MATIUSI NAAPERTORLUGU

1 Jiisusip Kristusip,* Daavip ernerata,* Aaperaap ernerata, inuunerata oqaluttuassartaa pillugu atuagaq:*

2 Aaperaap ernertaaraa Iisaaq;

Iisaap ernertaaraa Jaaku;

Jaakup ernertaarai Juuda qatanngutaalu;

3 Juudap Tamaarimit ernertaarai Peerezi aamma Zeera;

Peerezip ernertaaraa Hezronni;

Hezronnip ernertaaraa Rammi;

4 Rammip ernertaaraa Amminaadabi;

Amminaadabip ernertaaraa Naasonni;

Naasonnip ernertaaraa Salmonni;

5 Salmonnip Raahabbimit ernertaaraa Buuarsi;

Buuarsip Rutsimit ernertaaraa Obedi;

Obedip ernertaaraa Iisaaji;

6 Iisaajip ernertaaraa kunngi Daavi;

Uuriap nulianit Daavip ernertaaraa Saalumuut;

7 Saalumuup ernertaaraa Rehabeammi;

Rehabeammip ernertaaraa Aabia;

Aabiap ernertaaraa Asa;

8 Asap ernertaaraa Josafatsi;

Josafatsip ernertaaraa Jorammi;

Jorammip ernertaaraa Uzziia;

9 Uzziiap ernertaaraa Juutarmi;

Juutarmip ernertaaraa Aakazi;

Aakazip ernertaaraa Hizkia;

10 Hizkiap ernertaaraa Mannarsi;

Mannarsip ernertaaraa Aamonni;

Aamonnip ernertaaraa Josiia;

11 Juutit Babylonnimut aallarussaaqqanerisa nalaanni Josiiap ernertaarai Jekonia qatanngutaalu.

12 Babylonnimi Jekoniap ernertaaraa Sealtiali;

Sealtialip ernertaaraa Zerubaabeli;

13 Zerubaabelip ernertaaraa Abiiu;

Abiiup ernertaaraa Eliakimmi;

Eliakimmip ernertaaraa Azoori;

14 Azoorip ernertaaraa Zaadokki;

Zaadokkip ernertaaraa Akimmi;

Akimmip ernertaaraa Eliuut;

15 Eliuup ernertaaraa Eleaazari;

Eleaazarip ernertaaraa Mattaani;

Mattaanip ernertaaraa Jaaku;

16 Jaakup ernertaaraa Juuserfi, Mariiap uia. Mariiallu ernertaaraa Jiisusi, Kristusimik taaneqartartoq.

17 Aaperaamiit Daavimut kinguaariit 14-iupput; Daavimiit Babylonnimut aallarussaanerup tungaanut kinguaariit 14-iupput; Babylonnimut aallarussaaqqanermiit Kristusip tungaanut kinguaariit 14-iupput.

18 Jiisusip Kristusip inunngorneranut atatillugu ima pisoqarpoq: Arnaa Mariia Juuserfilu aappassiariittut, tassa suli aappariittut inooqatigiilinngitsut, Mariia Guutip anersaavata illernartup nukinganit* naartulersinneqarpoq. 19 Juuserfilli naapertuilluartup nuliami* Mariiap nunaqqatiminnit kanngunarsagaanissaa kissaatiginnginnamiuk isertortumik avinnialersaarpaa. 20 Tamakkuli tamaasa eqqarsaatigereerai Jehovap* inngiliata sinnattukkut saqqummerfigaa ima oqarluni: “Juuserfi, Daavip ernera, nuliavit Mariiap angerlaannissaa annilaanngatigeqinagu, anersaamimmi illernartumit ilumiulerneqarmat. 21 Inuit ajortiliunerannit aniguisitsisussamik ernissammat nukappiaraq Jiisusimik* atsissavat.” 22 Taama pisoqarpoq Jehovap pruffiiti aqqutigalugu oqaasii uku eqquuteqqullugit: 23 “Atoqateqarsimanngisaannartoq naartulissaaq ernertaarlunilu, Imaanuelimillu atsissavaat”, ima isumalimmik: “Guutip ilagaatigut.”

24 Juuserfi iterami Jehovap inngiliata ilitsersuineratut iliorpoq nulianilu angerlaallugu. 25 Ernertaarnissaatali tungaanut atoqatiginngilaa, meerarlu Jiisusimik atserpaa.

2 Herodasi* kunngiutillugu Jiisusi Betlehemmimi Judiiamiittumi inunngoreersoq ullorissat najoqqutaralugit siulittuisartut Kangiamiut Jerusalemmimut tikipput 2 imalu oqarlutik: “Naak juutit kunngissaat inunngortoq? Ulloriaami Kangianiilluta takuarput, tikippugullu ataqqinnittuliorfiginiarlugu.” 3 Kunngi Herodasi Jerusalemmimiullu tamarmik tamanna tusaramikku aarleritsapput. 4 Herodasip palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut tamaasa katersorteriarlugit aperai Kristusi* sumi inunngussanersoq. 5 Akivaat: “Betlehemmimi Judiiamiittumi, pruffiitimi ima allammat: 6 ‘Illit, Betlehemmi nunami Juudamiittutit, tassaanngilluinnarputit illoqarfik Juudami siulersortaasut pingaartinngisaat. Siulersuisussarmi innuttannik Israalikkunnik paarsisussaq ilinnit piumaarpoq.’”

7 Taava Herodasip isertorluni ullorissat najoqqutaralugit siulittuisartut aggersarpai ullorissallu qangarpiaq nuisimanera paasiumallugu apersoqqissaarlugit. 8 Betlehemmimut aallartikkamigit oqarfigai: “Nukappiarannguaq ujariartorsiuk, nanigussiullu uannut utissaasi paasitillungalu sumiittoq, taamaalillunga orneriarlugu ataqqinnittuliorfiginiassagakku.” 9 Kunngi tusarnaareerlugu aallarput, ulloriarlu Kangianiillutik takusaat siulersuivoq nukappiarannguullu sumiiffiata qulaanut unilluni. 10 Ulloriaq unittoq takugamikku nuannaangaalerput. 11 Illumut iseramik nukappiarannguaq anaanamini Mariiamiittoq takugamikku seeqqummerput ataqqinnittuliorfigalugulu. Taava erlinnartuusivitsik ammarpaat tunissutissanillu – kuultinik, pujoortittakkanik tipigissunik tarngummillu myrramik – tunillugu. 12 Guutimilli sinnattukkut Herodasimut uteqqusaannginnerminnik ilisimatinneqaramik allakkoorlutik nunaminnut angerlarput.

13 Aallareermata Jehovap inngiliata Juuserfi sinnattukkut saqqummerfigaa imalu oqarfigalugu: “Herodasip nukappiarannguaq toqukkumallugu ujaarinialerpaa, taamaattumik nukappiarannguaq arnaalu ilagalugit Egyptenimut qimaagitsi, uannillu uteqquneqarnissassi tungaanut Egyptenimiissaasi.” 14 Taava Juuserfi makippoq unnuakkullu nukappiarannguaq arnaalu ilagalugit Egyptenimut aallarluni. 15 Herodasip toqunissaata tungaanut Egyptenimiippoq. Taamaalilluni Jehovap pruffiiti aqqutigalugu oqaasii uku eqquupput: “Ernera Egyptenimit aallaqqullugu qaaqquara.”

16 Herodasip ullorissat najoqqutaralugit siulittuisartunit salloqittarneqarsimanini paasigamiuk kamattorsuanngorpoq, taamaattumik peqqusivoq ullorissamik qanga takunnissimanerat naapertorlugu nukappiaqqat marlunnik ukiullit nukarliunerusullu Betlehemmimiittut tamatumalu eqqaaniittut tamarmik toqorarneqassasut. 17 Taamaalilluni pruffiiti Jeremia aqqutigalugu oqaatigineqartut uku eqquupput: 18 “Raamami nipituumik qiarpaluttoqarpoq. Raakilimuna meeqqani qissatigigai, peerussimammatalu tuppallersagassaanngilaq.”

19 Herodasi toqoreersoq Jehovap inngiliata Juuserfi Egyptenimi sinnattukkut saqqummerfigaa 20 imalu oqarluni: “Nukappiarannguamik toqutsiniartut toqoreermata nukappiarannguaq arnaalu ilagalugit nunamut Israalimut aallarit.” 21 Taava makeriarluni nukappiarannguaq arnaalu ilagalugit Israalimut aallarpoq. 22 Juuserfilli tusaramiuk Arkilaausi ataatani Herodasi kingoraarlugu Judiiami naalakkersuilersimasoq Judiiamukarnissani siooragilerpaa. Guutimillu sinnattukkut mianersoqquneqarami Galiliiamut aallarpoq. 23 Illoqarfimmilu Naazaratsimi najugaqalerpoq. Taamaalilluni pruffiitit aqqutigalugit oqaatigineqartut uku eqquupput: “Naazaratsimiumik* taaneqassaaq.”

3 Kingusinnerusukkut Johannesi imermut morsutsitsisartoq Judiiap inoqajuitsuani ima oqaluussisalerpoq: 2 “Qilaap kunngeqarfia* qanillimmat peqqissimigitsi.” 3 Taanna pruffiitip Iisaajap ima eqqartorpaa: “Inoqajuitsumi suaartartoqarpoq: ‘Jehovap aqqutissaa piareersarsiuk! Aqqutissai narlorsarsigit.’” 4 Johannesi qatigattuup meqquinik sanaamik atisaqarpoq amermillu qiteruteqarluni. Pillertanik igutsaallu nujuartat tungusunnitsuutaannik inuussuteqarpoq. 5 Jerusalemmimiut Judiiamillu tamarmeersut kuussuullu Jordanip eqqaani nunap immikkoortuini tamani najugaqartut Johannesi ornippaat. 6 Ajortuliatik allat tusaatillugit nassuerutigaat kuussuarmilu Jordanimi taassumannga imermut morsutsinneqarlutik.

7 Johannesip farisiiarerpassuit sadukiiarerpassuillu imermut morsutsitsiffimminut alakkaasut takuleramigit ima oqarfigai: “Pulateriaarsukasiit toqunartullit,* kia oqarfigimmasi Guutip kamannissaanit aniguisinnaasusi? 8 Taamaattumik peqqissiminermut naapertuuttumik inerititaqaritsi. 9 Isumaqassanngilasi oqaannarsinnaallusi: ‘Aaperaat ataatagaarput.’ Oqarfigaassimi: Guutip ujaqqat uku tassaalersissinnaavai Aaperaap qitornai. 10 Ulimaat orpimmik kipisinissamut ipissareersimavoq. Orpik sunaluunniit ajunngitsunik inerititaqanngitsoq kipineqartarpoq ikuallanneqartarlunilu. 11 Peqqissimigassi imermut morsutsippassi, kingunikkulli tikiuttussaq uannit oqartussaassuseqarneruvoq. Uangalu aloqutaasa peernissaannut ajukkuppunga. Taassuma anersaamut illernartumut innermullu morsutsikkumaarpaasi.* 12 Nivaataq teqqalatitsissut tigumiarpaa, aamma karrertaajaaffik* saleqqissaarumaarlugulu qajuusiassat peqqumaasivimmut katersorumaarpai. Qalipakuili innermik qamissinnaanngitsumik ikuallakkumaarpai.”

13 Taava Jiisusi Johannesimit imermut morsutsitaajumalluni Galiliiamiit kuussuarmut Jordanimukarpoq. 14 Johannesilli akerliliilluni oqarfigaa: “Uangaana ilinnit imermut morsutsitaasussaagaluartunga, taamaattoq uannukarputit!” 15 Jiisusip akivaa: “Ajunngilaq imermut morsutsiinnannga, taamaalilluta Guutip piumasaatut iliussaagut.” Taava Johannesi oqarfigineqarnermisut iliorpoq. 16 Jiisusi imermut morsutsitaareersimatsiartoq qilak ammarpoq, takuaalu* Guutip anersaava tuisut aarsaariarluni qulaanut pisoq. 17 Aamma nipi qilammit ima oqarpoq: “Tassa Ernera, asasara, akuerisara.”

4 Taava Jiisusi anersaamit illernartumit inoqajuitsumut siulersorneqarpoq, tassanilu Diaavulup usserpaa.* 2 Jiisusi ulluni 40-ni unnuanilu 40-ni iisinnginniareerluni assut kaalerpoq. 3 Ussiisup ornippaa oqarfigalugulu: “Guutip ernerippatit ujaqqat uku nerisassanngoqqukkit.”* 4 Akivorli: “Allassimavoq: ‘Inuup nerisassat kisiisa inuussutigissanngilai, Jehovalli oqaasii suulluunniit inuussutigissavai.’”

5 Taava Diaavulup illoqarfimmut illernartumukaappaa tassanilu guutisiorfiup qarmarsuata portunersaanut pisillugu, 6 imalu oqarfigaa: “Guutip ernerippatit ammut pissigit, imami allassimavoq: ‘Inngilini peqqussavai isumageqqullutit’ aamma: ‘Isikkat ujaqqamut kalluteqqunagu kissumiassavaatsit’.” 7 Jiisusip oqarfigaa: “Aamma ima allassimavoq: ‘Jehova Guutit misilissanngilat.’”

8 Tamatuma kingorna Diaavulup qaqqamut portusoorsuarmukaappaa nunarsuarmilu naalagaaffiit tamaasa alutornassusiallu takutillugit. 9 Oqarfigaalu: “Seeqqummeriarlutit ataasiarlutit guutisiorfigigumma taakku tamaasa ilinnut tunniutissavakka.” 10 Jiisusip oqarfigaa: “Peerit, Saatani! Allassimavormi: ‘Jehova Guutit guutisiorfigissavat taannalu kisiat kiffartorfigalugu.’” 11 Taava Diaavulup qimappaa, inngilillu takkupput isumassulerlugulu.

12 Jiisusip Johannesi tigusaasimasoq tusaramiuk Galiliiamukarpoq. 13 Naazaratsi qimakkamiuk Kapernaamut, Zeebulonnip Naftalillu nunaanni tasersuup sinaaniittumut, nunassippoq. 14 Taamaaliorpoq pruffiiti Iisaaja aqqutigalugu oqaatigineqartut uku eqquuteqqullugit: 15 “Zeebulonnip nunaa Naftalillu nunaa, immap tungaanut itivittarfiit, kuussuup Jordanip ungataaniittut, Galiliia allamiut najugaat! 16 Taartumi issiasut qaamanersuaq takuaat, nunami toqup alanngisimasaani issiasut qinngorfigineqarput.” 17 Taamanimiilli Jiisusi ima oqaluussisalerpoq: “Qilaap kunngeqarfia qanillimmat peqqissimigitsi.”

18 Galiliiap Tasersuata sinaatigut pisutsilluni qatanngutigiit marluk – Siimuut, Petrusimik taaneqartartoq, qatanngutaalu Andariarsi – tasersuarmut qassutinik naloriussisut takuai, aalisartuugamimmi. 19 Oqarfigaalu: “Malissinga, taava inunnik aalisartunngortissavassi.” 20 Ingerlaannaq qassutitik qimappaat malilerlugulu. 21 Ingerlaqqikkamilu qatanngutigiit allat marluk, Zebediiap erneri Jaaku Johannesilu, takuai. Ataatartik ilagalugu umiatsiami qassutinik ilaartuisut qaaqquai. 22 Ingerlaannaq umiatsiaq ataatartillu qimappaat malilerlugulu.

23 Taava Galiliia tamaat angalaarfigaa inuit synagogini* ilinniartittarlugit, Kunngeqarfimmik nutaarsiassat nuannersut oqaluussissutigalugit qanorluunniillu ittunik nappaatillit ajorunnaarsittarlugit. 24 Syriamilu tamarmi tusaamaneqalerpoq. Assigiinngitsunik nappaatillit naalliuutillillu, anersaapilullit, noqartartut nukillaarsimasullu Jiisusimukaanneqartarput, ajorunnaarsittarpaalu. 25 Tamatumalu kingunerisaanik inuppassuit Galiliiameersut, Dekapolissimeersut,* Jerusalemmimeersut, Judiiameersut kuussuullu Jordanip ungataaneersut malilerpaat.

5 Inuppassuit takugamigit qaqqamut majuarpoq, ingereermallu ilinniartitaasa ornippaat. 2 Jiisusillu ima ilinniartilerpai:

3 “Pilluarput anersaakkut pisariaqartitaqarnerminnik* eqqumaffiginnittut, taakkuami qilaap kunngeqarfia* pigaat.

4 Pilluarput aliasuttut, taakkumi tuppallersarneqassapput.

5 Pilluarput maniguuttut,* taakkuami nunarsuaq kingornutissavaat.

6 Pilluarput eqqortuliornissamik qamannga pisumik kissaateqartut,* taakkuami kissaataat eqquutitinneqassaaq.

7 Pilluarput nallittuisut, taakkumi nallittorneqassapput.

8 Pilluarput uummatimikkut minguitsuusut, taakkuami Guuti takussavaat.

9 Pilluarput eqqissisitsisut, taakkumi Guutip qitornaanik* taaneqassapput.

10 Pilluarput eqqortuliornertik pissutigalugu malersugaasimasut, taakkuami qilaap kunngeqarfia pigaat.

11 Pilluarpusi uanga pissutigalunga nikassarneqarussi, malersorneqarussi assigiinngitsutigullu ajortumik salluliuutigineqarussi. 12 Nuannaaritsi qiimmattarlusilu, qilammimi akissarsiassarsi angingaarpoq. Taamatuttaarmi itsaq pruffiitit malersorneqartarput.

13 Ilissi tassaavusi nunarsuup tarajui, taratsulli kimeerukkunik qanoq tarajornileqqissinnaagamik? Atorneqarsinnaannginnamik tullaarisassatut silamut igitassaannanngussapput.

14 Ilissi tassaavusi inuit qaammaqqutaat. Illoqarfik qaqqamiittoq arajutsineqarsinnaanngilaq. 15 Qulleq ikeriarlugu qattamik* asserneqarneq ajorpoq, illumili tamanut qaammaqqutaaqqullugu qullilerfimmut ilineqartarpoq. 16 Taamatuttaaq inuit ajunngitsuliasi takusinnaaniassammatigit Ataatarsilu qilammiittoq ataqqilerniassammassuk ajunngitsuliornissigut qaammaqqutaagitsi.

17 Isumaqassanngilasi Moorsisip inatsisaani pruffiitinillu allakkani* ilinniartitsissutigineqartut atorunnaarsinniarlugit tikiuttunga, eqquutsinniarluginuku tikiuttunga. 18 Ilumut oqarfigaassi: Allassimasut tamarmik suli eqquutinngitsut qilak nunarsuarlu peerukkaluarpataluunniit Moorsisip inatsisaani naqinneerannguaq naqinnerulluunniit ilamininngua peerunnavianngilaq. 19 Taamaattumik inassutit minnerpaartaasa ilaannik ataatsimik unioqqutitsisoq allallu unioqqutitsinissaannik ilinniartitsisoq qilaap kunngeqarfianut tunngatillugu minnerpaamik taaneqassaaq. Kinaluunniilli taakkuninnga maleruaasoq ilinniartitsisorlu qilaap kunngeqarfianut tunngatillugu angisuumik* taaneqassaaq. 20 Oqarfigaassimi: Allakkanik ilisimasunit farisiiarinillu naapertuilluarnerunngikkussi qilaap kunngeqarfianut isissanngilluinnarpusi.

21 Tusarparsi siuaasasi ima oqarfigineqarsimasut: ‘Inummik toqutsissanngilatit, kinaluunniilli toqutsisoq eqqartuussivimmi akisussaatinneqassaaq.’ 22 Oqarfigaassili: Kinaluunniit qatanngumminik kamaassiuartoq eqqartuussivimmi akisussaatinneqassaaq. Kinaluunniillu qatanngumminik ajuallatsitserujussuartoq eqqartuussiviit qullersaanni akisussaatinneqassaaq. Kinaluunniilli oqartoq: ‘Sianiitsukasik!’ Gehennap* inneranut iginneqariaannaavoq.

23 Taamaattumik tunissutissat pilliivimmukaatsillugu eqqaalerukku qatanngutivit iluarinngikkaatit 24 tunissutissat pilliiviup saavanut qimakkallaruk ingerlallutillu. Qatanngutit eqqisseqatigeqqaarlugu utissaatit pilliutissarlu tunniullugu.

25 Unnerluussisivit eqqartuussisumut sassartinnginniassammatit eqqartuussisullu parnaaruteqqullutit eqqartuussivimmi sulisumut tunniutinnginniassammatit eqqartuussivimmukartillusi unnerluussisit isumaqatiginiapallassavat. 26 Tassami akiligassavit* tamarluinnaasa akilernissaasa tungaannut iperagaanavianngilatit.

27 Tusarparsi ima oqartoqarsimasoq: ‘Allasiussanngilatit.’ 28 Oqarfigaassili: Kialuunniit arnaq pilerissuseqarfigalugu isigiuakkani isummamigut* allasiorfigereerpaa. 29 Isit talerperleq pissutigalugu naakkiukkuit nusuguk igillugulu. Ilinnummi ajunnginneruvoq timivit pisataasa ilaannik annaasaqaruit timivit tamarmi Gehennamut* iginneqarnissaanit. 30 Assallu talerperleq pissutigalugu naakkiukkuit kipiuk igillugulu. Ilinnummi ajunnginneruvoq timivit pisataasa ilaannik annaasaqaruit timivit tamarmi Gehennamut* pisinneqarnissaanit.

31 Aamma ima oqartoqarsimavoq: ‘Kialuunniit nuliani avinniakkani avinnermut uppernarsaammik tunissavaa.’ 32 Oqarfigaassili: Kialuunniit atoqatigiinnikkut eqqunngitsuliornermik* tunngaveqanngitsumik avittup nuliani allasiornissamut navianartorsiortissavaa, kinaluunniillu arnamik avissimasumik nuliartoq allasiorpoq.

33 Aamma tusarparsi siuaasasi ima oqarfigineqarsimasut: Timitaliisinnaanngikkuit neriorsuissanngilatit,* Jehovamulli neriorsuinittut iliussaatit. 34 Oqarfigaassili: Neriorsuissanngilluinnarpusi qilak uppernarsaasiullugu, Guutimmi issiavissaarsuarimmagu, 35 nunarsuarluunniit uppernarsaasiullugu, tummarfigimmagumi, Jerusalemmiluunniit uppernarsaasiullugu, Kunngimmi pissarsuup illoqarfigimmagu. 36 Inuunerit uppernarsaasiullugu neriorsuissanngilatit, nutsammi ataaseq qaqortunngortissinnaanaguluunniit qernertunngortissinnaannginnakku. 37 Iliuuseqarniarlutit oqaruit iliuuseqarit, iliuuseqarniarnallu oqaruit iliuuseqaqinak. Neriorsuummimmi eqqortitsinnginneq Diaavulumeersuuvoq.*

38 Tusarparsi ima oqartoqarsimasoq: ‘Isi isimik kigullu kigummik naleqarpoq.’ 39 Oqarfigaassili: Inuk ajortoq akioqinasiuk, ulussakkulli talerperlikkut isanneqaruit illuattaaq taassuma tungaanut maniuk. 40 Inoqativit atisat ilorleq piumallugu eqqartuussiviliaanniarpatit qallersaatit ilanngullugu taassumunnga tunniutissavat. 41 Oqartussaassuseqartullu kilometerimik ataatsimik nammaqquppatit marloriaammik ungasitsigisumut nammassaatit. 42 Ikioqqusoq ikioruk atorniartorlu* itigartinnagu.

