Makũlyo Kuma kwa Asomi Maitũ

Mbaĩ ikatangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo” ĩndĩĩ?

O tondũ kĩlungu kĩmwe kya “Makũlyo Kuma kwa Asomi Maitũ” kĩla kumĩthwʼa ĩkasetinĩ ya Mũsyaĩĩsyaa kyonanĩtye, o mĩtũkĩ, Yeova nũkwĩkĩa ngoonĩ sya ila “mbya ĩkũmi” (silikalĩ syonthe sya andũ) “kĩla ũsũanĩĩte,” nakyo nĩ kũnenga vinya wasyo na ũkũmũ wasyo ĩla “nyamũ ya kĩthekanĩ ndune mũno,” ĩla nĩ Ngwatanĩo ya Nthĩ (UN). O na ĩngĩ, nyamũ ĩsu noyo yĩtawa “ũla mũvwʼanano wa nyamũ ya kĩthekanĩ.” (Ũvu. 13:​14, 15; 17:​3, 16, 17) Ĩtina wa ũu, ila “mbya ĩkũmi” na nyamũ ĩsu ya kĩthekanĩ ĩkethĩwa yanengwa ũkũmũ, ikavetanga ndĩni sya ũvũngũ ĩũlũ wa nthĩ yonthe. Ĩndĩ syo mbaĩ ikatangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo”b mbee kana nĩ ĩtina wa kwanangwa kwa ndĩni sya ũvũngũ?—1 Ath. 5:3.

Kwa ũkuvĩ, tũyĩsĩ nesa nĩ ĩndĩĩ mbaĩ ikatangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo.” Keka nĩtwĩsĩ nesa maũndũ asu makekĩka ĩndĩĩ, tũyĩthĩwa na vata wa kwĩkala twĩ metho na kũendeea kũsyaĩĩsya. Ĩndĩ Yesũ ataie aatĩĩi make ĩngĩ na ĩngĩ ‘maendeee kũsyaĩĩsya.’ (Mt. 24:42; 25:13; 26:41) Ekai yu tũneenee wathani ũmwe mũtũmwa Vaũlo waveveeiwe kũandĩka valũanĩ ũla waandĩkĩie Athesalonika.

Vaũlo aandĩkie atĩĩ: “Ĩvinda yĩla mekwasya: ‘Kwĩ mũuo na kũi mũisyo!’ nĩvo wanangĩko ũkoka na mĩtũkĩ.” (1 Ath. 5:​2, 3) Mavuku maitũ methĩĩtwe maielesya ndeto isu sya Vaũlo ũũ: Ĩtangaso ya kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo” yĩkaumwʼa o kavinda kakuvĩ ũla thĩna mũnene ũtanambĩĩa, ũla ũkambĩĩa na kwanangwa kwa Mbaviloni Ĩla Nene, ĩla nĩ ndĩni syonthe sya ũvũngũ. O na ĩngĩ, twĩthĩĩtwe tũyasya kana ĩtangaso yĩu nĩyo yĩkatuma tũmanya kana ũla thĩna mũnene wĩ vakuvĩ kwambĩĩa.

Ĩndĩ ĩtina wa kwĩka ũkunĩkĩli, veonekana kana ve ũndũ ũngĩ tũtonya kũelewa kĩu na tũyĩsa kũũvũthĩĩsya. Nĩvatonyeka mbaĩ ikaumya ĩtangaso ya kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo” ĩtina wa kwanangwa kwa ndĩni sya ũvũngũ. Nĩkĩ tũtonya kwasya ũu? Kwasũanĩa makũlyo aa maatĩĩe.

