Nĩwĩyũmbanĩsye Mawetu ala Matonya Kũũkwata Wamina Kũvatiswa?

1-2. Nĩ matambya meva tũtonya kwosa twĩyũmbanĩsye mawetu ala matonya kũtũkwata ĩtina wa kũvatiswa? Nengane ngelekanyʼo.

NĨTWĨSĨ kana nũndũ wa kwĩthĩwa tũtwĩe nthĩnĩ wa nthĩ ĩno ya Satani, tũiema kũkwatwa nĩ mathĩna. Yesũ eeie amanyĩwʼa make atĩĩ: “Syĩndũ sya kũlulutĩkya iiema kwĩthĩwa vo.” (Mt. 18:7) Twĩ na ũkanyʼo ũsu kĩlĩkonĩ, nĩtwaĩle kwĩyũmbanyʼa kwondũ wa mawetu ala matonya kũtũkwata, na asu nĩ vamwe na mathĩna ala matonya kumĩla katĩ witũ na athaithi ala angĩ.

² Kwasũanĩa ngelekanyʼo ĩno. Andũ ma Yeova nĩmethĩĩtwe mayĩkĩwa vinya meyũmbanyʼe kwondũ wa mĩisyo ta ithingitho sya nthĩ. Twĩkaa ũu ata? Mbee, nĩtũmanyaa nĩ mĩisyo yĩva ĩtonya kumĩla kĩsionĩ kitũ. Na nĩ ũndũ wa vata twĩke ũu, na mũno mũno ethĩwa no ĩndĩ tũnathamĩĩie kĩsionĩ kĩna. Ĩtina wa kũmanya nĩ mĩisyo yĩva ĩtonya kumĩla, nĩtwaĩle kũvanga kĩla tũtonya kwĩka nĩ kana twĩthĩwe twĩyũmbanĩtye kwondũ wa kĩla ũmwe. (Nth. 21:5) O ta ũu, nĩ ũndũ wa vata kũmanya nĩ mawetu meva matonya kũtũkwata ĩtina wa kũvatiswa na kũmeyũmbanĩsya oyu ũndũ mesa kũtũkwata. Tweeka ũu, tũkeethĩawa tũtonya kũmĩanĩsya na mawetu asu na tũiendeea kwĩthĩwa na ngwatanĩo nzeo na Yeova. (Sav. 17:5) Kwoou yu ekai tũneenee mawetu atatũ matonya kũtũkwata na ũndũ tũtonya kwĩyũmbanyʼa kwondũ wa kĩla ũmwe.a

YĨLA WAVĨTĨWʼA NĨ MŨTHAITHI ŨNGĨ

3. Nĩ thĩna wĩva ũtonya kũtũkwata ĩtina wa kũvatiswa?

³ No ũlilikane ũndũ weewie yĩla waendie ũmbanonĩ ya mbee na woona ũndũ andũ ma Yeova mendanĩte? Kyo kĩu nĩkyatumie ũĩkĩĩa kana nĩwakwata ũla wʼo? (Yoa. 13:35; Aks. 3:12) Ũu nowʼo mwĩĩtu-a-asa wĩtawa Blancab weewie. Ĩndĩ o na vailye ũu, ve ũndũ ũtataĩĩe waumĩlile ĩtina wa kũvatiswa. Aĩtye: “Ve mwĩĩtu-a-asa ũmwe wanguie naĩ. O na nĩneewie aineena maũndũ mate maseo ĩũlũ wa ana-a-asa na eĩtu-a-asa angĩ. Kĩu kyandelemilye mũno nũndũ nĩneemanyĩĩtye kana Ngũsĩ sya Yeova nitataa syĩthĩwe na mũuo na iyĩkala syendanĩte.” Nĩ wʼo kana ana-a-asa na eĩtu-a-asa maku nĩmekĩaa kĩthito methĩwe na nguma nzeo sya Kĩklĩsto, ĩndĩ o na vailye ũu, mo ti eanĩu. (Avs. 4:​23, 24; 1 Yoa. 1:8) Kwoou nĩvatonyeka mavinda amwe mwana-a-asa kana mwĩĩtu-a-asa akeka kana akaweta ũndũ ũtonya kũkũũmĩsya. (Yak. 3:8) Ũndũ wa kũmakya nĩ kana mawetu ta asu nĩmatumĩte amwe maeka kũmũthũkũma Yeova.