43 Tusarparsi ima oqartoqarsimasoq: ‘Inoqatit asassavat ilinnullu akeraasoq uumigalugu.’ 44 Oqarfigaassili: Ilissinnut akeraasut asajuarsigit ilissinnillu malersuisut qinnuttuarlugit. 45 Taamaalillusi takutissavarsi Ataatap qilammiittup qitornarigaasi, taassumami seqineq inunnut ajortunut ajunngitsunullu nuisittarpaa aamma naapertuilluartunut naapertuilluanngitsunullu siallersitsisarluni. 46 Asasisimi kisiisa asagussigit sumik akissarsisinneqassagassi? Akileraartitsisartummi aamma taamaaliortannginnerpat? 47 Qatanngutisilu kisiisa ilassisarussigit allanit pitsaanerusumik iliuuseqarpisi? Allamiut aamma taamaaliortannginnerpat? 48 Ataatassitut qilammiusutut asannilluinnartariaqarpusi.*

6 Allanit malugineqarniaannarlusi eqqortuliussanngilasi, taamaalioraluarussimi Ataatassi qilammiittup akissarsisissanngimmasi. 2 Piitsunut tunissuteqaraangavit ilumoortuusaartut inunnit ataqqineqarumallutik synagogini aqqusinernilu pisarnerattut siuninni qarlortartitsisassanngilatit.* Ilumut oqarfigaassi: Inunnit ataqqineqarneq taamaallaat akissarsiarissavaat. 3 Piitsunulli tunissuteqaraangavit assat saamerleq assavit talerperliup sulerineranik paasitittassanngilat. 4 Tamakku isertorlutit tunissutigisassavatit. Taava Ataatavit tamanik takunnissinnaasup akissarsisissavaatit.

5 Aamma qinugaangassi ilumoortuusaartutut pissuseqartassanngilasi, taakkuami takoqqusaarniaannarlutik synagogini aqqusinersuillu paarlaffiini nikuillutik qinusarnertik nuannaraat. Ilumut oqarfigaassi: Inunnit ataqqineqarneq taamaallaat akissarsiarissavaat. 6 Qinuniaraangavilli ineeqqannut isertassaatit matulu matoriarlugu Ataatannut takuneqarsinnaanngitsumut qinusarlutit. Taava Ataatavit tamanik takunnissinnaasup akissarsisissavaatit. 7 Qinugaangassi allamiut pisarnerattut oqaatsisi uteqattaartassanngilasi, taakkumi isumaqarput sivisuumik qinugunik tusarneqassallutik. 8 Assigeqinasigit, Ataatassimi suli qinnuiginngikkissinni pisariaqartitasi nalunngereertarpai.

9 Taamaattumik ima qinusassaasi:

‘Ataatarput qilammiittutit, atit illernartinneqarli.* 10 Kunngeqarfiit* tikiulli. Piumasat qilammi nunarsuarmilu eqquulli.* 11 Ullumi nerisassanik* pisariaqartitatsinnik tunitigut. 12 Soorlu uagutsinnut akiitsullit* isumakkeerfigigigut, taamatuttaaq akiitsugut isumakkiikkit. 13 Ussernartumut nakkaannaqqunata ikiortigut, Diaavulumillu* annaatsigut.’

14 Kukkuluttortut isumakkeerfigigussigit Ataatassi qilammiittup aamma isumakkeerfigissavaasi. 15 Kukkuluttortulli isumakkeerfiginngikkussigit Ataatassi aamma kukkuluttornisi pillugit isumakkeerfigissanngilaasi.

16 Iisinnginniaraangassi ilumoortuusaartut ilaarlugit aliasuppasittassanngilasi, taakkumi iisinnginniarnertik takuneqarniassammat isikkulunniartarmata. Ilumut oqarfigaassi: Inunnit ataqqineqarneq taamaallaat akissarsiarissavaat. 17 Iisinnginniaraangavilli niaqqut uuliamik tanillugulu ermissaatit 18 iisinnginniarnerit inunnit pinnani taamaallaalli Ataatannit takuneqarsinnaanngitsumit takuneqaqqullugu. Taava Ataatavit tamanik takunnissinnaasup akissarsisissavaatit.

19 Nunarsuarmi pisuussutinik katersissaaritsi, pisuussutimmi uumasuaqqanit* manngertornermillu nungullartinneqartarmata tillinnianillu tillinneqartarmata. 20 Qilammili pisuussutinik katersigitsi, tassanimi nungullartitsisartunik uumasuaraqarnanilu manngertorneqarnanilu tillinniaqanngimmat. 21 Uummativimmi pisuussutitit najortarpai.

22 Isit timip qullerai. Isitit ataasiinnarmik nakkussippata timit tamarmi qaamassaaq. 23 Usorullutilli* isigisaruit timit tamarmi taassaaq. Qaamaneq ilinniittoq taarsippat timit tamarmi taartuinnanngussaaq!

24 Kialuunniit naalakkat marluk inussiaataaffigisinnaanngilai. Aappaa uumigiguniuk aappaa asassavaa, imaluunniit aappaa aalajaaffigiguniuk aappaa nikagissavaa. Guuti pisuussutillu ataatsikkut inussiaataaffigisinnaanngilasi.

25 Taamaattumik oqarfigaassi: Isumakuluutigiunnaarsiuk inuunersi, tassa sutussanerlusi, sumik imissanerlusi qanorlu ittunik atisaqassanerlusi. Inuuneq nerisassanit aamma timi atisanit pingaaruteqarnerunnginnerpat? 26 Qimerloorsigit timmissat, naajartortussanik siaruarterineq ajorlutillu peqqumaasivinnut ilisassaminnik katersuineq ajorput, taamaattoq Ataatassi qilammiusup nerisassaqartittarpai. Taakkunannga naleqarnerunnginnerpisi? 27 Kia arlassi isumakulunnermigut inuunini sivitsulaarsinnaanerpaa?* 28 Aamma sooq atisat pillugit isumakuluppisi? Narsaamanermi naasut liiliat ilinniarfigisigit, naajartortarput, sulerulunneq ajorput atisaliorniarlutillu qissineq ajorlutik. 29 Oqarfigaassili: Allaat ataqqinartorsuaq Saalumuut taakkunatulli atisaritsiginngilaq. 30 Uppernikitsusiaa, Guutip naasut ullumi narsaamanermiittut aqagulu ikummatissatut atorneqartussat atisalersortarunigit ilissi atisassaqartinnissarsi pingaartinnerussannginnerpaa? 31 Taamaattumik isumakulunngisaannassaasi ima oqarlusi: ‘Sutussaagut?’ imaluunniit: ‘Suna imissavarput?’ imaluunniit: ‘Suut atissavagut?’ 32 Tamakkumi tamaasa allamiut ulapputigingaartarpaat. Ataatassi qilammiittup tamakku tamaasa pisariaqartikkisi nalunngilaa.

33 Taamaattumik Guutip kunngeqarfia naapertuilluarneralu salliuttuarsigit, taava tamakkuninnga tamanik tunineqarumaarpusi. 34 Taamaattumik aqagussaq isumakuluutigeqinasiuk, aqagumi allanik isumakuluutissaqassaaq. Ullormi ajornartorsiutaasut aaqqinniaannartassavasi.

7 Isornartorsiorneqaqqunasi isornartorsiuissaaritsi, 2 isornartorsiuisarnissitummi isornartorsiorneqarumaarpusi allanullu iliortarnissitut pineqarumaarlusi. 3 Taava sooq qatanngutivit issiutaa mikisunnguaq isiginiassaviuk uffa qisorujussuaq illit isinniittoq maluginagu? 4 Qanoq-aamma qatanngutit oqarfigissaviuk: ‘Issiutit mikisunnguaq piilaarlara’ uffa qisorujussuaq illit isinniittoq? 5 Ilumoortuusaartutit! Aatsaat qisorujussuaq illit isinniittoq peeqqaarlugu qatanngutivit issiutaa mikisunnguaq qanoq piissanerlugu takulluarsinnaalissavat.

6 Guutip pigisai qimminut tunniuteqinasigit sapangaatisiluunniit erlinnartut puulukinut naloriuteqinasigit, tullaariinnassavaat saassullusilu.

7 Qinujuarussi tunineqassaasi, ujarlertuarussi nanisissaasi kasuttortuarussilu ammaanneqassallusi. 8 Kinaluunniimmi qinusoq tunineqartarpoq, kinaluunniit ujarlertoq nanisisarpoq, kinaluunniillu kasuttortoq ammaanneqassaaq. 9 Kiammi arlassi ernini nerisassanik* piumasoq ujaqqamik tunissanerpaa? 10 Aalisakkamilluunniit piumappat pulateriaarsummik tuninavianngilaa, ilaa? 11 Taamaattumik ajortiliugaluarlusi meeqqasi ajunngitsunik tunisinnaagussigit Ataatassi qilammiittup qinnuigigussinni ajunngitsunik tunerusunnerungaassavaasi!

12 Taamaattumik sunut tamanut tunngatillugu qanoq pineqarusunnissitut allat iliorfigisassavasi. Tassa tamannarpiaq Moorsisip inatsisaani pruffiitinillu allakkani* pineqarpoq.

13 Isaaffikkut nerukitsukkut iseritsi. Toqumummi isaaffik nerutuvoq aqqullu sileqaluni, amerlasuullu tassuuna ingerlapput. 14 Inuunermulli isaaffik nerukippoq aqqullu ameqaluni, ikittuinnaallu nanivaat.

15 Pruffiitit ilumuunngitsut savaasuusaarlutik ilissinnut orniguttartut, ilumikkulli amaqqutut qaasuttut, mianersorfigisigit. 16 Inerititaasigut ilisarisinnaavasi. Inuimmi viinnissanik fiigininillu orpikkanit kapinartulinnit katersinngisaannarput, ilaa? 17 Taamatuttaaq orpik ajunngitsoq ajunngitsunik inerititaqartarpoq orpilli ajortoq ajortunik inerititaqartarluni. 18 Orpik ajunngitsoq ajortunik inerititaqarsinnaanngilaq orpillu ajortoq ajunngitsunik inerititaqarsinnaanani. 19 Orpik ajunngitsunik inerititaqanngitsoq kipineqartarpoq qisugineqartarlunilu. 20 Tassa inuit taakku inerititaasigut ilisarisinnaavasi.

21 Uannut oqartut: ‘Naalagaq, Naalagaq’, tamakkeratik qilaap kunngeqarfianut isissapput, Ataatamali qilammiusup piumasaatut iliortut kisimik isissapput. 22 Ullormi tassani amerlasuut uannut oqarumaarput: ‘Naalagaq, Naalagaq, illit atinni siulittuisarsimannginnerpugut, aamma illit atinni anersaapilunnik anisitsisarsimannginnerpugut, aamma illit atinni amerlasuunik tupinnartuliortarsimannginnerpugut?’ 23 Oqarfigissavakkali: ‘Naluaraluunniit kikkuususi! Peeritsi, inatsisinik unioqqutitsisuususi!’

24 Taamaattumik kialuunniit oqaatsinnik tusartup maleruaasullu assigissavaa angut silatooq qaarsumi* illuliortoq. 25 Siallersorsuanngormat qarsutsineqarpoq anorersuarujussuarlunilu, illuli qaarsumi tunngaveqarami ataannarpoq. 26 Taamatuttaaq kialuunniit oqaatsinnik tusartup maleruaanngitsullu assigissavaa angut sianiitsoq sioqqani illuliortoq. 27 Siallersorsuanngormat qarsutsineqarpoq anorersuarujussuarlunilu, illulu isavoq aserorluinnarlunilu.”

28 Jiisusi oqaloreermat inuppassuit ilinniartitseriaasia tupigusuutigaat, 29 allakkanimmi ilisimasut assiginagit Guutimit piginnaaniligaasutut ilinniartitsivoq.*

8 Jiisusi qaqqamit atereersoq inuppassuit malilerpaat. 2 Taava angutip pupissup ornippaa ataqqinnittumillu sikiffigeriarlugu ima oqarfigalugu: “Naalagaq, piumaguit minguitsunngortissinnaavarma.” 3 Jiisusillu attorpaa oqarfigalugulu: “Piumavunga! Minguitsunngorit.” Ingerlaannarlu pupikkunnaarpoq. 4 Jiisusip oqarfigaa: “Allanut oqaluttuassanngilatit, palasinukarilli misissortikkiartorlutit minguitsunngorsimaninnullu uppernarsaatitut Moorsisip inatsisaani peqqussutigineqartutut pilliutissamik tunissuteqarlutit.”

5 Kapernaamut isermat sakkutuunut 100-nut naalagaasup ornippaa imalu kimigiiserfigalugu: 6 “Naalagaq, kiffara uagutsinni napparsimalluni naalliuppoq nikissinnaananilu.” 7 Jiisusip oqarfigaa: “Ilissinnukaruma ajorunnaarsikkumaarpara.” 8 Sakkutuut naalagaat akivoq: “Naalagaq, uagutsinnut isertissallutit ajukkuppunga, oqaannaruilli kiffara ajorunnaassaaq. 9 Uangattaarmi allamit oqartussaaffigineqaraluarlunga sakkutuunut naalagaavunga, unalu oqarfigigukku: ‘Ingerlagit!’ aallassaaq, allalu: ‘Qaagit!’ aggissaaq inussiaatigalu oqarfigigukku: ‘Imaaliorit!’ taamaaliussaaq.” 10 Jiisusip tamanna tusarlugu tupaallaatigaa, malinnitsinilu oqarfigai: “Ilumoorlunga oqassaguma aatsaavissuaq Israalimi taama uppertigisumik naapitaqarpunga. 11 Oqarfigaassili: Qilaap kunngeqarfiani Aaperaat, Iisaaq Jaakulu nereqatigiumallugit inuppassuit kangianiit kitaaniillu aggerumaarput. 12 Kunngeqarfiulli qitornai taartumut anisinneqassapput. Tassani kigutitik kiillugit qiassapput.”* 13 Taava Jiisusip sakkutuut naalagaat oqarfigaa: “Angerlaannarsinnaavutit. Upperavit oqarnittut pisoqassaaq.” Kiffarlu ingerlaannaq ajorunnaarpoq.

14 Jiisusillu Petrusip illuanut iserami sakia arnaq kissarneqarluni nalasoq takuaa. 15 Sakia assammigut Jiisusimit attorneqarami kissarneqarunnaarpoq, makipporlu nerisassiulerlunilu. 16 Unnulermat anersaapilullit amerlasuut Jiisusimukaanneqarput, Jiisusillu peqqusinerinnarmigut anersaat anisippai napparsimasullu tamaasa ajorunnaarsillugit. 17 Taamaaliorpoq pruffiiti Iisaaja aqqutigalugu oqaatigineqartut eqquuteqqullugit: “Nappaatigut tiguai anniaatigullu nammallugit.”

18 Jiisusip inuppassuit eqqamini katersuuttut takugamigit ilinniartitani oqarfigai akianut aallaqatiginiarlugit. 19 Taava allakkanik ilisimasoq takkuppoq oqarlunilu: “Ilinniartitsisoq, sumukaraluaruilluunniit malissavakkit.” 20 Jiisusilli oqarfigaa: “Teriannissat siseqartarput timmissallu ulloqartarlutik, inuulli Ernera nammineq angerlarsimaffeqanngilaq.” 21 Taava ilinniartitap allap oqarfigaa: “Naalagaq, ataataga iliartoqqaarusukkaluarpara.” 22 Jiisusip oqarfigaa: “Malittuannga, toqusut* toqusortaminnik ilisiumaarput.”

23 Umiatsiamullu ikimmat ilinniartitai malinnaapput. 24 Anorersuarujussualermat tasersuarlu mallersorsuanngormat umiatsiaq kinngoqqajaalerpoq, Jiisusili sinippoq. 25 Ilinniartitaasalu itersariartorpaat ima oqarfigalugu: “Naalagaq, annaatsigut, ajunaalerpugut!” 26 Oqarfigaali: “Uppernikitsusiaa, sooruna taama nangiartigisusi?” Taava makeriarluni anorersuaq tasersuarlu avoqqaarai, qatsorluinnarporlu. 27 Angutit tupigusullutik oqarput: “Qanoruna ittuummat allaat anorersuup tasersuullu naalakkaat?”

28 Jiisusi akianut Gadaarap pigisaanut tikimmat angutit marluk anersaapilullit iliveqarfimmiit ornippaat. Saassussisarmata aqqusinikkut tassuunaartoqarneq ajorpoq. 29 Taakku suaarput: “Guutip ernera, uagut sussagatsigit? Piffissarititaasoq sioqqullugu naalliutsinniarluta ornippisigut?” 30 Ungasiartumi puulukerpassuit neripput. 31 Taamaattumik anersaapiluit ima kimigiiserfigilerpaat: “Anisissagutsigut puulukerpassuarnut pulatitsigut.” 32 Oqarfigaalu: “Anigitsi!” Taamaalisorlu anipput puulukinullu pulallutik. Puulukerpassuit pangalillutik innaarsukkut tasersuarmut nakkaapput ipillutillu. 33 Puulukinilli paarsisut qimaapput illoqarfimmullu pigamik pisut tamaasa, aamma angutit anersaapilullit qanoq pineqarnerat, oqaluttuaralugit. 34 Taava illoqarfimmiut tamarmik Jiisusi ornippaat naapikkamikkulu nunaminnit qimaguteqqullugu.

9 Umiatsiamut ikigami akianut ikaariarluni illoqarfigisaminukarpoq. 2 Tassani angut nukillaarsimasoq akiummi nalasoq aggiuppaat. Jiisusip uppernerat takugamiuk nukillaarsimasoq oqarfigaa: “Erninnguara, isumalluarit! Ajortuliatit isumakkeerneqarput.” 3 Taava allakkanik ilisimasut ilaat eqqarsarput: “Uuma Guuti mitaatigaa.” 4 Jiisusip qanoq eqqarsartut nalunnginnamiuk oqarfigai: “Sooq ajortunik eqqarsaateqarpisi? 5 Suna ajornannginnerua oqaatigissallugu: ‘Ajortuliatit isumakkeerneqarput’, imaluunniit: ‘Nikuigit pisullutillu’? 6 Paasiniassagassiulli inuup Ernera nunarsuarmi ajortulianik isumakkiisinnaatitaasoq …” Taava nukillaarsimasoq oqarfigaa: “Nikuigit, akiutillu tigoriarlugu angerlarit.” 7 Nikuipporlu angerlarlunilu. 8 Inuppassuit tamanna takugamikku tupigusungaalerput Guutilu, inunnik taamatut oqartussaassusiliisimasoq, unnersiutigilerlugu.

9 Jiisusip tassannga ingerlaqqikkami angut Matiusimik atilik akileraaruseriffimmi issiasoq takugamiuk oqarfigaa: “Uannik malinnittunngorit.” Ingerlaannarlu nikuippoq malilerlugulu. 10 Kingusinnerusukkut Matiusip illuani Jiisusi ilinniartitaalu neritillugit akileraartitsisartut ajortuliortartullu arlallit takkupput nereqataalerlutillu. 11 Farisiiarilli tamanna takugamikku ilinniartitaanut oqarput: “Sooruna ilinniartitsisussi akileraartitsisartut ajortuliortartullu nereqatigigai?” 12 Jiisusip tamanna tusaramiuk oqarfigai: “Peqqissut pinnatik napparsimasulli nakorsamik pisariaqartitsipput. 13 Taamaattumik una qanoq isumaqartoq paasiniarsiuk: ‘Uannut pilliuteqarnissarsi pinnagu inoqatissinnik nallittuinissarsi kissaatigaara.’ Tikiuppungami inuit naapertuilluartut pinnagit ajortuliortartulli peqqissimeqqullugit.”

14 Taava Johannesip ilinniartitaasa ornippaat aperalugulu: “Uagut farisiiarillu iisinnginniartarpugut. Sooq ilinniartitatit taamaaliorneq ajorpat?” 15 Jiisusip akivai: “Angut katernaaq najuutsillugu ikinngutaasut aliasuutissaqarnavianngillat, ilaa? Aallarussaappalli iisinnginniarumaarput. 16 Kialuunniit atisaq nutaanngitsoq annoraaminermik nutaamik ilaartorneq ajorpaa, ilaartuutigineqartormi eqippat alinnera anneruliinnassaaq. 17 Viinniluunniit nutaaq puumut amiusumut nutaanngitsumut immiunneqarneq ajorpoq. Taamaaliortoqaraluarpammi pooq qaassammat viinnilu kuissalluni. Viinnili nutaaq puumut nutaamut immiunneqartarpoq, taamaalillunilu viinni poorlu annaaneqassanngillat.”

18 Taama oqalutsillugu synagogimi pisortaq takkuppoq ataqqinnittumillu sikeriarluni ima oqarluni: “Paniga peruluttoq anigama maanna toqoreersimassaaq, uagutsinnulli ilaginnga attorlugulu, taava uummassaaq.”

19 Taava Jiisusi nikuippoq ilinniartitanilu ilagalugit ingerlaqatigalugu. 20 Arnap ukiuni aqqaneq-marlunni aaqartuarnermik naalliuuteqarsimasup tunuaniit ornippaa qallersaataatalu nivingataa attorlugu. 21 Imminummi ima oqarfigeqattaarpoq: “Qallersaataa attuinnarlugu peqqississaanga.” 22 Jiisusip tunummut saalluni takugamiuk oqarfigaa: “Paninnguara, isumalluarit! Uppernerpit ajorunnaarsippaatit.” Arnarlu ingerlaannaq ajorunnaarpoq.

23 Pisortap illuanut iserluni Jiisusip aliasuutinik nipilersortut* inuppassuillu nipiliortut takugamigit 24 oqarfigai: “Anigitsi, niviarsiarannguarmi toqunngilaq, siniinnarpoq.” Taama oqarmat illaruaatigilerpaat. 25 Inuppassuit aniatinneqareersimatsiartut Jiisusip niviarsiarannguaq iserfigaa assaatigullu tigullugu, makipporlu. 26 Soorunami tamanna nunap immikkoortuani tamarmi tusaamaneqalerpoq.

27 Jiisusi tassannga ingerlaqqimmat angutit marluk tappiitsut ima suaartarlutik malilerpaat: “Daavip ernera,* nallittortigut!” 28 Illumut isereersoq angutit tappiitsut ornippaat, Jiisusillu aperai: “Upperivisiuk ajorunnaarsissinnaagissi?” Akivaat: “Aap, Naalagaq.” 29 Taava isaasigut attorlugit oqarfigai: “Upperassi oqarnissitut pisoqassaaq.” 30 Isigisaqarsinnaanngorpullu. Jiisusip naalakkerpai: “Tamanna allanut oqaluttuarissanngilarsi.” 31 Anigamilli nunap immikkoortuani tamarmi Jiisusi tusaamaneqalersippaat.

32 Anilersullu inuit angut anersaapilulik oqalussinnaanngitsoq aggiuppaat, 33 anersaapilullu anisinneqarmat angut oqalussinnaanngitsoq oqalulerpoq. Inuppassuillu tupigusullutik oqarput: “Israalimi aatsaavissuaq taama pisoqarpoq.” 34 Farisiiarilli oqarput: “Anersaapiluinuku naalagaat ikiortigalugu anersaapiluit anisikkai.”

35 Jiisusillu illoqarfiit nunaqarfiillu tamaasa angalaarfigai synagogiini ilinniartitsisarluni Kunngeqarfillu pillugu nutaarsiassanik nuannersunik oqaluussisarluni qanorluunniillu ittunik nappaatilinnik ajorunnaarsitsisarluni. 36 Jiisusip inuppassuit takuleramigit nalligingaalerpai, savatummi paarsisoqanngitsutut naalliutsinneqarsimasutut* imminiiginnakkatullu immata. 37 Taava ilinniartitani oqarfigai: “Aap, karrit katersugassat amerlaqaat, sulisulli ikeqalutik. 38 Taamaattumik katersuinermi ittuusoq qinnuigisiuk sulisussanik aallartitseqqullugu.”

10 Taava ilinniartitani aqqaneq-marluk qaaqquai anersaanillu minguttuunik anisitsisarnissamut qanorluunniillu ittunik nappaatilinnik ajorunnaarsitsisarnissamut piginnaanilerlugit.

2 Apustilit* aqqaneq-marluk ukuupput: Petrusimik taaneqartartoq Siimuut aamma qatanngutaa Andariarsi, Zebediiap erneri Jaaku aamma Johannesi, 3 Fiilippi aamma Bartolumiiusi,* Tuuma aamma akileraartitsisartoq Matiusi,* Alfiiusip ernera Jaaku aamma Tadiiusi,* 4 aallussilluartoq Siimuut aamma kingusinnerusukkut akeqqanut pisitsisoq Juudarsi Iskaariuuti.

