INTERNETIKKUT ATUAGAATEQARFIK Watchtower
INTERNETIKKUT ATUAGAATEQARFIK
Watchtower
Kalaallisut
  • BIIBILI
  • BIIBILILERSAARUTIT
  • ATAATSIMIINNERIT
  • nwt Makkorsi 1:1-16:8
  • Makkorsi

Immikkoortumi matumani isiginnaagassiaqanngilaq.

Ajoraluartumik isiginnaagassiap aanerani ajutoortoqarpoq.

  • Makkorsi
  • Biibili – Nunarsuup nutaanngornissaanik nutsigaq
Biibili – Nunarsuup nutaanngornissaanik nutsigaq
Makkorsi

MAKKORSI NAAPERTORLUGU

1 Jiisusi Kristusi, Guutip ernera, pillugu nutaarsiassat nuannersut aallartinnerat: 2 Pruffiitip Iisaajap allanneratut: “(Takuat! Oqariar­tortitara aallartissavara, taassuma aqqutissannik piareersaatis­savaatit). 3 Inoqajuitsumi suaartar­toqarpoq: ‘Jehovap* aqqutissaa piareersarsiuk! Aqqutissai narlorsarsigit.’” 4 Johannesip imermut morsutsitsisartup inoqajuitsumi inuit ajortuliaminnik isumakkeerfigineqas­sagunik peqqissiminermut takussutis­saasumik imermut morsutsitaasariaqar­nerannik oqaluus­siffigai. 5 Judiiamillu tamarmeersut Jerusalem­mimiullu tamarmik ornippaat, ajortuliatillu allat tusaatillugit nassuerutigaat kuussuarmilu Jordanimi taassumannga imermut morsutsin­neqarlutik. 6 Johannesi qatigattuup meqquinik sanaamik atisaqarpoq amermillu qiteruteqarluni. Pillertanik igutsaallu nujuartat tungusun­nitsuutaannik nerisaqarpoq. 7 Oqaluus­sivorlu: “Uannit oqartus­saassuseqar­nerusoq kingunikkut tikiutissaaq, peqeriarlungalu aloqutaasa singiisa qilerus­saarnis­saannut ajukkuppunga. 8 Uanga imermut morsutsippassi, taassumali anersaamut illernartumut morsutsis­savaasi.”

9 Ulluni taakkunani Jiisusi Galiliiami Naazaratsimit aggerpoq kuussuarmilu Jordanimi Johannesimit imermut morsutsin­neqarluni. 10 Imermillu nuisimatsiaan­narluni qilak avissaar­tinneqartoq anersaarlu tuisut aarsaariarluni quliminut pisoq takuai. 11 Nipilu qilammit tutsiuppoq: “Illit tassaavutit Ernera, asasara. Akuerisaraakkit.”

12 Ingerlaannarlu anersaap illernartup inoqajuitsumukaq­qullugu kajumis­saarpaa. 13 Ullunilu 40-ni inoqajuitsumiippoq, tassanilu Saatanip usserpaa. Uumasut nujuartat akorngan­niippoq, inngililli isumassorpaat.

14 Johannesi tigusaareermat Jiisusi Galiliiamukarpoq Guutilu pillugu nutaarsiassat nuannersut oqaluus­sissutigalugit, 15 oqarporlu: “Piffissaq siulittuutigineqarsimasoq nalliuppoq, Guutillu kunngeqarfia qanillivoq. Peqqissimigitsi nutaarsiassallu nuannersut upperalugit.”

16 Galiliiap Tasersuata sinaatigut pisutsilluni Siimuut qatanngutaalu Andariarsi tasersuarmut qassutinik naloriussisut takuai, aalisar­tuugamimmi. 17 Jiisusip oqarfigai: “Malissinga, taava inunnik aalisar­tunngor­tissavassi.” 18 Ingerlaannarlu qassutitik qimappaat malilerlugulu. 19 Ingerlaq­qilaaramilu Zebediiap erneri Jaaku Johannesilu umiatsiami qassutinik ilaartuisut takugamigit 20 ingerlaannaq qaaqquai. Taava ataatartik Zebediia sulisuni ilagalugit umiatsiamiittoq qimappaat malillugulu. 21 Kapernaamullu iserput.

Ullorlu qasuersaarfik* aallartiinnartoq synagogimut* iserpoq ilinniar­titsilerlunilu. 22 Allakkanillu ilisimasut assiginagit Guutimit piginnaaniligaasutut ilinniar­titsimmat* ilinniar­titseriaasia tupigusuutigaat. 23 Tamatuma nalerpiaani angut anersaapilulik synagogian­niippoq suaartarlunilu: 24 “Jiisusi Naazaratsimiu, uagut sussagatsigit? Suujunnaarsik­kiartorluta maanngarpit? Kinaasutit nalunngil­luinnarpara, illernar­tuuvutit Guutimit aallartitaq!” 25 Jiisusilli avoqqaaraa: “Nipangerit angummiillu anillutit!” 26 Anersaallu minguttuup angut noqarteriarlugu nilliateriarlugulu taassumannga anivoq. 27 Inuit tamarmik tupigusungaaramik oqallisilerput: “Sunaana? Ilinniar­titsissut nutaaq! Allaat anersaat minguttuut piginnaaneqarluni peqqussutai naalattarpaat.” 28 Galiliiamilu tamarmi tusaamaneqalerpoq.

29 Jiisusi, Jaaku Johannesilu synagogimiit anigamik Siimuup Andariarsillu angerlarsimaf­fiannukarput. 30 Siimuup sakia arnaq kissarneqarluni nalavoq, ingerlaannarlu Jiisusi tamanna pillugu oqaluttuuppaat. 31 Ornikkamiuk assaatigut tiguaa nikuisillugulu. Kissarneqarun­naarpoq nerisas­siuutilerlugillu.

32 Unnukkut seqineq tarrereermat napparsimasut anersaapilullillu Jiisusimukaan­neqartalerput. 33 Illoqarfimmiullu tamarmik matup silatinnguani katersuupput. 34 Taamaattumik inuppassuit assigiin­ngitsunik nappaatillit ajorunnaarsippai anersaapiluillu amerlasuut anisillugit. Anersaapiluilli Kristusiunini* nalunngimmassuk oqaloqqunngilai.

35 Ullaaralaakkut suli taartoq makippoq aneriarlunilu inoqanngitsumukarluni, tassanilu qinulerpoq. 36 Siimuulli ilagisaasalu sumi tamani ujalerpaat 37 nanigamikkulu oqarfigalugu: “Kikkut tamarmik ujarpaatsit.” 38 Oqarfigaali: “Allamukarta, illoqarfiit ikku ornitsigit aamma taakkunani oqaluus­siniassagama. Tamannami pillugu tikiuppunga.” 39 Galiliiamilu tamarmi angalaalerpoq synagoginilu oqaluus­sisarluni anersaapilunnillu anisitsisarluni.

40 Angutip pupissup ornippaa seeqqum­merfigeriarlugulu kimigiiserfigalugu: “Piumaguit minguitsun­ngortis­sinnaavarma.” 41 Nalligingaaleramiuk attorpaa oqarfigalugulu: “Piumavunga! Minguitsunngorit.” 42 Ingerlaannarlu pupikkun­naarpoq minguitsun­ngorlunilu. 43 Taava ingerlaannaq ingerlaq­qugamiuk paatsuugas­saanngitsumik oqarfigaa: 44 “Allanut oqaluttuas­sanngilatit, palasinukarilli misissor­tikkiar­torlutit minguitsun­ngorsimaninnullu uppernarsaatitut Moorsisip inatsisaani peqqussutigineqartutut pilliutissanik tunissuteqarlutit.” 45 Ingerlareerlunili oqaluttuaqat­taangaarmat tamanna sumi tamani ilisimaneqalerpoq. Jiisusilu malugineqarani illoqarfinnut isersin­naajunnaarami sumiiffinni avinngarusimasuniiginnarpoq. Inuilli tamalaaneersut ornigar­tuarpaat.

2 Ullorpaaluit qaangiummata Kapernaamut iseqqippoq, angerlarsimaneralu ilisimaneqalerpoq. 2 Katersuuttullu amerlangaarmata allaat matup silataani inissaarupput, Guutillu oqaasianik oqaluus­siffigilerpai. 3 Angutillu sisamat angut nukillaarsimasoq akiarlugu aggiuppaat. 4 Inoqangaarmalli Jiisusimut eqqussin­naanngin­namikku illup qaava putoriarlugu akiut nukillaarsimasup nallavigisaa ningippaat. 5 Jiisusip uppernerat takugamiuk nukillaarsimasoq oqarfigaa: “Erninnguara, ajortuliatit isumakkeer­neqarput.” 6 Allakkanik ilisimasut ilaat issiasut ima eqqarsarput: 7 “Sooruna taama oqaluttoq? Guuti mitaatigaa. Guuti kisimi ajortulianik isumakkiisinnaavoq.” 8 Jiisusilli ingerlaannaq paasigamiuk taama eqqarsartut oqarfigai: “Sooq taama eqqarsarpisi? 9 Suna ajornan­nginnerua nukillaarsimasumut oqaatigis­sallugu: ‘Ajortuliatit isumakkeer­neqarput’, imaluunniit: ‘Nikuigit, akiutillu tigoriarlugu pisugit’? 10 Paasinias­sagassiulli inuup Ernera nunarsuarmi ajortulianik isumakkiisin­naatitaasoq …” Taava nukillaarsimasoq oqarfigaa: 11 “Oqarfigaakkit: Nikuigit, akiutillu tigoriarlugu angerlarit.” 12 Taava nikuippoq akiutinilu tigupal­lariarlugu kikkut tamarmik isigisut anilluni. Tamarmik tupigusulerput Guutilu ima unnersiutigilerlugu: “Aatsaavissuaq taama pisoqartoq takuarput.”

13 Tasersuup sinaanukaqqippoq, inuppassuillu ornigar­tuarpaat, ilinniar­tilerpaalu. 14 Pisutsilluni Alfiiusip ernera Levi akileraaruseriffimmi issiasoq takugamiuk oqarfigaa: “Uannik malinnit­tunngorit.” Ingerlaannarlu nikuippoq malilerlugulu. 15 Kingusin­nerusukkut illuani nerivoq, akileraar­titsisartullu ajortulior­tartullu amerlasuut Jiisusi ilinniar­titaalu nereqatigaat. Taakkuami ilarpassui Jiisusimik malinnit­tunngorsimapput. 16 Allakkanilli ilisimasut farisiiarillu ajortuliortartut akileraar­titsisartullu nereqatigigai takugamikku ilinniar­titaanut oqarput: “Akileraar­titsisartunuku ajortulior­tartullu nereqatigigai?” 17 Jiisusip tamanna tusaramiuk oqarfigai: “Peqqissut pinnatik napparsimasulli nakorsamik pisariaqar­titsipput. Tikiuppunga inuit naapertuil­luartut pinnagit ajortulior­tartulli peqqissimeq­qullugit.”

18 Johannesip ilinniartitai farisiiarillu iisinngin­niartarput. Taamaattumik ornippaat aperalugulu: “Johannesip ilinniartitai farisiiarillu ilinniartitaat iisinngin­niartarput. Sooq illit ilinniar­titatit taamaaliorneq ajorpat?” 19 Jiisusip akivai: “Angut katernaaq najuutsillugu ikinngutaasut iisinngin­niarnissamut pissutis­saqanngillat, ilaa? Angut katernaaq najuutsillugu iisinngin­niarsin­naanngillat. 20 Ullormili aallarus­saaffiani iisinngin­niarumaarput. 21 Kialuunniit atisaq nutaanngitsoq annoraaminermik nutaamik ilaartorneq ajorpaa. Taamaalioraluaruni ilaartuutigineqartoq eqippat alinnera anneruliin­nassaaq. 22 Aamma viinni nutaaq puumut amiusumut nutaanngitsumut immiunneqarneq ajorpoq. Taamaalior­toqaraluarpammi viinnip pooq qaartissavaa, taamaalillunilu viinni poorlu annaaneqassapput. Viinnili nutaaq puumut nutaamut immiunneqartarpoq.”

23 Ullormi qasuersaarfimmi karrertaqarfikkut pisutsillugu ilinniartitai karrit inerittuinik nutsuilerput. 24 Taava farisiiarit oqarfigaat: “Takorias­sagitit! Sooq ullormi qasuersaarfimmi inerteq­qutaasumik iliorpat?” 25 Akivaali: “Atuanngisaan­narassiuk Daavi nerisas­saataarukkami angutitanilu kaaleramik qanoq iliortoq? 26 Palasi nuimasoq Abiaatari pillugu oqaluttuaq naapertorlugu Guutip illuanut iserpoq iffiallu-qaqortut* illernartut palasinit taamaallaat nerineqaq­qusaasut nerillugit angutillu ilagisani tunillugit.” 27 Taava oqarfigai: “Ulloq qasuersaarfik inuk pillugu pilersin­neqarpoq inullu ulloq qasuersaarfik pillugu pilersin­neqarnani. 28 Taamaattumik inuup Ernera allaat ullormut qasuersaarfimmut Naalagaavoq.”

3 Synagogimut iseqqippoq, tassaniipporlu angut nukillaarsimasumik assalik. 2 Jiisusi unnerluutigerusuk­kamikku ullormi qasuersaarfimmi taassuminnga ajorunnaarsitsis­sanersoq takuniarlugu nakkutigeq­qissaarpaat. 3 Nukillaarsimasumik assalik oqarfigaa: “Nikuigit qeqqanullu pillutit.” 4 Taava oqarfigai: “Ullormi qasuersaarfimmi sorleq eqqortuliornerua: Ajunngitsuliorneq ajortulior­nerluunniit, inuunermik annaassineq toqutsinerluunniit?” Akinngilaalli. 5 Uumitsaq­qalluni nakkutereerlugit uummatimikkullu misigit­taatsuunerat aliasuutigingaarlugu angut oqarfigaa: “Assat isaaguk.” Assanilu isaakkamiuk ajorunnaarpoq. 6 Taava farisiiarit anipput Herodasimillu tapersersuisut ilagalugit Jiisusip toqunnissaa ingerlaannaq pilersaarusiulerlugu.

7 Jiisusili ilinniartitani ilagalugit tasersuup tungaanukarpoq, inupparpassuillu Galiliiamiit Judiiamiillu malippaat. 8 Jiisusip iliuuserisimasarpassui tusaramikkit inupparpassuit allaat Jerusalemmimiit, Idumiiamiit, kuussuup Jordanip ungataaniit aamma Tyrusip Siidonnillu eqqaanniit ornippaat. 9 Inuppassuillu tattoqiseqinammanni ilinniartitani umiatsiaaqqamik piareersimatitseqquai. 10 Amerlasuunik ajorunnaarsitsimmat perulun­nartumik nappaatillit tamarmik attorumallugu avatangerpaat. 11 Allaat anersaat minguttuut takugaangamikku aqullaagin­narlutik suaartartarput: “Illit Guutip erneraatit!” 12 Arlaleriarlunili kinaanini allanut oqaluttuareqqunagu naalakkertarpai.