4. Nĩ kyaũ kĩtonya kũtũtetheesya twĩthĩwe twĩyũmbanĩtye ũndũ mwana-a-asa kana mwĩĩtu-a-asa ũtũvĩtĩsya? (Aeveso 4:32)

⁴ Ũtonya kwĩka ata oyu nĩ kana wĩyũmbanyʼe ũndũ mwana-a-asa kana mwĩĩtu-a-asa wĩka ũndũ ũkakũũmĩsya kana ũkaũthatya? Ĩthĩwa na kĩmanyĩo kya kũatĩĩa ũtao ũla wĩ nthĩnĩ wa Aeveso 4:32. (Soma.) Wekaa kyonthe kĩla ũtonya nĩ kana wĩkae angĩ nesa na ũimewʼĩaa ĩnee, vate nzika, kĩu kĩkatumaa wĩvathana na mathĩna maingĩ. Ĩyĩkĩĩe mũvango wa kũekeaa ala angĩ na ngenda yĩla maũvĩtĩsya. Nĩ kyaũ kĩtonya kũũtetheesya kwĩka ũu? Kwasũanĩa ũndũ ũmũkũlasya Yeova akũekee mavinda maingĩvĩte na ũndũ we wĩkaa ũu na ngenda. (Mt. 6:12) Wasũanĩa ũndũ Yeova wĩthĩĩtwe aikũekea mavinda maingĩvĩte, ũkewʼaa ve laisi kũekea angĩ.

5. Nĩ mwolooto wĩva ũtonya kũtũtetheesya yĩla mũndũ mũna watũvĩtĩsya? (Nthimo 19:11) (O na ĩngĩ, sisya visa.)

⁵ Soma Nthimo 19:11. Mbivilia yaĩtye kana yĩla twavĩtĩwʼa, kwĩthĩwa na kĩlĩko kana ũmanyic no kũtume tũtathata na mĩtũkĩ. Mwolooto ũla wĩ ĩandĩkonĩ yĩu nĩwĩthĩĩtwe ũitetheesya mwĩĩtu-a-asa wĩtawa Rima, ũla ũnavatisiwe myaka mĩvũthũ mĩvĩtu. Aĩtye: “Yĩla ana-a-asa kana eĩtu-a-asa maneena kana meeka ũndũ ũũmbũmĩsya kana ũũtuma nĩthata, nĩnambaa kũsũanĩa ĩandĩko ya Nthimo 19:11. Nĩnzũanĩaa maũndũ ala mamakwatĩte thayũnĩ na nditata kũvindĩĩsya kĩla kĩtonya kwĩthĩwa kĩnatumie maneena kana makeka ũndũ ũsu. O na ĩngĩ, nĩndataa kũtavanyʼa namo. Kwĩka ũu nĩkũndetheeasya nĩmamanye nesanga.” Ũsu nĩ ũtao mũseo mũno. No wĩkĩe kĩthito yu tũĩ ũmanye ana-a-asa na eĩtu-a-asa maku nesanga. O ũndũ wamamanya nesanga, nowʼo ũkewʼaa ve laisi kũmaekea yĩla maũvĩtĩsya.