5 Jiisusip aqqaneq-marluk taakku aallartippai imalu ilitsersorlugit: “Juutiunngitsunut oqaluussissanngilasi Samaariamiullu illoqarfiinut oqaluussiartussanasi. 6 Savalli tammarsimasut inuiaqatigiinnut Israalikkunnut ilaasut kisiisa oqaluussiffigissavasi. 7 Ingerlatillusi ima oqaluussissaasi: ‘Qilaap kunngeqarfia qanillivoq.’ 8 Napparsimasut ajorunnaarsissavasi, toqusut makitissavasi, pupissut minguitsunngortissavasi anersaapiluillu anisillugit. Akeqanngitsumik tunineqarassi akeqanngitsumik tunisissaasi. 9 Aningaasivimmut qiterutissinniittumut ilisassassinnik kuultimik, sølvimik kanngussammilluunniit pissarsissanngilasi. 10 Aamma angalanissinni taquaasivissassinnik, atisassamaatissassinnik, aloqutissamaatissassinnik ajaappiassamaatissassinnillu nassassanngilasi, sulisormi nerisassanik akissarsisinneqartarpoq.

11 Illoqarfimmut nunaqarfimmulluunniit tikikkaangassi ilissinnik tikilluaqquserusuttunik ujaasisassaasi aallarnissassilu tungaanut taakkunaniillusi. 12 Illumut iseraangassi illumiittut tamaasa ilassisassavasi.* 13 Tikeraarnersi akuerigunikku tikeraarnersi pissarsiaqarfigissavaat, taamaaliunngikkunilli pissarsiaqarfigissanngilaat. 14 Tikilluaqquneqanngikkussi tusarumaneqanngikkussiluunniit illumiit illoqarfimmiilluunniit aallarnissinni isikkasi saniiartassavasi.* 15 Ilumut oqarfigaassi: Ullormi eqqartuussiffimmi Soodoma Gomooralu illoqarfimmit tassannga atussaanerusumik pineqassapput.

16 Aallartippassi, savatullu amaqqut akornganniittutut issaasi. Taamaattumik pulateriaarsuttut mianersoritsi tuisulli pinngitsuullusi. 17 Mianersoritsi, eqqartuussivinnummi pisinneqartassaasi synagoginilu iperartorneqarlusi.* 18 Uanga pissutigalunga naalakkersuisunut kunnginullu sassartinneqassaasi. Taamaalillusi taakku juutiunngitsullu upperisassinnik oqaluussiffigisinnaavasi. 19 Taamatulli sassartinneqaraangassi qanoq sunalu pillugu oqaaseqassanerlusi ernumassutigisassanngilarsi, oqaasissassinnimmi ingerlaannaq paasitinneqartassagassi. 20 Ilissimi kisissi oqalunngilasi, Ataatassili anersaava aqqutigalusi oqalussaaq. 21 Aammattaaq angutip qatanngutini ataataasullu meeqqani toqutassanngortissavaa, meeqqallu angajoqqaatik pikitsitsiffigissavaat toqutassanngortillugillu. 22 Ateralu pissutigalugu inunnit tamanit uumissorneqassaasi, naggatissamulli pinertusaartoq annaanneqassaaq. 23 Malersorneqalerussi illoqarfimmut allamut qimaassaasi, oqarfigaassimi: Israalimi illoqarfiit oqaluussiffigalugit suli tamakkinngikkisi inuup Ernera tikiutissaaq.

24 Ilinniartitaq ilinniartitsisuminit qaffasinnerunngilaq inussiarlu naalakkaminit qaffasinnerunani. 25 Ilinniartitap ilinniartitsisumisut inussiallu naalakkamisut pineqarnissartik naatsorsuutigissavaat. Angerlarsimaffimmi ittuusoq Saatanimik* taaneqarsimappat illumiittut tamarmik taama taaneqartarnissaat qularnanngilaq. 26 Taamaattumik ersigissanngilasi, ulinneqarsimasummi tamarmik qulaarneqassapput isertorneqarsimasullu tamarmik ilisimaneqalissallutik. 27 Ilissinnuinnaq oqaatigisakka tamanut oqaatigisigit, ilissinnullu isussullunga oqaatigisakka illut qaaviniit ilisimaneqalersissigit. 28 Timimillu toqutsisinnaasut tarnermilli* toqutsisinnaanngitsut ersigeqinasigit, ersigissavarsili tarnermik timimillu Gehennami* suujunnaarsitsisinnaasoq. 29 Timmiaaqqat marluk aggorsimasumininnguamik* akeqartillugit tuniniarneqartannginnerpat? Taamaattorli ataasiinnarluunniit nunamut nakkartoq* Ataatassi arajutsineq ajorpaa. 30 Ilissili allaat nutsasi qassiunersut nalunngilaa. 31 Taamaattumik erseqinasi, timmiaararpassuarnit naleqarneruvusi.

32 Kikkut tamaasa tusaatillugit uannit ilinniartitaanerartoq Ataataga qilammiittoq tusaatillugu ilinniartitarinerassavara. 33 Kikkulli tamaasa tusaatillugit nalunerarlunga oqartoq uangattaaq Ataataga qilammiittoq tusaatillugu nalunerassavara. 34 Isumaqassanngilasi tikiuttunga nunarsuarmi eqqissisitsiartorlunga, tikiuppungali avissaartuutsitsiartorlunga.* 35 Erneriit, panigiit aamma ukuaq sakialu arnaq avissaartuutsikkiartorlugit tikiuppunga. 36 Tassa angut illuminiittunit akeqqiunneqassaaq. 37 Kinaluunniit uannik asanninnerminit annerusumik ataataminik anaanaminilluunniit asannittoq malitsigisinnaanngilara. Kinaluunniillu uannik asanninnerminit annerusumik ernerminik panimminilluunniit asannittoq malitsigisinnaanngilara. 38 Aamma malillunga qisummik naalliutsitsiviliamik* nammakkumanngitsoq malitsigisinnaanngilara. 39 Inuunerminik* annaassisoq toqussaaq, uangalu pillunga toqusoq inuuleqqissaaq.

40 Ilissinnik tikilluaqqusisoq aamma uannik tikilluaqqusivoq, uannillu tikilluaqqusisoq aamma aallartitsisinnik tikilluaqqusivoq. 41 Pruffiitimik, pruffiitiunera pissutigalugu, tikilluaqqusisoq pruffiitisut akissarsisinneqassaaq. Angummillu naapertuilluartumik, naapertuilluartuunera pissutigalugu, tikilluaqqusisoq naapertuilluartutut akissarsisinneqassaaq. 42 Ilumut oqarfigaassi: Maniguuttut ukua ilaannut, uannit ilinniartitaanera pissutigalugu, imermik nillertumik tunisilaaginnartoq akissarsinngitsoornavianngilaq.”

11 Ilinniartitani aqqaneq-marluk ilitsersoreeramigit Jiisusi ilinniartitsiniarluni oqaluussiniarlunilu illoqarfinnut ungasinngitsuniittunut aallarpoq.

2 Johannesilli parnaarussaaqqatilluni Kristusip iliuusii tusaamaleramigit ilinniartitani aallartippai 3 ima apereqqullugu: “Illit tassaavit tikiuttussaq, imaluunniit alla utaqqissavarput?” 4 Jiisusip akivai: “Johannesi tusakkassinnik takusassinnillu oqaluttuukkiartorsiuk: 5 Tappiitsut maanna isigisaqarsinnaalerput, tusiattut pitsorissipput, pupissut minguitsunngortinneqarput, tusilartut tusaasaqarsinnaalerput, toqusut makititaapput piitsullu nutaarsiassanik nuannersunik oqaluttuunneqarlutik. 6 Pilluarpoq uanga pissutigalunga mamiatsanngitsoq.”*

7 Ingerlareermata Jiisusip Johannesi pillugu inuppassuit ima oqaluutilerpai: “Suna alakkarniarlugu inoqajuitsumukarpisi? Ivigarsuaq anoraannguamit aalataartinneqartoq? 8 Taavami suna alakkarpisiuk? Angut atisarissaartoq? Naamik, atisarissaartut kunngit illussaarsuini najugaqartarput. 9 Taavami sooq taakunngarpisi? Pruffiiti alakkarniarlugu? Aap, oqarfigaassi: Taanna pruffiitimit annerungaarpoq. 10 Taanna ima allaatigineqarpoq: ‘Takuat! Oqariartortitara aallartissavara, taassuma aqqutissannik piareersaatissavaatit!’ 11 Ilumut oqarfigaassi: Johannesi imermut morsutsitsisartoq erniusimasuni annerpaavoq, qilaalli kunngeqarfiani minnerpaaq taassumannga anneruvoq. 12 Johannesip imermut morsutsitsisartup nalaaniilli maannamut qilaap kunngeqarfia inuit anguniartarsimavaat, tamaviaartullu angussavaat. 13 Johannesimmi saqqummernissaata tungaanut pruffiitinit allakkani Moorsisillu inatsisaani* pisussat siulittuutigineqarsimapput. 14 Qanorluunniillu isumaqaraluarussi taanna tassaavoq ‘Elia tikiuttussaq’. 15 Siuteqartoq tusarnaarli.

16 Nalitsinni inuusut kikkunnut assersuutissavakka? Allaanngillat silami tuniniaasarfinni meeqqat issiallutik pinnguaqatigisartakkaminnut ima suaartartut: 17 ‘Qarlortaammik* nipilersorfigigassi qitinngilasi, aliasuutinik erinarsorfigigassi aliasulinngilasi.’* 18 Taamatuttaaq Johannesi tikiukkami allatulli nerillunilu viinnisorneq ajormat inuit oqartarput: ‘Anersaapiloqarpoq.’ 19 Inuup Ernera tikiukkami allatulli nerillunilu viinnisortarmat inuit oqartarput: ‘Takusiuk angut nerrersoorsuaq imerajuttorlu, akileraartitsisartunik ajortuliortartunillu ikinngutilik!’ Eqqortuliornerli ilisimassuseqarnermut uppernarsaataavoq.”

20 Taava illoqarfinni tupinnartuliorfiginerpaasamini najugaqartut peqqissiminngimmata isornartorsiulerpai: 21 “Kanngusunniarit Koraziini! Kanngusunniarit Betsaada! Ilissimi illoqarfissinni tupinnartuliortoqarneratut Tyrusimi Siidonnimilu tupinnartuliortoqarsimasuuppat innuttaasut qangali puunik atiseriarlutik arsakunut ingillutik peqqissimisimassagaluarput. 22 Oqarfigaassili: Ullormi eqqartuussiffimmi Tyrusi Siidonnilu ilissinnit atussaanerusumik pineqassapput. 23 Illimmi Kapernaat, qilammut qutsissisinneqassasoraat? Naamik, Ilivermut* ilineqassaatit. Illit illoqarfinni tupinnartuliat takuatit, Soodomamiulli tamakku takusimagaluarunikkit illoqarfiat ullumikkut suli atasimassagaluarpoq. 24 Oqarfigaassili: Ullormi eqqartuussiffimmi Soodoma ilissinnit atussaanerusumik pineqassaaq.”

25 Tamatuma nalaani Jiisusi oqarpoq: “Ataata, qilaap nunarsuullu Naalagaat, kikkut tamaasa isigitillugit unnersiutigaakkit, tamakkumi silatuunut ilinniarsimasunullu isertorakkit meerannguanulli saqqummersillugit. 26 Aap, Ataata, tamannami illit piumasannut naapertuuppoq. 27 Ataatama suut tamaasa uannut tunniuppai. Ataatap kisimi Erneq ilisimalluinnarpaa, taamatuttaaq Ernerup taassumalu Ataataq pillugu ilinniartikkusutaasa kisimik Ataataq ilisimalluinnarpaat. 28 Qasususi artorsartusilu tamassi, ornissinga nakussatsissagassi. 29 Saamagama maniguullungalu ersuutiga ersukkiussiuk ilinniarfigalungalu, taava nakussatsissaasi. 30 Ersuutigami iluarpoq nammaqqusakkalu oqillutik.”

12 Ullormi qasuersaarfimmi* Jiisusip karrertaqarfik aqqutigaa. Ilinniartitai kaaleramik karrit inerittuinik nutsuilerput nerilerlutillu. 2 Farisiiarit tamanna takugamikku oqarfigaat: “Takuuk! Ilinniartitatit ullormi qasuersaarfimmi inerteqqutaasumik iliorput.” 3 Akivai: “Atuarnikuunnginnassiuk Daavi angutitanilu kaaleramik qanoq iliortoq? 4 Guutip illuanut iserami iffiat-qaqortut* illernartut pivai angutillu ilagisani nereqatigalugit. Inatsisilli naapertorlugit palasit kisimik taakkuninnga nereqqusaagaluarput. 5 Imaluunniit Moorsisip inatsisaani atuarnikuunnginnassiuk palasit ulloq qasuersaarfik pillugu inatsisit unioqqutinnagit guutisiorfimmi suliaqartartut? 6 Oqarfigaassili: Guutisiorfimmit annerusoq maaniippoq. 7 Unali qanoq isumaqartoq paasisimasuugussiuk: ‘Uannut pilliuteqarnissarsi pinnagu inoqatissinnik nallittuinissarsi kissaatigaara’, pisuussuteqanngitsut isornartorsiornavianngikkaluarpasi. 8 Inuummi Ernera ullormut qasuersaarfimmut Naalagaavoq.”

9 Ingerlaqqikkami taakkua synagogiannukarpoq. 10 Tassaniipporlu angut nukillaarsimasumik assalik. Taava unnerluutiginissaanut pissutissarsiorlutik Jiisusi aperaat: “Ullormi qasuersaarfimmi ajorunnaarsitsisoqaqqusaava?” 11 Akivai: “Savaateqarussi ullormilu qasuersaarfimmi itersamut nakkarpat kia arlassi tigussannginnerpaa qaqillugulu? 12 Inuk savamit naleqarnerungaarpoq! Taamaattumik ullormi qasuersaarfimmi ajunngitsuliortoqaqqusaavoq.” 13 Taava angut oqarfigaa: “Assat isaaguk.” Assanilu isaakkamiuk ajorunnaarpoq. 14 Farisiiarilli anipput Jiisusillu toqunnissaa pilersaarusiulerlugu. 15 Jiisusip tamanna paasigamiuk aallarpoq. Amerlasuullu malilerpaat, Jiisusillu tamaasa ajorunnaarsippai. 16 Naalakkerpaali kinaanini allanut oqaluttuarissanngikkaat. 17 Taamaaliorpoq pruffiiti Iisaaja aqqutigalugu oqaatigineqartut uku eqquuteqqullugit:

18 “Takuuk! Kiffara toqqagara, asasara, akuerisara! Anersaannik tunissavara, naapertuilluarnerlu suunersoq inuiaqatigiinnut tamanut nalunaarutigissavaa. 19 Assortuissanngilaq nilliassananilu, aamma aqqusinersuarni nipaa tusaaneqassanngilaq. 20 Naapertuilluarnermik sumi tamani atuutsitsilernissami tungaanut ivigarsuaq napingajassimasoq napivissanngilaa iperarlu qamilerluni aamaartoq qamissanagu. 21 Aap, atia inuiaqatigiinnik neriuuteqartitsissaaq.”

22 Taava angut anersaapilulik tappiitsoq oqalussinnaanngitsorlu aggiunneqartoq Jiisusip ajorunnaarsippaa oqalussinnaalersillugu isigisaqarsinnaalersillugulu. 23 Inuppassuit tamarmik tupigusungaalerput oqarlutillu: “Una Daavip ernerinerpaa?”* 24 Farisiiarit tamanna tusaramikku oqarput: “Anersaapiluinuku naalagaat* ikiortigalugu anersaapiluit anisikkai.” 25 Qanoq eqqarsartut nalunnginnamiuk oqarfigai: “Innuttaasut akersuutilerpata kunngeqarfik atasinnaajunnaassaaq, aamma illoqarfik illuluunniit avissaartuuffiusoq atasinnaanngilaq. 26 Taamatuttaaq Saatani Saatanimik anisitsiguni imminut akiulissaaq. Taava qanoq ililluni kunngeqarfia atasinnaassagami? 27 Tamatuma saniatigut anersaapiluit naalagaat* ikiortigalugu anersaapiluit anisittarukkit, taava ilinniartitasi kina ikiortigalugu anisitsisarpat? Taamaattumik ilinniartitassi eqqunngitsumik oqaluttusi paasinarsisissavaat. 28 Guutilli anersaava ikiortigalugu anersaapiluit anisittarukkit taava Guutip kunngeqarfiata arajutsisillusi tikissimassavaasi. 29 Aamma angut nukittooq qilersoqqaarnagu illua qanoq tillinniarfigineqarsinnaagami? Aatsaat qilersoqqaarlugu tillinniartoqarsinnaavoq. 30 Kinaluunniit uannik tapersersuinngitsoq uannik akerlilersuivoq, kinaluunniillu katersuinermi uannik suleqateqanngitsoq siammarterivoq.

31 Tamanna pissutigalugu oqarfigaassi: Inuit ajortuliaat Guutimillu mitaatiginninnerat sunaluunniit isumakkeerneqassaaq, anersaamilli mitaatiginninneq isumakkeerneqassanngilaq. 32 Assersuutigalugu kinaluunniit inuup Erneranik assortuisoq isumakkeerfigineqassaaq, kinaluunniilli anersaamik illernartumik assortuisoq maanna siunissamilu isumakkeerfigineqassanngilaq.

33 Orpik isumagigussiuk ajunngitsunik inerititaqassaaq, isumaginngikkussiulli ajortunik inerititaqassaaq. Orpik ajunngitsuunersoq ajortuunersorluunniit inerititaasigut takusinnaavarsi. 34 Pulateriaarsukasiit toqunartullit,* ajortuullusi qanoq ajunngitsunik oqalussinnaagassi? Inuummi eqqarsaatigiuakkani oqaatigisarpai. 35 Inuk ajunngitsoq ajunngitsunik eqqarsaateqartarami ajunngitsunik eqqartuisarpoq, inulli ajortoq ajortunik eqqarsaateqartarami ajortunik eqqartuisarpoq. 36 Oqarfigaassi: Inuit oqaatigisimasatik iluaqutaanngitsut tamarluinnaasa pillugit ullormi eqqartuussiffimmi akisussaatinneqassapput. 37 Oqaatsitimmi tunngavigalugit naapertuilluartuutitaassaatit oqaatsitillu tunngavigalugit pisuusutut eqqartuunneqassallutit.”

38 Taava allakkanik ilisimasut farisiiarillu ilaat oqarput: “Ilinniartitsisoq, tupinnartuliortutit takorusupparput.” 39 Akivai: “Inuit ajortut allasiortullu* nalitsinni inuusut tupinnartuliamik takorusuttuarput, tupinnartuliarli pruffiitip Juunap misigisaa taamaallaat takussavaat. 40 Soorlu Juuna ulluni pingasuni unnuanilu pingasuni aalisagarsuup aqajaruaniittoq, taamatuttaaq inuup Ernera ulluni pingasuni unnuanilu pingasuni nunarsuup ilorpiaaniissaaq. 41 Juuna oqaluussimmat Niinivimiut peqqissimigamik eqqartuussinermi inuit uku nalitsinni inuusut makititaaqatigigunikkit pisuutitassaanerat paasinarsisissavaat. Juunamilli annerusoq maaniippoq! 42 Saalumuup ilisimassusia tusarniarlugu Saabami dronningip nunarsuup isuanit angalagami eqqartuussinermi inuit uku nalitsinni inuusut makititaaqatigigunigit pisuutitassaanerat paasinarsisissavaa. Saalumuumilli annerusoq maaniippoq!

43 Anersaaq minguttooq inummit anigaangami inoqajuitsukkut ingerlasarpoq qasuersaarfissaminik ujarlerluni, nassaanngikkaangamilu 44 oqartarpoq: ‘Inuk pulaffigisimasara uterfigeqqissavara’, uterfigiguniullu illutut najugaqarfigineqanngitsutut eqqiarneqarsimasutulli kusassarneqarsimasutullu ittoq takussavaa. 45 Taava anersaat allat imminit ajornerusut arfineq-marluk ilaseriartussavai, pulagunillu tassani najugassissapput. Inuullu taassuma atugai siornatigornit ajornerulissapput. Inuit ajortut nalitsinni inuusut taamatut aamma atugaqassapput.”

46 Inuppassuarnut suli oqalutsillugu arnaa nukaalu takkupput oqaloqatigiumallugulu silataani utaqqillutik. 47 Taava Jiisusimut oqartoqarpoq: “Anaanavit qatanngutivillu oqaloqatiginiarlutit qamani silami utaqqivaatsit.” 48 Akivaa: “Kina anaanagaara, kikkullu qatanngutigaakka?” 49 Assani ilinniartitami tungaannut isaappaa oqarlunilu: “Tassa anaanaga qatanngutikkalu! 50 Kinaluunniimmi Ataatama qilammiittup piumasaatut iliortoq qatanngutigaara anaanagalugulu.”

13 Ulloq taanna Jiisusi illumit anivoq tasersuullu sinaanut ingilluni. 2 Inuit aggiasut amerlangaarmata umiatsiamut ikivoq ingillunilu, inuppassuillu tasersuup sinaani nikorfapput. 3 Taava assersuusiorluni amerlasuunik ilinniartilerpai: “Narsaatilik naajartortussanik siaruarteriartorniarluni anivoq. 4 Siaruartigaasa ilaat aqquserngup sinaanut tupput, timmissallu mipput pukullugillu. 5 Allat qaarsumut issortaqarpianngitsumut tupput, issortakimmallu ingerlaannaq naajartulerput. 6 Seqinerli qullarmat parngupput sorlaqannginnamillu toquliorlutik. 7 Allat orpikkat kapinartullit akorngannut tupput, orpikkalli kapinartullit naajartormata siaruartikkat naajartorsinnaajunnaarput. 8 Allalli issorissumut tupput inerititaqalerlutillu – ilaat 100-riaammik, allat 60-eriaammik allallu 30-riaammik. 9 Siuteqartoq tusarnaarli.”

10 Taava ilinniartitaasa ornippaat oqarfigalugulu: “Sooq assersuusiorlutit ilinniartippigit?” 11 Akivai: “Ilissi qilaap kunngeqarfia pillugu Guutip isertugaataanik paasitinneqarsimavusi, taakkuli paasitinneqarsimanngillat. 12 Kinaluunniimmi paasisaqarsimasoq paasisimasaqarnerulissaaq piffissallu ingerlanerani paasisimasartuunngussalluni. Kinaluunniilli paasisaqarsimanngitsoq allaat paasisimasamininnguaminik Guutimit arsaarneqassaaq. 13 Isigigaluarlutik takusaqarneq ajorput, tusaasaqaraluarlutik isumaanik paasinninneq ajorput. Taamaattumik assersuusiorlunga ilinniartippakka. 14 Taakkununngalu tunngatillugu pruffiitip Iisaajap siulittuutaa una eqquuppoq: ‘Tusaasaqarumaarpusi isumaali paasinngilluinnarlugu, isigiumaarpusi takusaqanngilluinnarlusili. 15 Inuimmi taakkua uummataat misigittaatsunngorsimapput. Tusaasaqarput, maleruaanatilli. Takusaqarumanatik tusaasaqarumanatillu sequnngeqqallutillu siutitik asseqqavaat. Taamaattumik qanoq ilioqquneqarnertik paasinngilaat ajorunnaarsinneqarumallutillu uannut uternaviarnatik.’

16 Ilissili pilluarpusi takusaqarsinnaallusilu tusaasaqarsinnaagassi. 17 Ilumummi oqarfigaassi: Pruffiitit naapertuilluartullu amerlasuut takusasi takorusungaaraluarpaat takunagilli, tusakkasilu tusarusungaaraluarpaat tusarnagilli.