13 Qaqqamut majuariarluni ilinniartitami ilaat aalajangersimasut qaaqquai, taakkulu aggerput. 14 Angutillu aqqaneq-marluk malitsis­samisut oqaluus­siartoq­qullugillu aallartitas­samisut toqqarpai apustilinillu* taallugit. 15 Anersaapilunnillu anisitsisin­naanermut piginnaanilerpai.

16 Angutillu aqqaneq-marluk toqqagai tassaapput Siimuut, Petrusimik taasaligaa, 17 Zebediiap erneri Jaaku Johannesilu (taakku aamma Boaniigerisimik, “Kallerup Erneri”-nik isumaqartumik, taavai), 18 Andariarsi, Fiilippi, Bartolumiiusi, Matiusi, Tuuma, Alfiiusip ernera Jaaku, Tadiiusi, aallussil­luartoq Siimuut 19 kingusin­nerusukkullu akeqqanut pisitsisoq Juudarsi Iskaariuuti.

Taava illumut iserpoq. 20 Inuppassuillu katersuuteq­qilermata allaat nerinis­saminnut periarfis­saarupput. 21 Ilaqutaasali tamanna tusaramikku aavaat, imatummi oqaramik: “Silanngajaalersimavoq.” 22 Allakkanillu ilisimasut Jerusalemmimiit atertut oqarput: “Anersaapiluit naalagaannit* pulaneqarsimavoq, taannalu ikiortigalugu anersaapilunnik anisitsisarpoq.” 23 Taamaattumik aggeqqoriarlugit ima assersuusiorfigai: “Saatanip qanoq Saatani anisissin­naagamiuk? 24 Innuttaasut avissaar­tuutilerpata kunngeqarfik atasinnaajun­naassaaq. 25 Ilaqutariillu avissaar­tuutilerunik atasinnaajun­naassapput. 26 Aamma Saatani imminut akiuleruni iliilu avissaar­tuutilerpata atasinnaajun­naassaaq suujunnaas­sallunilu. 27 Angut nukittooq qilersoq­qaarnagu illuanut tillinniar­toqarsin­naanngilaq. Aatsaat qilersoq­qaarlugu tillinniar­toqarsinnaavoq. 28 Ilumut oqarfigaassi: Inuit qanorluunniit ajortulioraluarunik Guutilu mitaatigalugu qanorluunniit oqaaseqaraluarunik isumakkeerfigineqassapput. 29 Kinaluunniilli anersaamik illernartumik mitaatiginnittoq isumakkeerfigineqan­ngisaan­nassaaq, qaqugorsuarmulli perloqquneqassaaq.” 30 Taama oqarpoq ima oqarmata: “Minguttuumik anersaaqarpoq.”

31 Maanna arnaa nukaalu takkupput. Silataani nikorfapput anillaq­qullugulu oqariar­tortitsivigalugu. 32 Inuppassuit kaajallallugu issiasut Jiisusi oqarfigaat: “Anaanat qatanngutitillu qamani silamiipput anillaq­qullutillu.” 33 Akivaali: “Kina anaanagaara, kikkullu qatanngutigaakka?” 34 Taava kaajallalluni issiasut qiviarpai oqarfigalugillu: “Tassa anaanaga qatanngutikkalu! 35 Kinaluunniit Guutip piumasaatut iliortoq qatanngutigaara anaanagalugulu.”

4 Tasersuup sinaani ilinniar­titseqqilerpoq, inupparpassuillu eqqaani katersuupput. Taamaattumik umiatsiamut ikivoq avalalaariarlunilu ingilluni, inuppassuilli tamarmik tasersuup sinaani nikorfapput. 2 Amerlasuunillu assersuusiorluni ilinniar­tilerpai, ilinniar­titsinerminilu oqarfigai: 3 “Tusarnaaritsi! Narsaatilik naajartor­tussanik siaruar­teriartor­niarluni anivoq. 4 Siaruar­tigaasa ilaat aqquserngup sinaanut tupput, timmissallu mipput pukullugillu. 5 Allat qaarsumut issortaqarpian­ngitsumut tupput, issortakimmallu ingerlaannaq naajartulerput. 6 Seqinerli qullarmat parngupput sorlaqangin­namillu toquliorlutik. 7 Siaruartikkat allat orpikkat kapinartullit akorngannut tupput, orpikkalli kapinartullit naajartormata siaruartikkat naajartorsin­naajunnaarput inerititaqaratillu. 8 Allalli issorissumut tupput naajartorlutillu inerititaqalerlutik – siaruar­terneqarsimasunit 30-riaammik, 60-eriaammik 100-riaammillu amerleriarput.” 9 Taava nangippoq: “Tusaasin­naasunik siuteqartoq tusarnaarli.”

10 Maanna kisimiilermat ilinniar­titaasa apustilit aqqaneq-marluk ilagalugit orneqqippaat assersuusiallu pillugit apersulerlugu. 11 Oqarfigai: “Guutip kunngeqarfiata isertugaataanik paasitin­neqarsimavusi, allalli tusakkatik tamaasa assersuusiaan­naasoraat. 12 Taamaattumik isigigaluarlutik takusaqarneq ajorput, tusaasaqaraluarlutik isumaanik paasinninneq ajorput, Guutimut utinngisaan­nassapput isumakkeerfigineqaratillu.” 13 Aamma oqarfigai: “Assersuusiaq una paasinngik­kussiuk assersuusiat allat tamaasa qanoq paasisin­naassagassigit?

14 Narsaatillip siaruartigaa tassaavoq Kunngeqarfik pillugu tusarliussaq. 15 Ilaasa karrit aqquserngup sinaanut tuttut assigaat. Tusarliussamik tusaannartut Saatani takkuttarpoq taakkunanilu siaruar­terneqartoq peertarlugu. 16 Allat karrit qaarsumut tuttut assigaat. Taakkua tusarliussaq tusagartik nuannaarlutik ingerlaannaq akueraat. 17 Sorlaqan­nginnamilli sivikitsumik naajartorput, tusarliussarli pissutigalugu annikil­liuliin­narlutik malersor­neqaliin­narlutil­luunniit tusarliussamik upperin­nikkunnaarput. 18 Allallu karrit orpikkat kapinartullit akorngannut tuttut assigaat. Taakku tassaapput tusarliussamik tusartut, 19 nalitsinnili isumakuluutit pisuussutillu tammartitsisarnerat sunillu allanik tamanik piumatuneq uummataannut pisarput tusarliussaq naajartorsin­naajunnaar­tillugu inerititaarutsillugulu. 20 Kiisalu issorissumut tuttut tassaapput tusarliussamik tusartut, kajumillutik pigiliussisut aamma 30-riaammik, 60-eriaammik 100-riaammillu amerlanerusunik inerititaqartut.”

21 Aamma oqarfigai: “Qulleq tigoriarlugu qattamik asserneqarneq ajorpoq siniffiul­luunniit ataanut ilineqarneq ajorluni. Qullilerfimmut iliniarlugu tiguneqartarpoq. 22 Isertor­neqarsimasummi tamarmik qulaarneqassapput toqqorluar­neqarsimasullu tamarmik ilisimaneqalis­sallutik. 23 Tusaasin­naasunik siuteqartoq tusarnaarli.”

24 Aamma oqarfigai: “Tusarnaaq­qissaaritsi. Qanormi tusarnaarluar­tiginersi qanoq paasisaqar­tiginis­sassinnut apeqqutaassaaq, tusarnaarluarussilu pissarsiaqar­nerussaasi. 25 Kinaluunniimmi paasisaqarsimasoq paasisimasaqar­nerulissaaq. Kinaluunniilli paasisaqarsiman­ngitsoq allaat paasisimasaminin­nguaminik Guutimit arsaarneqassaaq.”

26 Taava oqarpoq: “Guutip kunngeqarfiata assigaa angut naajartor­tussanik narsaammi siaruar­terisoq. 27 Unnuakkut sinittarpoq ullaakkullu makittarluni, siaruar­tigaalu puttussuuttarput naajartor­tarlutillu – tamannali qanoq pisartoq naluaa. 28 Narsaat immini inerititaqariar­tulertarpoq – siullermik kanaartamik, taava karrip qalipaanik naggataatigullu karrimik inerissimasumik. 29 Karrilli inerikkaangata killortarpai, katersuif­fissanngormammi.”

30 Aamma nangippoq: “Guutip kunngeqarfia sumut assersuus­sinnaavarput, imaluunniit qanoq assersuusiorluta nassuiarsin­naavarput? 31 Siinuppip inerittussaa, narsaammut siaruar­terneqar­nermini nunarsuarmi inerittussani minnerpaaq, assigaa. 32 Siaruar­terneqareerlunili naajartoraangami naasunit nerineqarsin­naasunit allanit tamanit annerulertarpoq timmissanillu oqquiffigineqarsin­naasunik angisuunik avalequteqaler­tarluni.”

33 Paasisin­naasaannut naapertuuttumik assersuusianik taamaattunik amerlasuunik Guutip oqaasia pillugu ilinniartippai. 34 Aap, assersuusiorluni oqaluut­tuaannarpai, ilinniar­titanili kisimeeqatigigaangamigit sunik tamanik nassuiaattarpai.

35 Ulloq taanna unnukkut oqarfigai: “Akianut ikaarta.” 36 Taamaattumik ilinniar­titaasa inuppassuit ingerlaq­qoreeramikkit Jiisusi umiatsiamut ikeqatigaat, umiatsiallu allat malinnaapput. 37 Tassanngaannaq anorersuarujus­sualermat umiatsiaq malinnit qarsuaneqaan­navikkami ulikkaangajalluni immappoq. 38 Jiisusili aquani akitserluni* sinippoq. Taava itersarpaat ima oqarfigalugu: “Ilinniar­titsisoq, ajunaalersugut soqutigin­nginnakku?” 39 Nikueriarluni anorersuaq avoqqaaraa tasersuarlu oqarfigalugu: “Nipangerit! Eqqissigit!” Taava anorlerun­naarpoq qatsorluin­narlunilu. 40 Oqarfigai: “Sooq taama nangiar­tigivisi? Suli uppersuseqan­nginnassi?” 41 Annilaangaqalutilli imminnut oqarfigipput: “Inunguna una kina? Allaat anorersuup tasersuullu naalappaat.”

5 Taava tasersuup akianut Geraasap pigisaanut tikipput. 2 Jiisusilu umiatsiamit niummat angutip anersaapilullip iliveqarfimmiit ingerlaannaq ornippaa. 3 Taanna iliveqarfimmi najugaqarpoq, ullorlu taanna tikillugu kialuunniit, allaat kalunnernik, qilersoq­qasinnaasimanngilaa. 4 Inuit arlaleriarlutik assaasigut niuisigullu kalunnernik qilersor­niartarsimagaluarpaat, kittorar­tarpaali. Kikkullu tamarmik artorpaat. 5 Unnuakkut ullukkullu iliveqarfimmi qaqqanilu nilliajuarpoq ujaqqanillu imminut anaaler­tuarluni. 6 Jiisusili ungasianit takugamiuk arpalluni ornippaa sikiffigalugulu. 7 Taava nipituumik suaarpoq: “Jiisusi, Guutip Qutsinnerpaap ernera, uanga sussagakkit? Guuti uppernarsaasiullugu neriorsunnga naalliutsin­niarnanga.” 8 Jiisusimi anersaamut oqarsimavoq: “Angummit anigit, illit anersaajusutit minguttooq.” 9 Jiisusilli aperaa: “Qanoq ateqarpit?” Akivorlu: “Legiuunimik* ateqarpunga, amerlaqigattami.” 10 Anersaallu nunamit tassannga aallarteq­qunagit Jiisusimut kimigiiserpoq.

11 Qaqqami tassani puulukerpassuit neripput. 12 Taamaattumik anersaat Jiisusi kimigiiserfigaat: “Puulukinut pulatitsigut.” 13 Akuerivaalu. Taamaalisorlu anersaat minguttuut anipput puulukinullu pulallutik. Puulukerpassuillu 2.000-t missaan­niittut pangalillutik innaarsukkut tasersuarmut nakkaapput ipillutillu. 14 Taava puulukinik paarsisut qimaapput pisullu illoqarfimmi illoqarfiullu eqqaani oqaluttuaralugit, inuillu qanoq pisoqarsimanersoq takuniarlugu aggerput. 15 Jiisusi ornippaat, legiuunimillu anersaapiloqarsimagaluartoq atisaqarluni silaminillu silaqarluni issiasoq takugamikku ersilerput. 16 Anersaapiloqarsimasup puulukillu qanoq pineqar­nerannik takunnittunit oqaluttuun­neqaramik 17 Jiisusi nunaminnit aallaqqullugu kimigiiserfigilerpaat.

18 Umiatsiamut ikilermat anersaapiloqarsimasup ilagisin­naanerlugu aperaa. 19 Akuerin­ngilaali oqarfigalugulu: “Ilaquttannut angerlarit, Jehovallu ilinnut iliuuserisimasaanik tamanik ilinnillu nallittuisimaneranik oqaluttuullugit.” 20 Angut taanna aallarpoq Jiisusillu imminut iliuuserisimasai tamaasa Dekapolissimi* oqaluttuaralugit. Inuillu tamarmik tupigusupput.

21 Jiisusi akianut umiatsiamik ikaareerluni suli tasersuup sinaaniittoq inupparpassuit katersuuf­figilerpaat. 22 Synagogip pisortaasa ilaat, Jairusimik atilik, maanna aggerpoq, Jiisusilu takugamiuk isigaasa saavanni aqullaagin­narluni 23 ilungersorluni ima kimigiiserfigaa: “Paninnguara assut peruluppoq.* Qinnuigaakkit peqqissiniassammat inuuinnar­niassammallu uagutsinnut attoriar­toqqullugu.” 24 Taava Jiisusip ingerlaqasiuppaa, inupparpassuillu malippaat tattoqisillugu.

25 Arnaq ukiuni aqqaneq-marlunni aaqartuarsimasoq taakkua akorngan­niippoq. 26 Pigisani tamaasa atorlugit nakorsarpas­suarnit anniaatigeqisaminik katsorsar­neqartaraluarluni iluaallannani ajorneruliin­narsimavoq. 27 Jiisusi tusaamagamiuk inuppassuit akorngatigoorluni tunuaniit ornippaa qallersaataatigullu attorlugu. 28 Imminummi ima oqarfigeqat­taarpoq: “Qallersaataa attuinnarlugu peqqississaanga.” 29 Ingerlaannarlu aaqarun­naarpoq, malugaalu timimigut perulun­nartumik nappaateqarun­naarsin­neqarluni.