6. Nĩ kyaũ kĩtonya kũtũtetheesya tũtanĩe ngwatanĩo nzeo na ana-a-asa na eĩtu-a-asa maitũ kĩkundinĩ?

⁶ Ũtonya kwĩka ata nĩ kana wĩthĩwe na ngwatanĩo nzeo na ala angĩ kĩkũndinĩ? O ũndũ waendeea kũmanya ana-a-asa na eĩtu-a-asa maku nesanga, wĩthĩwa wĩ ũndũ mũseo ũkasiasya nguma syoo nzeo. (Sianĩsya na Nthimo 10:12; Alo. 12:10; Avi. 2:​2, 3) Kwoona ũndũ kwĩka ũu kũtetheesye mwana-a-asa ũnavatisiwe o mĩtũkĩ wĩtawa Mark. Yĩla wambĩĩie kũtũmĩaa ĩvinda yingangĩ na ana-a-asa na eĩtu-a-asa make kĩkundinĩ kĩla wĩthĩawa, nĩwambĩĩie kwonaa mawonzu moo. Nĩ kyaũ kyamũtetheeisye ndakalulutĩkwʼe nĩ mawonzu moo? Aĩtye: “Nesie kũmanya kana mavĩtyo ma ana-a-asa na eĩtu-a-asa makwa maĩ manini vyũ maelekanwʼa na maũndũ mathũku mũno ala andũ aingĩ mekaa ĩũlũ wa nthĩ. Kwoou nĩnatwie kũema kũtinda nĩsũanĩĩte mawonzu ma athaithi ala angĩ. Vandũ va ũu, nĩnatwie kũsũanĩaa nguma syoo nzeo.” Weeka o take, ũkatanĩaa kwĩthĩwa na ngwatanĩo nzeo na ana-a-asa na eĩtu-a-asa maku kĩkundinĩ.

YĨLA WAMBĨĨA KWĨLIĨLA MAŨNDŨ ALA WATIIE ĨTINA

7. Nĩ kyaũ kĩtonya kũtuma twambĩĩa kwĩliĩla maũndũ ala twatiie ĩtina?

⁷ Yĩla weemanyĩisye ũwʼo ya mbee, vate nzika nĩweewie wausya mũno yĩla watiie maũndũ ma nthĩ ĩno nthũku ya Satani. Kwoou no wĩkũlye-ĩ, ‘Mũndũ atonya ata kwĩwʼa aikosa maũndũ ta asu?’ Ĩndĩ o na vailye ũu, yĩla wakwatwa nĩ motato maito, no wambĩĩe kũlilikana kana o kwĩliĩla maũndũ amwe weekaa kana watiie ĩtina yĩla wambĩĩie kũmũthũkũma Yeova. (Sianĩsya na Motalo 11:​4-6.) Kwa ngelekanyʼo, ana-a-asa amwe nĩmatonya kwĩthĩwa matiie mawĩa matumaa methĩwa me nguma ĩndĩ makũaa ĩvinda yoo yingĩ. Angĩ nĩmatonya kwĩthĩwa matiiwe nĩ andũ maĩ ndũũ mũno yĩla mambĩĩie kwĩmanyĩsya Mbivilia. Namo angĩ nĩmatonya kwĩthĩwa makĩlilye vinya kĩmanyĩo kĩna kĩtaĩ kĩtheu, o na kũtwʼĩka nĩmakĩtanĩaa. Mwa wĩthĩwa wĩ ũndũ wa kũmakya ta kĩ Mũklĩsto akaeka ũndũ mũna weekaa tene ũmwelelũkye aeke kũmũthũkũma Yeova! Nĩ kyaũ ũtonya kwĩka oyu nĩ kana o na wakwatwa nĩ ũndũ wĩva, wĩthĩe ndũkasyoka ĩtina maũndũnĩ ala watiie?

8. Ngelekanyʼo ya Avalaamu na Sala yĩtũmanyĩsya kyaũ?

⁸ Mbivilia nĩyĩthĩawa na ngelekanyʼo sya athaithi aĩkĩĩku ala maĩ matonya kwĩliĩla maũndũ ala matiĩte ĩtina. Kwa ngelekanyʼo, Avalaamu na Sala nĩmeewie mwĩao wa Yeova na matia ndũa ya Ulu, ĩla yaĩ nzeo mũno na nzũvĩĩku, na mathi kwĩkalaa maeemanĩ. (Evl. 11:​8, 9) Vate nzika, mavinda amwe nĩmatonya kwĩthĩwa malilikanaa syĩndũ nzeo ila matanĩaa me ndũanĩ ya Ulu. Ĩndĩ “ta kethĩwa nĩmaendeeie kũsũanĩa,” kana kwa ndeto ingĩ, ta kethĩwa nĩmambĩĩie kwĩliĩla maũndũ asu matiĩte, methĩwa matatĩkie kũsyoka kũu. Vandũ va ũu, matũngie ilĩko syoo maũndũnĩ ala maĩ mbee.—Evl. 11:​15, 16.

