43 ilinniartitaasalu aalisakkat saniatigut sinneruttut katersoramikkit koorit aqqaneq-marluk ulikkaarpaat. 44 Angutit nerisut 5.000-upput.
45 Tamatuma kingunitsianngua inuppassuarnik aallartitsinermini ilinniartitani Betsaadap tungaanut akianut siulliullutik ikaarniassammata umiatsiamut ikeqquai. 46 Inuppassuillu inuulluaqqoreerlugit qaqqamut qinujartorpoq. 47 Unnummat umiatsiaq tasersuup ikeraniippoq, namminerli kisimiilluni nunamiippoq. 48 Ullaassakkut* assorlutik tamaviaarlutik iputtut takugamigit tasersuakkut pisulluni ornippai, qaangiinnarniarpasillugilli. 49 Tasersuakkut pisuttoq takugamikku eqqarsarput: “Sunarsuaruna!”* Nillialerpullu. 50 Tamarmimmi takugamikku ersilerput. Jiisusilli ingerlaannaq oqarfigai: “Uangaana. Erseqinasi!” 51 Umiatsiaannut ikimmat anorersuarunnaarpoq. Assut tupigusupput, 52 Jiisusimmi iffiat-qaqortut atorlugit iliuusiata pingaaruteqassusia paasinnginnamikku suut tamaasa iluamik paasinngilaat.
53 Akianut ikaaramik Genesaratsip eqqaani kisarput. 54 Umiatsiamilli niuinnartut inuit Jiisusi ilisaraat. 55 Nunap immikkoortuani tamarmi napparsimasut arpaannaq aariarlugit akiarlugit Jiisusimukaattarpaat. 56 Nunaqarfimmut, illoqarfimmut narsaateqarfimmullu sumulluunniit pigaangat napparsimasut silami tuniniaasarfinnut inissittarpaat, taakkualu qallersaataata nivingataa attulaaginnarumallugu Jiisusi kimigiiserfigaat. Attuisullu tamarmik ajorunnaartarput.
7 Farisiiarit allakkanillu ilisimasut ilaat Jerusalemmimiit tikiussimasut kaajallallugu katersuupput. 2 Taakkualu ilinniartitat ilaat errortoqqaaratik, tassa ileqqulersuutit malillugit minguersaqqaaratik, nerisut takuaat. 3 (Farisiiarimmi juutillu tamarmik siuaasamik ileqqutoqaat aalajangiusimagamikkit ikuseq tikillugu errortorsimanngikkaangamik nerineq ajorput. 4 Silamilu tuniniaasarfimmiissimagaangamik asattoqqaaratik nerineq ajorput. Ileqqutoqqat ingerlateqqinneqarsimasut allarpassuit – soorlu imerfinnik, kanninik atortunillu kanngussammik sanaanik imermut misutsisarneq* – aalajangiusimavaat). 5 Taamaattumik farisiiarit allakkanillu ilisimasut aperaat: “Sooq ilinniartitatit siuaasatta ileqqutoqaat malinnagit minguttuunik assaqarlutik nerisarpat?” 6 Oqarfigai: “Ilumoortuusaartusi, Iisaaja ilissi pillusi tulluartumik ima siulittuilluni allappoq: ‘Oqaasiinnarminnik ataqqivaannga, uummataalli uannit ungaseqaat. 7 Inuit inassutaat tunngavigalugit ilinniartitsisaramik uannut qinnutaat iluaqutaanngillat.’ 8 Guutip inassutai sussakkeerlugit inuit ileqqutoqaat aalajangiusimavasi.”
9 Aamma oqarfigai: “Ileqqutoqqasi aalajangiusimaniarlugit Guutip inassutaanik maleruaasannginneq pikkoriffigaarsi. 10 Assersuutigalugu Moorsisi oqarpoq: ‘Ataatat anaanallu ataqqikkit’, aamma: ‘Ataataminik anaanaminilluunniit asissuisoq toqunneqassaaq.’ 11 Ilissili oqartarpusi: ‘Inuk kinaluunniit ataataminut anaanaminulluunniit oqarsinnaavoq: “Ikiorniarlutit ilinnut tunniussassaraluakka Guutimut tunissutaasussaapput.”’ 12 Taamaalillusi ataatani anaananiluunniit pillugu iliuuseqarnissaanut pisussaaffeerutsittarparsi. 13 Taamaattumik ileqqutoqqat ingerlateqqitasi pissutigalugit Guutip oqaasia naleerutsipparsi. Allarpassuarnillu tamatumunnga assingusunik iliuuseqartarpusi.” 14 Taava inuppassuit qaaqqoqqippai oqarfigalugillu: “Tamassi tusarnaarsinga isumaalu paasillugu. 15 Inuk nerisani pissutiginagit ajortulli iluminit anisut pissutigalugit minguttuunngortarpoq.” 16* ——
17 Inuppassuit qimallugit illumut isermat ilinniartitaasa assersuusiaq pillugu apersulerpaat. 18 Oqarfigai: “Aamma ilissi taakkunatulli paasisaqanngilasi? Nalugassiuk inuup nerisani minguttuunnguutigisinnaanngikkai? 19 Taakkumi uummataanut pineq ajorput, aqajaruatigooriarlutilli anillattarput.” Taamaalilluni nerisassat tamaasa minguitsuunerarpai. 20 Nangippoq: “Inuk ajortut iluminit anisut pissutigalugit minguttuunngortarpoq. 21 Inuummi iluanit, uummataanit, pisarput eqqarsaatit ajoqutaasut, taakkulu atoqatigiinnikkut eqqunngitsuliornermik,* tillinnermik, inummik toqutsinermik, 22 allasiornermik, piumatunermik, ajortumik iliuuseqarnermik, peqquserlunnermik, kannguttaatsuliornermik,* usorunnermik, Guutimik mitaatiginninnermik, pingaakujunnermik silatusaannginnermillu kinguneqartarput. 23 Ajortut tamakku tamarmik inuup iluanit pisut mingutsitsisarput.”
24 Tassanngaanniit Tyrusip Siidonnillu pigisaannut aallarpoq. Tassunga tikinnini ilisimaneqassasoq kissaatiginnginnamiuk illumut iserpoq, taamaattorli arajutsineqanngilaq. 25 Arnap anersaapiloqartumik paninnguaqartup tikissimasoq tusaramiuk tuaviinnaq ornippaa isigaasalu saavanni aqullaaginnarluni. 26 Arnap taassuma, grækerinik siuaasallip Syriami Fønikiameersup, Jiisusi qinnuigiuarpaa anersaapiluk paniminit aniseqqullugu. 27 Jiisusilli oqarfigaa: “Meeqqat nerisassaraluisa qimmiaqqanut naloriunnissaat eqqortuliornerunngimmat meeqqat siulliullutik qaarsillartinneqassapput.” 28 Akivaali: “Naalagaq, ilumoorputit. Taamaattorli qimmiaqqat nerriviup ataaniittut meerannguit nakkaalatitaannik nerisarput.” 29 Taava oqarfigaa: “Taama oqaravit angerlaannarit. Anersaapiluup paniit qimappaa.” 30 Taava angerlarami meerannguani siniffimmi nalasoq takuaa, anersaapilullu peerussimavoq.
31 Jiisusi Tyrusip pigisaanit aallarami Siidonni Dekapolissillu* pigisai aqqusaarlugit Galiliiap Tasersuanut pivoq. 32 Tassani angut tusilartoq oqalunneq sapingajattoq aggiuppaat kimigiiserfigalugulu ajorunnaarseqqullugu.* 33 Inuppassuillu qimallugit inoqanngitsumut avinngaruppaa. Taava inussani angutip siutaanut manguppai qiseriarlunilu oqaa attorlugu. 34 Qilammullu qiviariarluni itisuumik anersaarpoq oqarfigalugulu: “Effatá,” tassa: “Ammarit.” 35 Taamaalisorlu siutai ammarput nalinginnaasumillu oqalussinnaalerluni. 36 Jiisusip tamanna kimulluunniit oqaluttuareqqunngilaa, inerterneqarnerujartortillutilli oqaluuserinerulerpaat. 37 Aap, tupigusungaarlutik oqarput: “Iliuusii tamarmik ajunngilluinnarput. Allaat tusilartut tusaasaqalersillugillu oqalussinnaanngitsut oqalussinnaalersippai.”
8 Tamatuma nalaani inupparpassuit katersuuteqqipput, nerisassaqanngimmatalu Jiisusip ilinniartitani aggeqquai oqarfigalugillu: 2 “Inuppassuit ullut pingasut najoreermannga nerisassaqanngimmatalu nalligeqaakka. 3 Kaattut angerlartikkukkit aqqutaani nukillaassapput, ilaallu ungasissorsuarmi najugaqarput.” 4 Ilinniartitaasali akivaat: “Avinngarusimasumiikkatta inuit uku qaarsillaatigisinnaasaannik iffianik-qaqortunik* naammattunik qanoq pissarsisoqarsinnaagami?” 5 Taava aperai: “Qassinik iffianik-qaqortuuteqarpisi?” Akipput: “Arfineq-marlunnik”. 6 Inuppassuillu nunamut issaaqquai. Taava iffiat-qaqortut arfineq-marluk tigoriarlugit Guutimullu qujareerluni aggorpai agguaanneqarniassammatalu ilinniartitaminut tunniullugit, taakkualu inuppassuarnut agguaappaat. 7 Aamma aalisakkanik mikisunik amerlanngitsunik taquarput, qinoreerlunilu ilinniartitani aamma taakkuninnga agguaasseqquai. 8 Taava naammatsillutik neripput. Ilinniartitaasalu sinneruttut katersoramikkit koorersuit arfineq-marluk ulikkaarpaat. 9 Angutit 4.000-t missaanniipput. Taava aallartippai.