30 Jiisusip ingerlaannaq malugaa nukik imminit anisoq, inuppassuillu akornganni tunummut saappoq aperalunilu: “Kiaana qallersaatikka attorai?” 31 Ilinniar­titaasali oqarfigaat: “Takusinnaavat inuppas­suarnit tattoqisin­neqarlutit, aperivutilli: ‘Kiaana attoraanga?’” 32 Kialli attoraani paasiniarlugu qinerpoq. 33 Arnap ajorunnaarnini nalunnginnamiuk annilaangalluni sajullunilu ornippaa saavanilu aqullaagin­narluni sunik tamanik oqaluttuullugu. 34 Jiisusip oqarfigaa: “Paninnguara, uppernerpit ajorunnaarsippaatit. Perulun­nartumik nappaateqarun­naarputit, ajunngikkina.”

35 Suli oqalutsillugu angutit synagogip pisortaata illuaneersut takkupput oqarlutillu: “Paniit toquvoq! Ilinniar­titsisoq pisaris­sersortariaaruppat.” 36 Oqaasiili Jiisusip tusaramigit synagogip pisortaa oqarfigaa: “Ernumas­sanngilatit, uppersuseqaan­nassaatit.” 37 Petrusili, Jaaku qatanngutaalu Johannesi kisiisa ilaserai.

38 Synagogip pisortaata illuanut iserami inuit qiasut nipiliortullu takuai. 39 Isereerluni oqarfigai: “Sooq qiallusilu nipiliorpisi? Niviarsiaraq toqunngilaq, siniinnarpoq.” 40 Taava illaruaatigilerpaat. Anisereeramigilli angajoq­qaajusut ilagisanilu niviarsiaqqap nallavigisaanut iseqatigai. 41 Taava assaatigut tigoriarlugu oqarfigaa: “Talitá kum,” ima isumaqartoq: “Niviarsiarannguaq, oqarfigaakkit: Makigit!” 42 Niviarsiararlu ingerlaannaq nikuippoq pisulerlunilu. (Aqqaneq-marlunnik ukioqarpoq). Taamaalisorlu angajoq­qaajusut nuannaangaaramik paatsiveerupput. 43 Arlaleriarlunili oqarfigai allanut oqaluttuan­ngilluin­nassasut, oqarfigaalu niviarsiaraq nerisassaanik tuneqqullugu.

6 Tassanngaanniit nunamut peroriar­torfigisaminut aallarpoq. Ilinniar­titaasalu malippaat. 2 Ullormi qasuersaarfimmi synagogimi ilinniar­titsilerpoq. Tusarnaartullu amerlanerit tupigusullutik oqarput: “Sumiuna tamakku tamaasa ilinniarsimagai? Qanoq ililluni taama ilisimas­suseqar­tigisin­naagami tupinnar­tuliorsin­naallunilu? 3 Taanna tassaan­nginnerpa sanasoq, Mariiap ernera aamma Jaakup, Juuserfip, Juudarsip Siimuullu angajuat? Najaalu nunaqqatigin­nginnerpagut?” Tamakku pissutigalugit upperiuman­ngilaat. 4 Jiisusilli oqarfigai: “Pruffiiti taamaallaat nunami peroriar­torfigisamini, eqqarliminit ilaquttaminillu ataqqineqarneq ajorpoq.” 5 Taamaattumik napparsimasut ikittuinnaat attorlugit ajorunnaarsippai. Tassanili allanik tupinnar­tuliunngilaq. 6 Uppersuseqan­nginnerat assut tupigusuutigaa. Taava ilinniar­titsiar­torluni nunaqarfiit eqqaaniittut angalaarfigai.

7 Maanna aqqaneq-marluk qaaqqoriarlugit marlukkuutaarlugit aallartileramigit anersaanut minguttuunut oqartus­saassusilerpai. 8 Aamma oqarfigai angalanerminni taamaallaat ajaappiaqarsinnaasut. Iffiamik-qaqortumik,* taquaasivimmik aningaasanillu* nassaqqunngilai. 9 Aamma atisassamaatinik nassaqqunagit aloquteqaqquai. 10 Aamma oqarfigai: “Illumut iseraangassi aallarnissassi tungaanut tassaniigin­nartassaasi. 11 Tikilluaq­quneqan­ngikkussilu tusarumaneqan­ngikkus­siluunniit inuit mianersoq­quneqarsimanerannut takussutissatut aallarnissinni isikkasi saniiar­tassavasi.”* 12 Taava inuit peqqissimisariaqarnerat oqaluus­sissutigiar­torpaat, 13 anersaapiluillu amerlasuut anisippaat napparsimasullu amerlasuut uuliamik tanillugit ajorunnaarsillugit.

14 Jiisusip atia sumi tamani ilisimaneqalermat kunngip Herodasip tamanna tusarpaa, inuillu oqarput: “Johannesi imermut morsutsitsisartoq toqusunit makititaasimagami tupinnar­tuliorsinnaavoq.” 15 Allalli oqarput: “Eliaana.” Allallu oqarput: “Itsaq pruffiitit allat assigalugit pruffiitiuvoq.” 16 Herodasilli tamanna tusaramiuk oqarpoq: “Johannesiuna niaquer­tissimasara toqusunit makititaasimasoq.” 17 Tassami Herodasip qatanngummi Fiilippip nulia Heroodiasi nulissiussani pissutigalugu Johannesi kalunnernik qilersor­teriarlugu parnaarus­saatissimavaa. 18 Johannesimi Herodasimut ima oqarsimavoq: “Inatsisit naapertorlugit qatanngutivit nulia kateqqusaanngilat.” 19 Taamaattumik Heroodiasip iluarinagu toqutaatik­kusukkaluarpaa, taamaaliorsin­naananili. 20 Herodasimmi nalunnginnamiuk Johannesi naapertuil­luarlunilu illernartuusoq ataqqillugu toqunneqatsaalivaa. Tusarnaaraangamiuk qanoq iliussalluni assut nalornis­sutigisarpaa, tusarnaas­salluguli suli nuannarisarlugu.

21 Herodasilli inuuissiorluni akimasor­taminik, sakkutuut naalagaanersaannik Galiliiamilu nuimanersaasunik unnukkorsioqateqarnerani Heroodiasi periarfis­saqalerpoq. 22 Heroodiasillu pania iserluni qitimmat Herodasi nereqataalu nuannaangaalerput. Kunngillu arnaq inuusuttoq oqarfigaa: “Sumilluunniit qinnuigigumma piumasannik tunissavakkit.” 23 Aap, ilumoorullugu neriorsorpaa: “Qinnutigisat sunaluunniit, allaat kunngeqarfimma affaa, ilinnut tunniutissavara.” 24 Taava anaanaminukarpoq aperalugulu: “Suna qinnutigissavara?” Akivaa: “Johannesip imermut morsutsitsisartup niaqua.” 25 Ingerlaannaq kunngimukapallappoq imalu qinnuigalugu: “Kissaatigaara Johannesip imermut morsutsitsisartup niaqua puugutarsuarmut ilillugu massakkut uannut tunniutissagit.” 26 Kunngip tamanna aliatsaatigingaarpaa, qaaqqusalli najuutsillugit neriorsoramiuk kissaataanik itigartik­kusunngilaa. 27 Kunngip paarsisuni ingerlaannaq peqquaa Johannesip niaqua aggiuteq­qullugu. Taava anivoq parnaarus­sivimmilu niaquerlugu. 28 Niaqua puugutarsuarmiittoq aggiuppaa arnamullu inuusuttumut tunniullugu. Taassumalu anaanaminut tunniuppaa. 29 Ilinniar­titaasa tamanna tusaramikku timaa aavaat ilivermullu ilillugu.

30 Apustilit uteramik iliuuserisimasatik ilinniar­titsissutigisimasatillu tamaasa Jiisusimut oqaluttuaraat. 31 Oqarfigaalu: “Qasuersaalaar­niassagassi taakkuin­naallusi sumiiffimmut avinngarusimasumut ilagisinga.” Amerlasuummi ornigul­lutillu ingerlaq­qittarmata allaat nerinis­saminnut piffissaqan­ngillat. 32 Taava kisimiin­niassagamik umiatsiarlutik avinngarusimasumukarput. 33 Aallarneralli inunnit takuneqarpoq amerlasuunillu ilisimaneqalerluni, illoqarfinnillu tamaneersut pisullutik ornigaan­nukapallapput taakkunanngalu siulliullutik apuullutik. 34 Umiatsiamit niugami inupparpassuit takullugit nalligingaalerpai, savatummi paarsisoqan­ngitsutut immata. Amerlasuunillu ilinniar­tilerpai.

35 Ualigaa ilinniar­titaasa ornippaat oqarfigalugulu: “Avinngarusimasumiippugut taamaalereerlunilu. 36 Narsaateqarfinnut nunaqarfinnullu ungasin­ngitsuniittunut nerisas­sarsinias­sammata aallaqqukkit.” 37 Akivaali: “Ilissi nerisas­saannik tuniniarsigit.” Oqarfigaat: “Uagut denaarit* 200-t nalingannut iffianik-qaqortunik pisiniassaagut inunnullu tunniullugit?” 38 Oqarfigai: “Qassinik iffianik-qaqortuuteqar­nersusi takusalaarsiuk.” Uteramik oqarput: “Aalisakkat marluk eqqaassan­ngikkaanni tallimanik peqarpugut.” 39 Inuillu tamaasa oqarfigai eqimattak­kaarlutik ivikkanut qorsooq­qissunut issaassasut. 40 Taava 100-kkaarlutik 50-ikkaarlutillu issaapput. 41 Iffiat-qaqortut tallimat aalisakkallu marluk tiguai qilammullu qiviariarluni Guutimut qujalluni. Taava iffiat-qaqortut aggoriarlugit ilinniar­titaminut tunniuppai inuppas­suarnut agguaan­niassam­matigit, kikkullu tamarmik piniassammata aalisakkat marluk aggorpai. 42 Taava tamarmik naammatsillutik neripput, 43 ilinniar­titaasalu aalisakkat saniatigut sinneruttut katersoramikkit koorit aqqaneq-marluk ulikkaarpaat. 44 Angutit nerisut 5.000-upput.

45 Tamatuma kingunitsianngua inuppas­suarnik aallartitsinermini ilinniartitani Betsaadap tungaanut akianut siulliullutik ikaarnias­sammata umiatsiamut ikeqquai. 46 Inuppassuillu inuulluaq­qoreerlugit qaqqamut qinujartorpoq. 47 Unnummat umiatsiaq tasersuup ikeraniippoq, namminerli kisimiilluni nunamiippoq. 48 Ullaassakkut* assorlutik tamaviaarlutik iputtut takugamigit tasersuakkut pisulluni ornippai, qaangiin­narniarpasil­lugilli. 49 Tasersuakkut pisuttoq takugamikku eqqarsarput: “Sunarsuaruna!”* Nillialerpullu. 50 Tamarmimmi takugamikku ersilerput. Jiisusilli ingerlaannaq oqarfigai: “Uangaana. Erseqinasi!” 51 Umiatsiaannut ikimmat anorersuarun­naarpoq. Assut tupigusupput, 52 Jiisusimmi iffiat-qaqortut atorlugit iliuusiata pingaaruteqassusia paasinngin­namikku suut tamaasa iluamik paasinngilaat.

53 Akianut ikaaramik Genesaratsip eqqaani kisarput. 54 Umiatsiamilli niuinnartut inuit Jiisusi ilisaraat. 55 Nunap immikkoortuani tamarmi napparsimasut arpaannaq aariarlugit akiarlugit Jiisusimukaat­tarpaat. 56 Nunaqarfimmut, illoqarfimmut narsaateqarfimmullu sumulluunniit pigaangat napparsimasut silami tuniniaasarfinnut inissit­tarpaat, taakkualu qallersaataata nivingataa attulaagin­narumallugu Jiisusi kimigiiserfigaat. Attuisullu tamarmik ajorunnaartarput.

7 Farisiiarit allakkanillu ilisimasut ilaat Jerusalemmimiit tikiussimasut kaajallallugu katersuupput. 2 Taakkualu ilinniartitat ilaat errortoq­qaaratik, tassa ileqqulersuutit malillugit minguersaq­qaaratik, nerisut takuaat. 3 (Farisiiarimmi juutillu tamarmik siuaasamik ileqqutoqaat aalajangiusimagamikkit ikuseq tikillugu errortorsiman­ngikkaangamik nerineq ajorput. 4 Silamilu tuniniaasarfim­miissimagaangamik asattoq­qaaratik nerineq ajorput. Ileqqutoqqat ingerlateq­qinneqarsimasut allarpassuit – soorlu imerfinnik, kanninik atortunillu kanngussammik sanaanik imermut misutsisarneq* – aalajangiusimavaat). 5 Taamaattumik farisiiarit allakkanillu ilisimasut aperaat: “Sooq ilinniar­titatit siuaasatta ileqqutoqaat malinnagit minguttuunik assaqarlutik nerisarpat?” 6 Oqarfigai: “Ilumoor­tuusaartusi, Iisaaja ilissi pillusi tulluartumik ima siulittuilluni allappoq: ‘Oqaasiin­narminnik ataqqivaannga, uummataalli uannit ungaseqaat. 7 Inuit inassutaat tunngavigalugit ilinniar­titsisaramik uannut qinnutaat iluaqutaan­ngillat.’ 8 Guutip inassutai sussakkeerlugit inuit ileqqutoqaat aalajangiusimavasi.”

9 Aamma oqarfigai: “Ileqqutoqqasi aalajangiusimaniarlugit Guutip inassutaanik maleruaasan­nginneq pikkorif­figaarsi. 10 Assersuutigalugu Moorsisi oqarpoq: ‘Ataatat anaanallu ataqqikkit’, aamma: ‘Ataataminik anaanaminil­luunniit asissuisoq toqunneqassaaq.’ 11 Ilissili oqartarpusi: ‘Inuk kinaluunniit ataataminut anaanaminul­luunniit oqarsinnaavoq: “Ikiorniarlutit ilinnut tunnius­sassaraluakka Guutimut tunissutaasus­saapput.”’ 12 Taamaalillusi ataatani anaananiluunniit pillugu iliuuseqar­nissaanut pisussaaf­feerutsit­tarparsi. 13 Taamaattumik ileqqutoqqat ingerlateqqitasi pissutigalugit Guutip oqaasia naleerutsipparsi. Allarpas­suarnillu tamatumunnga assingusunik iliuuseqar­tarpusi.” 14 Taava inuppassuit qaaqqoqqippai oqarfigalugillu: “Tamassi tusarnaarsinga isumaalu paasillugu. 15 Inuk nerisani pissutiginagit ajortulli iluminit anisut pissutigalugit minguttuun­ngortarpoq.” 16*   ——

17 Inuppassuit qimallugit illumut isermat ilinniar­titaasa assersuusiaq pillugu apersulerpaat. 18 Oqarfigai: “Aamma ilissi taakkunatulli paasisaqan­ngilasi? Nalugassiuk inuup nerisani minguttuun­nguutigisin­naanngikkai? 19 Taakkumi uummataanut pineq ajorput, aqajaruatigooriarlutilli anillattarput.” Taamaalilluni nerisassat tamaasa minguitsuunerarpai. 20 Nangippoq: “Inuk ajortut iluminit anisut pissutigalugit minguttuun­ngortarpoq. 21 Inuummi iluanit, uummataanit, pisarput eqqarsaatit ajoqutaasut, taakkulu atoqatigiinnikkut eqqunngitsuliornermik,* tillinnermik, inummik toqutsinermik, 22 allasiornermik, piumatunermik, ajortumik iliuuseqarnermik, peqquserlunnermik, kanngut­taatsuliornermik,* usorunnermik, Guutimik mitaatigin­ninnermik, pingaakujunnermik silatusaan­nginnermillu kinguneqartarput. 23 Ajortut tamakku tamarmik inuup iluanit pisut mingutsitsisarput.”