9. Mũtũmwa Vaũlo oonaa ata maũndũ ala watiĩte ĩtina? (Avilivi 3:​7, 8, 13)

⁹ Mũtũmwa Vaũlo nĩweekie moalyũku mana nĩ kana amũthũkũme Yeova. Atambĩte kũtwʼĩka Mũklĩsto, nĩwamanyĩĩtwʼe Mĩao ya Kĩyuti nĩ mwalimũ waĩ nguma mũno weetawa Kamalieli. (Meko 22:3) Kĩu kyesaa kũtuma ethĩwa na kĩanda kya mwanya mũno Ndĩninĩ ya Ayuti. (Kal. 1:​13, 14) Ĩndĩ o na vailye ũu, yĩla weetĩkĩlile ũvoo mũseo, nĩwatiie maũndũ asu onthe ĩtina. Ĩndĩ ĩtina wa kwĩka moalyũku asu, mavinda onthe maũndũ make methĩawa me o katheeo? Aiee. Twĩasya ũu nũndũ nĩwavũiwe, ekwʼa yela, na amenwa nĩ Ayuti ala angĩ. (2 Ako. 11:​23-26) Ta keka atindĩaa kũsũanĩa mathĩna asu na aielekanyʼa ũndũ thayũ wake wailye ĩvindanĩ yĩu na ĩvinda ĩvĩtu, kĩu kĩthĩwa kyatumie ambĩĩa kũsũanĩa kana ndaaĩka ũtwi mũseo wa kũmũatĩĩa Yesũ. Ĩndĩ we ndaaĩka ũu. Vandũ va ũu, asũanĩaa kĩanda kya mwanya kĩla waĩ nakyo ĩvindanĩ yĩu kya kwĩthĩwa e mũatĩĩi wa Klĩsto Yesũ na nĩweeteele na mea kũkwata ĩtuvi yĩla yaĩ mbee. Vaũlo ndaĩ na nzika o na vanini kana moathimo asu mayaĩ mesa kũelekanwʼa na maũndũ o na meva ala weeyĩimĩte.—Soma Avilivi 3:​7, 8, 13.

10. Nĩ maũndũ meva twaĩle kũsũanĩaa? (Maliko 10:​29, 30) (O na ĩngĩ, sisya visa.)

¹⁰ Twĩĩmanyĩsya kyaũ? Yĩla wambĩĩa kũsuanĩa maũndũ ala watiie ĩtina nĩ kana ũtwʼĩke Mũklĩsto, tataa kũlilikana nĩkĩ wamatiie. (Mũta. 7:10) Sianĩasya maũndũ ala watiie ĩtina na moathimo ala ũkwatĩte nũndũ wa kũmanya ũla wʼo. Kwa ngelekanyʼo, wĩ na ngwatanĩo nzeo na Mũsumbĩ Ũla Mũnene wa Nthĩ Yonthe. (Nth. 3:32) O na ĩngĩ, wĩ na ana-a-asa na eĩtu-a-asa aingĩ ĩũlũ wa nthĩ makwendete. (Soma Maliko 10:​29, 30.) Eka ũu, wĩ na wĩkwatyo mũseo wa ĩvinda yũkĩte. (Isa. 65:​21-23) Wasũanĩaa moathimo ala ũkwataa nũndũ wa kũmũthũkũma Yeova, kĩu kĩkaũtetheeasya ndũkeliĩle maũndũ ala watiie ĩtina.