10 Ilinniartitani ingerlaannaq umiatsiamut ikeqatigai, Dalmanuutallu pigisaanut pipput. 11 Tassani farisiiarit takkukkamik assortulerpaat, misilinniarlugulu Guutip aqqani tupinnartulioqquaat. 12 Taava itisuumik anersaaruluppoq oqarlunilu: “Sooq nalitsinni inuusut uku tupinnartuliamik takorusuttuarpat? Ilumut oqarfigaassi: Tupinnartuliamik takusaqarnavianngillat.” 13 Taava qimappai umiatsiamullu ikeqqeriarluni akianut ikaarluni.
14 Ilinniartitaasali iffianik-qaqortunik allanik nassarnissartik puiorsimagamikku iffiamik-qaqortumik ataasiinnarmik umiatsiamiittuuteqarput. 15 Paatsuugassaanngitsumillu mianersoqquai: “Farisiiarit Herodasillu seernarsaataannit sunnerneqaqqunasi mianersoritsi.” 16 Taava ilinniartitat iffianik-qaqortunik nassarsimannginnertik pillugu assortuutilerput. 17 Tamanna tusaramiuk aperai: “Sooq iffianik-qaqortuuteqannginnersi assortuussutigaasiuk? Oqaatsikka paasiuminaatsikkassigit? Suli paasisaqanngilasi? 18 Iseqaraluarlusi takusaqarsinnaannginnassi? Siuteqaraluarlusilu tusaasaqarsinnaannginnassi? Eqqaamannginnassiuk 19 iffiat-qaqortut tallimat aggoriarlugit angutit 5.000-t nerisereerakkit sinneruttut katersorassigit koorit qassit ulikkaarlugit?” Akivaat: “Aqqaneq-marluk.” 20 “Iffiat-qaqortut arfineq-marluk aggoriarlugit angutit 4.000-t nerisereerakkit sinneruttut katersorassigit koorersuit qassit ulikkaarpisigit?” Akivaallu: “Arfineq-marluk.” 21 Taava oqarfigai: “Suli paasisaqanngilasi?”
22 Maanna Betsaadamut talipput. Tassani inuit angut tappiitsoq aggiuppaat Jiisusilu kimigiiserfigalugu ajorunnaarseqqullugu.* 23 Jiisusillu angut tappiitsoq tasissiuteriarlugu nunaqarfiup silataanukaappaa. Isaasigut qiseriarlugu attorpaa aperalugulu: “Takusaqarsinnaavit?” 24 Angut siumut qiviariarluni oqarpoq: “Inuit pisuttut takusinnaavakka, orpittulli isikkoqarput.” 25 Angut isaasigut attoqqippaa, isigisaalu ersarissipput. Isigisaqarsinnaanngoqqippoq suullu tamaasa takulluarsinnaanngorlugit. 26 Taava angerlaqquleramiuk oqarfigaa: “Nunaqarfimmukassanngilatit.”
27 Maanna Jiisusi ilinniartitaalu Cesariia Filippip nunaqarfiinut aallarput, aqqutaanilu ilinniartitani aperai: “Inuit kinaanerartarpaannga?” 28 Akivaat: “Johannesi imermut morsutsitsisartoq, allalli oqartarput Elia allallu pruffiitit ilaat.” 29 Aperaalu: “Ilissimi, kinaanerartarpisinga?” Petrusip akivaa: “Kristusiuvutit.” 30 Taava naalakkerpai kinaanini kimulluunniit oqaluttuarissanngikkaat. 31 Aamma oqaluttuuttalerpai inuup Ernera amerlasuunik naalliuuteqartariaqartoq aamma utoqqaanertanit, palasinit nuimasunit allakkanillu ilisimasunit narrugineqassasoq toqunneqassasorlu, ullullu pingasut kingorna toqusunit makititaassasoq. 32 Aap, paasiuminartumik taama oqarpoq. Petrusilli avinngaruppaa avoqqaarilerlugulu. 33 Jiisusip illuanut saariarluni ilinniartitani qiviarpai Petrusilu avoqqaaralugu: “Tununnut pigit, Saatani! Guutitummi eqqarsarnak inuttut eqqarsarputit.”
34 Maanna inuppassuit ilinniartitanilu aggeqquai oqarfigalugillu: “Uannik malinnikkumasup kissaatini tunulliullugit qisummik naalliutsitsiviliaq* nammakkiuteriarlugu malittuassavaanga. 35 Inuunerminimmi annaassiumasoq toqussaaq, uangali pillunga nutaarsiassallu nuannersut pillugit toqusoq inuuleqqissaaq. 36 Inuup nunarsuarmi sunik tamanik pissarsiaqarnini toquguni qanoq iluaqutigissagamiuk? 37 Inuuinnarumalluni suut akiliutigisinnaagamigit? 38 Inuimmi nalitsinni inuusut allasiortut* ajortuliortullu akornganni uannik oqaatsinnillu kanngusuutiginnittoq inuup Ernerata Ataatami alutornassusiani inngilini ilagalugit tikiukkuni aamma kanngusuutigissavaa.”
9 Nangilluni oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Maaniittut ilaat Guutip kunngeqarfia pissaaneqarluni tikiuttoq takoqqaartinnagu toqunavianngillat.” 2 Ullut arfinillit qaangiummata Jiisusip Petrusi, Jaaku Johannesilu kisiisa qaqqarsuarmut majuaqatigai. Isigitillugillu Jiisusi allanngorpoq, 3 qallersaatai qaallorissipput nunarsuarmi atisanik errorsisartut qaqorsisitsisarnerannit qaqornerungaalerlutik. 4 Aamma Eliap Moorsisi ilagalugu saqqummerfigai, Jiisusilu oqaloqatigilerpaat. 5 Taava Petrusip Jiisusi oqarfigaa: “Ilinniartitsisoq, qujanaqaaq maaniikkatta. Pingasunik tupiusaliorta, ilinnut ataatsimik, Moorsisimut ataatsimik Eliamullu ataatsimik.” 6 Assummi annilaangagamik Petrusip naluaa qanoq oqassalluni. 7 Niaquisalu qulaanni nuisserpoq nipilu nuissamit tutsiulluni: “Tassa Ernera, asasara. Taanna tusaasiuk.” 8 Eqqartik qinipallakkamikku Jiisusip kisimi ilagigaatik takuaat.
9 Qaqqamit atertillutik inuup Ernera toqusunit makititaareerpat aatsaat takusaminnik oqaluttuarsinnaanerannik Jiisusip naalakkerpai. 10 Naalakkiutaa naalappaat,* akunnerminnili toqusunit makinnissaa qanoq isumaqarnersoq eqqartorpaat. 11 Aperaallu: “Sooq allakkanik ilisimasut oqartarpat Elia tikiuteqqaartariaqartoq?” 12 Oqarfigai: “Elia siulliulluni tikiutissaaq sunillu tamanik piareersaassalluni. Tamannali inuup Ernerata amerlasuunik naalliuuteqartariaqarnera nikagineqartariaqarneralu pillugit allassimasunut qanoq attuumassuteqarami? 13 Oqarfigaassili: Elia tikiutereerpoq, Allakkanilu Illernartuni allaatigineqarneratut piumasamittut pivaat.”
14 Ilinniartitat allat ornikkamikkit inupparpassuit eqqaanniittut allakkanillu ilisimasunik oqalliseqateqartut takuaat. 15 Inuppassuilli Jiisusi takugamikku tupaallapput arpallutillu ilassiartorlugu. 16 Aperai: “Sunaana oqallisigigissi?” 17 Inuppassuillu akorngannit oqartoqarpallappoq: “Ilinniartitsisoq, ernera oqajuitsunngortitsisumik anersaapiloqarmat ilinnukaappara. 18 Saassukkaangamiuk nunamut naloriuttarpaa, kigutinilu kiillugit qanermigut qappiulertarpoq nukillaartarlunilu. Ilinniartitatit qinnuigaakka aniseqqullugu, anisissinnaanngilaalli.” 19 Oqarfigai: “Ukorsiiaa inuususi uppinngitsut! Qanoq sivisutigisumik najortariaqarpassi? Qanoq sivisutigisumik naammagittarfigisariaqarpassi? Uannukaassiuk.” 20 Taava nukappiaraq aggiuppaat, anersaapiluulli Jiisusi takugamiuk ingerlaannaq meeraq noqartippaa. Nunamut tukkami qanermigut qappiorluni assakaavoq. 21 Taava Jiisusip ataataasoq aperaa: “Qanga taamaattalerami?” Akivoq: “Mikisuullunili, 22 toqukkumallugu innermut imermullu naloriutikulasarpaa. Iliuuseqarsinnaaguilli naakkigaluta ikiortigut.” 23 Jiisusip oqarfigaa: “Sooq oqarpit ‘iliuuseqarsinnaaguit’? Uppertumut sumilluunniit ajornartoqanngilaq.” 24 Meeqqap angutaa ingerlaannaq nipituumik oqarpoq: “Upperpunga! Uppernikkut nakussatsinnga!”
25 Jiisusip inuppassuit ornikkaatik takugamiuk anersaaq minguttooq ima avoqqaaraa: “Illit anersaaq meeqqamik oqajuitsunngortitsisutit tusilartunngortitsisutillu, naalakkerpakkit: Nukappiaqqamit anigit pulaffigeqqinnagulu!” 26 Nipituumik nilliariarluni nukappiararlu sakkortuumik noqarteriarlugu anivoq, nukappiararlu toqusorigamikku inuit amerlanerit oqarput: “Toquvoq!” 27 Jiisusilli assaatigut tiguaa qilullugulu, nikuipporlu. 28 Jiisusi illumut isereermat ilinniartitaasa kisimeeqatigalugu aperaat: “Sooruna uagut anisissinnaanngikkipput?” 29 Akivai: “Anersaapiluit taamaattut taamaallaat qinunikkut anisinneqarsinnaapput.”