18 Maanna angut siaruarterisoq pillugu assersuusiap isumaa tusarnaarsiuk. 19 Kunngeqarfik pillugu tusarliussamik tusartoq isumaanilli paasinninngitsoq Diaavulup ornittarpaa siaruarterneqarsimasorlu uummataanit peertarlugu. Taanna tassaavoq aqquserngup sinaanut tuttoq. 20 Qaarsumut tuttoq tassaavoq tusarliussamik tusartoq ingerlaannarlu tusakkaminik nuannaarluni akuersisoq. 21 Sorlaqannginnamili sivikitsumik naajartorpoq, tusarliussarli pissutigalugu annikilliulerami malersorneqaleramiluunniit ingerlaannaq tusarliussamik upperinnikkunnaarpoq. 22 Orpikkat kapinartullit akorngannut tuttoq tassaavoq tusarliussamik tusartoq, nalitsinnili isumakuluutit pisuussutillu tammartitsisarnerisa tusarliussaq naajartorsinnaajunnaartittarpaat inerititaarutsillugulu. 23 Issorissumut tuttoq tassaavoq tusarliussamik tusartoq isumaanillu paasinnittoq amerlasoorpassuarnillu inerititaqartoq. Ilaat karrinik nutaanik 100-riaammik, allat 60-eriaammik allallu 30-riaammik inerititaqarput.”

24 Allamik ima assersuusiorfigai: “Qilaap kunngeqarfia angummut narsaatimini qajuusiassanik pitsaasunik siaruarterisumut assersuunneqarsinnaavoq. 25 Inuit sinitsillugit akeraa takkuppoq qajuusiassallu akorngannut naasupilunnik siaruartereriarluni ingerlaqqilluni. 26 Kanaartat naajartulermata inerititaqalermatalu naasupiluit aamma puttussuupput. 27 Taava inussiat illumi ittuusoq ornippaat oqarfigalugulu: ‘Naalagaq, ilaa narsaatinni pitsaasunik siaruarterivutit? Naasupiluimmi suminngaanneerpat?’ 28 Oqarfigai: ‘Akeqqap ikkussugarai.’ Inussiat oqarfigaat: ‘Kissaatigaajuk piiariartussagigut?’ 29 Akivai: ‘Naamik, naasupilunnik piiaanissinni qajuusiassat sorlaarlugit nusuttooqinavasi. 30 Katersuiffissap tungaanut ataatsikkut naajartuinnarlik, katersuiffissanngorpallu katersuisussat oqarfigiumaarpakka: Naasupiluit siulliullugit katersussavasi ikuallagassaganngorlugillu qilersorlugit. Taamaalioreerussi qajuusiassat peqqumaasivinnut katersussavasi.’”

31 Allamik ima assersuusiorfigai: “Qilaap kunngeqarfiata assigaa siinuppip inerittussaa angutip tigoriarlugu narsaatiminut ikkussaa. 32 Inerittussani minnerpaavoq, naajartoraangamili naasuni nerineqarsinnaasuni annerpaanngortarpoq. Orpinngortarpoq avalequtaalu timmissanit oqquiffigineqartarlutik.”

33 Assersuusiamik allamik oqaluttuuppai: “Qilaap kunngeqarfia seernarsaammut arnap qajuusanut uuttuutit angisuut* pingasut atorlugit naqittakkamut tamarmut pullassaatitut akulerussaanut assersuunneqarsinnaavoq.”

34 Jiisusip assersuusiorluni tamakku tamaasa inuppassuarnut eqqartorpai. Aap, assersuusiorluni oqaluuttuaannarpai. 35 Pruffiiti aqqutigalugu oqaatigineqartut uku eqquuteqqullugit taamaaliorpoq: “Assersuusiorlunga oqaluttassaanga, aallaqqaammulli* isertukkat nalunaarutigissavakka.”

36 Taava inuppassuit ingerlaqqoreerlugit illumut iserpoq. Ilinniartitaasa ornippaat oqarfigalugulu: “Narsaammi naasupiluit pillugit assersuusiaq nassuialaaruk.” 37 Oqarpoq: “Qajuusiassanik pitsaasunik siaruarterisoq tassaavoq inuup Ernera. 38 Narsaat tassaavoq inuit. Siaruartikkallu pitsaasut tassaapput Kunngeqarfiup qitornai, naasupiluilli tassaapput Diaavulup* qitornai. 39 Akerarlu taakkuninnga siaruarterisoq tassaavoq Diaavulu. Katersuiffik tassaavoq naggatissap nalaa,* katersuisullu tassaapput inngilit. 40 Soorlu naasupiluit katersorneqarlutillu ikuallanneqartartut, taamatuttaaq naggatissap nalaani* pisoqassaaq. 41 Inuup Ernerata inngilini aallartissavai, taakkualu ajortuliornermut pissutaasut tamaasa inatsisinillu unioqqutitsisut Kunngeqarfianit piissavaat 42 kissarsuummullu ikualasumut igillugit. Tassani kigutitik kiillugit qiassapput.* 43 Taamanikkussamut naapertuilluartut Ataatamik kunngeqarfiani seqinertut qaammaaritsigissapput. Siuteqartoq tusarnaarli.

44 Qilaap kunngeqarfiata assigaa erlinnartuut narsaammi toqqorneqarsimasoq angutip nassaarisaa toqqoqqitaalu. Nuannaangaarami pigisani tamaasa tuniniariartorpai narsaallu pisiaralugu.

45 Qilaap kunngeqarfiata aamma assigaa niuertoq angalasartoq sapanngarissunik ujaasisoq. 46 Sapangaq nalilerujussuaq nassaarigamiuk pigisani tamaasa ingerlaannaq tuniniariartorpai pisiaralugulu.

47 Qilaap kunngeqarfia aamma qassutinut tasersuarmut ninginneqartunut aalisakkanillu tamalaanik qaloorisunut assersuunneqarsinnaavoq. 48 Qassutit ulikkaarmata tasersuup sinaanut amuarpaat ingeriarlutillu aalisakkat pitsaasut koorinut katersorlugit nerineqarsinnaanngitsullu igillugit. 49 Naggatissap nalaani* taama ikkumaarpoq. Inngilit aallartitaagunik ajortut naapertuilluartunit avissaartissavaat 50 kissarsuummullu ikualasumut igissallugit. Tassani ajortut kigutitik kiillugit qiassapput.*

51 Tamakkua tamarmik isumaat paasivisiuk?” Akivaat: “Aap.” 52 Taava oqarfigai: “Ilinniartitsisup qilaap kunngeqarfianik ilinniartinneqartup kialuunniit assigaa illumi ittuusoq erlinnartuusivimminit nutaanik nutaanngitsunillu tigusisoq.”

53 Jiisusi tamakkuninnga assersuusioreerami tassannga aallarpoq. 54 Nunamut peroriartorfigisaminut tikikkami inuit synagogiini ilinniartittalerpai, taakkulu tupigusullutik oqarput: “Qanoq ililluni taama ilisimassuseqartigisinnaagami tupinnartuliorsinnaallunilu? 55 Sanasup ernerinnginnerpaa? Anaanaalu Mariiamik nukaalu Jaakumik, Juuserfimik, Siimuumik Juudarsimillu ateqannginnerpat? 56 Najaalu tamaasa nunaqqatiginnginnerpagut? Taavami qanoq ilisimassuseqalerlunilu tupinnartuliorsinnaanngorami?” 57 Tamakku pissutigalugit upperiumanngilaat. Jiisusilli oqarfigai: “Pruffiiti taamaallaat nunami peroriartorfigisamini ilaquttaminillu ataqqineqarneq ajorpoq.” 58 Uppersuseqanngimmatalu tassani amerlasuunik tupinnartuliunngilaq.

14 Tamatuma nalaani Galiliiami naalakkersuisup Herodasip* Jiisusi tusaamaleramiuk 2 kiffani oqarfigai: “Taanna tassaavoq Johannesi imermut morsutsitsisartoq. Toqusunit makititaasimagami tupinnartuliorsinnaavoq.” 3 Herodasip qatanngummi Fiilippip nulia Heroodiasi pissutigalugu Johannesi kalunnernik qilersorteriarlugu parnaarussaatissimavaa, 4 Johannesimmi ima oqarfigisarsimammani: “Inatsisit naapertorlugit kateqqusaanngilat.” 5 Herodasip Johannesi toqukkusuppaa, inuppassuilli pruffiitiusorimmassuk qunugai. 6 Herodasilli inuuissiornerata nalliussineqarnerani Heroodiasip pania qitippoq. Qitinnera Herodasip nuannaringaaramiuk 7 uppernarsaalluni neriorsorpaa piumasaanik sumilluunniit tuniumallugu. 8 Taava arnaq inuusuttoq anaanaminit kajumissaarneqarnermisut oqarpoq: “Johannesip imermut morsutsitsisartup niaqua puugutarsuarmut ilillugu uannut tunissutigiuk.” 9 Kunngip tamanna aliatsaatigaa, qaaqqusalli najuutsillugit neriorsoramiuk kissaataanik tunineqassasoq peqqussutigaa. 10 Taamaattumik sakkutooq parnaarussivimmukartippaa Johannesi niaqueriartoqqullugu. 11 Niaqua puugutarsuarmiittoq arnamut inuusuttumut tunniunneqarpoq, taassumalu anaanaminut tunniuppaa. 12 Kingusinnerusukkut ilinniartitaasa timaa aariarlugu iliverpaat. Taamaalioreeramik Jiisusi ornippaat pisunillu oqaluttuullugu. 13 Jiisusi kalerrinneqarami kisimiikkusulluni avinngarusimasumut umiatsiarluni aallarpoq. Inuppassuilli tamanna tusaramikku illoqarfinniit pisuinnaq malippaat.

14 Umiatsiamit niulluni inupparpassuit takugamigit nalligingaalerpai napparsimasortaallu ajorunnaarsillugit. 15 Ualigaa ilinniartitaasa ornippaat oqarfigalugulu: “Avinngarusimasumiikkatta taamaalereermallu inuppassuit aallartikkit, nunaqarfinnukarniassapput nerisassarsiniarlutillu.” 16 Jiisusilli oqarfigai: “Ingerlasariaqanngillat, ilissi nerisassaannik tuniniarsigit.” 17 Oqarfigaat: “Iffiat-qaqortut* tallimat aalisakkallu marluk kisiisa taquaraagut.” 18 Oqarfigai: “Qaassigit.” 19 Inuppassuillu ivikkanut issaaqquai. Taava iffiat-qaqortut tallimat aalisakkallu marluk tiguai qilammullu qiviariarluni Guutimut qujalluni. Iffiat-qaqortut aggoriarlugit ilinniartitaminut tunniuppai, ilinniartitaasalu inuppassuarnut agguaappaat. 20 Taava tamarmik naammatsillutik neripput, ilinniartitaasalu sinneruttut katersoramikkit koorit aqqaneq-marluk ulikkaarpaat. 21 Arnat meeqqallu saniatigut angutit 5.000-t missaanniittut neripput. 22 Tamatuma kingunitsianngua inuppassuarnik aallartitsinermini ilinniartitani akianut siulliullutik ikaarniassammata umiatsiamut ikeqquai.

23 Inuppassuit aallartereeramigit kisimiilluni qinujumalluni qaqqamut majuarpoq. Unnulermat kisimiilluni qaqqamiippoq. 24 Taamaalinerani ilinniartitai nunamit ungasillutik* assorlutik malissiorput. 25 Ullaassakkulli* tasersuakkut pisulluni ornippai. 26 Tasersuakkut pisuttoq takugamikku ilinniartitai annilaarput oqarlutillu: “Sunarsuaruna!”* Ersinermillu nillialerput. 27 Jiisusilli ingerlaannaq oqarfigai: “Uangaana. Erseqinasi!” 28 Petrusip akivaa: “Naalagaq, illinuna? Taamaappat tasersuup qaavatigut ornillakkit.” 29 Oqarpoq: “Qaagit!” Taava Petrusip umiatsiamit nioriarluni tasersuup qaavatigut pisulluni Jiisusi ornippaa. 30 Anorersuarnerali maluginialeramiuk annilaangalerpoq. Kiviartuleramilu suaarpoq: “Naalagaq, annaatinnga!” 31 Jiisusip ingerlaannaq assani isaateriarlugu tigugamiuk oqarfigaa: “Uppernikitsutit, sooq qulalerpit?” 32 Umiatsiamut ikimmata qatsorpoq. 33 Umiatsiamiittut ataqqinnillutik sikeriarlutik oqarfigaat: “Ilumut Guutip erneraatit.” 34 Akianullu ikaaramik Genesaratsimi niupput.

35 Tassani najugallit ilisarigamikku nunap immikkoortuiniittut tamaasa Jiisusip tikissimaneranik kalerriortorpaat. Inuillu napparsimasut tamaasa ilagalugit Jiisusimukarput. 36 Kimigiiserfigaallu qallersaataata nivingataa attulaaginnarumallugu, attuisullu tamarmik ajorunnaarluinnarput.

15 Taava farisiiarit allakkanillu ilisimasut Jerusalemmimeersut Jiisusimukarput imalu oqarlutik: 2 “Sooq ilinniartitatit siuaasatta ileqqutoqaannik unioqqutitsisarpat? Assersuutigalugu nerileraangamik errortorneq* ajorput.”

3 Akivai: “Sooq ilissi ileqqutoqqasi pissutigalugit Guutip inassutaanik unioqqutitsisarpisi? 4 Assersuutigalugu Guuti oqarpoq: ‘Ataatat anaanallu ataqqikkit’, aamma: ‘Ataataminik anaanaminilluunniit asissuisoq toqunneqassaaq.’ 5 Ilissili oqartarpusi: ‘Kinaluunniit ataataminut anaanaminulluunniit ima oqartoq: “Ikiorniarlutit ilinnut tunniussassaraluakka Guutimut tunissutaasussaapput”, 6 ataataminik ataqqinnittariaqanngilaq.’ Taamaattumik ileqqutoqqasi pissutigalugit Guutip oqaasia naleerutsipparsi. 7 Ilumoortuusaartusi, Iisaaja ilissi pillusi tulluartumik ima siulittuivoq: 8 ‘Oqaasiinnarminnik ataqqivaannga, uummataalli uannit ungaseqaat. 9 Inuit inassutaat tunngavigalugit ilinniartitsisaramik uannut qinnutaat iluaqutaanngillat.’” 10 Taava inuppassuit imminut qanilleqquai oqarfigalugillu: “Tusarnaaritsi oqaatsimalu isumaat paasillugu: 11 Inuk nerisani pissutiginagit oqaatsinili pissutigalugit minguttuunngortarpoq.”

12 Taava ilinniartitaasa ornippaat oqarfigalugulu: “Nalunngiliuk farisiiarit oqaatsitit mamiatsaatigigaat?” 13 Akivai: “Ataatama qilammiusup naasoq ikkutinngisani sunaluunniit sorlaarlugu nusussavaa. 14 Imminiiginnarsigit. Siulersuisuupput tappiitsut. Tappiitsup tappiitsoqanni siulersoruniuk marluullutik itersamut nakkassapput.” 15 Petrusi oqarpoq: “Assersuusiaq uagutsinnut paasiuminarsalaaruk.” 16 Jiisusi akivoq: “Aamma ilissi suli paasinngilisiuk? 17 Nalugassiuk inuup nerisai aqajaruatigooriarlutik anillattartut? 18 Oqaasiili uummammit pisuupput, taakkulu inummik mingutsitsisarput. 19 Assersuutigalugu eqqarsaatit ajortut uummammit pisarput, taakkulu toqutsinermik, allasiornermik, atoqatigiinnikkut eqqunngitsuliornermik,* tillinnermik, sallulluni uppernarsaanermik Guutimillu mitaatiginninnermik kinguneqartarput. 20 Tamakku inummik mingutsitsisarput. Errortoqqaarnanili* nerineq inummik mingutsitsineq ajorpoq.”

21 Jiisusi tassannga ingerlagami Tyrusip Siidonnillu pigisaannut aallarpoq. 22 Arnarlu Fønikiamiu tamaani najugaqartoq aggerpoq suaartarlunilu: “Naalagaq, Daavip ernera,* nallittunnga. Paniga anersaapiloqarami assut naalliuppoq.” 23 Jiisusilli arnaq akinngilaa. Taamaattumik ilinniartitaasa ornippaat oqarfigalugulu: “Suaartaannarmatigut allamukaqquniaruk.” 24 Akivoq: “Savat tammarsimasut inuiaqatigiinnut Israalikkunnut ilaasut kisiisa pillugit aallartitaavunga.” 25 Arnarli qanilleriarluni ataqqinnilluni sikippoq imalu oqarluni: “Naalagaq, ikiunnga!” 26 Akivaali: “Meeqqat nerisassaraluisa qimmiaqqanut naloriunnissaat eqqortuliornerunngilaq.” 27 Arnaq oqarpoq: “Naalagaq, ilumoorputit. Qimmiaqqalli piginnittumik nerrivianit nakkaalatitanik nerisarput.” 28 Taava Jiisusip akivaa: “Arnarngaa, uppersuseqangaaravit, kissaatigisattut pisoqassaaq.” Panialu ingerlaannaq ajorunnaarpoq.

29 Jiisusi tassannga aallarami Galiliiap Tasersuata eqqaanut pivoq. Qaqqamullu majuariarluni ingippoq. 30 Taava tusiattut, aqqunarsimasut, tappiitsut, oqalussinnaanngitsut allarpassuillu inuppassuarnit Jiisusip isigaasa saavannut pisinneqarput, ajorunnaarsippaalu. 31 Oqalussinnaanngitsut oqaluttut, aqqunarsimasut ajorunnaartut, tusiattut pitsorissisut tappiitsullu isigisaqarsinnaasut takullugit tupigusukkamik inuppassuit Israalip Guutia unnersiutigilerpaat.

32 Jiisusilli ilinniartitani aggeqquai oqarfigalugillu: “Inuppassuit ullut pingasut najoreermannga nerisassaqanngimmatalu nalligeqaakka. Kaattulli aallartikkusunngilakka aqqutaani nukillaaqinammata.” 33 Ilinniartitaasali oqarfigaat: “Avinngarusimasumiikkatta inuppassuillu amerlaqimmata qanoq ililluta iffianik-qaqortunik* naammattunik pissarsisinnaagatta?” 34 Taava Jiisusip aperai: “Qassinik iffianik-qaqortuuteqarpisi?” Akivaat: “Aajuku arfineq-marluk aalisagaaqqallu amerlanngitsut.” 35 Inuppassuit nunamut issaaqqoriarlugit 36 iffiat-qaqortut arfineq-marluk aalisakkallu tiguai, Guutimullu qujariarluni aggorpai ilinniartitaminullu tunniussuutilerlugit, ilinniartitaasalu inuppassuarnut agguaappaat. 37 Tamarmillu naammatsillutik neripput. Ilinniartitaasalu sinneruttut katersoramikkit koorersuit arfineq-marluk ulikkaarpaat. 38 Arnat meeqqallu saniatigut angutit 4.000-t neripput. 39 Inuppassuit angerlaqqoreerlugit umiatsiamut ikivoq Magadannillu pigisaanut pilluni.

16 Tassani farisiiarit sadukiiarillu ornippaat misilinniaramikkulu Guutip aqqani tupinnartulioqqullugu. 2 Akivai: “Unnukkut qilak aappillarikkaangat oqartarpusi: ‘Aqagu silagissaaq’, 3 ullaakkullu oqartarpusi: ‘Qilak aappillarillunilu nuiaqarmat ullumi nillerlunilu siallissaaq.’ Qilak qiviaannarlugu silasiorsinnaavusi maannali pisut isumaat paasisinnaanagit. 4 Inuit ajortut allasiortullu* nalitsinni inuusut tupinnartuliamik takorusuttuarput, tupinnartuliarli Juunap misigisaa taamaallaat takussavaat.” Taava qimappai.

5 Maanna ilinniartitai iffianik-qaqortunik* taquarnissartik puiorlugu akianut ikaarput. 6 Jiisusip oqarfigai: “Farisiiarit sadukiiarillu seernarsaataannit sunnerneqaqqunasi mianersoritsi.” 7 Ilinniartitaasalu iffianik-qaqortunik taquarsimannginnertik oqallisigilerpaat. 8 Jiisusip tamanna paasigamiuk oqarfigai: “Uppernikitsusiaa, sooq iffianik-qaqortunik taquannginnersi oqallisigaasiuk? 9 Suli paasisaqanngilasi? Eqqaamannginnassiuk iffiat-qaqortut tallimat atorlugit angutinik 5.000-nik nerisitsigama koorit qanoq amerlatigisut katersorlusigit? 10 Imaluunniit iffiat-qaqortut arfineq-marluk atorlugit angutinik 4.000-nik nerisitsigama koorersuit qassit katersorlusigit? 11 Sooq paasinngilisiuk iffiat-qaqortut pinngikkikka? Farisiiarilli sadukiiarillu seernarsaataannit sunnerneqaqqunasi mianersoritsi.” 12 Taava iffiat-qaqortut seernarsaataat pinnagu farisiiarilli sadukiiarillu ilinniartitsissutaat pillugu mianersoqqugaatik paasilerpaat.

13 Cesariia Filippip pigisaanut pigami Jiisusip ilinniartitani aperai: “Inuit inuup Ernera kinaanerartarpaat?” 14 Akivaat: “Ilaasa tassaanerartarpaat Johannesi imermut morsutsitsisartoq, allat Elia allallu Jeremia imaluunniit pruffiitit ilaat.” 15 Aperai: “Ilissimi, kinaanerartarpisinga?” 16 Siimuut Petrusi akivoq: “Kristusiuvutit, Guutip uumassuseqartup ernera.” 17 Jiisusip akivaa: “Pilluarputit Siimuut, Juunap ernera, tassami inuk ikiortiginagu Ataatagali qilammiittoq ikiortigalugu tamanna paasigakku. 18 Aamma oqarfigaakkit: Illit Petrusiuvutit, qaarsumilu uani pigisannik ilagiiliussaanga, Ilerrullu* isaaffiinit ajugaaffigineqassanngilaq. 19 Qilaap kunngeqarfianut matuersaatit ilinnut tunniutissavakka, nunarsuarmilu parnaarumaakkatit qilammi parnaareersimassapput, nunarsuarmilu ammarumaakkatit qilammi ammarneqareersimassapput.” 20 Taava ilinniartitani naalakkerpai Kristusiunini allanut oqaluttuareqqunagu.

21 Taamanimiilli Jiisusip ilinniartitani nassuiaattalerpai utoqqaanertanit, palasinit nuimasunit allakkanillu ilisimasunit naalliutsitaangaartussaagami toqutaasussaagamilu Jerusalemmimukartariaqarluni, ullullu pingajuanni toqusunit makititaassalluni. 22 Taava Petrusip avinngaruppaa imalu avoqqaaralugu: “Naalagaq, taamatut oqaloqinak. Taamatut pineqarnavianngilatit.” 23 Jiisusilli Petrusi tunoriarlugu oqarfigaa: “Tununnut pigit, Saatani! Guutitut eqqarsarnak inuttut eqqarsaravit uannut akornutaavutit.”

24 Taava Jiisusip ilinniartitani oqarfigai: “Uannik malinnikkumasup kissaatini tunulliullugit qisummik naalliutsitsiviliaq* nammakkiuteriarlugu malittuassavaanga. 25 Inuunerminimmi annaassiumasoq toqussaaq, uangali pillunga toqusoq inuuleqqissaaq. 26 Inuup nunarsuarmi sunik tamanik pissarsiaqarnini toquguni qanoq iluaqutigissagamiuk? Imaluunniit inuuinnarumalluni suut akiliutigisinnaagamigit? 27 Inuummi Ernerata Ataatami alutornassusiani inngilini ilagalugit tikiukkuni inuit iliuuserisimasaat naapertorlugit eqqartuutissavai. 28 Ilumut oqarfigaassi: Maaniittut ilaat inuup Ernera kunngisut pissaaneqarluni* tikiuttoq takoqqaartinnagu toqunavianngillat.”