24 Tassanngaanniit Tyrusip Siidonnillu pigisaannut aallarpoq. Tassunga tikinnini ilisimaneqassasoq kissaatigin­nginnamiuk illumut iserpoq, taamaattorli arajutsineqanngilaq. 25 Arnap anersaapiloqartumik paninnguaqartup tikissimasoq tusaramiuk tuaviinnaq ornippaa isigaasalu saavanni aqullaagin­narluni. 26 Arnap taassuma, grækerinik siuaasallip Syriami Fønikiameersup, Jiisusi qinnuigiuarpaa anersaapiluk paniminit aniseqqullugu. 27 Jiisusilli oqarfigaa: “Meeqqat nerisas­saraluisa qimmiaqqanut naloriun­nissaat eqqortulior­nerunngimmat meeqqat siulliullutik qaarsil­lartinneqassapput.” 28 Akivaali: “Naalagaq, ilumoorputit. Taamaattorli qimmiaqqat nerriviup ataaniittut meerannguit nakkaalatitaannik nerisarput.” 29 Taava oqarfigaa: “Taama oqaravit angerlaannarit. Anersaapiluup paniit qimappaa.” 30 Taava angerlarami meerannguani siniffimmi nalasoq takuaa, anersaapilullu peerussimavoq.

31 Jiisusi Tyrusip pigisaanit aallarami Siidonni Dekapolissillu* pigisai aqqusaarlugit Galiliiap Tasersuanut pivoq. 32 Tassani angut tusilartoq oqalunneq sapingajattoq aggiuppaat kimigiiserfigalugulu ajorunnaarseq­qullugu.* 33 Inuppassuillu qimallugit inoqanngitsumut avinngaruppaa. Taava inussani angutip siutaanut manguppai qiseriarlunilu oqaa attorlugu. 34 Qilammullu qiviariarluni itisuumik anersaarpoq oqarfigalugulu: “Effatá,” tassa: “Ammarit.” 35 Taamaalisorlu siutai ammarput nalingin­naasumillu oqalussin­naalerluni. 36 Jiisusip tamanna kimulluunniit oqaluttuareq­qunngilaa, inerter­neqarnerujar­tortillutilli oqaluuserinerulerpaat. 37 Aap, tupigusungaarlutik oqarput: “Iliuusii tamarmik ajunngil­luinnarput. Allaat tusilartut tusaasaqalersil­lugillu oqalussin­naanngitsut oqalussin­naalersippai.”

8 Tamatuma nalaani inupparpassuit katersuuteqqipput, nerisas­saqanngimmatalu Jiisusip ilinniartitani aggeqquai oqarfigalugillu: 2 “Inuppassuit ullut pingasut najoreermannga nerisas­saqanngimmatalu nalligeqaakka. 3 Kaattut angerlar­tikkukkit aqqutaani nukillaassapput, ilaallu ungasis­sorsuarmi najugaqarput.” 4 Ilinniar­titaasali akivaat: “Avinngarusimasumiikkatta inuit uku qaarsil­laatigisin­naasaannik iffianik-qaqortunik* naammattunik qanoq pissarsisoqarsin­naagami?” 5 Taava aperai: “Qassinik iffianik-qaqortuuteqarpisi?” Akipput: “Arfineq-marlunnik”. 6 Inuppassuillu nunamut issaaqquai. Taava iffiat-qaqortut arfineq-marluk tigoriarlugit Guutimullu qujareerluni aggorpai agguaan­neqarnias­sammatalu ilinniar­titaminut tunniullugit, taakkualu inuppas­suarnut agguaappaat. 7 Aamma aalisakkanik mikisunik amerlan­ngitsunik taquarput, qinoreerlunilu ilinniartitani aamma taakkuninnga agguaas­seqquai. 8 Taava naammatsillutik neripput. Ilinniar­titaasalu sinneruttut katersoramikkit koorersuit arfineq-marluk ulikkaarpaat. 9 Angutit 4.000-t missaan­niipput. Taava aallartippai.

10 Ilinniartitani ingerlaannaq umiatsiamut ikeqatigai, Dalmanuutallu pigisaanut pipput. 11 Tassani farisiiarit takkukkamik assortulerpaat, misilin­niarlugulu Guutip aqqani tupinnar­tulioqquaat. 12 Taava itisuumik anersaaruluppoq oqarlunilu: “Sooq nalitsinni inuusut uku tupinnar­tuliamik takorusut­tuarpat? Ilumut oqarfigaassi: Tupinnar­tuliamik takusaqar­navianngillat.” 13 Taava qimappai umiatsiamullu ikeqqeriarluni akianut ikaarluni.

14 Ilinniar­titaasali iffianik-qaqortunik allanik nassarnissartik puiorsimagamikku iffiamik-qaqortumik ataasiinnarmik umiatsiamiit­tuuteqarput. 15 Paatsuugas­saanngitsumillu mianersoqquai: “Farisiiarit Herodasillu seernarsaataannit sunnerneqaqqunasi mianersoritsi.” 16 Taava ilinniartitat iffianik-qaqortunik nassarsiman­nginnertik pillugu assortuutilerput. 17 Tamanna tusaramiuk aperai: “Sooq iffianik-qaqortuuteqan­nginnersi assortuus­sutigaasiuk? Oqaatsikka paasiuminaatsik­kassigit? Suli paasisaqan­ngilasi? 18 Iseqaraluarlusi takusaqarsin­naannginnassi? Siuteqaraluarlusilu tusaasaqarsin­naannginnassi? Eqqaaman­nginnassiuk 19 iffiat-qaqortut tallimat aggoriarlugit angutit 5.000-t nerisereerakkit sinneruttut katersorassigit koorit qassit ulikkaarlugit?” Akivaat: “Aqqaneq-marluk.” 20 “Iffiat-qaqortut arfineq-marluk aggoriarlugit angutit 4.000-t nerisereerakkit sinneruttut katersorassigit koorersuit qassit ulikkaarpisigit?” Akivaallu: “Arfineq-marluk.” 21 Taava oqarfigai: “Suli paasisaqan­ngilasi?”

22 Maanna Betsaadamut talipput. Tassani inuit angut tappiitsoq aggiuppaat Jiisusilu kimigiiserfigalugu ajorunnaarseq­qullugu.* 23 Jiisusillu angut tappiitsoq tasissiuteriarlugu nunaqarfiup silataanukaappaa. Isaasigut qiseriarlugu attorpaa aperalugulu: “Takusaqarsinnaavit?” 24 Angut siumut qiviariarluni oqarpoq: “Inuit pisuttut takusin­naavakka, orpittulli isikkoqarput.” 25 Angut isaasigut attoqqippaa, isigisaalu ersarissipput. Isigisaqarsin­naanngoqqippoq suullu tamaasa takulluarsin­naanngorlugit. 26 Taava angerlaq­quleramiuk oqarfigaa: “Nunaqarfim­mukassan­ngilatit.”

27 Maanna Jiisusi ilinniar­titaalu Cesariia Filippip nunaqarfiinut aallarput, aqqutaanilu ilinniartitani aperai: “Inuit kinaanerar­tarpaannga?” 28 Akivaat: “Johannesi imermut morsutsitsisartoq, allalli oqartarput Elia allallu pruffiitit ilaat.” 29 Aperaalu: “Ilissimi, kinaanerar­tarpisinga?” Petrusip akivaa: “Kristusiuvutit.” 30 Taava naalakkerpai kinaanini kimulluunniit oqaluttuaris­sanngikkaat. 31 Aamma oqaluttuut­talerpai inuup Ernera amerlasuunik naalliuuteqar­tariaqartoq aamma utoqqaanertanit, palasinit nuimasunit allakkanillu ilisimasunit narrugineqassasoq toqunneqas­sasorlu, ullullu pingasut kingorna toqusunit makititaassasoq. 32 Aap, paasiuminartumik taama oqarpoq. Petrusilli avinngaruppaa avoqqaarilerlugulu. 33 Jiisusip illuanut saariarluni ilinniartitani qiviarpai Petrusilu avoqqaaralugu: “Tununnut pigit, Saatani! Guutitummi eqqarsarnak inuttut eqqarsarputit.”

34 Maanna inuppassuit ilinniar­titanilu aggeqquai oqarfigalugillu: “Uannik malinnik­kumasup kissaatini tunulliullugit qisummik naalliutsitsiviliaq* nammakkiuteriarlugu malittuas­savaanga. 35 Inuunerminimmi annaassiumasoq toqussaaq, uangali pillunga nutaarsiassallu nuannersut pillugit toqusoq inuuleq­qissaaq. 36 Inuup nunarsuarmi sunik tamanik pissarsiaqarnini toquguni qanoq iluaqutigis­sagamiuk? 37 Inuuinnarumalluni suut akiliutigisin­naagamigit? 38 Inuimmi nalitsinni inuusut allasiortut* ajortuliortullu akornganni uannik oqaatsinnillu kanngusuutiginnittoq inuup Ernerata Ataatami alutornas­susiani inngilini ilagalugit tikiukkuni aamma kanngusuutigissavaa.”

9 Nangilluni oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Maaniittut ilaat Guutip kunngeqarfia pissaaneqarluni tikiuttoq takoqqaar­tinnagu toqunavian­ngillat.” 2 Ullut arfinillit qaangiummata Jiisusip Petrusi, Jaaku Johannesilu kisiisa qaqqarsuarmut majuaqatigai. Isigitil­lugillu Jiisusi allanngorpoq, 3 qallersaatai qaallorissipput nunarsuarmi atisanik errorsisartut qaqorsisitsisar­nerannit qaqornerungaalerlutik. 4 Aamma Eliap Moorsisi ilagalugu saqqummerfigai, Jiisusilu oqaloqatigilerpaat. 5 Taava Petrusip Jiisusi oqarfigaa: “Ilinniar­titsisoq, qujanaqaaq maaniikkatta. Pingasunik tupiusaliorta, ilinnut ataatsimik, Moorsisimut ataatsimik Eliamullu ataatsimik.” 6 Assummi annilaangagamik Petrusip naluaa qanoq oqassalluni. 7 Niaquisalu qulaanni nuisserpoq nipilu nuissamit tutsiulluni: “Tassa Ernera, asasara. Taanna tusaasiuk.” 8 Eqqartik qinipal­lakkamikku Jiisusip kisimi ilagigaatik takuaat.

9 Qaqqamit atertillutik inuup Ernera toqusunit makititaareerpat aatsaat takusaminnik oqaluttuarsin­naanerannik Jiisusip naalakkerpai. 10 Naalakkiutaa naalappaat,* akunnerminnili toqusunit makinnissaa qanoq isumaqarnersoq eqqartorpaat. 11 Aperaallu: “Sooq allakkanik ilisimasut oqartarpat Elia tikiuteq­qaartariaqartoq?” 12 Oqarfigai: “Elia siulliulluni tikiutissaaq sunillu tamanik piareersaas­salluni. Tamannali inuup Ernerata amerlasuunik naalliuuteqar­tariaqarnera nikagineqar­tariaqarneralu pillugit allassimasunut qanoq attuumas­suteqarami? 13 Oqarfigaassili: Elia tikiutereerpoq, Allakkanilu Illernartuni allaatigineqar­neratut piumasamittut pivaat.”

14 Ilinniartitat allat ornikkamikkit inupparpassuit eqqaanniittut allakkanillu ilisimasunik oqalliseqateqartut takuaat. 15 Inuppassuilli Jiisusi takugamikku tupaallapput arpallutillu ilassiar­torlugu. 16 Aperai: “Sunaana oqallisigigissi?” 17 Inuppassuillu akorngannit oqartoqarpallappoq: “Ilinniar­titsisoq, ernera oqajuitsun­ngortitsisumik anersaapiloqarmat ilinnukaappara. 18 Saassuk­kaangamiuk nunamut naloriuttarpaa, kigutinilu kiillugit qanermigut qappiulertarpoq nukillaar­tarlunilu. Ilinniar­titatit qinnuigaakka aniseqqullugu, anisissin­naanngilaalli.” 19 Oqarfigai: “Ukorsiiaa inuususi uppinngitsut! Qanoq sivisutigisumik najortariaqarpassi? Qanoq sivisutigisumik naammagit­tarfigisariaqarpassi? Uannukaassiuk.” 20 Taava nukappiaraq aggiuppaat, anersaapiluulli Jiisusi takugamiuk ingerlaannaq meeraq noqartippaa. Nunamut tukkami qanermigut qappiorluni assakaavoq. 21 Taava Jiisusip ataataasoq aperaa: “Qanga taamaat­talerami?” Akivoq: “Mikisuullunili, 22 toqukkumallugu innermut imermullu naloriutikulasarpaa. Iliuuseqarsin­naaguilli naakkigaluta ikiortigut.” 23 Jiisusip oqarfigaa: “Sooq oqarpit ‘iliuuseqarsin­naaguit’? Uppertumut sumilluunniit ajornar­toqanngilaq.” 24 Meeqqap angutaa ingerlaannaq nipituumik oqarpoq: “Upperpunga! Uppernikkut nakussatsinnga!”

25 Jiisusip inuppassuit ornikkaatik takugamiuk anersaaq minguttooq ima avoqqaaraa: “Illit anersaaq meeqqamik oqajuitsun­ngortitsisutit tusilar­tunngor­titsisutillu, naalakkerpakkit: Nukappiaqqamit anigit pulaffigeq­qinnagulu!” 26 Nipituumik nilliariarluni nukappiararlu sakkortuumik noqarteriarlugu anivoq, nukappiararlu toqusorigamikku inuit amerlanerit oqarput: “Toquvoq!” 27 Jiisusilli assaatigut tiguaa qilullugulu, nikuipporlu. 28 Jiisusi illumut isereermat ilinniar­titaasa kisimeeqatigalugu aperaat: “Sooruna uagut anisissin­naanngikkipput?” 29 Akivai: “Anersaapiluit taamaattut taamaallaat qinunikkut anisinneqarsin­naapput.”