30 Tassannga aallaramik Galiliia aqqusaarpaat, Jiisusilli sumiinnini ilisimaneqassasoq kissaatiginngilaa 31 ilinniartitani ilinniartikkusukkamigit. Ima oqarfigai: “Inuup Ernera akeqqaminut pisinneqassaaq, toqussavaallu, toqutaagaluarlunili ullut pingasut kingorna makitinneqassaaq.” 32 Sunali pigaa paasinngilaat aperissallugulu merseralugu.
33 Kapernaamullu pipput. Illumut isereeramik aperai: “Aqqutaaniuna suna assortuussutigigissi?” 34 Aqqutaani kina annerunersoq assortuussutigisimagamikku oqaaseqanngillat. 35 Taava ingippoq aqqaneq-marlullu aggeqqoriarlugit oqarfigalugit: “Siulliujumasoq tamanit kingullerpaassaaq tamanullu kiffaassalluni.” 36 Taava nukappiarannguaq aggeqqoriarlugu akorngannut pisippaa. Eqeriarlugu oqarfigai: 37 “Kinaluunniit atera tunngavigalugu meerannguamik uumatut ittumik tikilluaqqusisoq aamma uannik tikilluaqqusivoq. Kinaluunniillu uannik tikilluaqqusisoq uannik tikilluaqqusiinnarnani aamma aallartitsisinnik tikilluaqqusivoq.”
38 Johannesip oqarfigaa: “Ilinniartitsisoq, illit atit atorlugu anersaapilunnik anisitsisoq takusarput uagutsinnik malinninngimmat nangartaraluaratsigu.” 39 Jiisusilli oqarfigaa: “Nangartassanngilarsi, kialuunniimmi atera tunngavigalugu tupinnartulioqqammersup ajortumik eqqartorsinnaanngilaanga. 40 Kialuunniimmi akerlilersortiginngisatta iligaatigut. 41 Ilumut oqarfigaassi: Kinaluunniit Kristusimit ilinniartitaanersi pissutigalugu ilissinnut imermik tunisisoq akissarsinngitsoornavianngilaq. 42 Uppertulli minninnguit ilaannik ataatsimik naakkiutsitsisumut kimulluunniit ajunnginnerussaaq aserorteriviup ujarattaanut,* siutituumit kaavitinneqartartumut, qungatsimigut qilerunneqariarluni immamut naloriunneqaruni.
43 Assat pissutigalugu naakkiutissagaluaruit kipissavat. Ilinnut ajunnginneruvoq aqqunarsimallutit inuunermut iseruit illuttut assaqarlutit Gehennami* innermut qaminneqarsinnaanngitsumut iginneqarnissamit. 44* —— 45 Isikkallu pissutigalugu naakkiukkuit kipiuk. Ilinnut ajunnginneruvoq tusiallutit inuunermut iseruit illuttut isigaqarlutit Gehennamut* iginneqarnissamit. 46* —— 47 Isillu pissutigalugu naakkiukkuit igiguk. Ilinnut ajunnginneruvoq ataatsimik iseqarlutit Guutip kunngeqarfianut iseruit illugiinnik iseqarlutit Gehennamut* iginneqarnissamit. 48 Gehennami* quperlut toquneq ajorput innerlu qaminneq ajorluni.
49 Kikkummi tamarmik innermik tarajorterneqartariaqarput. 50 Taratsut pitsaapput, kimeeruppatali sumik mamassuseqalersissinnaagassigit? Immissinni tarajoqaritsi eqqisseqatigiillusilu.”
10 Tassannga aallarami kuussuup Jordanip ungataanut Judiiap killeqarfiata eqqaanut pivoq. Inuppassuillu katersuuffigeqqippaat. Pisarnermisullu ilinniarteqqilerpai. 2 Farisiiarillu misilinniarlugu ornippaat aperalugulu inatsisit naapertorlugit angutip nuliani avissinnaaneraa. 3 Akivai: “Moorsisip qanoq peqquaasi?” 4 Oqarput: “Moorsisip avinnermut uppernarsaammik allariarluni arnamit avissinnaaneq akueraa.” 5 Jiisusilli oqarfigai: “Uteriitsuugassi inassut taanna ilissi pillusi allappaa. 6 Pinngortitsinerulli aallaqqaataani Guutip ‘angutitut arnatullu pinngortippai. 7 Tamanna pissutigalugu angutip ataatani anaananilu qimassavai, 8 taakkulu marluk ataasiulissapput.’* Tassa marluujunnaarlutik ataasiulerput. 9 Taamaattumik Guutip ataqatigiilersitai inuup kialuunniit avissaartissanngilai.” 10 Illumut iseqqikkamik ilinniartitaasa tamanna pillugu apersulerpaat. 11 Oqarfigai: “Kinaluunniit nuliaminit avittoq allamillu nuliartoq allasiorpoq avitanilu ilumuunngitsuliorfigalugu. 12 Arnarlu uiminit avereerluni allamut katikkaluaruni allasiussaaq.”
13 Maanna meerannguit Jiisusip attorniassammagit aggiuttalerpaat, ilinniartitaasali angajoqqaat avoqqaaraat. 14 Tamanna Jiisusip kamaammissutigigamiuk oqarfigai: “Meerannguit uannukaannarlik, akornuseqinasigillu, taakkunatummi ittut Guutip kunngeqarfia pigaat. 15 Ilumut oqarfigaassi: Kinaluunniit meerannguatut ililluni Guutip kunngeqarfianik akuersinngitsoq tassunga isinngilluinnassaaq.” 16 Meeqqallu pakkuteriarlugit assamminillu attoriarlugit qinnuppai.
17 Ingerlammat angutip arpalluni ornippaa seeqqummerfigeriarlugulu aperalugu: “Ilinniartitsisoq ajunngitsoq, inuuneq naassaanngitsoq kingornukkumallugu qanoq iliussaanga?” 18 Jiisusip akivaa: “Sooq ajunngitsumik taavinga? Guuti kisimi ajunngitsuuvoq. 19 Inassutit nalunngilatit: ‘Inummik toqutsissanngilatit, allasiussanngilatit, tillissanngilatit, sallullutit uppernarsaassanngilatit, peqquserlussanngilatit, ataatat anaanallu ataqqikkit.’” 20 Angutip oqarfigaa: “Ilinniartitsisoq, inuusunninniit tamakku tamaasa maleruarpakka.” 21 Jiisusip qiviarpaa asagamiullu oqarfigalugu: “Ataaseq amigaatigaat: Pigisatit tuniniariartukkit aningaasallu piitsunut tunniullugit, taava qilammi pisuussuteqalissaatit. Taamaalioreeruillu uannik malinnittunngorit.” 22 Akissutaali aliasuutigalugu nikallorluni qimaguppoq, pigisarpassuaqaramimi.
23 Jiisusip eqqaminiittut qiviariarlugit ilinniartitani oqarfigai: “Guutip kunngeqarfianut isernissaq pisuunut sapernassaqaaq!” 24 Ilinniartitamili oqaatsini tupaallaatigimmatigit oqarfigai: “Ikinngutit,* Guutip kunngeqarfianut isernissaq sapernartorujussuuvoq! 25 Qatigattuup meqqutip isaatigoornissaa pisuup Guutip kunngeqarfianut isernissaanit ajornannginnerussaaq.” 26 Suli tupigusunnerullutik oqarfigaat:* “Taavami kina annaanneqarsinnaagami?” 27 Jiisusip toqqarlugit isigalugit oqarfigai: “Tamanna inunnut ajornarpoq, Guutimulli suulluunniit ajornanngillat.” 28 Taava Petrusip oqarfigaa: “Suut tamaasa qimallugit malippatsigit.” 29 Jiisusi oqarpoq: “Ilumut oqarfigaassi: Kinaluunniit uanga pillunga nutaarsiassallu nuannersut pillugit illuminik, qatanngutiminik, anaanaminik, ataataminik, meeqqaminik narsaatiminilluunniit qimatsisoq 30 maanna malersorneqarnermi saniatigut illunik, qatanngutinik, anaananik, meeqqanik narsaatinillu 100-riaammik siunissamilu inuunermik naassaanngitsumik pissarsissaaq. 31 Amerlasuulli siulliusut kingullinngussapput kingulliusullu siullinngussallutik.”
32 Maanna Jerusalemmimut aqqusinikkut majuartillutik Jiisusi siulliulluni ingerlavoq. Ilinniartitat tupigusupput, malinnittulli ernumallutik. Jiisusip aqqaneq-marluk avinngaruteqqippai qanorlu pineqarnissaminik oqaluttuutilerlugit: 33 “Jerusalemmimut majuarpugut, inuullu Ernera palasinut nuimasunut allakkanillu ilisimasunut pisinneqassaaq. Taakkua toqutassanngortissavaat juutiunngitsunullu pisissallugu. 34 Taakkualu illaruaatigissavaat, qitserassavaat, iperartussavaat toqussallugulu, ullulli pingasut kingorna makititaassaaq.”
35 Zebediiap ernerisa Jaakup Johannesillu ornippaat oqarfigalugulu: “Ilinniartitsisoq, kissaatigisatsitut iliorfigitigut.” 36 Aperai: “Qanoq iliorfigeqqugassi?” 37 Akipput: “Kunngeqarfinni talerpiatunginni saamiatunginnilu issianissarput akueriuk.” 38 Jiisusilli oqarfigai: “Naluarsi suna qinnutiginerlugu. Imerfinnit* imersinnaasorivisi, aqqusaagassakkaluunniit aqqusaarsinnaasorivisigit?”* 39 Akivaat: “Aap.” Taava Jiisusip oqarfigai: “Imerfinnit imerumaarpusi, aqqusaakkakkalu aqqusaarumaarpasi. 40 Kikkulli talerpiatunginni saamiatunginniluunniit issiassanersut aalajangigassarinngilara, taakkunanimi issiasussat Ataatama toqqassavai.”