17 Ullut arfinillit qaangiummata Jiisusip Petrusi, Jaaku qatanngutaalu Johannesi kisiisa qaqqarsuarmut majuaqatigai. 2 Isigitillugillu Jiisusi allanngorpoq, kiinaa seqinertut qaammaaritsigivoq qallersaataalu inngianarsillutik. 3 Taava Moorsisi Elialu saqqummeriasaarput oqaloqatigilerlugulu. 4 Taava Petrusip Jiisusi oqarfigaa: “Naalagaq, qujanaqaaq maaniikkatta. Piumaguit pingasunik tupiusaliorsinnaavunga, ilinnut ataatsimik, Moorsisimut ataatsimik Eliamullu ataatsimik.” 5 Oqalutsillugu nuissap qaallorissup ulippai, nipilu nuissamit tutsiuppoq: “Tassa Ernera, asasara, akuerisara. Taanna tusaasiuk.” 6 Tamanna tusaramikku ilinniartitai pallorput ersingaalerlutillu. 7 Taava Jiisusip orneriarlugit attorpai oqarfigalugillu: “Nikuigitsi. Erseqinasi.” 8 Qummut qiviaramik Jiisusi kisimiittoq takuaat. 9 Qaqqamit atertillutik Jiisusip peqquai: “Aatsaat inuup Ernera toqusunit makititaareerpat takusarsi oqaluttuarisinnaavarsi.”

10 Ilinniartitaasali aperaat: “Taavami sooq allakkanik ilisimasut oqarpat Elia tikiuteqqaartariaqartoq?” 11 Akivai: “Elia tikiutissaaq sunillu tamanik piareersaassalluni. 12 Oqarfigaassili: Elia tikiutereerpoq, kinaanersorlu nalugamikku piumasamittut pivaat. Taamatuttaaq inuup Ernera naalliutsissavaat.” 13 Taava Johannesi imermut morsutsitsisartoq eqqartoraa ilinniartitaasa paasivaat.

14 Inuppassuarnut qanillimmata angutip ornippaa seeqqummerfigeriarlugulu ima oqarluni: 15 “Naalagaq, ernera noqartartoq napparsimasorlu nallittoruk. Inneq imerlu uppiffigikulasarpai. 16 Illit ilinniartitannukaakkaluarakku ajorunnaarsissinnaanngilaat.” 17 Jiisusi akivoq: “Ukorsiiaa inuususi uppinngitsut ajortullu! Qanoq sivisutigisumik najortariaqarpassi? Qanoq sivisutigisumik naammagittarfigisariaqarpassi? Uannukaassiuk.” 18 Aggiummassuk Jiisusip anersaapiluk avoqqaaraa, anivorlu. Nukappiararlu ingerlaannaq ajorunnaarpoq. 19 Ilinniartitaasa Jiisusi kisimeeqatigileramikku aperaat: “Sooruna uagut anisissinnaanngikkipput?” 20 Akivai: “Uppernikikkassi. Ilumut oqarfigaassi: Siinuppip inerittussaatut mikitigisutut uppersuseqarussi qaqqaq una oqarfigisinnaassavarsi: ‘Uanngaanniit uunga nuugit’, taava nuussaaq, ilissinnullu sumilluunniit ajornartoqassanngilaq.” 21*   ——

22 Galiliiamiitillutik Jiisusip oqarfigai: “Inuup Ernera akeqqaminut pisinneqassaaq, 23 toqussavaallu, ullullu pingajuanni toqusunit makitinneqassaaq.” Assullu aliasulerput.

24 Kapernaamut pimmata guutisiorfimmut akileraarutinik katersisartut Petrusimukarput oqarlutillu: “Ilinniartitsisorsi guutisiorfimmut akileraartarpa?”* 25 Akivoq: “Aap.” Illumulli isiinnartoq Jiisusip oqarfigaa: “Siimuut, qanoq isumaqarpit? Nunarsuarmi kunngit kikkunnit akitsuutinik akileraarutinillu pisarpat? Ernerminnit imaluunniit takornartanit?” 26 Akimmat: “Takornartanit” Jiisusip oqarfigaa: “Tassa kunngip erneri akileraartassanngillat. 27 Mamiatsaqqunagilli tasersuarmukarit oqummersamillu aalisarlutit, pisat siulleq tigoriarlugu aatsartikkukku aningaasaq sølviusoq ataaseq* nassaarissavat. Tigoriarlugu uannit ilinnillu akileraarutissatut taakkununnga tunniutissavat.”

18 Taamaalisorlu ilinniartitat Jiisusimukarput aperalutillu: “Kina qilaap kunngeqarfiani annerpaava?” 2 Taava nukappiarannguaq qaaqquaa akorngannullu piseriarlugu 3 oqarfigalugit: “Ilumut oqarfigaassi: Isiginnittaasersi allanngortinngikkussiuk meerannguatullu ilinngikkussi qilaap kunngeqarfianut isissanngilluinnarpusi. 4 Taamaattumik kinaluunniit meerannguatut uumatut maniguuttoq qilaap kunngeqarfiani annerpaavoq. 5 Kinaluunniillu atera tunngavigalugu meerannguamik uumatut ittumik tikilluaqqusisoq aamma uannik tikilluaqqusivoq. 6 Uannulli uppertut minninnguit ilaannik ataatsimik naakkiutsitsisumut kimulluunniit ajunnginnerussaaq aserorteriviup ujarattaanut,* siutituumit kaavitinneqartartumut, qungatsimigut qilerunneqariarluni immamut itisuumut kivisinneqaruni.

7 Nunarsuarmi inuit uppernikkut naakkiutsitsisut ajorluinnartumik pineqassapput! Soorunami naakkiutsitsisoqartarnissaa pinngitsoortinneqarsinnaanngilaq, naakkiutsitsisorli ajorluinnartumik pineqassaaq! 8 Taamaattumik assat isikkalluunniit pissutigalugu naakkiukkuit kipiuk igillugulu. Ilinnut ajunnginneruvoq aqqunarsimallutit tusiallutilluunniit inuunermut iseruit illuttut assaqarlutit illuttulluunniit isigaqarlutit innermut ikumajuartumut iginneqarnissamit. 9 Isillu pissutigalugu naakkiukkuit nusuguk igillugulu. Ilinnut ajunnginneruvoq illuinnarmik iseqarlutit inuunermut iseruit illugiinnik iseqarlutit Gehennap* inneranut iginneqarnissamit. 10 Minninnguit ilaat nikageqinasiuk, oqarfigaassimi: Taakkua inngiliisa Ataatama qilammiittup kiinaa isigiuarpaat. 11*   ——

12 Qanoq isumaqarpisi? 100-nik savaatillip sava ataaseq tammarpat 99-it qaqqamiittut qimariarlugit tammarsimasoq ujariartussannginnerpaa? 13 Naniguniullu, ilumut oqarfigaassi, 99-init tammarsimanngitsunit nuannaarutiginerussavaa. 14 Taamatuttaaq Ataatama* qilammiittup kissaatiginngilaa taakkua minninnguit ilaat ataasiinnarluunniit tammassasoq.

15 Qatanngutivilli ajortuliorfigippatit orniguk marluinnaatillusilu kukkussutaanik nassuiaallugu.* Tusaajumappatit qatanngutit eqqortulioqqullugu ikiorsimassavat. 16 Tusaajumanngippalli ataatsimik marlunnilluunniit ilalerlutit ornissavat, taamaalilluni oqaatigineqartut tamarmik ilisimannittunit marlunnit pingasunilluunniit uppernarsarneqarsinnaapput. 17 Tusaajumanngippagit ilagiinnut oqaatigiuk. Allaat ilagiit tusaajumanngippagit juutiunngitsutut akileraartitsisartutullu isigissavat.

18 Ilumut oqarfigaassi: Nunarsuarmi parnaarumaakkasi* qilammi parnaareersimassapput, nunarsuarmilu ammarumaakkasi* qilammi ammarneqareersimassapput. 19 Aamma ilumut oqarfigaassi: Arlassi marluullutik pingaarutilik pillugu qinunissartik isumaqatigiissutigippassuk Ataatama qilammiittup qinnutaat eqquutitissavaa. 20 Malinnitsikkami* marluk pingasulluunniit ataatsimooraangata najortarpakka.”

21 Taava Petrusip ornippaa aperalugulu: “Naalagaq, qatanngutiga uannut ajortuliortoq qasseriarlunga isumakkeerfigissavara? Arfineq-marloriarlunga?” 22 Jiisusip akivaa: “Oqarfigaakkit: Arfineq-marloriarnak, kisianni 77-eriarlutit.

23 Taamaattumik qilaap kunngeqarfia kunngimut inussianik imminut akiitsoqartunik akileeqqusisumut assersuunneqarsinnaavoq. 24 Kunngi akiitsoqartunik akiliisitsisalermat angut talentinik 10.000-nik* akiitsulik sassartinneqarpoq. 25 Akiitsunili akilersinnaanngimmagit kunngi peqqusivoq inussiaq, nulia, qitornai pigisaalu tamarmik tunineqassasut akiliisoqassasorlu. 26 Taava inussiap seeqqummeriarluni kimigiiserfigaa: ‘Ilinnut akiitsukka tamaasa akilerniassagakkit periarfissinnga.’ 27 Kunngip inussiaq nalligitsaatingaaramiuk iperagaatippaa akiitsuilu isumakkeerlugit. 28 Inussialli anigami inussiaqatini denaarinik* 100-nik akiitsulik ujalerpaa. Nanigamiullu toqqusassivaa oqarfigalugulu: ‘Akiitsutit tamaasa akilikkit.’ 29 Taava inussiaqataata seeqqummerfigaa kimigiiserfigalugulu: ‘Periarfissinnga, akiitsukka akilerumaarpakka.’ 30 Tusaajumanaguli akiitsuminik akiliinissaata tungaanut parnaarussaatippaa. 31 Inussiaqataasa pisut takusatik aliasuutigingaarpaat kunngimullu oqaluttuariartorlugit. 32 Taava kunngip inussiaq aggersarpaa oqarfigalugulu: ‘Inussiapalaaq, kimigiiserfigigamma akiitsutit tamaasa isumakkeerpakka. 33 Uannit nallittorneqarsimanittut inussiaqatit nallittorsimasussaannginnerpiuk?’ 34 Kunngip inussiaq kamaatingaaramiuk akiitsuminik tamanik akiliinissaata tungaanut parnaarussaatippaa. 35 Taamatuttaaq qatanngutersi ilumoorlusi isumakkeerfiginngikkussiuk Ataatama qilammiusup taamatut pissavaasi.”

19 Jiisusi taama oqaloreerluni Galiliiamiit aallarpoq kuussuullu Jordanip ungataanut Judiiap killeqarfiata eqqaanut pilluni. 2 Inuppassuillu malinnaasut tassani ajorunnaarsippai.

3 Farisiiarillu misilinniarlugu ornippaat aperalugulu: “Inatsisit naapertorlugit angut suugaluartumilluunniit pissuteqarluni nuliaminit avissinnaatitaava?” 4 Akivai: “Atuarnikuunnginnassiuk aallaqqaammulli angutitut arnatullu pinngortikkai 5 oqarlunilu: ‘Tamanna pissutigalugu angutip ataatani anaananilu qimassavai nuliaminullu atajuarluni, taakkulu marluk ataasiulissapput’?* 6 Tassa marluujunnaarlutik ataasiulerput. Taamaattumik Guutip ataqatigiilersitai inuup kialuunniit avissaartissanngilai.” 7 Oqarfigaat: “Taavami sooq Moorsisi peqqusiva angutip nuliani avinnermut uppernarsaammik tuneriarlugu avissinnaagaa?” 8 Oqarfigai: “Uteriitsuugassi nuliassinnit avissinnaanersi Moorsisip akueriinnarpaa, aallaqqaammulli taamaanngikkaluarpoq. 9 Oqarfigaassi: Kinaluunniit atoqatigiinnikkut eqqunngitsuliornermik* pissuteqanngitsumik nuliaminit avittoq allamillu nuliartoq allasiorpoq.”

10 Ilinniartitaasa oqarfigaat: “Aappariinneq taamaattussaasimappat ajunnginnerussaaq katinngikkaanni.” 11 Oqarfigai: “Inuit ilaat oqarnittut iliorsinnaanngillat, tunissummilli akuersisimasut kisimik. 12 Eunukkit* ilaat inunnguuseralugu eunukkiupput, ilaallu allanit eunukkinngortinneqarsimapput, ilaallu qilaap kunngeqarfia pissutigalugu imminut eunukkinngortissimapput. Taamaaliorsinnaasoq taamaaliorli.”

13 Taava meerannguit Jiisusimukaappaat assamminik attorlugit qinnunniassammagit, ilinniartitaasali angajoqqaat avoqqaaraat. 14 Jiisusili oqarpoq: “Meerannguit uannukaannarlik, akornuseqinasigillu, taakkunatummi ittut qilaap kunngeqarfia pigaat.” 15 Assamminillu attoreeramigit aallarpoq.

16 Taava angut inuusuttoq takkuppoq aperalugulu: “Ilinniartitsisoq, naassaanngitsumik inuulerumallunga qanoq ajunngitsuliortariaqarpunga?” 17 Akivaa: “Sooq ajunngitsuliornissaq pillugu aperivinga? Guuti kisimi ajunngitsuuvoq. Inuunermulli iserusukkuit inassutit maleruartuakkit.” 18 Apereqqippaa: “Sorliit?” Jiisusi oqarpoq: “Inummik toqutsissanngilatit, allasiussanngilatit, tillissanngilatit, sallullutit uppernarsaassanngilatit, 19 ataatat anaanallu ataqqikkit, aamma inoqatit imminut asanittut asassavat.” 20 Angutip inuusuttup oqarfigaa: “Tamakku tamaasa maleruarpakka, aamma qanoq iliortariaqarpunga?” 21 Jiisusip oqarfigaa: “Guuti pitsaanerpaamik kiffartorfigerusukkukku* pigisatit tuniniariartukkit aningaasallu piitsunut tunniullugit, taava qilammi pisuussuteqalissaatit. Taamaalioreeruillu uannik malinnittunngorit.” 22 Angutip inuusuttup tamanna tusaramiuk nikallorluni qimaguppoq, pigisarpassuaqaramimi. 23 Taava Jiisusip ilinniartitani oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Qilaap kunngeqarfianut isernissaq pisuumut sapernassaaq. 24 Aamma oqarfigaassi: Qatigattuup meqqutip isaatigoornissaa pisuup Guutip kunngeqarfianut isernissaanit ajornannginnerussaaq.”

25 Ilinniartitaasa tamanna tusarlugu assut tupaallaatigaat imalu oqarlutik: “Taavami kina annaanneqarsinnaava?” 26 Jiisusip toqqarlugit isigalugit oqarfigai: “Tamanna inunnut ajornarpoq, Guutimulli suulluunniit ajornanngillat.”

27 Taava Petrusi akivoq: “Suut tamaasa qimallugit malikkatsigit sunik pissarsissaagut?” 28 Jiisusip oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Suut tamarmik nutaanngortinneqarpata inuullu Ernera issiavissaarsuarminut alutornartumut ingippat ilissi uannik malinnittusi issiavissaarsuarnut aqqaneq-marlunnut ingissaasi Israalillu naggueqatigiivi aqqaneq-marluk eqqartuullugit. 29 Ateralu pillugu illuminnik, qatanngutiminnik, ataataminnik, anaanaminnik, meeqqaminnik nunaatiminnilluunniit qimatsisut tamarmik 100-riaammik pissarsissapput inuunerlu naassaanngitsoq kingornutissallugu.

30 Amerlasuulli siulliusut kingullinngussapput kingulliusullu siullinngussallutik.

20 Qilaammi kunngeqarfiata assigaa viinnequteqarfiutilik ullaaralaakkut narsaatiminut sulisussarsioriartortoq. 2 Sulisussat ullormut denaarimik* ataatsimik akilerniarlugit isumaqatigereerlugit viinnequteqarfimminukartippai. 3 Ullaakkut qulingiluat* missaani aneqqikkami silami tuniniaasarfimmi allat suliassaqaratik nikorfasut takuai 4 oqarfigalugillu: ‘Aamma ilissi viinnequteqarfimmukaritsi, naleqquttumik akilerumaarpassi.’ 5 Taava taakunngarput. Ullullu-qeqqata* missaani pingasullu* missaani silami tuniniaasarfimmukaqqippoq sulisussarsioqqillunilu. 6 Taava tallimat* missaani silami tuniniaasarfimmukarami allat nikorfaannartut takuai oqarfigalugillu: ‘Sooq ulloq naallugu suliassaqarasi nikorfaannarpisi?’ 7 Akipput: ‘Sulisussarsiarineqannginnatta.’ Oqarfigai: ‘Aamma ilissi viinnequteqarfimmukaritsi.’

8 Unnulermat viinnequteqarfiutillip nakkutilliisuutitani oqarfigaa: ‘Sulisut qaaqqukkit akissarsisillugillu, kingulliit siulliutissavatit siulliillu kingulliullugit.’ 9 Tallimanut suliartortut aggeramik tamarmik denaarimik* akissarsisinneqarput. 10 Taava siulliit aggeramik annerusumik akissarsisussaasoripput, taakkuli aamma denaarimik* akissarsisinneqarput. 11 Taamaattumik viinnequteqarfiutilimmut naammagittaalliulerput: 12 ‘Uku kingulliit akunneq ataasiinnaq sulisut uagutsitut akissarsisippatit, aali uagut ulloq naallugu kiassuup ataani sulisugut!’ 13 Taakkuali ilaat akivaa: ‘Kammalaat, eqqortumik pivakkit. Denaarimik* akilerniarakkit akuersivutit, ilaa? 14 Akissarsiat tigoriarlugu ingerlagit. Una kingulleq ilittulli akilerusuppara. 15 Pigisakka qanorluunniit atorsinnaatitaannginnerpakka? Imaluunniit ajunngitsuugama* usoruppit?’ 16 Taamaalillutik kingulliit siullinngussapput siulliillu kingullinngussallutik.”

17 Jiisusip ilinniartitani aqqaneq-marluk Jerusalemmimut majuaqatigigamigit inunnit avinngaruppai oqarfigalugillu: 18 “Jerusalemmimut majuarpugut, inuullu Ernera palasinut nuimasunut allakkanillu ilisimasunut pisinneqassaaq. Taakkualu toqutassanngortissavaat, 19 aamma illaruaatigineqaqqullugu, iperartorneqaqqullugu* qisummilu naalliutsitsiviliami* toqoqqullugu juutiunngitsunut pisissavaat. Ullullu pingajuanni toqusunit makitinneqassaaq.”

20 Taava Zebediiap nuliata Jiisusi qinnuiginiarlugu ernini marluk ilagalugit ornippaa ataqqinnillunilu sikilluni. 21 Jiisusip aperaa: “Qanoq ikiorsinnaavakkit?” Akivoq: “Neriorsunnga ernikka marluk uku illit Kunngeqarfinni, aappaa talerpiatunginni aappaalu saamiatunginni, issiassasut.” 22 Jiisusi akivoq: “Naluarsi suna qinnutiginerlugu. Imerfinnit imersinnaasorivisi?”* Akipput: “Aap.” 23 Oqarfigai: “Imerfinnit imissaqqaarpusi, kikkulli talerpiatunginni saamiatunginnilu issiassanersut aalajangigassarinngilara, taakkunanimi issiasussat Ataatama toqqassavai.”

24 Ilaasa qulit tamanna tusaramikku nukariit quianaagilerpaat. 25 Jiisusilli qaaqquai oqarfigalugillu: “Nalunngilarsi inuiaqatigiinni naalakkersuisut naalagaaniartartut pissaanillillu naqisimannittartut. 26 Ilissili taamaassanngilasi. Kinaluunniilli akorngassinni annerujumasoq ilissinnut kiffaassaaq. 27 Kinaluunniillu akorngassinni qaffasissumik inissisimaffeqarusuttoq ilissinnut inussiaataassaaq. 28 Taamatuttaarmi inuup Ernera kiffartorfigeqqunani kiffartorumallunili inuuninilu amerlasuut utertinneqaatissaattut akiliutigiumallugu tikiuppoq.”

29 Jeerikomiit animmata inuppassuit Jiisusi malippaat. 30 Angutit marluk tappiitsut aqquserngup sinaani issiallutik Jiisusi saneqquttoq tusaramikku suaarput: “Naalagaq, nallittortigut, Daavip ernera!”* 31 Inuppassuarnilli avoqqaarineqaraluarlutik nipangeqquneqaraluarlutillu suli nipitunerusumik suaarput: “Naalagaq, nallittortigut, Daavip ernera!” 32 Taava Jiisusi unippoq qaaqqoriarlugillu aperalugit: “Qanoq ikiorsinnaavassi?” 33 Akivaat: “Naalagaq, isigisaqarsinnaanngortitsigut.” 34 Jiisusip nalligingaarlugit isaasigut attormagit ingerlaannaq isigisaqaleqqissinnaanngorput, malilerpaallu.

21 Jerusalemmimut qanilligamik Qaqqamilu Oliivenequtilimmi Betfaagimut pigamik Jiisusip ilinniartitani marluk oqarfigai: 2 “Ikunga nunaqarfimmukaritsi, tassungalu pigussi siutitooq pitoqqasoq piaraalu ingerlaannaq takussavasi. Pituussaariarlugit uannukaassigit. 3 Aperineqarussi akissavarsi: ‘Naalakkap atussagamigit.’ Taava ingerlaannaq akuerissavaasi.”

4 Pruffiiti aqqutigalugu oqaatigineqartut uku eqquuteqqullugit taama pisoqarpoq: 5 “Ziionnip pania oqarfigissavat: ‘Takuuk! Kunngivit saamasup siutituumi, aap, siutituup piaraani, issialluni ornippaatit.’”

6 Taava ilinniartitat ingerlapput Jiisusillu ilitsersuineratorluinnaq iliorlutik. 7 Siutitooq piaraalu aggiuppaat qallersaatiminnillu qallerlugit, Jiisusilu piaqqamut ingippoq. 8 Inuppassuit amerlanersaasa qallersaatitik aqqusinermut siaartiterpaat, allallu orpiit avalequtaat killoriarlugit aqqusinermut iliorarpaat. 9 Inuppassuit Jiisusip siornani ingerlasut malinnittullu suaartarput: “Daavip ernera* annaanneqarli! Jehovap aqqani tikiuttoq iluarisaali! Qutsinnerpaamiittutit, qinnuigaatsigit annaateqqullugu.”

10 Jerusalemmimullu isermat tassaniittut tamarmik aalassapput oqarlutik: “Kinaana?” 11 Jiisusip ilagisai oqaqattaarput: “Tassa taanna pruffiiti Jiisusi Naazaratsimiu Galiliiameersoq!”

12 Guutisiorfimmut iserami Jiisusip tuniniaasut pisiniallu tamaasa anisippai. Aningaasanillu taarsiisartut nerrivii tuinillu tuniniaasartut issiavii uppitippai. 13 Oqarfigaalu: “Allassimavoq: ‘Illuga qinusarfimmik taaneqassaaq.’ Ilissili ujajaasunut inigisassanngortipparsi.” 14 Aamma tappiitsut tusiattullu guutisiorfimmut ornippaat, ajorunnaarsippaalu.

15 Palasit nuimasut allakkanillu ilisimasut tupinnartuliai takugamikkit nukappiaqqallu guutisiorfimmi ima suaartartut tusaagamikkit: “Daavip ernera annaanneqarli!” kamalerput 16 aperalugulu: “Oqaasii tusaavigit?” Jiisusip akivai: “Aap, una atuanngisaannarassiuk: ‘Meeqqat allaallu naalungiarsuit unnersiutigissavaatsit’?” 17 Taava illoqarfimmiit anigami nunaqarfimmut Betaaniamukarpoq tassanilu unnuilluni.

18 Ullaaralaakkut illoqarfimmukaqqikkami kaalerpoq. 19 Aqquserngup eqqaani orpik fiiginequt takugamiuk ornippaa, pilutaqaraluarlunili fiigineqanngitsoq paasigamiuk oqarfigaa: “Inerititaqaqqinngisaannassaatit.” Orpillu fiiginequt ingerlaannaq toquliorpoq. 20 Ilinniartitaasa tamanna tupigutsaatigaat aperalutillu: “Sooruna orpik fiiginequt ingerlaannaq toquliortoq?” 21 Jiisusip akivai: “Ilumut oqarfigaassi: Upperussi qularnasilu orpimmut fiigineqummut iliornittut iliuinnarnasi allaat qaqqamut uunga oqarussi: ‘Qangattarit immamullu tullutit’, taama pisoqassaaq. 22 Upperlusi qinugussi qinnutisi tamaasa pissavasi.”