30 Tassannga aallaramik Galiliia aqqusaarpaat, Jiisusilli sumiinnini ilisimaneqassasoq kissaatiginngilaa 31 ilinniartitani ilinniar­tikkusuk­kamigit. Ima oqarfigai: “Inuup Ernera akeqqaminut pisinneqassaaq, toqussavaallu, toqutaagaluarlunili ullut pingasut kingorna makitin­neqassaaq.” 32 Sunali pigaa paasinngilaat aperissallugulu merseralugu.

33 Kapernaamullu pipput. Illumut isereeramik aperai: “Aqqutaaniuna suna assortuus­sutigigissi?” 34 Aqqutaani kina annerunersoq assortuus­sutigisimagamikku oqaaseqan­ngillat. 35 Taava ingippoq aqqaneq-marlullu aggeqqoriarlugit oqarfigalugit: “Siulliujumasoq tamanit kingullerpaassaaq tamanullu kiffaas­salluni.” 36 Taava nukappiarannguaq aggeqqoriarlugu akorngannut pisippaa. Eqeriarlugu oqarfigai: 37 “Kinaluunniit atera tunngavigalugu meerannguamik uumatut ittumik tikilluaq­qusisoq aamma uannik tikilluaq­qusivoq. Kinaluunniillu uannik tikilluaq­qusisoq uannik tikilluaq­qusiinnarnani aamma aallartitsisinnik tikilluaq­qusivoq.”

38 Johannesip oqarfigaa: “Ilinniar­titsisoq, illit atit atorlugu anersaapilunnik anisitsisoq takusarput uagutsinnik malinnin­ngimmat nangartaraluaratsigu.” 39 Jiisusilli oqarfigaa: “Nangartas­sanngilarsi, kialuunniimmi atera tunngavigalugu tupinnar­tulioqqammersup ajortumik eqqartorsin­naanngilaanga. 40 Kialuunniimmi akerlilersor­tiginngisatta iligaatigut. 41 Ilumut oqarfigaassi: Kinaluunniit Kristusimit ilinniar­titaanersi pissutigalugu ilissinnut imermik tunisisoq akissarsin­ngitsoor­navianngilaq. 42 Uppertulli minninnguit ilaannik ataatsimik naakkiutsitsisumut kimulluunniit ajunngin­nerussaaq aserorteriviup ujarattaanut,* siutituumit kaavitin­neqartartumut, qungatsimigut qilerun­neqariarluni immamut naloriun­neqaruni.

43 Assat pissutigalugu naakkiutis­sagaluaruit kipissavat. Ilinnut ajunngin­neruvoq aqqunarsimallutit inuunermut iseruit illuttut assaqarlutit Gehennami* innermut qaminneqarsin­naanngitsumut iginneqar­nissamit. 44*   —— 45 Isikkallu pissutigalugu naakkiukkuit kipiuk. Ilinnut ajunngin­neruvoq tusiallutit inuunermut iseruit illuttut isigaqarlutit Gehennamut* iginneqar­nissamit. 46*   —— 47 Isillu pissutigalugu naakkiukkuit igiguk. Ilinnut ajunngin­neruvoq ataatsimik iseqarlutit Guutip kunngeqarfianut iseruit illugiinnik iseqarlutit Gehennamut* iginneqar­nissamit. 48 Gehennami* quperlut toquneq ajorput innerlu qaminneq ajorluni.

49 Kikkummi tamarmik innermik tarajor­terneqar­tariaqarput. 50 Taratsut pitsaapput, kimeeruppatali sumik mamassuseqalersis­sinnaagassigit? Immissinni tarajoqaritsi eqqisseqatigiillusilu.”

10 Tassannga aallarami kuussuup Jordanip ungataanut Judiiap killeqarfiata eqqaanut pivoq. Inuppassuillu katersuuf­figeqqippaat. Pisarnermisullu ilinniar­teqqilerpai. 2 Farisiiarillu misilin­niarlugu ornippaat aperalugulu inatsisit naapertorlugit angutip nuliani avissin­naaneraa. 3 Akivai: “Moorsisip qanoq peqquaasi?” 4 Oqarput: “Moorsisip avinnermut uppernarsaammik allariarluni arnamit avissinnaaneq akueraa.” 5 Jiisusilli oqarfigai: “Uteriitsuugassi inassut taanna ilissi pillusi allappaa. 6 Pinngor­titsinerulli aallaqqaataani Guutip ‘angutitut arnatullu pinngortippai. 7 Tamanna pissutigalugu angutip ataatani anaananilu qimassavai, 8 taakkulu marluk ataasiulissapput.’* Tassa marluujun­naarlutik ataasiulerput. 9 Taamaattumik Guutip ataqatigiilersitai inuup kialuunniit avissaar­tissanngilai.” 10 Illumut iseqqikkamik ilinniar­titaasa tamanna pillugu apersulerpaat. 11 Oqarfigai: “Kinaluunniit nuliaminit avittoq allamillu nuliartoq allasiorpoq avitanilu ilumuun­ngitsuliorfigalugu. 12 Arnarlu uiminit avereerluni allamut katikkaluaruni allasiussaaq.”

13 Maanna meerannguit Jiisusip attornias­sammagit aggiuttalerpaat, ilinniar­titaasali angajoqqaat avoqqaaraat. 14 Tamanna Jiisusip kamaammis­sutigigamiuk oqarfigai: “Meerannguit uannukaannarlik, akornuseqinasigillu, taakkunatummi ittut Guutip kunngeqarfia pigaat. 15 Ilumut oqarfigaassi: Kinaluunniit meerannguatut ililluni Guutip kunngeqarfianik akuersin­ngitsoq tassunga isinngil­luinnassaaq.” 16 Meeqqallu pakkuteriarlugit assamminillu attoriarlugit qinnuppai.

17 Ingerlammat angutip arpalluni ornippaa seeqqum­merfigeriarlugulu aperalugu: “Ilinniar­titsisoq ajunngitsoq, inuuneq naassaan­ngitsoq kingornuk­kumallugu qanoq iliussaanga?” 18 Jiisusip akivaa: “Sooq ajunngitsumik taavinga? Guuti kisimi ajunngitsuuvoq. 19 Inassutit nalunngilatit: ‘Inummik toqutsis­sanngilatit, allasius­sanngilatit, tillissan­ngilatit, sallullutit uppernarsaas­sanngilatit, peqquserlus­sanngilatit, ataatat anaanallu ataqqikkit.’” 20 Angutip oqarfigaa: “Ilinniar­titsisoq, inuusun­ninniit tamakku tamaasa maleruarpakka.” 21 Jiisusip qiviarpaa asagamiullu oqarfigalugu: “Ataaseq amigaatigaat: Pigisatit tuniniariartukkit aningaasallu piitsunut tunniullugit, taava qilammi pisuussuteqalissaatit. Taamaalioreeruillu uannik malinnit­tunngorit.” 22 Akissutaali aliasuutigalugu nikallorluni qimaguppoq, pigisarpas­suaqaramimi.

23 Jiisusip eqqaminiittut qiviariarlugit ilinniartitani oqarfigai: “Guutip kunngeqarfianut isernissaq pisuunut sapernassaqaaq!” 24 Ilinniar­titamili oqaatsini tupaallaatigim­matigit oqarfigai: “Ikinngutit,* Guutip kunngeqarfianut isernissaq sapernar­torujussuuvoq! 25 Qatigattuup meqqutip isaatigoornissaa pisuup Guutip kunngeqarfianut isernissaanit ajornan­nginnerussaaq.” 26 Suli tupigusun­nerullutik oqarfigaat:* “Taavami kina annaanneqarsin­naagami?” 27 Jiisusip toqqarlugit isigalugit oqarfigai: “Tamanna inunnut ajornarpoq, Guutimulli suulluunniit ajornan­ngillat.” 28 Taava Petrusip oqarfigaa: “Suut tamaasa qimallugit malippatsigit.” 29 Jiisusi oqarpoq: “Ilumut oqarfigaassi: Kinaluunniit uanga pillunga nutaarsiassallu nuannersut pillugit illuminik, qatanngutiminik, anaanaminik, ataataminik, meeqqaminik narsaatiminil­luunniit qimatsisoq 30 maanna malersor­neqarnermi saniatigut illunik, qatanngutinik, anaananik, meeqqanik narsaatinillu 100-riaammik siunissamilu inuunermik naassaan­ngitsumik pissarsissaaq. 31 Amerlasuulli siulliusut kingullin­ngussapput kingulliusullu siullin­ngussallutik.”

32 Maanna Jerusalemmimut aqqusinikkut majuartillutik Jiisusi siulliulluni ingerlavoq. Ilinniartitat tupigusupput, malinnittulli ernumallutik. Jiisusip aqqaneq-marluk avinngaruteqqippai qanorlu pineqar­nissaminik oqaluttuutilerlugit: 33 “Jerusalemmimut majuarpugut, inuullu Ernera palasinut nuimasunut allakkanillu ilisimasunut pisinneqassaaq. Taakkua toqutas­sanngor­tissavaat juutiun­ngitsunullu pisissallugu. 34 Taakkualu illaruaatigissavaat, qitserassavaat, iperartussavaat toqussallugulu, ullulli pingasut kingorna makititaassaaq.”

35 Zebediiap ernerisa Jaakup Johannesillu ornippaat oqarfigalugulu: “Ilinniar­titsisoq, kissaatigisatsitut iliorfigitigut.” 36 Aperai: “Qanoq iliorfigeq­qugassi?” 37 Akipput: “Kunngeqarfinni talerpiatunginni saamiatunginnilu issianissarput akueriuk.” 38 Jiisusilli oqarfigai: “Naluarsi suna qinnutiginerlugu. Imerfinnit* imersin­naasorivisi, aqqusaagas­sakkaluunniit aqqusaarsin­naasorivisigit?”* 39 Akivaat: “Aap.” Taava Jiisusip oqarfigai: “Imerfinnit imerumaarpusi, aqqusaak­kakkalu aqqusaarumaarpasi. 40 Kikkulli talerpiatunginni saamiatungin­niluunniit issiassanersut aalajangigas­sarinngilara, taakkunanimi issiasussat Ataatama toqqassavai.”

41 Ilaasa qulit tamanna tusaramikku Jaaku Johannesilu quianaagilerpaat. 42 Jiisusilli qaaqquai oqarfigalugillu: “Nalunngilarsi inuiaqatigiinni naalakkersuisutut isigineqartut naalagaaniartartut pissaanillillu naqisiman­nittartut. 43 Ilissili taamaas­sanngilasi. Kinaluunniilli akorngassinni annerujumasoq ilissinnut kiffaassaaq. 44 Kinaluunniillu akorngassinni qaffasissumik inissisimaf­feqarusuttoq tamanut inussiaataassaaq. 45 Allaammi inuup Ernera kiffartorfigeqqunani kiffartorumallunili inuuninilu amerlasuut utertin­neqaatis­saattut akiliutigiumallugu tikiuppoq.”

46 Taava Jeerikomut iserput. Jiisusili ilinniar­titaalu inuppassuillu amerlangaatsiartut Jeerikomit aniartor­tillugit Bartimiiusi (Timaausip ernera), tappiitsoq qinnuuloortartoq, aqquserngup sinaani issiavoq. 47 Jiisusi Naazaratsimiu saneqqutilersoq tusaramiuk suaartalerpoq: “Daavip ernera,* Jiisusi, nallittunnga!” 48 Taamaalisorlu amerlasuut nipangeq­qullugu avoqqaaraat, sulili nipitunerusumik suaartarpoq: “Daavip ernera, nallittunnga!” 49 Taava Jiisusi unippoq oqarlunilu: “Qaaqqusiuk.” Taava angut tappiitsoq aggeqquaat oqarfigalugu: “Isumalluarit! Nikuigit, aggeqquaatit.” 50 Qallersaatini piipallariarlugu nikuipallappoq Jiisusimukarlunilu. 51 Taava Jiisusip aperaa: “Qanoq ikiorsin­naavakkit?” Angutip tappiitsup akivaa: “Ilinniar­titsisoq,* isigisaqaleq­qissinnaan­ngortinnga.” 52 Jiisusillu oqarfigaa: “Ingerlaannarit. Uppernerpit ajorunnaarsippaatit.” Ingerlaannarlu isigisaqaleq­qissinnaan­ngorpoq malilerlugulu.

11 Jerusalemmimut qanilliar­tortillutik Qaqqami Oliivenequtilimmi Betfaagimut Betaaniamullu pigamik ilinniartitani marluk oqarfigai: 2 “Ikunga nunaqarfim­mukaritsi, tassungalu pigussi siutituup piaraa issiaffigineqan­ngisaan­narsimasoq pitoqqasoq ingerlaannaq takussavarsi. Pituussaariarlugu maanngaassiuk. 3 Aperineqarussilu: ‘Sooq taamaaliorpisi?’ akissaasi: ‘Naalakkap atussagamiuk, ingerlaannarlu utertik­kumaarpaa.’” 4 Ingerlagamillu siutituup piaraa aqqusineeqqami matup eqqaani pitoqqasoq nanivaat pituussaarlugulu. 5 Tassanili nikorfasut ilaat aperipput: “Sooruna pituussaarissi?” 6 Jiisusip oqarsimaneratorluinnaq akipput, akuerivaallu.

7 Siutituup piaraa aggiuppaat qallersaatiminnillu qallerlugu, Jiisusillu ingiffigaa. 8 Amerlasuullu qallersaatitik aqqusinermut siaartiterpaat, allalli narsaatini avalequtit killorpaat. 9 Aamma siornani ingerlasut malinnittullu suaartarput: “Annaanneqarli! Jehovap aqqani tikiuttoq iluarisaali! 10 Ataatatta Daavip kunngeqarfissaa iluarisaali! Qutsinnerpaamiittutit, qinnuigaatsigit annaateq­qullugu.” 11 Jerusalem­mimullu iserami guutisiorfim­mukarpoq suullu tamaasa isiginnaarlugit. Unnulereermalli aqqaneq-marluk ilagalugit Betaaniamukarpoq.

12 Aqaguani Betaaniamit ingerlagamik kaalerpoq. 13 Orpik fiiginequt ungasianit takugamiuk inerititaqarnersoq takusarpaa. Taamaalineranili fiigineqarneq ajormat tikikkamiuk taamaallaat pilutaqartoq takuaa. 14 Taamaattumik oqarfigaa: “Inerititannik nerisoqaq­qinngisaan­nassaaq.” Ilinniar­titaalu tusarnaarput.