41 Ilaasa qulit tamanna tusaramikku Jaaku Johannesilu quianaagilerpaat. 42 Jiisusilli qaaqquai oqarfigalugillu: “Nalunngilarsi inuiaqatigiinni naalakkersuisutut isigineqartut naalagaaniartartut pissaanillillu naqisimannittartut. 43 Ilissili taamaassanngilasi. Kinaluunniilli akorngassinni annerujumasoq ilissinnut kiffaassaaq. 44 Kinaluunniillu akorngassinni qaffasissumik inissisimaffeqarusuttoq tamanut inussiaataassaaq. 45 Allaammi inuup Ernera kiffartorfigeqqunani kiffartorumallunili inuuninilu amerlasuut utertinneqaatissaattut akiliutigiumallugu tikiuppoq.”
46 Taava Jeerikomut iserput. Jiisusili ilinniartitaalu inuppassuillu amerlangaatsiartut Jeerikomit aniartortillugit Bartimiiusi (Timaausip ernera), tappiitsoq qinnuuloortartoq, aqquserngup sinaani issiavoq. 47 Jiisusi Naazaratsimiu saneqqutilersoq tusaramiuk suaartalerpoq: “Daavip ernera,* Jiisusi, nallittunnga!” 48 Taamaalisorlu amerlasuut nipangeqqullugu avoqqaaraat, sulili nipitunerusumik suaartarpoq: “Daavip ernera, nallittunnga!” 49 Taava Jiisusi unippoq oqarlunilu: “Qaaqqusiuk.” Taava angut tappiitsoq aggeqquaat oqarfigalugu: “Isumalluarit! Nikuigit, aggeqquaatit.” 50 Qallersaatini piipallariarlugu nikuipallappoq Jiisusimukarlunilu. 51 Taava Jiisusip aperaa: “Qanoq ikiorsinnaavakkit?” Angutip tappiitsup akivaa: “Ilinniartitsisoq,* isigisaqaleqqissinnaanngortinnga.” 52 Jiisusillu oqarfigaa: “Ingerlaannarit. Uppernerpit ajorunnaarsippaatit.” Ingerlaannarlu isigisaqaleqqissinnaanngorpoq malilerlugulu.
11 Jerusalemmimut qanilliartortillutik Qaqqami Oliivenequtilimmi Betfaagimut Betaaniamullu pigamik ilinniartitani marluk oqarfigai: 2 “Ikunga nunaqarfimmukaritsi, tassungalu pigussi siutituup piaraa issiaffigineqanngisaannarsimasoq pitoqqasoq ingerlaannaq takussavarsi. Pituussaariarlugu maanngaassiuk. 3 Aperineqarussilu: ‘Sooq taamaaliorpisi?’ akissaasi: ‘Naalakkap atussagamiuk, ingerlaannarlu utertikkumaarpaa.’” 4 Ingerlagamillu siutituup piaraa aqqusineeqqami matup eqqaani pitoqqasoq nanivaat pituussaarlugulu. 5 Tassanili nikorfasut ilaat aperipput: “Sooruna pituussaarissi?” 6 Jiisusip oqarsimaneratorluinnaq akipput, akuerivaallu.
7 Siutituup piaraa aggiuppaat qallersaatiminnillu qallerlugu, Jiisusillu ingiffigaa. 8 Amerlasuullu qallersaatitik aqqusinermut siaartiterpaat, allalli narsaatini avalequtit killorpaat. 9 Aamma siornani ingerlasut malinnittullu suaartarput: “Annaanneqarli! Jehovap aqqani tikiuttoq iluarisaali! 10 Ataatatta Daavip kunngeqarfissaa iluarisaali! Qutsinnerpaamiittutit, qinnuigaatsigit annaateqqullugu.” 11 Jerusalemmimullu iserami guutisiorfimmukarpoq suullu tamaasa isiginnaarlugit. Unnulereermalli aqqaneq-marluk ilagalugit Betaaniamukarpoq.
12 Aqaguani Betaaniamit ingerlagamik kaalerpoq. 13 Orpik fiiginequt ungasianit takugamiuk inerititaqarnersoq takusarpaa. Taamaalineranili fiigineqarneq ajormat tikikkamiuk taamaallaat pilutaqartoq takuaa. 14 Taamaattumik oqarfigaa: “Inerititannik nerisoqaqqinngisaannassaaq.” Ilinniartitaalu tusarnaarput.
15 Maanna Jerusalemmimut pipput. Guutisiorfimmullu iserami tuniniaasut pisiniallu anisippai aningaasanillu taarsiisartut nerrivii tuinillu tuniniaasartut issiavii uppisillugit. 16 Atortunillu akiartut guutisiorfikkut qaninnersioqqunngilai. 17 Ilinniartippai oqarfigalugillu: “Allassimannginnerpa: ‘Illuga inuiaqatigiit tamarmik qinusarfiannik taaneqassaaq’? Ilissili ujajaasunut inigisassanngortipparsi.” 18 Palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut tamanna tusaramikku aamma inuppassuit tamarmik ilinniartitsineranik tupigusuutiginninnerat pissutigalugu Jiisusi qunugigamikku qanoq toqussinnaanerlugu eqqarsaatigilerpaat.
19 Seqerngup tarrinnerata nalaani illoqarfimmit anipput. 20 Aqaguanili ullaaralaakkut orpik fiiginequt saneqqukkamikku sorlaaniit toquliulereersimasoq takuaat. 21 Petrusip pisimasut eqqaaleramigit Jiisusi oqarfigaa: “Ilinniartitsisoq, takuuk! Orpik fiiginequt perloqqusat toquliulereersimavoq.” 22 Jiisusip oqarfigai: “Guuti upperisiuk. 23 Ilumut oqarfigaassi: Qaqqamut uunga oqartup: ‘Qangattarit immamullu tullutit,’ qularnanilu oqarnermisut pisoqarumaarneranik upperinnittup piumasani pissavaa. 24 Taamaattumik oqarfigaassi: Qinugaangassi qinnutigisasi pereersimallugit upperisassavarsi, taava piumaarpasi. 25 Nikuillusilu qinugaangassi Ataatassi qilammiittup aamma ilissi kukkuluttornissinnik isumakkeerfiginiassammasi allanut naammagittaalliuutisi suugaluartulluunniit isumakkeertassavasi.” 26* ——
27 Jerusalemmimukaqqipput. Guutisiorfimmilu angalaartillugu palasit nuimasut, allakkanik ilisimasut utoqqaanertallu takkupput 28 aperalugulu: “Piginnaatitaaneq suna tunngavigalugu taamaaliorpit? Imaluunniit kia taama piginnaatippaatit?” 29 Jiisusip akivai: “Ataatsimik apeqqutissaqarfigaassi. Akigussinga kia taamaaliornissamut piginnaassusileraanga oqaatigissavara. 30 Johannesi imermut morsutsitsisartoq Guutimit* imaluunniit inunnit aallartitaava? Akisinga.” 31 Taava oqallisilerput: “Akigutta: ‘Guutimit’, oqassaaq: ‘Taavami sooq upperinngilisiuk?’ 32 Sapiiserlutali akissaagut: ‘Inunnit’?” Johannesiugaluarli inuppassuarnit tamanit pruffiitivittut isigineqarmat sioorapput. 33 Taamaattumik Jiisusi akivaat: “Naluarput.” Oqarfigai: “Taava uangattaaq kia taamaaliornissamut piginnaatikkaanga oqaatiginavianngilara.”
12 Taava assersuusiorluni ilinniartilerpai: “Angut viinnequteqarfiliorpoq, kaajallallugu ungaluliorpoq, viinnissanik tunguiaanermut atugassamik itersaliorpoq napasulialiorlunilu. Taava naasorissaasunut attartorteriarlugu nunamut allamut aallarpoq. 2 Katersuiffissanngormat inussiaq viinnequteqarfiup inerititaasa ilaannik aalleqqullugu naasorissaasunukartippaa. 3 Tigoriarluguli unatarpaat nassataqartinnagulu aallartillugu. 4 Inussiamik allamik aallartitseqqippoq, taannalu niaquatigut anaavaat nikassarlugulu. 5 Aamma allamik aallartitsivoq, taannalu toquppaat. Allarpassuarnillu aallartitsivoq, taakkualu ilaat unatarpaat ilaallu toqullugit. 6 Taava naggataatigut viinnequteqarfiutillip ernini asasani naasorissaasunut aallartippaa ima eqqarsarami: ‘Ernera ataqqissavaat.’ 7 Naasorissaasulli imminnut oqarfigipput: ‘Aajinnga kingornussisussaq. Qaa, kingornussassai piniassagatsigit toqutsigu.’ 8 Taava tigoriarlugu toquppaat viinnequteqarfimmiillu igillugu. 9 Viinnequteqarfiutilik qanoq iliussava? Naasorissaasut orneriarlugit toqussavai viinnequteqarfillu allanut attartortillugu. 10 Allakkani Illernartuni una atuanngisaannarassiuk: ‘Ujarak sanasut narrugisaat tassaalersimavoq teqeqqumi ujarak pingaarneq.* 11 Jehovameersuuvoq uagutsinnullu alutornarluni’?”
12 Nalunnginnamikku Jiisusi namminneq pillutik assersuusiortoq tigusarerusukkaluarlugu inuppassuit qunugaat. Taamaattumik immineerlugu qimappaat.