Syo ndĩni sya ũvũngũ syĩthĩĩtwe na kĩanda kĩva makaũnĩ ala methĩawa ĩũlũ wa nthĩ? Mbivilia yaĩtye: “Nthĩnĩ wake [“yĩla ĩlwaya ĩnene,” ĩla noyo Mbaviloni Ĩla Nene] nĩvoonekie nthakame ya . . . onthe ala mooaiwe ĩũlũ wa nthĩ.” (Ũvu. 17:​1, 5; 18:24) Kwa myaka mingĩ, yĩla ĩlwaya ĩnene nĩyĩthĩĩtwe yĩikwata mbau makaũ ala methĩawa katĩ wa mbaĩ na kaingĩ nĩyĩtumaa kwĩthĩwa na syĩko sya ũmaamai. Kwoou yĩthĩĩtwe yĩyĩete makaũ na ũngʼendu, vandũ va kũete mũuo na kũĩkĩĩthya kana kũi mũisyo. Kĩu kĩumĩlya ĩkũlyo yĩĩ: Syo mbaĩ ikatangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo” o ĩtina wa kũvetanga Mbaviloni Ĩla Nene? Nĩvatonyeka, ĩndĩ tũyĩsĩ nesa.

Nĩ kyaũ kĩkekĩka ĩtina wa mbaĩ kũtangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo”? Vaũlo aĩtye: “Nĩvo wanangĩko ũkoka na mĩtũkĩ.” (1 Ath. 5:3) Kwoou ethĩwa silikalĩ sya nthĩ ikatangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo” mbee wa ndĩni sya ũvũngũ kũvetangwa, ũu nĩ kwasya kana ve ĩvinda yĩana ũna yĩkendeka nĩ kana ndĩni sya ũvũngũ syanangwe na ĩndĩ i mbaĩ iyanangwa. Ĩndĩ ethĩwa ikaumya ĩtangaso yĩu ĩtina wa ndĩni sya ũvũngũ kũvetangwa, kĩla kĩkaatĩĩa nĩ kwanangwa kwa mbaĩ isu syonthe na mĩtũkĩ.

Andũ ma Yeova makeeka ata moona maũndũ asu mathanĩtwe maianĩa? Vaũlo aĩtye: “Inywʼĩ, ana-a-asa, mũi kĩvindunĩ na kwoou mũthenya ũsu ndwĩsa kũmũvikĩa ta ingʼei.” (1 Ath. 5:4) Kwasũanĩa ũndũ ũũ: Ethĩwa mbaĩ ikatangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo” ĩtina wa kwanangwa kwa ndĩni sya ũvũngũ, ũu nĩ kwasya kana andũ ma Yeova makamanya kana kwanangwa kwa mbaĩ kwĩ vakuvĩ. Ĩndĩ methonĩ ma mbaĩ, wanangĩko wasyo ũkavika na mĩtũkĩ ta kĩngʼei o na vate ũkanyʼo.

Ve ũndũ ũmwe tũte na nzika nawʼo. Ĩvinda yĩte vaasa, ila “mbya ĩkũmi” na ĩla nyamũ ya kĩthekanĩ ĩkethĩwa yanengwa ũkũmũ ikaananga ndĩni sya ũvũngũ. Ũsu nĩwʼo ũkethĩwa mwambĩĩo wa ũla thĩna mũnene. O na ĩngĩ, nĩtwĩsĩ kana ĩvinda ĩna, mbaĩ ikatangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo.” Ikeeka ũu ĩndĩĩ? Nĩtwaneenea mavinda elĩ itonya kwĩka ũu. Ĩvinda ya mbee: Nĩvatonyeka mbaĩ ikaumya ĩtangaso yĩu mbee wa kwananga ndĩni sya ũvũngũ. Ĩvinda ya kelĩ: Nĩvatonyeka mbaĩ ikaumya ĩtangaso yĩu ĩtina wa kwananga ndĩni sya ũvũngũ. No nginya tweteele twĩona kĩla kĩkeekĩka. Kaingĩ, mawathani ma Mbivilia makothaa kũeleeka nesa maendeee kwĩanĩa kana mamina kwĩanĩa.—Sianĩsya na Yoana 12:16.

Ĩvindanĩ yĩĩ, kĩla kya vata mũno ti ĩvinda yĩla mbaĩ ikatangaasa kana “kwĩ mũuo na kũi mũisyo” ĩndĩ nĩ kũendeea kwĩkala twĩ aĩkĩĩku. No nginya “twĩkale twĩ metho na tũisũvĩa ilĩko sitũ” nĩ kana twĩthĩwe twĩyũmbanĩtye nesa o na mawathani asu meanĩa kwa nzĩa yĩva.—1 Ath. 5:6.