23 Guutisiorfimmut isereermat palasit nuimasut utoqqaanertallu ilinniartitsinerani ornippaat aperalugulu: “Piginnaatitaaneq suna tunngavigalugu taamaaliorpit? Aamma kia taama piginnaatippaatit?” 24 Jiisusip akivai: “Uangattaaq ataatsimik apeqqutissaqarfigaassi. Akigussinga uangattaaq kia taamaaliornissamut piginnaassusileraanga oqaatigissavara. 25 Johannesi imermut morsutsitsisartoq Guutimit* imaluunniit inunnit aallartitaava?” Oqallisilerpulli: “Akigutta: ‘Guutimit’, oqarfigissavaatigut: ‘Taavami sooq upperinngilisiuk?’ 26 Akiguttali: ‘Inunnit’, inuppassuit Johannesi pruffiitiusorigamikku ajortumeeratarsinnaavaatigut.” 27 Taamaattumik Jiisusi akivaat: “Naluarput.” Jiisusillu oqarfigai: “Taava uangattaaq kia taamaaliornissamut piginnaatikkaanga oqaatiginavianngilara.

28 Qanoq isumaqarpisi? Angut marlunnik erneqarpoq. Siulleq orneriarlugu oqarfigaa: ‘Ernik, ullumi viinnequteqarfimmukassaatit suliartorlutit.’ 29 Akivoq: ‘Piumanngilanga,’ kinguninnguali peqqissimilerami viinnequteqarfimmukarpoq. 30 Aappaa orneriarlugu aamma taamatut oqarfigaa. Taassumali ataatani akivaa: ‘Taakunngassaanga’, viinnequteqarfiliarnanili. 31 Taakkua arlaat kina ataatami piumasaatut iliorpa?” Akipput: “Siulleq.” Jiisusip oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Akileraartitsisartut atortittartullu Guutip kunngeqarfianut ilissinnit siulliullutik isissapput. 32 Johannesimi tikiummat aqqutikkullu eqqortukkut ingerlavigisassassinnik ilitsersuummasi upperinngilarsi. Akileraartitsisartulli atortittartullu upperaat, tamannali takugaluarlugu peqqissiminngilasi upperinagulu.

33 Aajuna assersuusiaq alla: Angut nunaatilik viinnequteqarfiliorpoq, kaajallallugu ungaluliorpoq, viinnissanik tunguiaanermut atugassamik itersaliorpoq napasulialiorlunilu. Taava naasorissaasunut attartorteriarlugu nunamut allamut aallarpoq. 34 Katersuiffissanngormat inussiaatini inerittunik aalleqqullugit naasorissaasunukartippai. 35 Naasorissaasulli inussiat tiguaat ataaserlu unatarlugu, alla toqullugu allalu ujaqqanik milloorlugu. 36 Taava inussiat allat eqimattanit siullernit amerlanerusut aallartippai, taakkuli aamma taama pineqarput. 37 Naggataatigut ernini taakkununnga aallartippaa ima eqqarsarami: ‘Ernera ataqqissavaat.’ 38 Naasorissaasut ernera takugamikku imminnut oqarfigipput: ‘Aajinnga kingornussisussaq. Qaa, kingornussassai piniassagatsigit toqutsigu!’ 39 Taava tigoriarlugu viinnequteqarfimmit anisippaat toqullugulu. 40 Taamaattumik viinnequteqarfiutillip tikiukkuni naasorissaasut taakku qanoq pissavai?” 41 Akivaat: “Ajortuummata suujunnaarsilluinnassavai viinnequteqarfillu naasorissaasunut allanut, katersuiffimmi pissaminik tunniussisartussanut, attartortillugu.”

42 Jiisusip oqarfigai: “Allakkani Illernartuni una atuanngisaannarassiuk: ‘Ujarak sanasut narrugisaat tassaalersimavoq teqeqqumi ujarak pingaarneq.* Jehovameersuuvoq uagutsinnullu alutornarluni’? 43 Taamaattumik oqarfigaassi: Guutip kunngeqarfia ilissinnit peerneqassaaq inuiaqatigiinnullu piumasarineqartunik inerititaqartunut tunniunneqarluni. 44 Aamma ujaqqamut tassunga naakkiuttoq aqqunarujussuassaaq. Kinaluunniillu tassannga nakkarfigitittoq sequmilluinnassaaq.”

45 Palasit nuimasut farisiiarillu Jiisusip assersuusiai tusaramikkit pineqarlutik paasivaat. 46 Tigusarerusukkaluarlugu inuppassuit Jiisusimik pruffiitiusorinnittut qunugaat.

22 Jiisusip ima assersuusiorfigeqqippai: 2 “Qilaap kunngeqarfia kunngimut ernerminik katittorsiortitsisumut assersuunneqarsinnaavoq. 3 Kunngillu inussiaatini peqquai katittorsiornermut qaaqqusat aggeqqujartoqqullugit, qaaqqusalli aggerumanngillat. 4 Inussiat allat qaaqquseqqullugit anisikkamigit oqarfigai: ‘Qaaqqusat oqarfigissavasi: “Nerisassat piareereerpakka, nersussuaatikka angutivissat uumasuutikkalu puallarsakkat toqunneqareerput suullu tamarmik piareeqqallutik. Qaa, katittorsioqataaniaritsi.”’ 5 Qaaqqusalli soqutigisaqaratik ingerlapput, ataaseq narsaatiminukarpoq allalu suliffeqarfiutiminukarluni. 6 Sinnerisa inussiat tigoriarlugit ajortumik pivaat toqullugillu.

7 Kunngi kamalerpoq, sakkutoorpassuanilu toqutsisunik taakkuninnga toqoraajartortippai illoqarfiannillu ikuallaajartortillugit. 8 Taava inussiaatiminut oqarpoq: ‘Katittorsiorneq aallarteriaannanngorpoq, qaaqqusalli piukkunnanngillat. 9 Taamaattumik aqqusinersuarnukaritsi naapitasilu tamaasa katittorsiornermut qaaqqullugit.’ 10 Taava inussiat aqqusinersuarnukarput naapitatillu tamaasa, ajortut ajunngitsullu, qaaqqullugit. Katittorsiorfissarlu neriartoqqusanik ulikkaarpoq.

11 Kunngip qaaqqusat alakkaramigit angut katittorsiornermut naleqqutinngitsunik atisalik takuaa. 12 Taamaattumik oqarfigaa: ‘Kammalaat, sooruna katittorsiornermut naleqquttunik atisaqarnak maanga isertutit?’ Akinngilarli. 13 Taava kunngip kiffani oqarfigai: ‘Assaasigut isigaasigullu qilersoriarlugu taartumut anisissiuk. Tassani kigutini kiillugit qiassaaq.’*

14 Amerlasuummi qaaqquneqarput, ikittuinnaalli toqqarneqarlutik.”

15 Taava Jiisusip eqqunngitsumik oqaaseqartinnissaa farisiiarit pilersaarusiulerpaat. 16 Taamaattumik ilinniartitatik Herodasimillu tapersersuisut Jiisusimukartippaat, taakkulu oqarput: “Ilinniartitsisoq, nalunngilarput salluneq ajortutit Guutilu pillugu ilumoortoq ilinniartitsissutigisarit inuillu qallikkut qanoq ittuunerat soqutiginnginnakku iluareqqusaarneq ajortutit. 17 Taamaattumik isummat tusarusupparput. Kaasarimut akileraartarneq eqqortuliornerua imaluunniit naamik?” 18 Jiisusilli pilersaarutipiloqartut nalunnginnamiuk oqarfigai: “Ilumoortuusaartusi, sooq misilippisinga? 19 Aningaasaq akileraarutissaq uannut takutissiuk.” Taava denaarimik* tunivaat. 20 Aperai: “Kiaana assinga taaguutaalu?” 21 Akipput: “Kaasarip.” Taava oqarfigai: “Taamaattumik kaasari kaasarip piinik Guutilu Guutip piinik tunisiuk.” 22 Tamanna tupaallaatigaat qimallugulu.

23 Ulloq taanna sadukiiarit, toqusut makititaanissaannik upperinninngitsut, ornippaat aperalugulu: 24 “Ilinniartitsisoq, Moorsisi oqarpoq: ‘Angut meeraqarani toquppat qatanngutaata qatanngutigigaluani kinguaassaqaqqullugu ukuani katissavaa.’ 25 Qatanngutigeeqarpoq angutinik arfineq-marlunnik. Siulleq katippoq kinguaaqaranili toqulluni, taamaattumik qatanngutaata ukuani katippaa. 26 Taassumunnga pingajuannullu, aap, arfineq-marlunnut tamanut, aamma taamatut pisoqarpoq. 27 Naggataatigut arnaq toquvoq. 28 Toqusunik makititsisoqarpat taava taakkua arfineq-marluk ilaata kia nuliarissavaa? Tamarmimmi nuliarisimavaat.”

29 Jiisusip akivai: “Allakkat Illernartut Guutilluunniit pissaanera ilisimannginnassigit kukkuvusi. 30 Toqusunimmi makititsisoqarpat angutit arnallu katissanngillat, inngilisulli qilammiittutut issapput. 31 Toqusunik makititsinermut tunngatillugu Guutip ilissinnut oqaasii uku atuarnikuunnginnassigit: 32 ‘Uanga tassaavunga Aaperaap Guutia, Iisaap Guutia Jaakullu Guutia’? Taanna toqusut Guutiginngilaat, inuusulli Guutigaat.” 33 Inuppassuit tusarnaartut ilinniartitseriaasia tupigusuutigaat.

34 Farisiiarit tusaramikku Jiisusip sadukiiarit oqaasissaarutitissimagai ataatsimoorlutik ornippaat. 35 Taakkualu ilaata Moorsisip inatsisaanik ilisimasup misilinniarlugu aperaa: 36 “Ilinniartitsisoq, Moorsisip inatsisaani inassut sorleq pingaarnerpaava?” 37 Oqarfigaa: “‘Jehova Guutit uummatit tamakkerlugu, tarnit* tamakkerlugu isumallu tamakkerlugu asassavat.’ 38 Tassa inassutit pingaarnersaat siullersaallu. 39 Tullia tassunga assinguvoq: ‘Inoqatit imminut asanittut asassavat.’ 40 Moorsisip inatsisai pruffiitinillu allakkat* tamarmik inassutinik taakkuninnga marlunnik tunngaveqarput.”

41 Farisiiarit ataatsimoortillugit Jiisusip aperai: 42 “Kristusi qanoq isumaqarfigaasiuk? Kia erneraa?”* Akivaat: “Daavip.” 43 Aperai: “Taavami sooq Daavip isumassarsisitaalluni Naalakkamik taavaa ima oqarluni: 44 ‘Jehova Naalakkannut oqarpoq: “Ilinnut akeraasunik isikkavit ataannut pisitsinissama tungaanut talerpimma tungaani issiagallaat”’? 45 Daavip Naalakkamik taaguniuk qanoq ililluni ernerisinnaagamiuk?” 46 Arlaannaataluunniilli akisinnaanngilaa, taamanimiillu kialuunniit apereqqinnissaa saperpaa.

23 Taava Jiisusip inuppassuit ilinniartitanilu oqarfigai: 2 “Allakkanik ilisimasut farisiiarillu Moorsisip issiavianut ingissimapput. 3 Taamaattumik ilissinnut oqaatigisaat tamaasa iliuuserisigit maleruarlugillu, oqaatigisamittulli iliorneq ajormata taakkunatut iliussanngilasi. 4 Inoqatitik oqimaatsunik nammagassittarpaat, namminnerli nammagassat inussaminnik attorusunneq ajorpaat. 5 Takuneqarniaannarlutik tamatigut iliuuseqartarput. Allassimaffinnummi puuaqqat qaaminni taliminnilu illersuutitut atukkatik silinnerulersittarpaat atisamillu nivingataat takinerulersittarlugit. 6 Nuannarisarpaat unnukkorsiornermi issiaviit pitsaanerit synagoginilu issiaviit saarliit* 7 aamma silami tuniniaasarfimmi ilassiorneqarneq ilinniartitsisumillu* taagorneqarneq. 8 Ilissili ilinniartitsisumik taagortittassanngilasi, ataasermi Ilinniartitsisoraarsi, tamassilu qatanngutigiippusi. 9 Nunarsuarmi ataatamik taaguissanngilasi, ataasermi Ataatagaarsi, taannalu qilammiippoq. 10 Aamma siulersuisumik taagortittassanngilasi, ataasermi, tassa Kristusi, Siulersuisoraarsi. 11 Akorngassinnili annerpaaq ilissinnut kiffaassaaq. 12 Kinaluunniit imminut pingaartittoq nikanarsisitaassaaq, kinaluunniillu maniguuttoq pingaartinneqassaaq.

13 Kanngusunniaritsi allakkanik ilisimasut farisiiarillu, ilissi ilumoortuusaartuususi! Qilaammi kunngeqarfianut inuit iserfissaat matuarsi. Nammineq isinngilasi allallu iserniaraluartut iseqqunagit. 14*   ——

15 Kanngusunniaritsi allakkanik ilisimasut farisiiarillu, ilissi ilumoortuusaartuususi! Ataasermi juutit upperisaannut ilanngutitinniarlugu imaq ikaartarparsi nunalu itivittarlugu, ilissitullu upperisaqaleraangat Gehennamut* pisussanngortittarparsi ilissinnit marloriaammik annerusumik.

16 Kanngusunniaritsi ilissi siulersuisuususi tappiitsut, ima oqartarpusi: ‘Guutisiorfik uppernarsaasiullugu neriorsuisoq neriorsuutiminik eqqortitsisariaqanngilaq. Guutisiorfimmili kuulti uppernarsaasiullugu neriorsuisoq neriorsuutiminik eqqortitsisariaqarpoq.’ 17 Sianiitsuullusilu tappiitsuususi! Sorleq pingaarnerua: Kuulti imaluunniit guutisiorfik kuultimik illernartuutitsisoq? 18 Aamma oqartarpusi: ‘Pilliivik uppernarsaasiullugu neriorsuisoq neriorsuutiminik eqqortitsisariaqanngilaq. Tunissulli pilliivimmiittoq uppernarsaasiullugu neriorsuisoq neriorsuutiminik eqqortitsisariaqarpoq.’ 19 Tappiitsuususi, sorleq pingaarnerua: Tunissut imaluunniit pilliivik tunissummik illernartuutitsisoq? 20 Taamaattumik pilliivik uppernarsaasiullugu neriorsuisoq pilliivik tassaniittullu tamaasa uppernarsaasiullugit neriorsuivoq. 21 Guutisiorfillu uppernarsaasiullugu neriorsuisoq guutisiorfik Guutilu tassani najugaqartoq uppernarsaasiullugit neriorsuivoq. 22 Qilallu uppernarsaasiullugu neriorsuisoq aamma issiavissaarsuaq Guutilu tassani issiasoq uppernarsaasiullugit neriorsuivoq.

23 Kanngusunniaritsi allakkanik ilisimasut farisiiarillu, ilissi ilumoortuusaartuususi! Naasummi akuutissat myntit, dildit kommenillu* qulerarterutaat tunniuttarpasi. Moorsisilli inatsisaani pingaarnerusut – tassa naapertuilluarneq, nallittuineq aalajaannerlu – soqutiginngilasi. Qulerarterutinik tunniussisarnissarsi pisariaqarpoq, imaanngilarli allat suusupagissagisi. 24 Siulersuisuususi tappiitsut, ippernaq imerfimmit peertarparsi qatigattoorli iisarlugu!

25 Kanngusunniaritsi allakkanik ilisimasut farisiiarillu, ilissi ilumoortuusaartuususi! Ilissimi imerfiup puugutarsuullu qaamikkut errorneqarsimasut ilumikkulli ipertuut assigaasi. Ilussigut piumatunermik imminullu iluatatsinniarnermik ulikkaarpusi. 26 Illit farisiiari tappiitsuusutit, imerfiup puugutarsuullu qaavi eqqersinnaaniassammata ilui erroqqaassavatit.

27 Kanngusunniaritsi allakkanik ilisimasut farisiiarillu, ilissi ilumoortuusaartuususi! Ilissimi ilerrit qaqortumik qalipakkat assigaasi, taakkumi qaamikkut kusanarpasipput, iluili toqusut saarnginik mingunnartunillu sunik tamanik ulikkaarput. 28 Taamatuttaaq qallikkut naapertuilluarpasippusi, ilussigulli ilumoortuusaarnermik inatsisinillu unioqqutitsinermik ulikkaarpusi.

29 Kanngusunniaritsi allakkanik ilisimasut farisiiarillu, ilissi ilumoortuusaartuususi! Pruffiitinummi iliviliortarpusi naapertuilluartunullu eqqaassutissat kusassartarlugit. 30 Oqartarpusilu: ‘Siuaasatta nalaanni inuusimasuugutta pruffiitinik toqutsinerannik ikiorsimanavianngikkaluarpagut.’ 31 Taamaalillusi pruffiitinik toqutsisut kinguaarigaasi nassuerutigisarparsi. 32 Taamaattumik siuaasassi suliaat naammassiniarsiuk.

33 Pulateriaarsukasiit toqunartullit! Gehennamut* iginneqartussatut eqqartuunneqarnermit qanoq qimaasinnaagassi? 34 Tamanna pissutigalugu pruffiitit, angutit silatuut ilinniartitsisullu ilissinnut aallartissavakka. Taakkua ilaat toqukkumaarpasi qisummillu naalliutsitsivilianut* nivinngarumaarlugit, ilaallu synagogissinni iperartorumaarpasi* illoqarfimmiillu illoqarfimmut malersorumaarlugit. 35 Taamaattumik naapertuilluartup Aabelip nalaaniit Barakkiap ernerata Zakkariap – guutisiorfiup pilliiviullu akornganni toqutassi – nalaata tungaanut naapertuilluartut toqutaanerannut* tamanut pisuutinneqassaasi. 36 Ilumut oqarfigaassi: Nalitsinni inuusut tamakkununnga tamanut akisussaatinneqassapput.

37 Jerusalemmi, Jerusalemmi, pruffiitinik toqutsisuusutit ilinnullu aallartitanik ujaqqanik milluuisuusutit! Qasseriarlungamitaava kukkukuup arnavissap piaqqaminik sulummi ataannut pisitsisarneratut qitornatit katersorniartarsimagaluarpakka! Piumanngilasili. 38 Guutip guutisiorfissi* qimassavaa. 39 Oqarfigaassimi: Maannamiit ima oqarnissassi tungaanut takussanngilluinnarpassinga: ‘Jehovap aqqani tikiuttoq iluarisaali!’”

24 Jiisusi guutisiorfimmiit ingerlammat ilinniartitaasa ornippaat guutisiorfiullu takorannersuinik tikkuartuullugu. 2 Taava oqarfigai: “Tamakku alutoraasigit? Ilumut oqarfigaassi: Ujaqqat taakku tamarmik qaleriissuerullugit ingutserneqassapput.”

3 Qaqqami Oliivenequtilimmi issiatillugu ilinniartitaasa taakkuinnaallutik ornippaat imalu oqarfigalugu: “Oqarfigitigut: Tamakku qaqugu pissappat illillu najuunnissannut* naggatissallu nalaanut* suna ilisarnaataassava?”

4 Jiisusip akivai: “Kimilluunniit salloqittarneqaqqunasi mianersoritsi. 5 Amerlasuummi atera tunngaviginerarlugu tikiutissapput ima oqarlutik: ‘Uanga Kristusiuvunga.’ Amerlasuunillu salloqittaassapput. 6 Sorsuttunik sorsuttullu pillugit nalunaarutinik tusartarumaarpusi, annilaangalissanngilasili. Taamatummi pisoqartariaqarpoq, naggatissarli suli nalliutinngilaq.

7 Inuiaqatigiimmi inuiaqatigiinnik allanik saassussisassapput naalagaaffillu naalagaaffimmik allamik saassussisassalluni. Aamma sumiiffinni assigiinngitsuni nerisassaaleqisoqartassaaq nunalu sajuttassalluni. 8 Tamakku tamarmik erloqinartorsuarnut aallarniutaassapput.

9 Taava inunnit malersorneqarumaarpusi toqunneqarumaarlusilu, ateralu pissutigalugu inuiaqatigiinnit tamanit uumissorneqarumaarpusi. 10 Aamma amerlasuut Guutimit ungasillissallutillu akeqqanut pisitsissallutillu imminnut uumissussapput. 11 Pruffiitit ilumuunngitsut amerlasuut saqqummerumaarput amerlasuunillu salloqittaassallutik. 12 Inatsisinillu unioqqutitsisarnerup* ingasatsikkiartuinnarnera pissutigalugu amerlanerit asanninnerat nillertikkiartussaaq. 13 Naggatissamulli pinertusaartoq annaanneqassaaq. 14 Kunngeqarfillu* pillugu nutaarsiassat nuannersut inuiaqatigiinnit tamanit tusarneqarniassammata nunarsuaq tamakkerlugu oqaluussissutigineqassapput. Taavalu naggatissaq nalliutissaaq.

15 Taamaattumik maajunnartoq aseruisartoq, pruffiitip Daanialip eqqartugaa, illernartumiittoq takulerussiuk (tamanna paasiumallugu atuartoq ilisimassuseqartariaqarpoq) 16 taava Judiiamiittut qaqqanut qimaassapput. 17 Illup qaavaniittoq illuminiittunik aallerniarluni ammukassanngilaq, 18 angullu narsaammiittoq qallersaatini aajumallugu illuminukassanngilaq. 19 Ulluni taakkunani arnat naartusut milutsitsisullu isumannassaqaat! 20 Ukiukkut ullormiluunniit qasuersaarfimmi qimaannginnissarsi qinnutigiuarsiuk. 21 Taamanikkussamummi inuit pinngortinneqarneranniilli maannamut asseqanngitsumik nalliuteqqinngisaannartussamillu annikilliornartoqangaassaaq. 22 Ullummi taakku ikilisinneqanngippata ataatsimilluunniit annattoqassanngikkaluarpoq, toqqakkalli pissutigalugit ullut taakku ikilisinneqassapput.

23 Ima oqarfigineqassagussi: ‘Takuuk! Aajinnga Kristusi’, imaluunniit: ‘Ikaniippoq!’ upperissanngilarsi. 24 Tassami Kristusiunerartut pruffiitillu ilumuunngitsut saqqummertarumaarput allaallu ajornanngippat toqqakkanik salloqittaaniarlutik tupinnangaartuliortarumaarlutik. 25 Maanna mianersoqqoreerpassi. 26 Taamaattumik oqarfigineqassagussi: ‘Takuuk! Inoqajuitsumiippoq’, taakunnassanngilasi, imaluunniit: ‘Takuuk! Ineeqqami isertortumiippoq’, upperissanngilarsi. 27 Soorlumi innaallanneq kangianiit kitaanut qaammaallatsitsisartoq, taamatuttaaq inuup Ernerata najuunnera* ikkumaarpoq. 28 Nattorallit qillulimmi* katersuuttarput.

29 Ullut taakkua annikilliornartut kinguninnguatigut seqineq taarsissaaq, qaammat qaamaneerutissaaq, ullorissat qilammit nakkaassapput qilammilu pissaanerit aalatinneqassallutik. 30 Taava inuup Ernerata ilisarnaataa qilammi takuneqarsinnaanngorpat nunarsuarmi naggueqatigiit tamarmik aliasullutik sakissamikkut tilluassapput, inuullu Ernera pissaaneqarluni alutornangaarlunilu qilammi nuissatigut aggersoq takussavaat. 31 Taava nipituumik qarlortartitsilluni* inngilini aallartissavai, taakkualu toqqakkat anorip sammiviinit sisamanit, qilaap isuaniit isuanut, katersussavaat.

32 Orpik fiiginequt pillugu assersuusiaq una ilinniarfigisiuk: Aqitsunik avalequtinikkaangat pilutanikkaangallu naluneq ajorparsi aasangajalersoq. 33 Taamatuttaaq tamakku tamaasa takugussigit nalussanngilarsi inuup Ernera tikiutingajalersoq.* 34 Ilumut oqarfigaassi: Tamakku tamarmik pippata nalitsinni inuusut ilaat uku suli inuussapput. 35 Qilak nunarsuarlu peerutissapput, oqaatsikkali atajuassapput.