13 Tamatuma kingorna eqqunngitsumik oqaaseqartinniarlugu farisiiarinik Herodasimillu tapersersuisunik Jiisusimukartitsipput. 14 Naapikkamikku oqarfigaat: “Ilinniartitsisoq, nalunngilarput salluneq ajortutit inuillu qallikkut qanoq ittuunerat soqutiginnginnakku iluareqqusaarneq ajortutit, Guutili pillugu ilumoortoq ilinniartitsissutigisarit. Kaasarimut akileraartarneq eqqortuliornerua imaluunniit naamik? 15 Akileraartassaagut, imaluunniit akileraartassanngilagut?” Ilumoortuusaarnerat nalunnginnamiuk oqarfigai: “Sooq misilippisinga? Denaari* takutilaarsiuk.” 16 Takutimmassuk aperai: “Kiaana assinga taaguutaalu?” Akivaat: “Kaasarip.” 17 Taava oqarfigai: “Kaasari kaasarip piinik Guutilu Guutip piinik tunisiuk.” Tupigusuutigaallu.
18 Maanna sadukiiarit, toqusut makititaanissaannik upperinninngitsut, ornippaat aperalugulu: 19 “Ilinniartitsisoq, Moorsisi allappoq angut nulialik meeraqarnani toquppat qatanngutaata angutip qatanngutigigaluani kinguaassaqaqqullugu ukuani katissagaa. 20 Qatanngutigeeqarpoq angutinik arfineq-marlunnik. Siulleq nuliarpoq, kinguaaqaranili toqulluni. 21 Qatanngutaata uillarnera katippaa, kinguaaqaranili toqulluni, pingajuannullu taamatuttaaq pisoqarpoq. 22 Arfineq-marluk tamarmik kinguaaqanngillat. Naggataatigullu arnaq aamma toquvoq. 23 Toqusunik makititsisoqarpat taava kia nuliarissavaa? Arfineq-marluullutimmi nuliarisimavaat.” 24 Jiisusip oqarfigai: “Allakkat Illernartut Guutilluunniit pissaanera ilisimannginnassigit kukkuvusi. 25 Angutimmi arnallu toqusunit makititaagunik katissanngillat, inngilisulli qilammiittutut issapput. 26 Toqusunilli makititsinermut tunngatillugu Moorsisimit allakkani, orpigaq kapinartulik pillugu oqaluttuami, Guutip Moorsisimut oqaasii uku atuarnikuunnginnassigit: ‘Uanga tassaavunga Aaperaap Guutia, Iisaap Guutia Jaakullu Guutia’? 27 Taanna toqusut Guutiginngilaat, inuusulli Guutigaat. Kukkorujussuarpusi.”
28 Allakkanik ilisimasut ilaata oqallittut tusarnaarniarlugit aggersimasup nalunnginnamiuk akilluarai aperaa: “Inassut suna pingaarnerpaava?” 29 Jiisusi akivoq: “Una pingaarnerpaavoq: ‘Tusaagit Israali, Jehova Guutigaarput, ataasiinnarmillu Jehovaqarpoq. 30 Jehovalu Guutit uummatit tamakkerlugu, tarnit* tamakkerlugu, isumat tamakkerlugu nukitillu tamakkerlugit asassavat.’ 31 Tullia unaavoq: ‘Inoqatit imminut asanittut asassavat.’ Inassutinit taakkunannga annerusoqanngilaq.” 32 Allakkanik ilisimasup oqarfigaa: “Ilinniartitsisoq, ilumoortumut naapertuuttumik akilluarputit: ‘Ataasiuvoq Guutituaallunilu.’ 33 Aamma uummat tamakkerlugu, paasinnittaaseq tamakkerlugu nukiillu tamakkerlugit asanera imminullu asanertut inoqatip asanera pilliutinit ikuallagassanit pilliutinillu allanit tamanit naleqarnerungaarput.” 34 Silatusaarluni akimmat Jiisusip oqarfigaa: “Guutip kunngeqarfianit ungasinngilatit.” Kialuunniillu apereqqinnissaa saperpaa.
35 Jiisusip guutisiorfimmi ilinniartitsinini nangeqqikkamiuk aperai: “Soormiuna allakkanik ilisimasut oqartartut Kristusi Daavip ernerigaa?* 36 Anersaamit illernartumit isumassarsisitaalluni Daavi nammineq oqarpoq: ‘Jehova Naalakkannut oqarpoq: “Ilinnut akeraasunik isikkavit ataannut pisitsinissama tungaanut talerpimma tungaani issiagallaat.”’ 37 Daavip nammineq Naalakkamik taaguniuk qanoq ililluni ernerisinnaagamiuk?”
Inupparpassuillu tusarnaassallugu nuannaraat. 38 Nangillunilu ima ilinniartitsivoq: “Mianersorfigisigit allakkanik ilisimasut, taakkuami takisuunik atisaqarlutik pisuttuarneq silamilu tuniniaasarfimmi ilassiorneqarneq nuannarisarpaat. 39 Synagogini issiavinni saarlerni* unnukkorsiornernilu issiavinni pitsaanerni issiarusuttarput. 40 Uillarnerit illuinik* arsaarinnittarlutillu takuneqarusuinnarlutik sivisuumik qinusarput. Taakkua pillarneqarnissaat sakkortunerussaaq.”
41 Tunissutinillu nakkaatitsiviit akiannut ingippoq inuppassuillu aningaasanik nakkaatitsisut qimerluulerlugit, inuillu pisuut amerlasuut aggorsimasorpassuarnik nakkaatitsipput. 42 Taava uillarneq piitsoq takkuppoq aggorsimasumininnguillu marluk naleqarpianngitsut* nakkartillugit. 43 Taava ilinniartitani aggeqquai oqarfigalugillu: “Ilumut oqarfigaassi: Uillarneq piitsoq taanna aningaasanik nakkaatitsisunit allanit tamanit tunissuteqarneruvoq. 44 Tamarmimmi sinneqartoorutiminnik nakkaatitsipput. Uillarnerulli pigisani tamaasa, inuuniutissani tamaasa, pisariaqartikkaluarlugit* nakkartippai.”
13 Guutisiorfimmit aniartortillugu ilinniartitaasa ilaata oqarfigaa: “Ilinniartitsisoq, takuuk! Ujarassuit qarmarsuillu alutornartut!” 2 Jiisusilli oqarfigaa: “Aap, alutornarput. Ujaqqalli taakku tamarmik qaleriissuerullugit ingutserneqassapput.”
3 Guutisiorfik isikkiviliullugu Qaqqami Oliivenequtilimmi kisimi issiatillugu Petrusip, Jaakup, Johannesip Andariarsillu aperaat: 4 “Oqarfigitigut: Tamakku qaqugu pissappat, tamakkualu tamarmik naggatissaasa nalliutingajalernerannut suna ilisarnaataassava?” 5 Taava Jiisusip akivai: “Kimilluunniit salloqittarneqaqqunasi mianersoritsi. 6 Amerlasuut atera tunngaviginerarlugu tikiutissapput ima oqarlutik: ‘Uanga Kristusiuvunga.’ Amerlasuunillu salloqittaassapput. 7 Aamma sorsuttunik sorsuttullu pillugit nalunaarutinik tusarussi annilaangalissanngilasi. Taamatummi pisoqartariaqarpoq, naggatissarli suli nalliutinngilaq.
8 Inuiaqatigiimmi inuiaqatigiinnik allanik saassussisassapput naalagaaffillu naalagaaffimmik allamik saassussisassalluni. Sumiiffinni assigiinngitsuni nuna sajuttassaaq nerisassaaleqisoqartassallunilu. Tamakku erloqinartorsuarnut aallarniutaassapput.
9 Ilissili mianersussaasi. Uanga pissutigalunga eqqartuussivinnut pisinneqartassaasi, synagogini unatarneqartassaasi, aamma naalakkersuisunut kunnginullu sassartinneqartassaasi, taamaalillusilu upperisarsi pillugu oqaluttuarnissassinnut periarfissaqartassaasi. 10 Aamma nutaarsiassat nuannersut inuiaqatigiinnut tamanut oqaluussissutigineqaqqaassapput. 11 Sassartinneqaleraangassilu qanoq oqaaseqassanerlusi ernumassutigisassanngilarsi. Tamatumanerpiaq qanoq oqassanerlusi nalussanngilarsi, ilissimi oqalunngilasi, anersaarli illernartoq oqaluppoq. 12 Aammattaaq angutip qatanngutini ataataasullu qitornani toqutassanngortissavaa, qitornaasullu angajoqqaatik pikitsitsiffigissavaat toqutassanngortillugillu. 13 Ateralu pissutigalugu inunnit tamanit uumissorneqassaasi. Naggatissamulli pinertusaartoq annaanneqassaaq.
14 Maajunnartorli aseruisartoq inissarinngisaminiittoq takulerussiuk (tamanna paasiumallugu atuartoq ilisimassuseqartariaqarpoq) taava Judiiamiittut qaqqanut qimaassapput. 15 Illup qaavaniittoq illup iluaniittunik aallerniarluni ammukassanngilaq, 16 angullu narsaammiittoq qallersaatini qimassimasani aajumallugu illuminukassanngilaq. 17 Ulluni taakkunani arnat naartusut milutsitsisullu isumannassaqaat! 18 Ukiukkut taama pisoqannginnissaa qinnutigiuarsiuk. 19 Taamanikkussamummi ullut taakku inuit Guutimit pinngortinneqarneranniit maannamut asseqanngitsumik nalliuteqqinngisaannartussamillu annikilliorfiussapput. 20 Ullummi taakku Jehovap ikilisinngippagit ataatsimilluunniit annattoqassanngikkaluarpoq. Toqqakkanili pissutigalugit ullut taakku ikilisippai.