15 Maanna Jerusalemmimut pipput. Guutisiorfimmullu iserami tuniniaasut pisiniallu anisippai aningaasanillu taarsiisartut nerrivii tuinillu tuniniaasartut issiavii uppisillugit. 16 Atortunillu akiartut guutisiorfikkut qaninnersioq­qunngilai. 17 Ilinniartippai oqarfigalugillu: “Allassiman­nginnerpa: ‘Illuga inuiaqatigiit tamarmik qinusarfiannik taaneqassaaq’? Ilissili ujajaasunut inigisas­sanngor­tipparsi.” 18 Palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut tamanna tusaramikku aamma inuppassuit tamarmik ilinniar­titsineranik tupigusuutigin­ninnerat pissutigalugu Jiisusi qunugigamikku qanoq toqussin­naanerlugu eqqarsaatigilerpaat.

19 Seqerngup tarrinnerata nalaani illoqarfimmit anipput. 20 Aqaguanili ullaaralaakkut orpik fiiginequt saneqquk­kamikku sorlaaniit toquliulereersimasoq takuaat. 21 Petrusip pisimasut eqqaaleramigit Jiisusi oqarfigaa: “Ilinniar­titsisoq, takuuk! Orpik fiiginequt perloqqusat toquliulereersimavoq.” 22 Jiisusip oqarfigai: “Guuti upperisiuk. 23 Ilumut oqarfigaassi: Qaqqamut uunga oqartup: ‘Qangattarit immamullu tullutit,’ qularnanilu oqarnermisut pisoqarumaar­neranik upperinnittup piumasani pissavaa. 24 Taamaattumik oqarfigaassi: Qinugaangassi qinnutigisasi pereersimallugit upperisas­savarsi, taava piumaarpasi. 25 Nikuillusilu qinugaangassi Ataatassi qilammiittup aamma ilissi kukkulut­tornissinnik isumakkeerfiginias­sammasi allanut naammagit­taalliuutisi suugaluar­tulluunniit isumakkeer­tassavasi.” 26*   ——

27 Jerusalem­mimukaqqipput. Guutisiorfimmilu angalaar­tillugu palasit nuimasut, allakkanik ilisimasut utoqqaanertallu takkupput 28 aperalugulu: “Piginnaatitaaneq suna tunngavigalugu taamaaliorpit? Imaluunniit kia taama piginnaatippaatit?” 29 Jiisusip akivai: “Ataatsimik apeqqutis­saqarfigaassi. Akigussinga kia taamaalior­nissamut piginnaas­susileraanga oqaatigissavara. 30 Johannesi imermut morsutsitsisartoq Guutimit* imaluunniit inunnit aallartitaava? Akisinga.” 31 Taava oqallisilerput: “Akigutta: ‘Guutimit’, oqassaaq: ‘Taavami sooq upperin­ngilisiuk?’ 32 Sapiiserlutali akissaagut: ‘Inunnit’?” Johannesiugaluarli inuppas­suarnit tamanit pruffiitivittut isigineqarmat sioorapput. 33 Taamaattumik Jiisusi akivaat: “Naluarput.” Oqarfigai: “Taava uangattaaq kia taamaalior­nissamut piginnaatikkaanga oqaatiginavian­ngilara.”

12 Taava assersuusiorluni ilinniar­tilerpai: “Angut viinnequteqarfiliorpoq, kaajallallugu ungaluliorpoq, viinnissanik tunguiaanermut atugassamik itersaliorpoq napasulialiorlunilu. Taava naasoris­saasunut attartor­teriarlugu nunamut allamut aallarpoq. 2 Katersuif­fissanngormat inussiaq viinnequteqarfiup inerititaasa ilaannik aalleqqullugu naasoris­saasunukartippaa. 3 Tigoriarluguli unatarpaat nassataqar­tinnagulu aallartillugu. 4 Inussiamik allamik aallartitseqqippoq, taannalu niaquatigut anaavaat nikassarlugulu. 5 Aamma allamik aallartitsivoq, taannalu toquppaat. Allarpas­suarnillu aallartitsivoq, taakkualu ilaat unatarpaat ilaallu toqullugit. 6 Taava naggataatigut viinnequteqarfiutillip ernini asasani naasoris­saasunut aallartippaa ima eqqarsarami: ‘Ernera ataqqissavaat.’ 7 Naasoris­saasulli imminnut oqarfigipput: ‘Aajinnga kingornus­sisussaq. Qaa, kingornussassai piniassagatsigit toqutsigu.’ 8 Taava tigoriarlugu toquppaat viinnequteqarfimmiillu igillugu. 9 Viinnequteqarfiutilik qanoq iliussava? Naasorissaasut orneriarlugit toqussavai viinnequteqarfillu allanut attartor­tillugu. 10 Allakkani Illernartuni una atuanngisaan­narassiuk: ‘Ujarak sanasut narrugisaat tassaalersimavoq teqeqqumi ujarak pingaarneq.* 11 Jehovameersuuvoq uagutsinnullu alutornarluni’?”

12 Nalunngin­namikku Jiisusi namminneq pillutik assersuusiortoq tigusarerusuk­kaluarlugu inuppassuit qunugaat. Taamaattumik immineerlugu qimappaat.

13 Tamatuma kingorna eqqunngitsumik oqaaseqar­tinniarlugu farisiiarinik Herodasimillu tapersersuisunik Jiisusimukar­titsipput. 14 Naapikkamikku oqarfigaat: “Ilinniar­titsisoq, nalunngilarput salluneq ajortutit inuillu qallikkut qanoq ittuunerat soqutigin­nginnakku iluareq­qusaarneq ajortutit, Guutili pillugu ilumoortoq ilinniar­titsissutigisarit. Kaasarimut akileraartarneq eqqortuliornerua imaluunniit naamik? 15 Akileraar­tassaagut, imaluunniit akileraar­tassanngilagut?” Ilumoor­tuusaarnerat nalunnginnamiuk oqarfigai: “Sooq misilip­pisinga? Denaari* takutilaarsiuk.” 16 Takutimmassuk aperai: “Kiaana assinga taaguutaalu?” Akivaat: “Kaasarip.” 17 Taava oqarfigai: “Kaasari kaasarip piinik Guutilu Guutip piinik tunisiuk.” Tupigusuutigaallu.

18 Maanna sadukiiarit, toqusut makititaanis­saannik upperin­ninngitsut, ornippaat aperalugulu: 19 “Ilinniar­titsisoq, Moorsisi allappoq angut nulialik meeraqarnani toquppat qatanngutaata angutip qatanngutigigaluani kinguaas­saqaqqullugu ukuani katissagaa. 20 Qatanngutigeeqarpoq angutinik arfineq-marlunnik. Siulleq nuliarpoq, kinguaaqaranili toqulluni. 21 Qatanngutaata uillarnera katippaa, kinguaaqaranili toqulluni, pingajuannullu taamatuttaaq pisoqarpoq. 22 Arfineq-marluk tamarmik kinguaaqan­ngillat. Naggataatigullu arnaq aamma toquvoq. 23 Toqusunik makititsisoqarpat taava kia nuliarissavaa? Arfineq-marluul­lutimmi nuliarisimavaat.” 24 Jiisusip oqarfigai: “Allakkat Illernartut Guutilluunniit pissaanera ilisiman­nginnassigit kukkuvusi. 25 Angutimmi arnallu toqusunit makititaagunik katissan­ngillat, inngilisulli qilammiittutut issapput. 26 Toqusunilli makititsinermut tunngatillugu Moorsisimit allakkani, orpigaq kapinartulik pillugu oqaluttuami, Guutip Moorsisimut oqaasii uku atuarnikuun­nginnassigit: ‘Uanga tassaavunga Aaperaap Guutia, Iisaap Guutia Jaakullu Guutia’? 27 Taanna toqusut Guutigin­ngilaat, inuusulli Guutigaat. Kukkorujus­suarpusi.”

28 Allakkanik ilisimasut ilaata oqallittut tusarnaar­niarlugit aggersimasup nalunnginnamiuk akilluarai aperaa: “Inassut suna pingaar­nerpaava?” 29 Jiisusi akivoq: “Una pingaar­nerpaavoq: ‘Tusaagit Israali, Jehova Guutigaarput, ataasiin­narmillu Jehovaqarpoq. 30 Jehovalu Guutit uummatit tamakkerlugu, tarnit* tamakkerlugu, isumat tamakkerlugu nukitillu tamakkerlugit asassavat.’ 31 Tullia unaavoq: ‘Inoqatit imminut asanittut asassavat.’ Inassutinit taakkunannga annerusoqanngilaq.” 32 Allakkanik ilisimasup oqarfigaa: “Ilinniar­titsisoq, ilumoortumut naapertuuttumik akilluarputit: ‘Ataasiuvoq Guutituaallunilu.’ 33 Aamma uummat tamakkerlugu, paasinnittaaseq tamakkerlugu nukiillu tamakkerlugit asanera imminullu asanertut inoqatip asanera pilliutinit ikuallagassanit pilliutinillu allanit tamanit naleqar­nerungaarput.” 34 Silatusaarluni akimmat Jiisusip oqarfigaa: “Guutip kunngeqarfianit ungasin­ngilatit.” Kialuunniillu apereqqinnissaa saperpaa.

35 Jiisusip guutisiorfimmi ilinniar­titsinini nangeqqikkamiuk aperai: “Soormiuna allakkanik ilisimasut oqartartut Kristusi Daavip ernerigaa?* 36 Anersaamit illernartumit isumassarsisitaalluni Daavi nammineq oqarpoq: ‘Jehova Naalakkannut oqarpoq: “Ilinnut akeraasunik isikkavit ataannut pisitsinissama tungaanut talerpimma tungaani issiagallaat.”’ 37 Daavip nammineq Naalakkamik taaguniuk qanoq ililluni ernerisin­naagamiuk?”

Inupparpassuillu tusarnaas­sallugu nuannaraat. 38 Nangillunilu ima ilinniar­titsivoq: “Mianersorfigisigit allakkanik ilisimasut, taakkuami takisuunik atisaqarlutik pisuttuarneq silamilu tuniniaasarfimmi ilassior­neqarneq nuannarisarpaat. 39 Synagogini issiavinni saarlerni* unnukkorsior­nernilu issiavinni pitsaanerni issiarusuttarput. 40 Uillarnerit illuinik* arsaarin­nittarlutillu takuneqarusuin­narlutik sivisuumik qinusarput. Taakkua pillarneqar­nissaat sakkortunerussaaq.”

41 Tunissutinillu nakkaatitsiviit akiannut ingippoq inuppassuillu aningaasanik nakkaatitsisut qimerluulerlugit, inuillu pisuut amerlasuut aggorsimasorpas­suarnik nakkaatitsipput. 42 Taava uillarneq piitsoq takkuppoq aggorsimasuminin­nguillu marluk naleqarpian­ngitsut* nakkartillugit. 43 Taava ilinniartitani aggeqquai oqarfigalugillu: “Ilumut oqarfigaassi: Uillarneq piitsoq taanna aningaasanik nakkaatitsisunit allanit tamanit tunissuteqar­neruvoq. 44 Tamarmimmi sinneqar­toorutiminnik nakkaatitsipput. Uillarnerulli pigisani tamaasa, inuuniutissani tamaasa, pisariaqar­tikkaluarlugit* nakkartippai.”

13 Guutisiorfimmit aniartor­tillugu ilinniar­titaasa ilaata oqarfigaa: “Ilinniar­titsisoq, takuuk! Ujarassuit qarmarsuillu alutornartut!” 2 Jiisusilli oqarfigaa: “Aap, alutornarput. Ujaqqalli taakku tamarmik qaleriis­suerullugit ingutser­neqassapput.”

3 Guutisiorfik isikkiviliullugu Qaqqami Oliivenequtilimmi kisimi issiatillugu Petrusip, Jaakup, Johannesip Andariarsillu aperaat: 4 “Oqarfigitigut: Tamakku qaqugu pissappat, tamakkualu tamarmik naggatissaasa nalliutingajaler­nerannut suna ilisarnaataassava?” 5 Taava Jiisusip akivai: “Kimilluunniit salloqit­tarneqaqqunasi mianersoritsi. 6 Amerlasuut atera tunngaviginerarlugu tikiutissapput ima oqarlutik: ‘Uanga Kristusiuvunga.’ Amerlasuunillu salloqit­taassapput. 7 Aamma sorsuttunik sorsuttullu pillugit nalunaarutinik tusarussi annilaangalis­sanngilasi. Taamatummi pisoqar­tariaqarpoq, naggatissarli suli nalliutinngilaq.

8 Inuiaqatigiimmi inuiaqatigiinnik allanik saassus­sisassapput naalagaaffillu naalagaaffimmik allamik saassus­sisassalluni. Sumiiffinni assigiin­ngitsuni nuna sajuttassaaq nerisas­saaleqisoqar­tassallunilu. Tamakku erloqinar­torsuarnut aallarniutaassapput.

9 Ilissili mianersussaasi. Uanga pissutigalunga eqqartuus­sivinnut pisinneqar­tassaasi, synagogini unatarneqar­tassaasi, aamma naalakkersuisunut kunnginullu sassartin­neqartassaasi, taamaalillusilu upperisarsi pillugu oqaluttuar­nissassinnut periarfis­saqartassaasi. 10 Aamma nutaarsiassat nuannersut inuiaqatigiinnut tamanut oqaluus­sissutigineqaq­qaassapput. 11 Sassartin­neqaleraangassilu qanoq oqaaseqas­sanerlusi ernumas­sutigisas­sanngilarsi. Tamatumanerpiaq qanoq oqassanerlusi nalussan­ngilarsi, ilissimi oqalunngilasi, anersaarli illernartoq oqaluppoq. 12 Aammattaaq angutip qatanngutini ataataasullu qitornani toqutas­sanngor­tissavaa, qitornaasullu angajoqqaatik pikitsitsif­figissavaat toqutas­sanngor­tillugillu. 13 Ateralu pissutigalugu inunnit tamanit uumissor­neqassaasi. Naggatis­samulli pinertusaartoq annaanneqassaaq.

14 Maajunnartorli aseruisartoq inissarin­ngisaminiittoq takulerussiuk (tamanna paasiumallugu atuartoq ilisimas­suseqar­tariaqarpoq) taava Judiiamiittut qaqqanut qimaassapput. 15 Illup qaavaniittoq illup iluaniittunik aallerniarluni ammukas­sanngilaq, 16 angullu narsaam­miittoq qallersaatini qimassimasani aajumallugu illuminukas­sanngilaq. 17 Ulluni taakkunani arnat naartusut milutsitsisullu isumannassaqaat! 18 Ukiukkut taama pisoqan­nginnissaa qinnutigiuarsiuk. 19 Taamanik­kussamummi ullut taakku inuit Guutimit pinngor­tinneqar­neranniit maannamut asseqan­ngitsumik nalliuteq­qinngisaan­nartussamillu annikil­liorfiussapput. 20 Ullummi taakku Jehovap ikilisin­ngippagit ataatsimil­luunniit annattoqas­sanngik­kaluarpoq. Toqqakkanili pissutigalugit ullut taakku ikilisippai.