36 Ulloq akunnerlu qaqugu nalliutissanersut kimilluunniit, inngilinit qilammiittunit Ernermilluunniit, ilisimaneqanngillat. Ataatalli kisimi ilisimavaa. 37 Inuummi Ernerata najuunnissaa* Nooap nalaani pisunut assingulluinnassaaq. 38 Taamanikkummi inuit ulersuaq sioqqullugu, ulloq Nooap umiarsuarmut* ikiffia tikillugu, imerlutillu nerillutillu katittarput. 39 Aatsaat ulersuarmi tamarmik sarfaanneqaramik qanoq pisoqartoq maluginialerpaat, taamatuttaaq inuup Ernerata najuunnerani inuit issapput. 40 Angutit marluk narsaammiissapput, aappaa ilaliunneqassaaq aappaalu qimanneqassalluni. 41 Arnat marluk karrinik aserorterissapput, aappaa ilaliunneqassaaq aappaalu qimanneqassalluni. 42 Taamaattumik Naalagarsi ullormi sorlermi tikiutissanersoq nalugassiuk ilimasuttuaritsi.

43 Unali nalussanngilarsi: Illumik piginnittup tillinniaq unnuakkut qanoq ilinerani tikiutissanersoq nalunngitsuuguniuk iseqqunagu eqqumaannarniassagaluarpoq. 44 Taamaattumik inuup Ernera akunnermi ilimaginngisassinni tikiutissammat aamma ilissi piareersimasariaqarpusi.

45 Naalakkap inussiaq aalajaallunilu silatooq kiffaminut nerisassanik piffissaq eqqorlugu tunniussisartussatut toqqagaa kinarpiaava? 46 Inussiaq taanna pisussaaffimmisut suliaqartilluni naalakkaminit tikinneqaruni pilluassaaq! 47 Ilumut oqarfigaassi: Pigisaminut tamanut akisussaasunngortissavaa.

48 Inussiarli taanna ajortutut ima eqqarsassagaluarpat: ‘Naalagara kingusinaarpoq’, 49 inussiaqatinilu unatartalissagaluarpagit imerajuttullu nereqatigisalerlugillu imeqatigisalissagaluarpagit 50 ullormi ilimasuffiginngisaani akunnermilu nalusaani naalagaata tikissavaa 51 ajornerpaamillu pillassallugu ilumoortuusaartullu akorngannut pisissallugu. Tassani kigutini kiillugit qiassaaq.*

25 Taamanikkussamut qilaap kunngeqarfia arnanut inuusuttunut* qulinut qullilisarlutik uissamik naapigiaasunut assersuunneqarsinnaavoq. 2 Taakkua ilaat tallimat sianiitsuupput tallimallu silatuujullutik. 3 Sianiitsummi qullilisarput uuliassamaatiminnilli nassaratik, 4 silatuulli qullilisarput uuliassamaatiminnillu nassarlutik. 5 Uissaq kingusinaarmat tamarmik uernalerput sinilerlutillu. 6 Unnuaannakkut suaartoqarpoq: ‘Uissaq aggerpoq, parsiarsiuk!’ 7 Taava arnat inuusuttut tamarmik makipput qullitillu piareersarlugit. 8 Sianiitsut silatuunut oqarput: ‘Qulligut qamilermata uuliaatissi ilaannik tunilaartigut.’ 9 Silatuut akipput: ‘Uulia uagutsinnut ilissinnullu amigarunarmat tuniniaasartunut pisiniarniaritsi.’ 10 Uuliamik pisiniartillugit uissaq tikiuppoq. Arnat inuusuttut piareersimasut uissaq katittorsiorfimmut iseqatigimmassuk matu matuneqarpoq. 11 Kingornatigut arnat inuusuttut tallimat allat aamma takkupput oqarlutillu: ‘Naalagaq, naalagaq, mappiutsigut!’ 12 Akivai: ‘Ilumoorlunga oqarfigaassi: Ilisarisimanngilassi.’

13 Taamaattumik ulloq akunnerlu nalugassigit eqqumajuaritsi.*

14 Kunngeqarfik aamma angummut nunamut allamut aallalersumut assersuunneqarsinnaavoq. Taassuma aallannginnermini inussiaatini aggeqquai pigisaminillu isumaginnittussanngortillugit. 15 Siulleq talentinik* tallimanik tunivaa, aappaat marlunnik pingajuallu ataatsimik. Piginnaasaat naapertorlugit tuneriarlugit nunamut allamut aallarpoq. 16 Siulliup talentit tallimat ingerlaannaq nioqqutigiartorpai tallimanillu allanik iluanaaruteqarluni. 17 Taamatuttaaq marlunnik tunineqartoq marlunnik iluanaaruteqarpoq. 18 Inussialli talentimik ataasiinnarmik tunineqartup naalakkami aningaasaatai* toqqorniarlugit nunamut assaakkiartorpai.

19 Kinguningaatsiagut naalagaq inussiat aningaasaatiminik qanoq aqutsisimanersut paasiniarlugu tikiuppoq. 20 Taava talentinik tallimanik tunineqarsimasoq talentinik allanik tallimanik nassarluni sassarpoq oqarlunilu: ‘Naalagaq, talentinik tallimanik isumaginnittussanngortipparma. Takuuk, aajuku talentit allat tallimat iluanaarutikka.’ 21 Naalagaata oqarfigaa: ‘Inussiaq ajunngitsoq aalajaatsorlu, pikkoreqaatit! Amerlanngitsut aalajaallutit isumagisimavatit. Amerlasuunik isumagisassaqalersissavakkit. Naalakkat nuannaaqatigiuk.’ 22 Taava talentinik marlunnik tunineqarsimasoq sassarpoq oqarlunilu: ‘Naalagaq, talentinik marlunnik isumaginnittussanngortipparma. Takuuk, aajuku talentit allat marluk iluanaarutikka.’ 23 Naalagaata oqarfigaa: ‘Inussiaq ajunngitsoq aalajaatsorlu, pikkoreqaatit! Amerlanngitsut aalajaallutit isumagisimavatit. Amerlasuunik isumagisassaqalersissavakkit. Naalakkat nuannaaqatigiuk.’

24 Naggataatigut inussiaq talentimik ataatsimik tunineqarsimasoq sassarpoq oqarlunilu: ‘Naalagaq, nalunngilara sukannersuusutit, namminerlu siaruarteriffiginngisanni karrertaajaaffiginngisannilu katersuisartutit. 25 Taamaattumik siooragigakkit talentiutit nunamut assaallugu toqqoriartorpara. Aajuna illit piit.’ 26 Naalagaata akivaa: ‘Inussiaasutit ajortoq eqiasuttorlu, nalunnginnakku nammineq siaruarteriffiginngisanni karrertaajaaffiginngisannilu katersuisartunga 27 aningaasaatikka* aningaaserisunut isumagitittussaagaluarpatit, taamaalillunga tikikkama ernialerlugit tigusimassagaluarpakka.

28 Taamaattumik talenti arsaarinnissutigeriarlugu qulinik talentiutilimmut tunniussiuk. 29 Kinaluunniimmi peqartoq annerusumik tunineqassaaq peqangaalersillugu. Pigisaqanngitsorli allaat pigisamininnguanik arsaarneqassaaq. 30 Inussiaq atorfissaqanngitsoq taartumut anisissiuk. Tassani kigutini kiillugit qiassaaq.’*

31 Inuup Ernera alutornassutsimini inngilit ilagalugit tikiukkuni issiavissaarsuarminut alutornartumut ingissaaq. 32 Inuit* tamarmik taassuma saavanut katersuutitinneqassapput. Savanillu paarsisup savanik savaasanillu avissaartiterisarneratut avissaartitissavai. 33 Savallu talerpimmi tungaanut pisissavai, savaasalli saamimmi tungaanut pisillugit.

34 Taava kunngip talerpimmi tungaaniittut oqarfigiumaarpai: ‘Qaagitsi Ataatama iluarisai, Kunngeqarfik nunarsuarmi meeqqat ilumiugineqartalerneranniit* ilissinnut piareersagaasimasoq kingornussiuk. 35 Kaattungami nerisassippassinga. Imerusuttunga imigassippassinga. Takornartaasunga inoroorsaarlusi tikilluaqquassinga. 36 Atisaqarpianngitsunga atisassippassinga. Napparsimalerama isumagivassinga. Parnaarussaaqqasunga pulaarpassinga.’ 37 Taava naapertuilluartut akiumaarpaat: ‘Naalagaq, qanga takugatsigit kaattutit nerisassillutillu imaluunniit imerusuttutit imigassillutillu? 38 Qanga takugatsigit takornartaasutit inoroorsaarfigalutillu tikilluaqqullutit imaluunniit atisaqarpianngitsutit atisassillutillu? 39 Qanga takugatsigit napparsimasutit imaluunniit parnaarussaaqqasutit pulaarlutillu?’ 40 Kunngip akiumaarpai: ‘Ilumut oqarfigaassi: Qatanngutima ukua minnersaasa ilaannut iliuuserisasi uannut iliuuseraasi.’

41 Taava saamimmi tungaaniittut oqarfigiumaarpai: ‘Guutimit perloqqusaasusi, uannit peerlusi innermut ikumajuartussamut Diaavulup inngiliisalu pillarneqarfissaannukaritsi. 42 Kaattungami nerisassinngilassinga. Aamma imerusuttunga imigassinngilassinga. 43 Takornartaasunga inoroorsaarlusi tikilluaqqunngilassinga. Atisaqarpianngitsunga atisassinngilassinga. Napparsimasunga parnaarussaaqqasungalu isumaginngilassinga.’ 44 Taava taakku aamma akiumaarput: ‘Naalagaq, qanga takugatsigit kaattutit, imerusuttutit, takornartaasutit, atisaqarpianngitsutit parnaarussaaqqasutilluunniit ikiornallu?’ 45 Taava akiumaarpai: ‘Ilumut oqarfigaassi: Qatanngutima ukua minnersaasa ilaannut iliuuserinngisasi uannut iliuuserinngilasi.’ 46 Taakku naassaanngitsumik suujunnaarsitaassapput, naapertuilluartulli naassaanngitsumik inuuneqassallutik.”

26 Jiisusip tamakku tamaasa eqqartoreerlugit ilinniartitani oqarfigai: 2 “Nalunngilarsi ullut marluk qaangiuppata qaangiiffik* nalliussineqassasoq inuullu Ernera qisummi naalliutsitsiviliami* toqoqqullugu akeqqanut pisinneqassasoq.”

3 Taava palasit nuimasut inuiaqatigiinnilu utoqqaanertat palasiunerup, Kajfarsimik atillip, illuata kaajaluisaani katersuupput. 4 Peqqusersusaarlutillu Jiisusip tigusarinissaa toqunnissaalu pilersaarusiulerpaat. 5 Oqarpulli: “Inuit eqqissiviilliuleqinammata nalliussinermi tigusarissanngilarput.”

6 Jiisusi Betaaniami Siimuup pupissuusimasup illuaniitillugu 7 arnap puiaasannguaq alabastiusoq uuliamik tipigissumik akisuumik imalik nassarlugu ornippaa nerineranilu niaquanut kuillugu. 8 Ilinniartitaasa tamanna narrutsaatigaat imalu oqarlutik: “Piisaartunnguaqarpoq. 9 Akisuumimmi tuneriarlugu aningaasat piitsunut tunniunneqarsinnaagaluarput.” 10 Jiisusip tamanna paasigamiuk oqarfigai: “Sooq arnaq isornartorsiorpisiuk? Uannut ajunngitsuliorpoq. 11 Piitsummi najortigiuassavasi, uangali najortigiuassanngilassinga. 12 Uulia tipigissoq timinnut kuigamiuk ilisaanissannut piareersarpaanga. 13 Ilumut oqarfigaassi: Nunarsuarmi sumiluunniit nutaarsiassat nuannersut oqaluussissutigineqaraangata arnaq taanna eqqaaniarlugu iliuusia oqaluttuarineqartassaaq.”

14 Taava aqqaneq-marluk ilaat, Juudarsi Iskaariuutimik taaneqartartoq, palasinut nuimasunukarpoq 15 oqarlunilu: “Ilissinnut pisissagukku qanoq akilissavisinga?” Aningaasanik sølvinik 30-nik akilerumavaat. 16 Taamaattumik taamanimiilli akeqqanut pisikkumallugu periarfissarsiulerpoq.

17 Ullut iffiamik-qaqortumik* seernarsaateqanngitsumik neriffiusartut siullianni ilinniartitat Jiisusi ornippaat aperalugulu: “Qaangiiffimmi unnukkorsiutissannik sumut piareersaakkiartussavatsigit?” 18 Oqarpoq: “Illoqarfimmukaritsi angullu nalunngisara oqarfigalugu: ‘Ilinniartitsisoq ima oqarpoq: “Uannut piffissarititaasoq nalliutingajalerpoq. Illit angerlarsimaffinni ilinniartitakka ilagalugit qaangiiffik nalliussissavara.”’” 19 Taava ilinniartitat Jiisusip ilitsersuineratut qaangiiffiup nalliussinissaanut piareersaapput.

20 Unnulermat Jiisusip ilinniartitani aqqaneq-marluk nerisarfimmi issiaqatigai. 21 Neritillutik oqarfigai: “Ilumut oqarfigaassi: Arlassi akeqqanut pisissavaanga.” 22 Tamarmik tamanna assut aliatsaatigalugu aperaat: “Naalagaq, uangaanngilaq, ilaa?” 23 Akivai: “Puuguttamut itisuumut misusseqatima akeqqanut pisissavaanga. 24 Aap, inuup Ernera allaatigineqarnermisut qimagutissaaq, inuulli Erneranik akeqqanut pisitsisoq perloqqusaassaaq! Inummut taassumunnga ajunnginnerussagaluarpoq inunngorsimanngitsuuguni.” 25 Juudarsip akeqqanut pisitsisussaata aperaa: “Ilinniartitsisoq, uangaanngilaq, ilaa?” Jiisusip akivaa: “Nammineq nalunngilat.”

26 Suli neritillutik Jiisusip iffiaq-qaqortoq tiguaa, qinoriarlunilu aggoramiuk ilinniartitaminut tunniuppaa oqarlunilu: “Akki, nerigitsi. Taanna timinnut assersuutaavoq.” 27 Imerfik tigoriarlugu Guutimut qujavoq, taakkununngalu tunniukkamiuk oqarpoq: “Tamassi tassannga imeritsi, 28 taannami amerlasuut ajortuliaat isumakkeerneqaqqullugit uanga aannut kuineqartussamut, isumaqatigiissummik* atuutsitsilersussamut, assersuutaavoq. 29 Oqarfigaassili: Ataatama kunngeqarfiani nutaamik viinnisoqatiginissassi tungaanut viinnequtip inerittuanik imeqqissanngilluinnarpunga.” 30 Unnersiutiginnissutinik* erinarsoreerlutik Qaqqamut Oliivenequtilimmukarput.

31 Taava Jiisusip oqarfigai: “Tamassi unnuaru qimassavassinga,* allassimavormi: ‘Savanik paarsisoq saassutissavara, savallu siammassapput.’ 32 Toqusunilli makititaareeruma siuarlunga Galiliiamukarumaarpunga.” 33 Petrusilli oqarfigaa: “Allat tamarmik qimakkaluarpatsit uanga qimanngisaannassavakkit!”* 34 Jiisusip oqarfigaa: “Ilumut oqarfigaakkit: Unnuaru kukkukooq angutiviaq qarlortinnagu pingasoriarlutit nalunerassavarma.” 35 Petrusip oqarfigaa: “Toqoqatigissagaluarukkilluunniit naluneranngisaannassavakkit.” Ilinniartitat allat tamarmik aamma taama oqarput.

36 Taava Jiisusip ilinniartitani Getsiimanimik taaneqartartumukaqatigai imalu oqarfigalugit: “Ikunga qinujartorninni maanga issaagitsi.” 37 Petrusi Zebediiallu erneri marluk ingerlaqatigitillugit aliasulerpoq assullu ernumalerluni. 38 Taava oqarfigai: “Assut ernumaqaanga toqumut allaat. Maaniigitsi eqqumaqatigalungalu.” 39 Qimagutilaariarlunilu seeqqummerpoq niaqqunilu sikitsillugu ima qinulluni: “Ataata, ajornanngippat imerfik* una uannit peeruk. Piumasarali pinnani illit piumasat pili.”

40 Uterami ilinniartitallu sinittut takugamigit Petrusi oqarfigaa: “Akunnermi ataasiinnarmiluunniit eqqumaqatigisinnaannginnassinga? 41 Ussernartumut nakkaannaqqunasi eqqumajuarlusilu qinujuaritsi. Soorunami siunertarineqartoq ajunngitsuuvoq,* timili sanngiippoq.” 42 Aappassaanik qinujartoqqippoq: “Ataata, allatut ajornartumik imerfimmit uannga imertariaqaruma piumasat pili.” 43 Uteqqikkami sinittut takuai, qasoqigamimmi. 44 Pingajussaanik qimallugit qinujartoqqippoq taamatullu qinoqqilluni. 45 Ilinniartitaminut uteqqikkami oqarfigai: “Piffissami taama pingaaruteqartigisumi qanoq-aamma sinillusilu qasuersaassavisi! Inuup Ernera ajortuliortartunut pisinneqangajalerpoq. 46 Ingerlaleratta nikuigitsi. Akeqqanut pisitsisussara qanilliartorpoq.” 47 Suli oqalutsillugu aqqaneq-marluk ilaat Juudarsi inuppassuit panalisartut anaatalisartullu, palasinit nuimasunit inuiaqatigiinnilu utoqqaanertanit aallartitat, ilagalugit takkuppoq.

48 Akeqqanut pisitsisussaata ilani ilisimatereersimavai oqarluni: “Kunitara tigusarissavarsi.” 49 Ingerlaannarlu Jiisusi ornippaa oqarfigalugulu: “Aluu Ilinniartitsisoq!” kunillugulu. 50 Jiisusilli oqarfigaa: “Uumaangaa, suniarlutit maanngarpit?” Taava sassarput Jiisusilu tigusaralugu. 51 Jiisusilli ilagisaasa ilaata panani amoriarlugu palasiunerup inussiaataa siutaarpaa. 52 Taava Jiisusip oqarfigaa: “Panat puuanut manguguk. Panalersortummi tamarmik panamik toqunneqassapput. 53 Imaluunniit isumaqarpit Ataataga inngilinik legiuuninik* aqqaneq-marlunnit amerlanerusunik uannik ikiuisussanik aallartitseqqullugu qinnuigisinnaanngikkiga? 54 Taamaalioraluaruma Allakkani Illernartuni taama pisoqartariaqarneranik allassimasut qanoq eqquutissagamik?” 55 Taamaalisorlu Jiisusip inuppassuit oqarfigai: “Ujajaasuusoralunga panalisarlusi anaatalisarlusilu tigusariartorpisinga? Ullut tamaasa guutisiorfimmi issiallunga ilinniartitsisarpunga, taamaattorli tigusarinngilassinga. 56 Tamakkuli tamarmik pipput pruffiitinit allakkat eqquuteqqullugit.” Taava ilinniartitaasa tamarmik qimappaat qimaallutillu.

57 Jiisusimik tigusarinnittut palasiunermut Kajfarsimut, allakkanik ilisimasut utoqqaanertallu katersuuffigisaannut, ingerlappaat. 58 Palasiunerulli illuata kaajaluisaa tikivillugu Petrusip ungasiarluni malittuarpaa. Iseramilu qanoq pisoqassasoq takuniarlugu illumi kiffat issiaqatigilerpai.

59 Maanna palasit nuimasut juutillu eqqartuussiviisa qullersaannut ilaasortat tamarmik Jiisusi toqukkumallugu sallullutik ilisimannittutut nassuiaasussanik ujaasipput. 60 Sallullutik ilisimannittutut nassuiaasut amerlasuut sassartaraluartut unnerluutiginissaanut pissutissarsinngillat. Kingusinnerusukkut marluk sassarput 61 oqarlutillu: “Angut una oqarpoq: ‘Guutisiorfik* ingutsersinnaavara ullullu pingasut ingerlaneranni sanaqqillugu.’” 62 Taava palasiuneq nikuippoq oqarfigalugulu: “Akissutissaqanngilatit? Tusaannginnakku qanoq unnerluutigigaatsit?” 63 Jiisusili oqaaseqanngilaq. Taamaattumik palasiunerup oqarfigaa: “Guuti uumassuseqartoq uppernarsaasiullugu ilisimatissavatsigut tassaanerlutit Kristusi, Guutip ernera!” 64 Jiisusip oqarfigaa: “Nammineq tamanna oqaatigaat. Oqarfigaassili: Maannamiit inuup Ernera pissaanerup talerpiatungaani issiasoq qilaallu nuiaasigut aggersoq takussavarsi.” 65 Taava palasiunerup qallersaatini alippaa oqarlunilu: “Guuti mitaatigaa! Ilisimannittut amerlanerusut pisariaqartippagut? Maanna tusareerparsi Guuti mitaatigigaa. 66 Qanoq isumaqarpisi?” Akipput: “Toqutaasariaqarpoq.” 67 Taava kiinaatigut qitserarpaat tilluarlugulu. Allat isattarpaat 68 imalu oqarlutik: “Kristusi, pruffiitiuguit oqarfigitigut kia annersikkaatit.”

69 Petrusi silami illup kaajaluisaani issiatillugu kiffap arnap inuusuttup ornippaa oqarfigalugulu: “Jiisusi Galiliiamiu ikinngutigaat, ilaa?” 70 Tamaasali isigitillugit misiarpoq: “Naluara suna pinerit.” 71 Illup kaajaluisaata isaariaanukarmat arnap inuusuttup allap maluginiarpaa tassaniittullu oqarfigalugit: “Angutip uuma Jiisusi Naazaratsimiu ikinngutigaa.” 72 Misiaqqippoq uppernarsaallunilu: “Inuk taanna ilisarisimanngilara!” 73 Kingunitsianngua Petrusip eqqaani nikorfasut ornippaat oqarfigalugulu: “Illit aamma taakkua ilagaatsit! Sumiorpaluutinnimmi* tusaaneqarsinnaavoq.” 74 Taava misiarpoq uppernarsaallunilu:* “Inuk taanna ilisarisimanngilara!” Taamaalisorlu kukkukooq angutiviaq qarlorpoq. 75 Petrusillu eqqaalerpai Jiisusip oqaasii: “Kukkukooq angutiviaq qarlortinnagu pingasoriarlutit nalunerassavarma.” Taava anivoq aliasunnermillu qissaserluni.

27 Ullaanngormat palasit nuimasut inuiaqatigiinnilu utoqqaanertat tamarmik Jiisusi qanoq toqutaatissinnaanerlugu ataatsimoorlutik eqqartorpaat. 2 Qilersoriarlugu kaasarip sinniisuanut Pilaatusimut pisippaat.

3 Akeqqanut pisitsisup Juudarsip Jiisusi toqutassanngortinneqartoq takullugu ilerasulerami aningaasat sølvit 30-t palasinut nuimasunut utoqqaanertanullu utertikkiartorpai 4 imalu oqarluni: “Inuk* pisuussuteqanngitsoq ilissinnut pisikkakku ajortuliorpunga.” Oqarfigaat: “Uagut sussagatsigu? Illit nammineq pisuuvutit!” 5 Taava aningaasat sølvit guutisiorfimmut miloriuteriarlugit ingerlavoq imminullu qimikkiartorluni. 6 Palasilli nuimasut aningaasat sølvit tiguaat oqarlutillu: “Aammut akiliutaammata guutisiorfimmi aningaasanik tunissuteqartarfimmut nakkartissallugit eqqortuliornerussanngilaq.” 7 Isumasioqatigeereerlutik aningaasat taakku akiliutigalugit marriortup narsaataa takornartanut iliveqarfinngortinniarlugu pisiaraat. 8 Taamaattumik ulloq manna tikillugu narsaat taanna Narsaammik Aattalimmik taaneqartarpoq. 9 Taamaalilluni pruffiiti Jeremia aqqutigalugu oqaatigineqartut uku eqquupput: “Aningaasat sølvit 30-t, Israalip qitornaasa angummut akigitinniarlugit isumaqatigiissutigisaat, tiguaat 10 marriortullu narsaataata pisiarinissaanut akiliutigalugit, soorlu Jehovap peqqusimagaanga.”