21 Imalu oqarfigineqassagussi: ‘Takuuk! Aajinnga Kristusi’, imaluunniit: ‘Takuuk! Ikaniippoq’, upperissanngilarsi. 22 Tassami Kristusiunerartut pruffiitillu ilumuunngitsut saqqummertarumaarput allaallu ajornanngippat toqqakkanik salloqittaaniarlutik tupinnartuliortarumaarlutik. 23 Taamaattumik mianersoritsi. Pisussat tamaasa pillugit siumut ilisimatereerpassi.
24 Ullunili taakkunani, annikilliorfiup tamatuma kingorna, seqineq taarsissaaq, qaammat qaamaneerutissaaq, 25 ullorissat qilammit nakkaassapput qilammilu pissaanerit aalatinneqassallutik. 26 Taava inuup Ernera pissaaneqangaarluni alutornarlunilu nuissatigut aggersoq takussavaat. 27 Taavalu inngilini aallartissavai, taakkualu toqqakkat anorip sammiviinit sisamanit, nunarsuup isuaniit qilaap isuanut, katersussavaat.
28 Orpik fiiginequt pillugu assersuusiaq una ilinniarfigisiuk: Aqitsunik avalequtinikkaangat pilutanikkaangallu naluneq ajorparsi aasangajalersoq. 29 Taamatuttaaq tamakku pisut takugussigit nalussanngilarsi inuup Ernera tikiutingajalersoq.* 30 Ilumut oqarfigaassi: Tamakku tamarmik pippata nalitsinni inuusut ilaat uku suli inuussapput. 31 Qilak nunarsuarlu peerutissapput, oqaatsikkali atajuassapput.
32 Ulloq akunnerlu qaqugu nalliutissanersut kimilluunniit, inngilinit qilammiittunit Ernermilluunniit, ilisimaneqanngillat. Ataatalli kisimi ilisimavaa. 33 Piffissarititaasoq qaqugu nalliutissanersoq nalugassiuk ilimasuttuarlusilu eqqumajuaritsi. 34 Tamanna angummut nunamut allamut aallartumut assersuunneqarsinnaavoq. Taassuma aallannginnermini inussiaatini illuminik aqutsinissamik akisussaaffileramigit tamaasa immikkut suliassippai matumillu paarsisoq eqqumajuaqqullugu. 35 Taamaattumik illumi ittuusoq qaqugu – ualeruttornerani, unnuap-qeqqanut, seqerngup nuinnginnerani* ullaaralaakkulluunniit – tikiutissanersoq nalugassiuk ilimasuttuaritsi, 36 tikiuteriataarunimi sinittusi siumunnginniassammasi. 37 Ilissinnulli oqaatigisakka tamanut oqaatigaakka: Ilimasuttuaritsi.”
14 Qaangiiffiup* ullullu iffiamik-qaqortumik* seernarsaateqanngitsumik neriffiusartut nalliussineqarnissaannut ullut marluinnanngorput. Palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut peqqusersusaarlutik Jiisusip qanoq tigusarinissaa toqunnissaalu pilersaarusiulerpaat. 2 Oqaramimmi: “Inuit eqqissiviilliuleqinammata nalliussinermi tigusarissanngilarput.”
3 Betaaniamilu Siimuup pupissuusimasup illuani Jiisusi neritillugu arnaq puiaasannguaq alabastiusoq uuliamik tipigissumik, nardusivimmik,* akisoorujussuarmik imalik nassarlugu takkuppoq. Puiaasannguaq alabastiusoq torlueriarlugu uulia niaquanut kuivaa. 4 Taava ilaat narrutsaallutik imminnut oqarfigipput: “Uulia tipigissoq asulersuaq atorpaa! 5 Uuliami tipigissoq denaarinik* 300-nit amerlanerusunik akeqartillugu tuneriarlugu aningaasat piitsunut tunniunneqarsinnaagaluarput!” Assullu quianaagilerpaat.* 6 Jiisusili oqarpoq: “Taama pinasiuk. Sooq arnaq isornartorsiorpisiuk? Uannut ajunngitsuliorpoq. 7 Piitsummi najortigiuassavasi, piumagaangassilu ajunngitsuliorfigisinnaavasi, uangali najortigiuassanngilassinga. 8 Sapinngisaminik iliorpoq. Ilisaanissannut piareersarlunga uulia tipigissoq timinnut kuivaa. 9 Ilumut oqarfigaassi: Nunarsuarmi sumiluunniit nutaarsiassat nuannersut oqaluussissutigineqaraangata arnaq taanna eqqaaniarlugu iliuusia oqaluttuarineqartassaaq.”
10 Taava Juudarsi Iskaariuutip, aqqaneq-marluk ilaata, palasit nuimasut ornippai Jiisusi taakkununnga pisikkumallugu. 11 Tamanna tusarlugu nuannaarutigaat neriorsorlugulu aningaasanik sølvinik tuniumaarlugu. Taamaattumik akeqqanut pisikkumallugu periarfissarsiulerpoq.
12 Ullut iffiamik-qaqortumik seernarsaateqanngitsumik neriffiusartut siullianni, qaangiiffimmi pilliuteqartarfiup nalaani, ilinniartitat Jiisusi oqarfigaat: “Qaangiiffimmi unnukkorsiutissannik sumut piareersaakkiartussavatsigit?” 13 Taava ilinniartitani marluk oqarfigai: “Illoqarfimmukaritsi, tassani angutip marrarmik imiisiviliamik ersuttup naapissavaasi. Taanna malissavarsi, 14 illullu iserfigisaata ittua oqarfigissavarsi: ‘Ilinniartitsisoq ima oqarpoq: “Tikeraat inigisartagaat qaangiiffimmi ilinniartitakka ilagalugit unnukkorsiorfigisinnaasara naak?”’ 15 Inilu qulleq angisooq pequtsersoreersimasoq piareeqqasorlu takutissavaa. Tassani piareersaatissavatsigut.” 16 Taava ilinniartitat ingerlapput, illoqarfimmullu isermata Jiisusip oqarneratorluinnaq pisoqarpoq, qaangiiffiullu nalliussinissaanut piareersaapput.
17 Unnulermat aqqaneq-marluk ilagalugit aggerpoq. 18 Nerisarfimmilu issiallutik nerinerminni Jiisusip oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Maani nereqataasut ilaata akeqqanut pisissavaanga.” 19 Tamanna aliasuutigalugu tulleriiaarlutik aperaat: “Uangaanngilaq, ilaa?” 20 Akivai: “Aqqaneq-marluk ilaata, puuguttamut itisuumut misusseqatima. 21 Inuummi Ernera allaatigineqarnermisut qimagutissaaq, inuulli Erneranik akeqqanut pisitsisoq perloqqusaassaaq! Inummut taassumunnga ajunnginnerussagaluarpoq inunngorsimanngitsuuguni.”
22 Sulilu neritillutik iffiaq-qaqortoq tiguaa, qinoriarlunilu aggoramiuk taakkununnga tunniuppaa oqarlunilu: “Akki. Taanna timinnut assersuutaavoq.” 23 Imerfillu tigoriarlugu Guutimut qujavoq, tunniummagulu tamarmik tassannga imerput. 24 Oqarfigaalu: “Taanna uanga aannut amerlasuut pillugit kuineqartussamut, isumaqatigiissummik* atuutsitsilersussamut, assersuutaavoq. 25 Ilumut oqarfigaassi: Guutip kunngeqarfiani nutaamik viinnisornissama tungaanut viinnequtip inerittuanik imeqqissanngilluinnarpunga.” 26 Unnersiutiginnissutinik* erinarsoreerlutik Qaqqamut Oliivenequtilimmukarput.
27 Jiisusillu oqarfigai: “Tamassi qimassavassinga,* allassimavormi: ‘Savanik paarsisoq saassutissavara, savallu siammassapput.’ 28 Toqusunilli makititaareeruma siuarlunga Galiliiamukarumaarpunga.” 29 Petrusilli oqarfigaa: “Allat tamarmik qimakkaluarpatsilluunniit uanga qimannavianngilakkit.”* 30 Taava Jiisusip oqarfigaa: “Ilumut oqarfigaakkit: Ullumi, aap, unnuaru, kukkukooq angutiviaq marloriarluni qarlortinnagu pingasoriarlutit nalunerassavarma.” 31 Petrusili aalajangersimarpalunnerulluni oqarpoq: “Toqoqatigissagaluarukkilluunniit naluneranngisaannassavakkit.” Ilinniartitat allat tamarmik aamma taama oqarput.
32 Taava Getsiimanimik taaneqartartumut pigamik ilinniartitani oqarfigai: “Qinuninni maani issaagitsi.” 33 Taama oqareerluni Petrusi, Jaaku Johannesilu ingerlaqatigai. Taava assut isumatsaqqalerlunilu ernumalerami 34 oqarfigai: “Assut ernumaqaanga toqumut allaat. Maaniigitsi eqqumallusilu.” 35 Qimagutilaariarlunilu seeqqummerpoq ajornanngippallu erloqisinneqarnissaminit asattuunneqarsinnaanerluni qinnutigilerlugu. 36 Oqarporlu: “Abba,* Ataata, ilinnut ajornartoqanngilaq. Imerfik* una uannit peeruk. Uangali piumasara pinnani illit piumasat pili.” 37 Uterami sinittut takugamigit Petrusi oqarfigaa: “Siimuut, sinippit? Akunnermi ataatsimi eqqumaqatiginissannut nukissaqannginnavit? 38 Ussernartumut nakkaannaqqunasi eqqumajuarlusilu qinujuaritsi. Soorunami siunertarineqartoq ajunngitsuuvoq,* timili sanngiippoq.” 39 Aappassaanillu qinujartoqqikkami taama qinoqqippoq. 40 Uteqqikkamilu sinittut takuai, qasoqigamimmi, naluaallu qanoq akissanerlugu. 41 Pingajussaanillu uteqqikkami oqarfigai: “Piffissami taama pingaaruteqartigisumi qanoq-aamma sinillusilu qasuersaassavisi? Iterniaritsi! Piffissaq nalliuppoq! Inuup Ernera ajortuliortartunut pisinneqalerpoq. 42 Ingerlaleratta nikuigitsi. Akeqqanut pisitsisussara qanilliartorpoq.”