21 Imalu oqarfigineqas­sagussi: ‘Takuuk! Aajinnga Kristusi’, imaluunniit: ‘Takuuk! Ikaniippoq’, upperis­sanngilarsi. 22 Tassami Kristusiunerartut pruffiitillu ilumuun­ngitsut saqqummer­tarumaarput allaallu ajornan­ngippat toqqakkanik salloqit­taaniarlutik tupinnar­tuliortarumaarlutik. 23 Taamaattumik mianersoritsi. Pisussat tamaasa pillugit siumut ilisimatereerpassi.

24 Ullunili taakkunani, annikil­liorfiup tamatuma kingorna, seqineq taarsissaaq, qaammat qaamaneerutissaaq, 25 ullorissat qilammit nakkaassapput qilammilu pissaanerit aalatin­neqassallutik. 26 Taava inuup Ernera pissaaneqangaarluni alutornarlunilu nuissatigut aggersoq takussavaat. 27 Taavalu inngilini aallartissavai, taakkualu toqqakkat anorip sammiviinit sisamanit, nunarsuup isuaniit qilaap isuanut, katersussavaat.

28 Orpik fiiginequt pillugu assersuusiaq una ilinniarfigisiuk: Aqitsunik avalequtinik­kaangat pilutanik­kaangallu naluneq ajorparsi aasangajalersoq. 29 Taamatuttaaq tamakku pisut takugussigit nalussan­ngilarsi inuup Ernera tikiutingajalersoq.* 30 Ilumut oqarfigaassi: Tamakku tamarmik pippata nalitsinni inuusut ilaat uku suli inuussapput. 31 Qilak nunarsuarlu peerutissapput, oqaatsikkali atajuassapput.

32 Ulloq akunnerlu qaqugu nalliutis­sanersut kimilluunniit, inngilinit qilammiittunit Ernermil­luunniit, ilisimaneqan­ngillat. Ataatalli kisimi ilisimavaa. 33 Piffissarititaasoq qaqugu nalliutis­sanersoq nalugassiuk ilimasut­tuarlusilu eqqumajuaritsi. 34 Tamanna angummut nunamut allamut aallartumut assersuun­neqarsinnaavoq. Taassuma aallanngin­nermini inussiaatini illuminik aqutsinissamik akisussaaf­fileramigit tamaasa immikkut suliassippai matumillu paarsisoq eqqumajuaq­qullugu. 35 Taamaattumik illumi ittuusoq qaqugu – ualerut­tornerani, unnuap-qeqqanut, seqerngup nuinnginnerani* ullaaralaak­kulluunniit – tikiutis­sanersoq nalugassiuk ilimasut­tuaritsi, 36 tikiuteriataarunimi sinittusi siumunngin­niassammasi. 37 Ilissinnulli oqaatigisakka tamanut oqaatigaakka: Ilimasut­tuaritsi.”

14 Qaangiiffiup* ullullu iffiamik-qaqortumik* seernarsaateqan­ngitsumik neriffiusartut nallius­sineqar­nissaannut ullut marluin­nanngorput. Palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut peqqusersusaarlutik Jiisusip qanoq tigusarinissaa toqunnissaalu pilersaarusiulerpaat. 2 Oqaramimmi: “Inuit eqqissiviil­liuleqinammata nallius­sinermi tigusaris­sanngilarput.”

3 Betaaniamilu Siimuup pupissuusimasup illuani Jiisusi neritillugu arnaq puiaasannguaq alabastiusoq uuliamik tipigissumik, nardusivimmik,* akisoorujus­suarmik imalik nassarlugu takkuppoq. Puiaasannguaq alabastiusoq torlueriarlugu uulia niaquanut kuivaa. 4 Taava ilaat narrutsaallutik imminnut oqarfigipput: “Uulia tipigissoq asulersuaq atorpaa! 5 Uuliami tipigissoq denaarinik* 300-nit amerlanerusunik akeqartillugu tuneriarlugu aningaasat piitsunut tunniun­neqarsin­naagaluarput!” Assullu quianaagilerpaat.* 6 Jiisusili oqarpoq: “Taama pinasiuk. Sooq arnaq isornar­torsiorpisiuk? Uannut ajunngitsuliorpoq. 7 Piitsummi najortigiuassavasi, piumagaangassilu ajunngitsuliorfigisin­naavasi, uangali najortigiuas­sanngilassinga. 8 Sapinngisaminik iliorpoq. Ilisaanissannut piareersarlunga uulia tipigissoq timinnut kuivaa. 9 Ilumut oqarfigaassi: Nunarsuarmi sumiluunniit nutaarsiassat nuannersut oqaluus­sissutigineqaraangata arnaq taanna eqqaaniarlugu iliuusia oqaluttuarineqar­tassaaq.”

10 Taava Juudarsi Iskaariuutip, aqqaneq-marluk ilaata, palasit nuimasut ornippai Jiisusi taakkununnga pisikkumallugu. 11 Tamanna tusarlugu nuannaarutigaat neriorsorlugulu aningaasanik sølvinik tuniumaarlugu. Taamaattumik akeqqanut pisikkumallugu periarfis­sarsiulerpoq.

12 Ullut iffiamik-qaqortumik seernarsaateqan­ngitsumik neriffiusartut siullianni, qaangiiffimmi pilliuteqar­tarfiup nalaani, ilinniartitat Jiisusi oqarfigaat: “Qaangiiffimmi unnukkorsiutissannik sumut piareersaak­kiartus­savatsigit?” 13 Taava ilinniartitani marluk oqarfigai: “Illoqarfim­mukaritsi, tassani angutip marrarmik imiisiviliamik ersuttup naapissavaasi. Taanna malissavarsi, 14 illullu iserfigisaata ittua oqarfigis­savarsi: ‘Ilinniar­titsisoq ima oqarpoq: “Tikeraat inigisartagaat qaangiiffimmi ilinniar­titakka ilagalugit unnukkorsiorfigisin­naasara naak?”’ 15 Inilu qulleq angisooq pequtsersoreersimasoq piareeq­qasorlu takutissavaa. Tassani piareersaatis­savatsigut.” 16 Taava ilinniartitat ingerlapput, illoqarfimmullu isermata Jiisusip oqarneratorluinnaq pisoqarpoq, qaangiiffiullu nallius­sinissaanut piareersaapput.

17 Unnulermat aqqaneq-marluk ilagalugit aggerpoq. 18 Nerisarfimmilu issiallutik nerinerminni Jiisusip oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Maani nereqataasut ilaata akeqqanut pisissavaanga.” 19 Tamanna aliasuutigalugu tulleriiaarlutik aperaat: “Uangaanngilaq, ilaa?” 20 Akivai: “Aqqaneq-marluk ilaata, puuguttamut itisuumut misusseqatima. 21 Inuummi Ernera allaatigineqar­nermisut qimagutissaaq, inuulli Erneranik akeqqanut pisitsisoq perloqqusaassaaq! Inummut taassumunnga ajunngin­nerussagaluarpoq inunngorsiman­ngitsuuguni.”

22 Sulilu neritillutik iffiaq-qaqortoq tiguaa, qinoriarlunilu aggoramiuk taakkununnga tunniuppaa oqarlunilu: “Akki. Taanna timinnut assersuutaavoq.” 23 Imerfillu tigoriarlugu Guutimut qujavoq, tunniummagulu tamarmik tassannga imerput. 24 Oqarfigaalu: “Taanna uanga aannut amerlasuut pillugit kuineqar­tussamut, isumaqatigiissummik* atuutsitsilersussamut, assersuutaavoq. 25 Ilumut oqarfigaassi: Guutip kunngeqarfiani nutaamik viinnisor­nissama tungaanut viinnequtip inerittuanik imeqqis­sanngil­luinnarpunga.” 26 Unnersiutigin­nissutinik* erinarsoreerlutik Qaqqamut Oliivenequtilim­mukarput.

27 Jiisusillu oqarfigai: “Tamassi qimassavassinga,* allassimavormi: ‘Savanik paarsisoq saassutissavara, savallu siammassapput.’ 28 Toqusunilli makititaareeruma siuarlunga Galiliiamukarumaarpunga.” 29 Petrusilli oqarfigaa: “Allat tamarmik qimakkaluarpatsil­luunniit uanga qimannavian­ngilakkit.”* 30 Taava Jiisusip oqarfigaa: “Ilumut oqarfigaakkit: Ullumi, aap, unnuaru, kukkukooq angutiviaq marloriarluni qarlortinnagu pingasoriarlutit naluneras­savarma.” 31 Petrusili aalajangersimarpalun­nerulluni oqarpoq: “Toqoqatigis­sagaluaruk­killuunniit naluneran­ngisaan­nassavakkit.” Ilinniartitat allat tamarmik aamma taama oqarput.

32 Taava Getsiimanimik taaneqar­tartumut pigamik ilinniartitani oqarfigai: “Qinuninni maani issaagitsi.” 33 Taama oqareerluni Petrusi, Jaaku Johannesilu ingerlaqatigai. Taava assut isumatsaq­qalerlunilu ernumalerami 34 oqarfigai: “Assut ernumaqaanga toqumut allaat. Maaniigitsi eqqumallusilu.” 35 Qimagutilaariarlunilu seeqqummerpoq ajornan­ngippallu erloqisin­neqarnis­saminit asattuun­neqarsin­naanerluni qinnutigilerlugu. 36 Oqarporlu: “Abba,* Ataata, ilinnut ajornar­toqanngilaq. Imerfik* una uannit peeruk. Uangali piumasara pinnani illit piumasat pili.” 37 Uterami sinittut takugamigit Petrusi oqarfigaa: “Siimuut, sinippit? Akunnermi ataatsimi eqqumaqatiginissannut nukissaqan­nginnavit? 38 Ussernartumut nakkaan­naqqunasi eqqumajuarlusilu qinujuaritsi. Soorunami siunertarineqartoq ajunngitsuuvoq,* timili sanngiippoq.” 39 Aappassaanillu qinujar­toqqikkami taama qinoqqippoq. 40 Uteqqikkamilu sinittut takuai, qasoqigamimmi, naluaallu qanoq akissanerlugu. 41 Pingajus­saanillu uteqqikkami oqarfigai: “Piffissami taama pingaaruteqar­tigisumi qanoq-aamma sinillusilu qasuersaassavisi? Iterniaritsi! Piffissaq nalliuppoq! Inuup Ernera ajortulior­tartunut pisinneqalerpoq. 42 Ingerlaleratta nikuigitsi. Akeqqanut pisitsisussara qanilliartorpoq.”

43 Sulilu oqalutsillugu aqqaneq-marluk ilaat Juudarsi inuppassuit panalisartut anaatalisartullu – palasinit nuimasunit, allakkanit ilisimasunit utoqqaaner­tanillu aallartitat – ilagalugit takkuteriataarpoq. 44 Akeqqanut pisitsisussaata ilani ima oqarluni isumaqatigisimavai: “Kunitara tigusaris­savarsi nakkutigeq­qissaarlugulu aallarullugu.” 45 Ingerlaannarlu ornippaa oqarfigalugulu: “Ilinniar­titsisoq!”* kunillugulu. 46 Taava tigusaraat. 47 Eqqaanili nikorfasut ilaata panani amoriarlugu palasiunerup inussiaataa siutaarpaa. 48 Taava Jiisusip oqarfigai: “Ujajaasuusoralunga panalisarlusi anaatalisarlusilu tigusariar­torpisinga? 49 Ullut tamaasa guutisiorfimmi ilinniar­titsillunga ilagisarpassi, taamaattorli tigusarin­ngilassinga. Taamali pisoqarpoq Allakkat Illernartut eqquuteq­qullugit.”

50 Ilinniar­titaasalu tamarmik qimappaat qimaallutillu. 51 Angutilli inuusuttup annoraassiamik pitsaasumik taamaallaat atisaqartup Jiisusi ungasinnagu malilerpaa, taannalu tigusareriaraluarpaat. 52 Annoraassiarli pitsaasoq atisani qimaannarlugu taamaallaat iluatigut atisaqarluni qimaavoq.

53 Maanna Jiisusi palasiunermukaappaat, aamma palasit nuimasut, utoqqaanertat allakkanillu ilisimasut tamarmik katersuupput. 54 Palasiunerulli illuata kaajaluisaa tikivillugu Petrusip ungasiarluni malippaa. Illumilu kiffat ikumatitap ikummarissup eqqaani kissasserluni issiaqatigilerpai. 55 Maanna palasit nuimasut juutillu eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortat tamarmik Jiisusi toqukkumallugu ilisiman­nittutut nassuiaasussanik ujaasipput, nassaan­ngillalli. 56 Amerlasuummi sallullutik unnerluutigaat, nassuiaataalli imminnut naapertuutin­ngillat. 57 Ilaat nikuipput Jiisusilu pillugu sallullutik ilisiman­nittutut ima nassuiaallutik: 58 “Tusarparput oqartoq: ‘Guutisiorfik una assannik sanaaq ingutsissavara, ullunilu pingasuni assannik sanaajun­ngitsumik allamik sanassaanga.’” 59 Tamatumaniluunniit nassuiaataat imminnut naapertuutin­ngillat.

60 Taava palasiuneq akorngannit nikuippoq Jiisusilu aperalugu: “Akissutis­saqanngilatit? Tusaannginnakku qanoq unnerluutigigaatsit?” 61 Oqaaseqan­ngilarli akinngil­luinnarlunilu. Palasiunerup apereqqippaa: “Kristusiuit Guutip Illernartup ernera?” 62 Taava Jiisusi oqarpoq: “Aap. Inuullu Ernera pissaanerup talerpiatungaani issiasoq qilaallu nuiaasigut aggersoq takussavarsi.” 63 Taava palasiunerup atisani alippai oqarlunilu: “Ilisimannittut amerlanerusut pisariaqar­tippagut? 64 Guuti mitaatigigaa tusareerparsi. Qanoq aalajangiissavisi?”* Tamarmik toqutas­sanngor­tippaat. 65 Ilaasalu qitserarpaat, kiinaalu uleriarlugu tilluarpaat oqarfigalugulu: “Pruffiitiuguit oqarfigitigut kia annersikkaatit!” Eqqartuus­sivimmilu sulisut isattariarlugu qimagutitippaat.