11 Kaasarip sinniisuata Jiisusi imminut sassartinneqartoq aperaa: “Juutit kunngigaatsit?” Jiisusi akivoq: “Nammineq tamanna oqaatigaat.” 12 Palasinilli nuimasunit utoqqaanertanillu unnerluutigineqarami akinngilaq. 13 Taava Pilaatusip aperaa: “Illit pillutit unnerluussuterpassuit tusaannginnakkit?” 14 Oqaatsimilli ataatsimilluunniit akinngimmani kaasarip sinniisua assut tupigutsappoq.

15 Nalliussinermi tamatumani parnaarussaq inuppassuarnit iperagaatikkusunneqartoq kaasarip sinniisuata iperagaatittarpaa. 16 Tamatuma nalaani inupiluk tusaamanerlugaaqisoq Baarabamik atilik parnaarussaaqqavoq. 17 Katersuummata Pilaatusip aperai: “Sorleq iperagaateqquisiuk? Baaraba imaluunniit Jiisusi Kristusiuneragaat?” 18 Pilaatusimmi nalunngilaa usorullutik Jiisusi imminut pisissimagaat. 19 Tamatuma saniatigut eqqartuussisup issiaviani issiatillugu nuliata oqariartortitsivigaa: “Angut naapertuilluartoq taanna sussanngilat, taannami pillugu sinnattorama ullumi naallioqaanga.” 20 Palasilli nuimasut utoqqaanertallu inuppassuit ima oqaqqullugit kajumissaarpaat: “Baaraba iperagaatiguk, Jiisusili toqutassanngortiguk.” 21 Kaasarip sinniisuata aperai: “Ukunani marlunni kina iperagaateqquisiuk?” Akipput: “Baaraba.” 22 Pilaatusip oqarfigai: “Taavami Jiisusi Kristusiuneragaat qanoq pissavara?” Tamarmik oqarput: “Qisummut naalliutsitsiviliamut* nivinngarneqarli!”* 23 Aperivoq: “Sooq? Qanoq ajortuliorami?” Nipitunerusumilli suaartalerput: “Qisummut naalliutsitsiviliamut nivinngarneqarli!”

24 Paasigamiuk iliuuserisani iluaqutaanngitsoq inuppassuillu eqqissiviillioqqajaalersut Pilaatusi taakkua saavanni errortorpoq oqarlunilu: “Angutip taassuma aavanut pisuussuteqanngilanga. Ilissi tamanna akisussaaffigissavarsi.” 25 Inuit tamarmik akipput: “Toqunera meeqqagullu akisussaaffigissavarput.” 26 Taava Baaraba iperagaatippaa, Jiisusili iperartortippaa qisummilu naalliutsitsiviliami toqunneqassasoq peqqussutigalugu.

27 Taava kaasarip sinniisuata sakkutuuisa Jiisusi kaasarip sinniisuata illorsuanukaappaat sakkutooqatigiillu tamaasa katersoriarlugit ungullugu. 28 Atisaajariarlugu annoraaminermik aappallarissumik uligusserpaat, 29 avalequtinillu kapinartulinnik perlaasaminnik niaqoruserpaat talerpiatigullu sullortuumik tigumisserlugu. Seeqqummerfigeriarlugulu illaruaatigaat ima oqarlutik: “Juutit kunngiat, nersorpatsigit!” 30 Qitserarpaat sullortoorlu tigoriarlugu niaquatigut anaalerlugu. 31 Illaruaatigereeramikku uliguaa peerpaat qallersaataalu atiteriarlugit qisummut naalliutsitsiviliamut kikiattuukkiartorlugu.

32 Illoqarfimmit anigamik angut Kyrenemiu Siimuumik atilik naapitartik naalakkerpaat qisuk Jiisusip naalliutsitaaffissaa ersoqqullugu. 33 Sumiiffimmullu Golgata-mik, tassa Niaqornamik, taaneqartartumut pigamik 34 Jiisusi viinnimik naasunik sungarnitsunik akulimmik tunivaat, usseraluaramiulli oriarpaa. 35 Qisummut naalliutsitsiviliamut kikiattuutereeramikku qallersaatai immeraannikkut agguaappaat 36 issiallutillu nakkutigalugu. 37 Taassumunngalu unnerluussut pillugu allagartaq ima allannilik niaquata qulaanut nivinngarpaat: “Tassa Jiisusi, juutit kunngiat.”

38 Taava ujajaasut marluk saniani, aappaa talerpiatungaani aappaalu saamiatungaani, qisunnut naalliutsitsivilianut nivinngarpaat. 39 Saneqquttullu Jiisusi nikassarpaat ileqimisaarlutillu 40 oqarlutik: “Aaligooq guutisiorfimmik ingutseriniaraluartoq ullullu pingasut ingerlaneranni sanaqqiiniaraluartoq. Imminut annaanniarit. Guutip ernerippatit qisummik naalliutsitsiviliamit aqqarit!” 41 Taamatuttaaq palasit nuimasut, allakkanik ilisimasut utoqqaanertallu ima illaruaatigilerpaat: 42 “Allat annaattarpai, imminulli annaassinnaanani! Israalimi kunngiuvoq. Qisummik naalliutsitsiviliamit aqqarpat aatsaat upperfigilissavarput. 43 Guuti tatigaa. Guutip iluariguniuk annaatissavaa. Oqarpormi: ‘Guutip erneraanga.’” 44 Taamatuttaaq ujajaasut saniani qisunnut naalliutsitsivilianut nivinngarneqarsimasut asissueqataalerput.

45 Ullup-qeqqata* missaaniit pingasut* missaata tungaanut nuna tamarmi taarsivoq. 46 Pingasut missaani Jiisusi nipituumik suaarpoq: “Elí, Elí, lamá sabaktáni?” tassa: “Guutiga, Guutiga, sooq qimappinga?” 47 Tamanna tusarlugu tassani nikorfasut ilaat oqarput: “Elia aggeqquaa.” 48 Taakkualu ilaata arpalluni svampi tigupallariarlugu viinnimut seernartumut misuppaa Jiisusillu imerniassammagu sullortuumut aalajangeriarlugu isaallugu. 49 Ilaasali oqarfigaat: “Immineeruk! Takulaariartigu Eliap annaakkiartussaneraa.” 50 Jiisusi nipituumik suaaqqippoq anerningerlunilu.

51 Taamaalisorlu guutisiorfiup saagorsua qulaaniit ammut tamaat marlunngorluni siippoq, nuna sajuppoq qaarsullu qupillutik. 52 Ilerrillu ammarput, illernartullu sinippaartut amerlasuut timaat anillapput 53 amerlasuunillu takuneqarsinnaanngorlutik. (Jiisusip makititaanerata kingorna inuit iliveqarfimmiit anipput illoqarfimmullu illernartumut iserlutik). 54 Sakkutuunulli 100-nut naalagaasup Jiisusimillu nakkutiginnittoqataasa nuna sajuttoq pisullu takugamikkit assut annilaangalerput oqarlutillu: “Tassa Guutip ernerisimavaa.”

55 Arnarpassuillu Jiisusi isumassorniarlugu Galiliiamiit angalaqataasimasut ungasiarlutik isiginnaarput. 56 Taakkua ilagaat Mariia Mattaliit, Mariia Jaakup Juusisillu anaanaat aamma Zebediiap ernerisa anaanaat.

57 Ualigaa angut pisooq Arimatiiamiu Jiisusimut aamma ilinniartitanngorsimasoq Juuserfimik atilik 58 Pilaatusimukarpoq aperalugulu Jiisusip timaa ilisinnaanerlugu. Taava Pilaatusi peqqusivoq timaa taassumunnga tunniunneqassasoq. 59 Timaa Juuserfip tiguaa annoraassiamullu ipiitsumut pitsaasumullu immullugu 60 qaarusuliamullu ilivissiaminut nutaamut ilillugu. Ujarassuarlu ilerrup isaariaanut assakaateriarlugu qimaguppoq. 61 Mariiali Mattaliit Mariiaqataalu ilerrup saavani issiaannarput.

62 Aqaguani, tassa ullup piareersarfiup aqaguani, palasit nuimasut farisiiarillu ataatsimoorlutik Pilaatusimukarput 63 imalu oqarlutik: “Naalagaq, eqqaalerparput peqquserluttoq taanna inuugallarami ima oqartoq: ‘Ullut pingasut kingorna makititaassaanga.’ 64 Taamaattumik ullut pingasunngorserlugit ilerrup isumannaarneqarnissaa peqqussutigiuk, ilinniartitaasa tillikkiartoqinavaat inunnullu oqarlutik: ‘Toqusunit makititaasimavoq.’ Taava peqquserlunneq kingulleq taanna siullermit ajornerussaaq.” 65 Pilaatusip oqarfigai: “Sakkutuut uku ilagalugit iliveq sapinngisassinnik isumannaariartorsiuk.” 66 Taava ingerlapput, ilerrullu ujarattaa matoqqissaariarlugu sakkutuunik nakkutilliisulerpaat.

28 Ullup qasuersaarfiup kingorna, sapaatip-akunnerata ulluisa siullianni qaammariartulernerani, Mariia Mattaliip Mariiaqataatalu iliveq alakkarpaat.

2 Nuna sajorujussuarsimavoq, Jehovammi inngilia qilammit aqqarsimammat ujarallu assakaatillugu illikartissimallugu, maannalu issiaffigaa. 3 Inngili innaallannertut qaamatigivoq atisaalu aputitut qaalloritsigalutik. 4 Aap, sakkutuut pigaartut ersigigamikku sajupput aalariarsinnaanatillu.

5 Arnalli inngilimit oqarfigineqarput: “Erseqinasi, nalunngilarami Jiisusi qisummi naalliutsitsiviliami* toqunneqartoq ujarissi. 6 Maaniinngilaq. Oqarnermisummi toqusunit makititaasimavoq. Qaagitsi, nallavigisimasaa alakkarsiuk. 7 Taamaalioreerussi tuaviorlusi ilinniartitai oqarfigiartussavasi toqusunit makititaasimasoq. Siuarlunimi Galiliiamukarpoq, tassanilu takujumaarparsi. Tassa kalerriutissara.”

8 Taava tuaviorlutik iliveq qimappaat ilinniartitaalu arpaannaq oqaluttuukkiartorlugit. Tupaqqagaluarlutik assut nuannaarput. 9 Taava Jiisusip naapippai ilassillugillu. Arnat ornippaat, ataqqinnillutillu sikeriarlutik isigaasigut attorpaat. 10 Taava Jiisusip oqarfigai: “Erseqinasi! Qatanngutikka oqarfigiartorsigit Galiliiamut naapigiassagaannga.”

11 Arnat ingerlareermata sakkutuut ilaat illoqarfimmukarput palasillu nuimasut pisimasunik tamanik oqaluttuullugit. 12 Palasit nuimasut utoqqaanertallu isumasioqatigeereeramik sakkutuut aningaasarpassuarnik sølvinik tunivaat 13 oqarlutillu: “Oqassaasi: ‘Unnuaq sinitsilluta ilinniartitai aggersimapput tillillugulu.’ 14 Kaasarillu sinniisuata tamanna tusarpagu uagut nassuiaakkumaarparput,* ernumasariaqanngilasilu.” 15 Taava aningaasat sølvit tiguaat ilitsersorneqarnermissullu iliorlutik. Juutillu ulloq manna tikillugu pisut taama oqaluttuarisarpaat.

16 Ilinniartitalli aqqanillit Jiisusimit ilitsersorneqarnermissut Galiliiamukarput qaqqamullu naapigiarlugu. 17 Takugamikku ataqqinnillutik sikipput, ilaasali Jiisusiunersoq qularaat. 18 Jiisusip ornippai oqarfigalugillu: “Qilammi nunarsuarmilu oqartussaassuseq tamarmi uannut tunniunneqarpoq. 19 Taamaattumik inuit inuiaqatigiinnit tamaneersut uannik malinnittunngoqqullugit ilinniartikkiartorsigit. Ataatap aqqani, Ernerup aqqani anersaallu illernartup aqqani imermut morsutsissavasi 20 ilissinnullu peqqussutinnik tamanik maleruaaqqullugit ilinniartillugit. Eqqaamasiullu naggatissap nalaata* tungaanut ullut tamaasa najorassi.”

Imalt.: “Missiarsip; Tanitap”.

Imalt.: “ernutaata; kinguaavata”.

Imalt.: “siuaavisa allattorsimaffiat imaappoq”.

Imalt.: “pissaaneranit”.

Hebræerit ileqqui naapertorlugit aappassiariit katereersimasutut isigineqartarput.

Grækerisut Allakkani Illernartuni Guutip atia, Jehova, 237-riarluni allassimavoq uanilu siullerpaamik atorneqarluni. Tapiliussaq A5 takuuk.

Ateq hebræerisut allanneqartarpoq Jeshua, imaluunniit Josva, “Jehova aniguisitsisuuvoq”-mik isumaqartoq.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Missiarsi; Tanitaq”.

Hebræerisut oqaatsip nagguia tassaagunarpoq “naaqqaataasoq”.

Tassa Guutip kunngeqarfia.

Imalt.: “Pulateriaarsuit toqunartullit piaraat”.

Tassa anersaamik illernartumik taninneqassapput innermillu suujunnaarsinneqarlutik.

Nassuiaatit takukkit.

Uani Johannesi pineqarunarpoq.

Imalt.: “ajortulioqqullugu pilerisaarpaa”.

Nutsiinn.: “iffiaq-qaqortunngoqqukkit; qaqortulianngoqqukkit”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Guutimit siulersorneqartariaqarnerminnik”.

Imalt.: “naalagaaffia”.

Imalt.: “saamasut”.

Nutsiinn.: “naapertuilluarnermik nererusungaartut imerusuttullu”.

Imalt.: “ernerinik”.

Imalt.: “uuttuivimmik”.

‘Moorsisip inatsisai pruffiitinillu allakkat’ Hebræerisut Allakkanut Illernartunut tamanut innersuussutaapput.

Imalt.: “pingaarutilimmik”.

Jerusalemmip avataani eqqakkanik ikuallaavik. Nassuiaatit takukkit.

Nutsiinn.: “kvadransit”. Kvadransi ataaseq minutsit qulit missaanni sulinermut akissarsiaritinneqartarpoq. Tapiliussaq B14 takuuk.

Nutsiinn.: “uummatimigut”.

Nassuiaatit takukkit.

Grækerisut: porneia. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “uppernarsaassanngilatit”.

Nutsiinn.: “Ajortumeersuuvoq”.

Tassa erniaqanngitsumik.

Nutsiinn.: “naammalluinnartuusariaqarpusi”.

Uani trompetimik qarlortartitsineq pineqarpoq.

Imalt.: “ataqqineqangaarli”.

Imalt.: “Naalagaaffiit”.

Imalt.: “Piumasat qilammi eqquuttoq aamma nunarsuarmi eqquulli”.

Nutsiinn.: “iffianik-qaqortunik; qaqortulianik”.

Uani ajortuliat pineqarput.

Nutsiinn.: “Ajortumillu”.

Uani sullerngit tingisinnaasut atisanik nungullartitsisartut pineqarput.

Imalt.: “Piumatullutilli”.

Nutsiinn.: “aalennimik ataatsimik tallisissinnaanerpaa?”. Tapiliussaq B14 takuuk.

Nutsiinn.: “iffiamik-qaqortumik; qaqortuliamik”.

‘Moorsisip inatsisai pruffiitinillu allakkat’ Hebræerisut Allakkanut Illernartunut tamanut innersuussutaapput.

Imalt.: “qaqqajunnami”.

Tassa Jiisusi rabbinerit ilinniartitsisullu allat issuarnagit Guutip sinniisuatut oqaasialu tunngavigalugu oqaluppoq.

Tassa kamannertik isumatsaqqanertillu takutissavaat.

Uani anersaakkut toqungasut pineqarput.

Imalt.: “qarlortaammik fløjtimik nipilersortut”.

Imalt.: “ernutaa; kinguaava”.

Nutsiinn.: “ameerneqarsimasutut”.

Imalt.: “Aallartitat”.

Aamma Nataanialimik taaneqartartoq. Takukkit Joh 1:46; Joh 21:2.

Aamma Levimik taaneqartartoq. Takuuk Lu 5:27.

Aamma ‘Jaakup erneranik Juudarsimik’ taaneqartartoq. Takukkit Lu 6:16; Joh 14:22; ApS 1:13.

Taamani juutit ima ilassinnittarput: “Eqqissinermik kissaappassi.”

Isikkat saniiarnerat akisussaajumannginnermut takussutissaavoq.

Nassuiaatit takukkit.

Nutsiinn.: ‘Beelzebub’, Diaavulup taaguutaasa ilaat.

Imalt.: “inuunermilli”, uani siunissami inuusinnaaneq pineqarpoq.

Nassuiaatit takukkit.

Nutsiinn.: “assarionimik”. Tassa minutsini 45-ni sulinermut akissarsiaritinneqartartoq. Tapiliussaq B14 takuuk.

Imalt.: “mittoq”.

Imalt.: “eqqissinermik nassarnanga panamik nassarlunga”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Tarnerminik”.

Imalt.: “naakkiutinngitsoq”.

‘Pruffiitinit allakkat Moorsisillu inatsisai’ Hebræerisut Allakkanut Illernartunut tamanut innersuussutaapput.

Imalt.: “Fløjtimik”.

Imalt.: “aliasunnermik sakissakkut imminut tillunngilasi”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Sabbatimi”. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “qaqortuliat”.

Imalt.: “ernutarinerpaa; kinguaarinerpaa”.

Nutsiinn.: ‘Beelzebub’, Diaavulup taaguutaasa ilaat.

Imalt.: “Pulateriaarsuit toqunartullit piaraat”.

Imalt.: “Guutimillu ilumoorfiginninngitsut”.

Nutsiinn.: “seat uuttuutit”. Sea ataaseq 7,33 liiteriuvoq.

Imalt.: “itsarli”.

Nutsiinn.: “Ajortup”.

Nassuiaatit takukkit.

Tassa kamannertik isumatsaqqanertillu takutissavaat.

Nassuiaatit takukkit.

Tassa kamannertik isumatsaqqanertillu takutissavaat.

Tassa Herodasip Antipassip. Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Qaqortuliat”.

Nutsiinn.: “staadiarpassuarnik ungasitsigalutik”. Staadia ataaseq 185 meteriuvoq.

Tassa pingasut missaanniit arferngup missaani seqerngup nuinissaata tungaanut.

Imalt.: “Takorluuileqaagut!”

Tassa ileqqulersuutit malillugit minguersarneq.

Grækerisut oqaaseq porneia qasseersiutinngortillugu. Nassuiaatit takukkit.

Tassa ileqqulersuutit malillugit minguersarnani.

Imalt.: “ernutaa; kinguaava”.

Imalt.: “qaqortulianik”.

Imalt.: “Guutimillu ilumoorfiginninngitsut”.

Imalt.: “qaqortulianik”.

Nassuiaatit takukkit.

Nutsiinn.: “Kunngeqarfimmini”.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngunneqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Imalt.: “aningaasamik drakmanik marlunnik nalilimmik akileraartarpa?”. Taanna ulluni marlunni sulinermut akissarsiatut naleqarpoq. Tapiliussaq B14 takuuk.

Tassa drakmat sisamat nalingat. Tapiliussaq B14 takuuk.

Nassuiaatit takukkit.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngunneqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Imalt. immaqa: “Ataatassi”.

Nutsiinn.: “naqqillugu”.

Eqqunngitsuliornernut iliuutsinulluunniit aalajangersimasunut inerteqqutaasunut tunngatillugu aalajangiussat uani pineqarunarput.

Pinngitsuutitsinermut iliuutsilluunniit aalajangersimasut akuerineqarnerannut tunngatillugu aalajangiussat uani pineqarunarput.

Nutsiinn.: “Uanga atinni”.

Talentit sølvit 10.000-t denaarinik 60.000.000-nik naleqarput. Tapiliussaq B14 takuuk.

Tapiliussaq B14 takuuk.

Imalt.: “timinngussapput ataaseq”.

Grækerisut: porneia. Nassuiaatit takukkit.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Naammalluinnartoorusukkuit”.

Tapiliussaq B14 takuuk.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa pingajuata”, tassa seqerngup nuineraniit naatsorsorlugu.

Nutsiinn.: “Nalunaaquttallu-akunnerisa arferngata”.

Nutsiinn.: “nalunaaquttallu-akunnerisa qulingiluaata”.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa aqqarngata”.

Tapiliussaq B14 takuuk.

Imalt.: “tukkortuugama”.

Nassuiaatit takukkit.

‘Imerfik’ Jiisusip Guutimik mitaatiginnittutut eqqunngitsumik unnerluutigineqarluni toqunneqarnissaanik Guutip akuersinermigut piumasaanut assersuutaavoq.

Imalt.: “ernutaa; kinguaava”.

Nutsiinn.: “qilammit”.

Nutsiinn.: “qullerpaaq”.

Tassa kamannini isumatsaqqaninilu takutissavaa.

Tapiliussaq B14 takuuk.

Nassuiaatit takukkit.

‘Moorsisip inatsisai pruffiitinillu allakkat’ Hebræerisut Allakkanut Illernartunut tamanut innersuussutaapput.

Imalt.: “kinguaaraa”.

Imalt.: “pitsaanerit”.

Nutsiinn.: “rabbimillu”.

Allassimaffik una Biibilit nutsikkat ilaanni ilanngunneqarsimavoq, grækerisulli allagatoqqani tutsuiginartuni arlalinni allassimanngilaq. Tapiliussaq A3 takuuk.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “kumaasallu”.

Nassuiaatit takukkit.

Nutsiinn.: “aavisa kuineqarnerannut”.

Nutsiinn.: “illorsi”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Ajussutsillu”, tassa Guutip inatsisaanik suusupaginninneq.

Imalt.: “Naalagaaffillu”.

Nassuiaatit takukkit.

Uani grækerisut inuup uumasulluunniit timaa toqungasoq pineqarpoq.

Uani trompetimik qarlortartitsineq pineqarpoq.

Nutsiinn.: “matup ammarngani nikorfasoq”.

Nassuiaatit takukkit.

Nutsiinn.: “karsimut”. Matumani angallat karsitut teqeqqulik toqqissorlu pineqarunarpoq.

Tassa kamannini isumatsaqqaninilu takutissavaa.

Grækerisut oqaatsimi arnat angummik atoqateqarsimanngisaannartut pineqarput.

Imalt.: “ilimasuttuaritsi”.

Grækerit talentiat 20,4 kiiluuvoq. Tapiliussaq B14 takuuk.

Nutsiinn.: “sølviutai”.

Nutsiinn.: “sølviutikka”.

Tassa kamannini isumatsaqqaninilu takutissavaa.

Nutsiinn.: “Inuiaqatigiit”.

Uani Adamip Evallu meeraat pineqarput.

Imalt.: “poorski”. Nassuiaatit takukkit.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “qaqortuliamik”.

Imalt.: “angerutsimik”.

Imalt.: “Tussiutinik”.

Nutsiinn.: “uanga pissutaallunga orlussaasi”.

Nutsiinn.: “Allat tamarmik illit pissutaallutit orlugaluarpata uanga orlunngisaannassaanga!”

“Imerfik” Jiisusip Guutimik mitaatiginnittutut eqqunngitsumik unnerluutigineqarluni toqunneqarnissaanik Guutip akuersinermigut piumasaanut assersuutaavoq.

Imalt.: “anersaaq piumassuseqarpoq”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Guutip illua”.

Imalt.: “Allamiorpaluutinnimmi”.

Nutsiinn.: “imminullu perloqqulluni”.

Nutsiinn.: “Aak”.

Nassuiaatit takukkit.

Imalt.: “Qisummi naalliutsitsiviliami toqunneqarli!”

Nutsiinn.: “Nalunaaquttap-akunnerisa arferngata”, tassa seqerngup nuineraniit naatsorsorlugu.

Nutsiinn.: “nalunaaquttap-akunnerisa qulingiluaata”.

Nassuiaatit takukkit.

Nutsiinn.: “akuersisikkumaarparput”.

Nassuiaatit takukkit.