43 Sulilu oqalutsillugu aqqaneq-marluk ilaat Juudarsi inuppassuit panalisartut anaatalisartullu – palasinit nuimasunit, allakkanit ilisimasunit utoqqaanertanillu aallartitat – ilagalugit takkuteriataarpoq. 44 Akeqqanut pisitsisussaata ilani ima oqarluni isumaqatigisimavai: “Kunitara tigusarissavarsi nakkutigeqqissaarlugulu aallarullugu.” 45 Ingerlaannarlu ornippaa oqarfigalugulu: “Ilinniartitsisoq!”* kunillugulu. 46 Taava tigusaraat. 47 Eqqaanili nikorfasut ilaata panani amoriarlugu palasiunerup inussiaataa siutaarpaa. 48 Taava Jiisusip oqarfigai: “Ujajaasuusoralunga panalisarlusi anaatalisarlusilu tigusariartorpisinga? 49 Ullut tamaasa guutisiorfimmi ilinniartitsillunga ilagisarpassi, taamaattorli tigusarinngilassinga. Taamali pisoqarpoq Allakkat Illernartut eqquuteqqullugit.”
50 Ilinniartitaasalu tamarmik qimappaat qimaallutillu. 51 Angutilli inuusuttup annoraassiamik pitsaasumik taamaallaat atisaqartup Jiisusi ungasinnagu malilerpaa, taannalu tigusareriaraluarpaat. 52 Annoraassiarli pitsaasoq atisani qimaannarlugu taamaallaat iluatigut atisaqarluni qimaavoq.
53 Maanna Jiisusi palasiunermukaappaat, aamma palasit nuimasut, utoqqaanertat allakkanillu ilisimasut tamarmik katersuupput. 54 Palasiunerulli illuata kaajaluisaa tikivillugu Petrusip ungasiarluni malippaa. Illumilu kiffat ikumatitap ikummarissup eqqaani kissasserluni issiaqatigilerpai. 55 Maanna palasit nuimasut juutillu eqqartuussiviisa qullersaannut ilaasortat tamarmik Jiisusi toqukkumallugu ilisimannittutut nassuiaasussanik ujaasipput, nassaanngillalli. 56 Amerlasuummi sallullutik unnerluutigaat, nassuiaataalli imminnut naapertuutinngillat. 57 Ilaat nikuipput Jiisusilu pillugu sallullutik ilisimannittutut ima nassuiaallutik: 58 “Tusarparput oqartoq: ‘Guutisiorfik una assannik sanaaq ingutsissavara, ullunilu pingasuni assannik sanaajunngitsumik allamik sanassaanga.’” 59 Tamatumaniluunniit nassuiaataat imminnut naapertuutinngillat.
60 Taava palasiuneq akorngannit nikuippoq Jiisusilu aperalugu: “Akissutissaqanngilatit? Tusaannginnakku qanoq unnerluutigigaatsit?” 61 Oqaaseqanngilarli akinngilluinnarlunilu. Palasiunerup apereqqippaa: “Kristusiuit Guutip Illernartup ernera?” 62 Taava Jiisusi oqarpoq: “Aap. Inuullu Ernera pissaanerup talerpiatungaani issiasoq qilaallu nuiaasigut aggersoq takussavarsi.” 63 Taava palasiunerup atisani alippai oqarlunilu: “Ilisimannittut amerlanerusut pisariaqartippagut? 64 Guuti mitaatigigaa tusareerparsi. Qanoq aalajangiissavisi?”* Tamarmik toqutassanngortippaat. 65 Ilaasalu qitserarpaat, kiinaalu uleriarlugu tilluarpaat oqarfigalugulu: “Pruffiitiuguit oqarfigitigut kia annersikkaatit!” Eqqartuussivimmilu sulisut isattariarlugu qimagutitippaat.
66 Maanna Petrusi illup kaajaluisaaniitillugu palasiunerup kiffaasa ilaat arnaq inuusuttoq takkuppoq. 67 Petrusi kissassertoq takugamiuk toqqarlugu qiviariarlugu oqarfigaa: “Aamma illit taanna Jiisusi Naazaratsimiu ikinngutigaat.” 68 Misiarporli imalu oqarluni: “Ilisarisimanngilara, sunalu pinerit naluara.” Isaaffimmullu* anivoq. 69 Tassani kiffap arnap inuusuttup takugamiuk eqqamini nikorfasut oqarfigeqqippai: “Ilinniartitaasa ilagaat.” 70 Misiaqqipporlu. Kingunitsianngua eqqaani nikorfasut Petrusimut aamma oqarput: “Taakkua ilagaatsit, Galiliiamiuuvutimmi!” 71 Misiarporli uppernarsaallunilu:* “Inuk taanna eqqartugarsi ilisarisimanngilara!” 72 Taamaalisorlu kukkukooq angutiviaq aappassaanik qarlorpoq, Petrusillu Jiisusimit qanoq oqarfigineqarsimanini eqqaalerpaa: “Kukkukooq angutiviaq aappassaanik qarlortinnagu pingasoriarlutit nalunerassavarma.” Imminullu aqussinnaajunnaarluni qissaserpoq.
15 Qaammalaaginnartoq palasit nuimasut, utoqqaanertat allakkanillu ilisimasut, aap, juutit eqqartuussiviisa qullersaannut ilaasortat tamarmik, isumasioqatigiipput. Jiisusilu qilersorteriarlugu Pilaatusimut pisippaat. 2 Taava Pilaatusip aperaa: “Juutit kunngigaatsit?” Akivoq: “Nammineq tamanna oqaatigaat.” 3 Palasilli nuimasut assigiinngitsorpassuarnik unnerluutigaat. 4 Pilaatusip apereqqippaa: “Akissutissaqannginnavit? Ilinnut unnerluussuterpassuit tusaannginnakkit?” 5 Jiisusilli akeqqinngimmani Pilaatusi tupigusuppoq.
6 Nalliussinermi tamatumani Pilaatusip parnaarussaq inuppassuarnit iperagaatikkusunneqartoq iperagaatittarpaa. 7 Tamatuma nalaani angutip Baarabamik atillip pikitsitseqatini pikitsitsinerminni inunnik toqutsisimasut parnaarussaaqatigai. 8 Inuppassuit takkupput Pilaatusilu qinnuigalugu pisarnermisut ilioqqullugu. 9 Aperai: “Kissaatigaasiuk juutit kunngiat iperagaatissagiga?” 10 Pilaatusimmi nalunngilaa palasit nuimasut usorullutik imminut pisissimagaat. 11 Palasilli nuimasut inuit kamassaarpaat Jiisusi pinnagu Baaraba iperagaateqqullugu. 12 Taava Pilaatusip apereqqippai: “Taavami juutit kunngiannik taasagarsi sussavara?” 13 Suaartaqqilerput: “Qisummut naalliutsitsiviliamut* nivinngarneqarli!”* 14 Pilaatusilli oqarfigai: “Sooq? Qanoq ajortuliorami?” Nipitunerusumilli suaartalerput: “Qisummut naalliutsitsiviliamut nivinngarneqarli!” 15 Pilaatusip inuppassuit iluarisaannik iliorfigiumagamigit Baaraba iperagaatippaa. Jiisusilu iperartorteriarlugu* sakkutuut peqquai qisummut naalliutsitsiviliamut toqukkiartoqqullugu.
16 Taava sakkutuut Jiisusi kaasarip sinniisuata illorsuata kaajaluisaanukaappaat sakkutooqatigiillu tamaasa katersorlugit. 17 Annoraaminermillu tunguusamik ulippaat avalequtinillu kapinartulinnik perlaasaminnik niaqoruserlugu. 18 Suaartalerpullu: “Juutit kunngiat, nersorpatsigit!” 19 Sullortuumillu niaquatigut anaalerpaat, qitserarpaat seeqqummeriarlutillu sikiffigalugu. 20 Illaruaatigereeramikku uliguaa tunguusaq peerpaat qallersaataanillu atisitillugu. Qisummullu naalliutsitsiviliamut kikiattuukkiartorpaat. 21 Saneqquttorlu Siimuut Kyrenemiu, Alexanderip Ruufusillu ataataat, illoqarfiup silataanit aggersoq naalakkerpaat qisuk Jiisusip naalliutsitaaffissaa ersoqqullugu.