66 Maanna Petrusi illup kaajaluisaaniitillugu palasiunerup kiffaasa ilaat arnaq inuusuttoq takkuppoq. 67 Petrusi kissassertoq takugamiuk toqqarlugu qiviariarlugu oqarfigaa: “Aamma illit taanna Jiisusi Naazaratsimiu ikinngutigaat.” 68 Misiarporli imalu oqarluni: “Ilisarisiman­ngilara, sunalu pinerit naluara.” Isaaffimmullu* anivoq. 69 Tassani kiffap arnap inuusuttup takugamiuk eqqamini nikorfasut oqarfigeqqippai: “Ilinniar­titaasa ilagaat.” 70 Misiaqqipporlu. Kingunitsianngua eqqaani nikorfasut Petrusimut aamma oqarput: “Taakkua ilagaatsit, Galiliiamiuuvutimmi!” 71 Misiarporli uppernarsaallunilu:* “Inuk taanna eqqartugarsi ilisarisiman­ngilara!” 72 Taamaalisorlu kukkukooq angutiviaq aappassaanik qarlorpoq, Petrusillu Jiisusimit qanoq oqarfigineqarsimanini eqqaalerpaa: “Kukkukooq angutiviaq aappassaanik qarlortinnagu pingasoriarlutit naluneras­savarma.” Imminullu aqussin­naajunnaarluni qissaserpoq.

15 Qaammalaaginnartoq palasit nuimasut, utoqqaanertat allakkanillu ilisimasut, aap, juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortat tamarmik, isumasioqatigiipput. Jiisusilu qilersor­teriarlugu Pilaatusimut pisippaat. 2 Taava Pilaatusip aperaa: “Juutit kunngigaatsit?” Akivoq: “Nammineq tamanna oqaatigaat.” 3 Palasilli nuimasut assigiin­ngitsorpas­suarnik unnerluutigaat. 4 Pilaatusip apereqqippaa: “Akissutis­saqannginnavit? Ilinnut unnerluus­suterpassuit tusaannginnakkit?” 5 Jiisusilli akeqqin­ngimmani Pilaatusi tupigusuppoq.

6 Nallius­sinermi tamatumani Pilaatusip parnaarussaq inuppas­suarnit iperagaatik­kusunneqartoq iperagaatittarpaa. 7 Tamatuma nalaani angutip Baarabamik atillip pikitsitseqatini pikitsitsinerminni inunnik toqutsisimasut parnaarus­saaqatigai. 8 Inuppassuit takkupput Pilaatusilu qinnuigalugu pisarnermisut ilioqqullugu. 9 Aperai: “Kissaatigaasiuk juutit kunngiat iperagaatissagiga?” 10 Pilaatusimmi nalunngilaa palasit nuimasut usorullutik imminut pisissimagaat. 11 Palasilli nuimasut inuit kamassaarpaat Jiisusi pinnagu Baaraba iperagaateq­qullugu. 12 Taava Pilaatusip apereqqippai: “Taavami juutit kunngiannik taasagarsi sussavara?” 13 Suaartaq­qilerput: “Qisummut naalliutsitsiviliamut* nivinngar­neqarli!”* 14 Pilaatusilli oqarfigai: “Sooq? Qanoq ajortuliorami?” Nipitunerusumilli suaartalerput: “Qisummut naalliutsitsiviliamut nivinngar­neqarli!” 15 Pilaatusip inuppassuit iluarisaannik iliorfigiumagamigit Baaraba iperagaatippaa. Jiisusilu iperartor­teriarlugu* sakkutuut peqquai qisummut naalliutsitsiviliamut toqukkiar­toqqullugu.

16 Taava sakkutuut Jiisusi kaasarip sinniisuata illorsuata kaajaluisaanukaappaat sakkutooqatigiillu tamaasa katersorlugit. 17 Annoraaminermillu tunguusamik ulippaat avalequtinillu kapinar­tulinnik perlaasaminnik niaqoruserlugu. 18 Suaartalerpullu: “Juutit kunngiat, nersorpatsigit!” 19 Sullortuumillu niaquatigut anaalerpaat, qitserarpaat seeqqum­meriarlutillu sikiffigalugu. 20 Illaruaatigereeramikku uliguaa tunguusaq peerpaat qallersaataanillu atisitillugu. Qisummullu naalliutsitsiviliamut kikiattuuk­kiartorpaat. 21 Saneqquttorlu Siimuut Kyrenemiu, Alexanderip Ruufusillu ataataat, illoqarfiup silataanit aggersoq naalakkerpaat qisuk Jiisusip naalliutsitaaffissaa ersoqqullugu.

22 Taava sumiiffimmut Golgata-mik, tassa ‘Niaqornamik’, taaneqar­tartumut ingerlappaat. 23 Tassani viinnimik myrramik* akusamik tuneriaraluarpaat, piumanngilaali. 24 Qisummullu naalliutsitsiviliamut kikiattuuppaat, qallersaataasalu ilaat sorleq kia pissaneraa aalajanger­niarlugu immeraallutik agguaappaat. 25 Ullaakkut qulingiluat* missaani qisummut naalliutsitsiviliamut kikiattuuppaat. 26 Taassumunngalu unnerluussut pillugu allagartaq ima allannilik qulaaniippoq: “Juutit kunngiat.” 27 Aamma ujajaasut marluk saniani, aappaa talerpiatungaani aappaalu saamiatungaani, qisunnut naalliutsitsivilianut nivinngarpaat. 28*   —— 29 Saneqquttullu Jiisusi nikassarpaat ileqimisaarlutillu oqarlutik: “Aaligooq guutisiorfimmik ingutseriniaraluartoq ullullu pingasut ingerlaneranni sanaqqiiniaraluartoq. 30 Qisummik naalliutsitsiviliamit aqqarlutit imminut annaanniarit.” 31 Taamatuttaaq palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut illaruaatigalugu imminnut oqarfigipput: “Allat annaattarpai, imminulli annaassin­naanani! 32 Kristusi, Israalip kunngia, qisummik naalliutsitsiviliamit aqqartoq takugutsigu aatsaat upperilis­savarput.” Allaat saniani qisunnut naalliutsitsivilianut nivinngar­neqarsimasut asissueqataalerput.

33 Ullup-qeqqata* missaaniit pingasut* missaata tungaanut nuna tamarmi taarsivoq. 34 Pingasullu missaani Jiisusi nipituumik suaarpoq: “Elí, Elí, lamá sabaktáni?” tassa: “Guutiga, Guutiga, sooq qimappinga?” 35 Tamannalu tusarlugu eqqaani nikorfasut ilaat oqarput: “Elia aggeqqorpaluppaa.” 36 Taava ataatsip arpalluni svampi tigoriarlugu viinnimut seernartumut misuppaa, imernias­sammagulu sullortuumut aalajangeriarlugu isaappaa oqarlunilu: “Immineeruk! Takulaariartigu Eliap aqqartis­saneraa.” 37 Jiisusili nipituumik suaarpoq anerningerlunilu. 38 Guutisiorfiullu saagorsua qulaaniit ammut tamaat marlunngorluni siippoq. 39 Sakkutuunut 100-nut naalagaasup saavani nikorfalluni qanoq pisoqartoq anerningertorlu takugamiuk oqarpoq: “Angut taanna Guutip ernerisimavaa.”

40 Arnat aamma ungasiarlutik isiginnaarput. Taakkua ilagaat Mariia Mattaliit, Mariia Jaakuaqqap Juusisillu arnaat aamma Saluumi – 41 Galiliiamiik­kaangat isumassor­niarlugu angalaqataasarsimasut – arnarpassuillu allat ingiaqatigalugu Jerusalemmimut majuaqataasimasut.

42 Ualereermat piareersarfiullunilu, tassa ulloq qasuersaarfik aqaguttoq, 43 Juuserfi Arimatiiamiu, juutit eqqartuus­siviisa qullersaannut ilaasortaq ataqqisaasoq Guutillu kunngeqarfiata naalakkersuiler­nissaanik utaqqisoq, takkuppoq. Sapiiserluni Pilaatusimukarpoq aperalugulu Jiisusip timaa ilisinnaanerlugu. 44 Toqoreersimasin­naanerali Pilaatusip tupaallaatigigamiuk sakkutuut naalagaat aggeqquaa aperalugulu Jiisusi toqoreersimanersoq. 45 Tamanna uppernarsereerlugu timaata Juuserfimut tunniun­neqarnissaa akueraa. 46 Juuserfip annoraassiaq pitsaasoq pisiarereerlugu timaalu aqqareerlugu annoraassiamut pitsaasumut immuppaa qaarusuliamullu ilivissiamut ilillugu. Taava ujarassuaq ilerrup isaariaanut assakaatippaa. 47 Kisianni Mariia Mattaliip Mariiallu, Juusisip arnaata, Jiisusip ilineqarfia nakkutigiuarpaat.

16 Ulloq qasuersaarfik qaangiummat Mariia Mattaliip, Jaakup arnaata Mariiap Saluumillu tipigissaatit Jiisusip timaanut kuisassatik pisiaraat. 2 Sapaatillu-akunnerata ulluisa siullianni ullaaralaakkut seqineq nuereersoq ilivermut pipput. 3 Imminnut oqarfigipput: “Kia ikiorluta ujarak ilerrup isaariaanit assakaatissavaa?” 4 Iliverli qiviaramikku ujarak angisoorujus­suugaluartoq assakaatin­neqarluni illikar­tinneqarsimasoq takuaat. 5 Ilivermut iseramik angut inuusuttoq talerpiatungaani qaqortumik takisuumik atisaqarluni issiasoq takugamikku annilaarput. 6 Taassuma oqarfigai: “Annilaangas­sanngilasi. Jiisusi Naazaratsimiu qisummi naalliutsitsiviliami* toqunneqartoq ujarparsi. Taanna toqusunit makititaasimavoq. Maaniinngilaq. Takuuk, aajuna ilineqarfia. 7 Ilinniar­titaali Petrusilu oqarfigiar­torsigit: ‘Siuarluni Galiliiamukarpoq, tassanilu oqarneratut takujumaarparsi.’” 8 Sajullutik tupigusul­lutillu ilivermit anigamik qimaapput. Annilaanganermillu kimulluunniit oqaaseqan­ngillat.*

Tapiliussaq A5 takuuk.

Imalt.: “Sabbatilu”.

Nassuiaatit takukkit.

Tassa Jiisusi rabbinerit ilinniar­titsisullu allat issuarnagit Guutip sinniisuatut oqaasialu tunngavigalugu oqaluppoq.

Imalt. immaqa: “kinaanini”.

Imalt.: “qaqortuliallu”.

Imalt.: “aallartitanillu”.

Nutsiinn.: ‘Beelzebubimit’, Diaavulup taaguutaasa ilaat.

Imalt.: “alliaquserluni”.

Nassuiaatit takukkit.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “toqoqqajaavoq”.

Imalt.: “Qaqortuliamik”.

Nutsiinn.: “kanngus­sannillu”.

Isikkat saniiarnerat akisussaajuman­nginnermut takussutissaavoq.

Tapiliussaq B14 takuuk.

Tassa pingasut missaaniit arferngup missaani seqerngup nuinissaata tungaanut.

Imalt.: “Takorluuileqaagut!”

Nutsiinn.: “morsutsitsisarneq”.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Grækerisut oqaaseq porneia qasseersiutin­ngortillugu. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “ataqqin­ninngitsuliornermik”. Grækerisut: aselgeia. Nassuiaatit takukkit.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “attoqqullugu”.

Imalt.: “qaqortulianik”.

Imalt.: “attoqqullugu”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Guutimik ilumoorfigin­ninngitsut”.

Imalt. immaqa: “Allanut oqaluttuan­ngillat”.

Nassuiaatit takukkit.

Nassuiaatit takukkit.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Nassuiaatit takukkit.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Nassuiaatit takukkit.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “timinngussapput ataaseq”.

Nutsiinn.: “Meeqqat”. Tamanna asannittumik oqariar­taasiuvoq.

Imalt. immaqa: “imminnut oqarfigipput”.

‘Imerfik’ Jiisusip Guutimik mitaatigin­nittutut eqqunngitsumik unnerluutigineqarluni toqunneqar­nissaanik Guutip akuersinermigut piumasaanut assersuutaavoq.

Nutsiinn.: “morsutsitaanis­sattulluunniit morsutsitaasin­naasorivisi?”.

Imalt.: “ernutaa; kinguaava”.

Nutsiinn.: “Rabbúni”.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Nutsiinn.: “qilammit”.

Nutsiinn.: “qullerpaaq”.

Tapiliussaq B14 takuuk.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “kinguaarigaa”.

Imalt.: “pitsaanerni”.

Imalt.: “pigisaannik”.

Nutsiinn.: “leptonit marluk”. Leptonit marluk minutsit qulit missaanni sulinermut akissarsiaritin­neqartarput. Tapiliussaq B14 takuuk.

Imalt.: “piitsuugaluarluni”.

Nutsiinn.: “matup ammarnganiittoq”.

Nutsiinn.: “kukkukuup angutivissap qarlornerani”.

Imalt.: “Poorskip”. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “qaqortuliamik”.

Nassuiaatit takukkit.

Tapiliussaq B14 takuuk.

Imalt.: “kamaallugu oqaluuppaat; naveerpaat”.

Imalt.: “angerutsimik”.

Imalt.: “Tussiutinik”.

Nutsiinn.: “orlussaasi”.

Nutsiinn.: “Allat tamarmik orlugaluarpataluunniit uanga orlunavian­ngilanga”.

Hebræerisut aramæerisul­luunniit oqaaseq meeqqat ataataminnut asannittumik ataqqin­nittumillu saaffigin­nikkaangamik atortagaat.

“Imerfik” Jiisusip Guutimik mitaatigin­nittutut eqqunngitsumik unnerluutigineqarluni toqunneqar­nissaanik Guutip akuersinermigut piumasaanut assersuutaavoq.

Imalt.: “anersaaq piumassuseqarpoq”.

Nutsiinn.: “Rabbi!”

Imalt.: “isumaqarpisi?”.

Imalt.: “Inersuarmullu silarlermut”.

Nutsiinn.: “imminullu perloqqulluni”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Qisummi naalliutsitsiviliami toqunneqarli!”

Nassuiaatit takukkit.

Tassa akuugaq nipaallisaatitut ilisimajun­naarsaatitullu sunniuteqartartoq.

Nutsiinn.: “Nalunaaquttap-akunnerisa pingajuata”, tassa seqerngup nuineraniit naatsorsorlugu.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngun­neqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Nutsiinn.: “Nalunaaquttap-akunnerisa arferngata”.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa qulingiluaata”.

Nassuiaatit takukkit.

Allagatoqqat nutaanngin­nerpaat tutsuiginartut naapertorlugit Makkorsip iivangkiiliua versimi 8-mi allassimasunik naggaser­neqarpoq. Tapiliussaq A3 takuuk.

    Kalaallisut (1985-2026)
    Aniffissaq
    Iserfissaq
    • Kalaallisut
    • Ingerlateqqiguk
    • Inissiissutit
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Atuinermut piumasaqaatit
    • Paasissutissanik atueriaaseq
    • Nammineq inissitassat
    • JW.ORG
    • Iserfissaq
    Ingerlateqqiguk