22 Taava sumiiffimmut Golgata-mik, tassa ‘Niaqornamik’, taaneqartartumut ingerlappaat. 23 Tassani viinnimik myrramik* akusamik tuneriaraluarpaat, piumanngilaali. 24 Qisummullu naalliutsitsiviliamut kikiattuuppaat, qallersaataasalu ilaat sorleq kia pissaneraa aalajangerniarlugu immeraallutik agguaappaat. 25 Ullaakkut qulingiluat* missaani qisummut naalliutsitsiviliamut kikiattuuppaat. 26 Taassumunngalu unnerluussut pillugu allagartaq ima allannilik qulaaniippoq: “Juutit kunngiat.” 27 Aamma ujajaasut marluk saniani, aappaa talerpiatungaani aappaalu saamiatungaani, qisunnut naalliutsitsivilianut nivinngarpaat. 28* —— 29 Saneqquttullu Jiisusi nikassarpaat ileqimisaarlutillu oqarlutik: “Aaligooq guutisiorfimmik ingutseriniaraluartoq ullullu pingasut ingerlaneranni sanaqqiiniaraluartoq. 30 Qisummik naalliutsitsiviliamit aqqarlutit imminut annaanniarit.” 31 Taamatuttaaq palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut illaruaatigalugu imminnut oqarfigipput: “Allat annaattarpai, imminulli annaassinnaanani! 32 Kristusi, Israalip kunngia, qisummik naalliutsitsiviliamit aqqartoq takugutsigu aatsaat upperilissavarput.” Allaat saniani qisunnut naalliutsitsivilianut nivinngarneqarsimasut asissueqataalerput.
33 Ullup-qeqqata* missaaniit pingasut* missaata tungaanut nuna tamarmi taarsivoq. 34 Pingasullu missaani Jiisusi nipituumik suaarpoq: “Elí, Elí, lamá sabaktáni?” tassa: “Guutiga, Guutiga, sooq qimappinga?” 35 Tamannalu tusarlugu eqqaani nikorfasut ilaat oqarput: “Elia aggeqqorpaluppaa.” 36 Taava ataatsip arpalluni svampi tigoriarlugu viinnimut seernartumut misuppaa, imerniassammagulu sullortuumut aalajangeriarlugu isaappaa oqarlunilu: “Immineeruk! Takulaariartigu Eliap aqqartissaneraa.” 37 Jiisusili nipituumik suaarpoq anerningerlunilu. 38 Guutisiorfiullu saagorsua qulaaniit ammut tamaat marlunngorluni siippoq. 39 Sakkutuunut 100-nut naalagaasup saavani nikorfalluni qanoq pisoqartoq anerningertorlu takugamiuk oqarpoq: “Angut taanna Guutip ernerisimavaa.”
40 Arnat aamma ungasiarlutik isiginnaarput. Taakkua ilagaat Mariia Mattaliit, Mariia Jaakuaqqap Juusisillu arnaat aamma Saluumi – 41 Galiliiamiikkaangat isumassorniarlugu angalaqataasarsimasut – arnarpassuillu allat ingiaqatigalugu Jerusalemmimut majuaqataasimasut.
42 Ualereermat piareersarfiullunilu, tassa ulloq qasuersaarfik aqaguttoq, 43 Juuserfi Arimatiiamiu, juutit eqqartuussiviisa qullersaannut ilaasortaq ataqqisaasoq Guutillu kunngeqarfiata naalakkersuilernissaanik utaqqisoq, takkuppoq. Sapiiserluni Pilaatusimukarpoq aperalugulu Jiisusip timaa ilisinnaanerlugu. 44 Toqoreersimasinnaanerali Pilaatusip tupaallaatigigamiuk sakkutuut naalagaat aggeqquaa aperalugulu Jiisusi toqoreersimanersoq. 45 Tamanna uppernarsereerlugu timaata Juuserfimut tunniunneqarnissaa akueraa. 46 Juuserfip annoraassiaq pitsaasoq pisiarereerlugu timaalu aqqareerlugu annoraassiamut pitsaasumut immuppaa qaarusuliamullu ilivissiamut ilillugu. Taava ujarassuaq ilerrup isaariaanut assakaatippaa. 47 Kisianni Mariia Mattaliip Mariiallu, Juusisip arnaata, Jiisusip ilineqarfia nakkutigiuarpaat.
16 Ulloq qasuersaarfik qaangiummat Mariia Mattaliip, Jaakup arnaata Mariiap Saluumillu tipigissaatit Jiisusip timaanut kuisassatik pisiaraat. 2 Sapaatillu-akunnerata ulluisa siullianni ullaaralaakkut seqineq nuereersoq ilivermut pipput. 3 Imminnut oqarfigipput: “Kia ikiorluta ujarak ilerrup isaariaanit assakaatissavaa?” 4 Iliverli qiviaramikku ujarak angisoorujussuugaluartoq assakaatinneqarluni illikartinneqarsimasoq takuaat. 5 Ilivermut iseramik angut inuusuttoq talerpiatungaani qaqortumik takisuumik atisaqarluni issiasoq takugamikku annilaarput. 6 Taassuma oqarfigai: “Annilaangassanngilasi. Jiisusi Naazaratsimiu qisummi naalliutsitsiviliami* toqunneqartoq ujarparsi. Taanna toqusunit makititaasimavoq. Maaniinngilaq. Takuuk, aajuna ilineqarfia. 7 Ilinniartitaali Petrusilu oqarfigiartorsigit: ‘Siuarluni Galiliiamukarpoq, tassanilu oqarneratut takujumaarparsi.’” 8 Sajullutik tupigusullutillu ilivermit anigamik qimaapput. Annilaanganermillu kimulluunniit oqaaseqanngillat.*
Tapiliussaq A5 takuuk.
Imalt.: “Sabbatilu”.
Nassuiaatit takukkit.
Tassa Jiisusi rabbinerit ilinniartitsisullu allat issuarnagit Guutip sinniisuatut oqaasialu tunngavigalugu oqaluppoq.
Imalt. immaqa: “kinaanini”.
Imalt.: “qaqortuliallu”.
Imalt.: “aallartitanillu”.
Nutsiinn.: ‘Beelzebubimit’, Diaavulup taaguutaasa ilaat.
Imalt.: “alliaquserluni”.
Nassuiaatit takukkit.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “toqoqqajaavoq”.
Imalt.: “Qaqortuliamik”.
Nutsiinn.: “kanngussannillu”.
Isikkat saniiarnerat akisussaajumannginnermut takussutissaavoq.
Tapiliussaq B14 takuuk.
Tassa pingasut missaaniit arferngup missaani seqerngup nuinissaata tungaanut.
Imalt.: “Takorluuileqaagut!”
Nutsiinn.: “morsutsitsisarneq”.
Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngunneqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.
Grækerisut oqaaseq porneia qasseersiutinngortillugu. Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “ataqqinninngitsuliornermik”. Grækerisut: aselgeia. Nassuiaatit takukkit.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “attoqqullugu”.
Imalt.: “qaqortulianik”.
Imalt.: “attoqqullugu”.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “Guutimik ilumoorfiginninngitsut”.
Imalt. immaqa: “Allanut oqaluttuanngillat”.
Nassuiaatit takukkit.
Nassuiaatit takukkit.
Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngunneqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.
Nassuiaatit takukkit.
Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngunneqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.
Nassuiaatit takukkit.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “timinngussapput ataaseq”.
Nutsiinn.: “Meeqqat”. Tamanna asannittumik oqariartaasiuvoq.
Imalt. immaqa: “imminnut oqarfigipput”.
‘Imerfik’ Jiisusip Guutimik mitaatiginnittutut eqqunngitsumik unnerluutigineqarluni toqunneqarnissaanik Guutip akuersinermigut piumasaanut assersuutaavoq.
Nutsiinn.: “morsutsitaanissattulluunniit morsutsitaasinnaasorivisi?”.
Imalt.: “ernutaa; kinguaava”.
Nutsiinn.: “Rabbúni”.
Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngunneqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.
Nutsiinn.: “qilammit”.
Nutsiinn.: “qullerpaaq”.
Tapiliussaq B14 takuuk.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “kinguaarigaa”.
Imalt.: “pitsaanerni”.
Imalt.: “pigisaannik”.
Nutsiinn.: “leptonit marluk”. Leptonit marluk minutsit qulit missaanni sulinermut akissarsiaritinneqartarput. Tapiliussaq B14 takuuk.
Imalt.: “piitsuugaluarluni”.
Nutsiinn.: “matup ammarnganiittoq”.
Nutsiinn.: “kukkukuup angutivissap qarlornerani”.
Imalt.: “Poorskip”. Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “qaqortuliamik”.
Nassuiaatit takukkit.
Tapiliussaq B14 takuuk.
Imalt.: “kamaallugu oqaluuppaat; naveerpaat”.
Imalt.: “angerutsimik”.
Imalt.: “Tussiutinik”.
Nutsiinn.: “orlussaasi”.
Nutsiinn.: “Allat tamarmik orlugaluarpataluunniit uanga orlunavianngilanga”.
Hebræerisut aramæerisulluunniit oqaaseq meeqqat ataataminnut asannittumik ataqqinnittumillu saaffiginnikkaangamik atortagaat.
“Imerfik” Jiisusip Guutimik mitaatiginnittutut eqqunngitsumik unnerluutigineqarluni toqunneqarnissaanik Guutip akuersinermigut piumasaanut assersuutaavoq.
Imalt.: “anersaaq piumassuseqarpoq”.
Nutsiinn.: “Rabbi!”
Imalt.: “isumaqarpisi?”.
Imalt.: “Inersuarmullu silarlermut”.
Nutsiinn.: “imminullu perloqqulluni”.
Nassuiaatit takukkit.
Imalt.: “Qisummi naalliutsitsiviliami toqunneqarli!”
Nassuiaatit takukkit.
Tassa akuugaq nipaallisaatitut ilisimajunnaarsaatitullu sunniuteqartartoq.
Nutsiinn.: “Nalunaaquttap-akunnerisa pingajuata”, tassa seqerngup nuineraniit naatsorsorlugu.
Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngunneqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.
Nutsiinn.: “Nalunaaquttap-akunnerisa arferngata”.
Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa qulingiluaata”.
Nassuiaatit takukkit.
Allagatoqqat nutaannginnerpaat tutsuiginartut naapertorlugit Makkorsip iivangkiiliua versimi 8-mi allassimasunik naggaserneqarpoq. Tapiliussaq A3 takuuk.