11. Ngewa ya Rosemary yĩũmanyĩsya kyaũ?

¹¹ Mwĩĩtu-a-asa wĩtawa Rosemary avatisiwe e na myaka 50 na kĩndũ. Kwoona kĩla weekie nĩ kana ndakeliĩle maũndũ ala watiĩte ĩtina. Aĩtye: “Mbeenĩ, nĩneewʼaa ndikosa mũno sikũkũ ya Kĩlisimasi nũndũ ĩvindanĩ yĩu nĩnatanĩaa kwĩthĩwa vamwe na andũ makwa ma mũsyĩ. Nĩnatanĩaa kũmanenga mĩthĩnzĩo. O na nĩnatanaa mũno noona ũndũ syana syakwa na esũkũũa methĩawa na ũtanu wingĩvĩte maivingũa mĩthĩnzĩo ĩla namanengae.” Nĩ kyaũ kĩmũtetheesye? Aendeee kwasya: “Nĩndũmĩaa ĩvinda na andũ makwa ma mũsyĩ mavindanĩ angĩ. Kĩla mwaka, nĩnĩnyuvaa mũthenya wĩ kĩvathũkanyʼo na Kĩlisimasi ngombanyʼa andũ makwa ma mũsyĩ, ngamanenga mĩthĩnzĩo, na ndimatavya nĩkĩ nendete kĩla ũmwe woo.” O na ĩngĩ, ve thĩna ũngĩ wakwatie Rosemary. Ongelete kwasya: “Yĩla neemanyĩisye ũwʼo, anyanya makwa ma tene nĩmandiie. Mavinda amwe, nĩneewʼaa ndimakosa na neewʼaa ta nĩ weka.”d Nĩ kyaũ kyamũtetheeisye? Nĩwambĩĩie kwĩkaa mĩvango nĩ kana atavanyʼe na eĩtu-a-asa me kĩvathũkanyʼo. Aĩtye, “Kwĩka ũu nĩkũndetheesye kwĩthĩwa na anyanya eũ ala nendete na nonaa me ma vata.” Ngewa yake ĩtonya kũũmanyĩsya kyaũ? Nĩvatonyeka ũkethĩwa wĩwʼaa ũikosa maũndũ amwe watanĩaa ũtambĩte kũmanya ũwʼo, ĩndĩ no ũkwate maũndũ angĩ maseango matonya kwosa mwanya wa asu watiie na maikũetee ũtanu wa wʼo. (Avi. 4:​8, 9) Na mwa lilikana kana mavinda onthe Yeova akaũnengae maũndũ maingangĩ kwĩ ala watiie ĩtina.

YĨLA ANGĨ MAEKA KŨMŨTHŨKŨMA YEOVA

12. Nĩ ũndũ wĩva ũte laisi ũtonya kwĩkĩka kĩkundinĩ?

¹² Yĩla watwʼĩkie ũmwe wa Ngũsĩ sya Yeova, nĩvatonyeka ũkethĩwa weewie wausya yĩla watiie nthĩ ĩno nthũku ya Satani na weethĩwa wĩ ũmwe wa andũ ala mamanyĩasya ũwʼo na ala matataa kwĩka kĩla kĩseo. (Isa. 65:14) Ĩndĩ o na vailye ũu, mavinda amwe no wĩwʼe andũ mekĩte naĩ ngito kĩkundinĩ. Eka ũu, amwe no mavetwe kĩkundinĩ. (1 Ako. 5:13) Kwoona ũndũ mwĩĩtu-a-asa wĩtawa Samar waũmĩiwʼe nĩ ũndũ ta ũsu. Aĩtye: “Kavinda kakuvĩ ĩtina wa kũvatiswa, ve mũtumĩa wa kĩkundi weekie naĩ ngito na avetwa kĩkundinĩ. Kĩu nĩkyandelemilye mũno nũndũ ndyasũanĩaa kana mũtumĩa wa kĩkundi no amũvĩtĩsye Yeova na ana-a-asa na eĩtu-a-asa.” Nĩ wʼo kana tũyaĩle kwĩthĩwa na nzika o na vanini kana ana-a-asa na eĩtu-a-asa maitũ nĩmethĩawa mamwendete Yeova na nĩmendaa kũlũmanyʼa nake. (1 Ako. 13:​4, 7) Ĩndĩ o na vailye ũu, no nginya twĩtĩkĩle ũwʼo wa maũndũ. Twĩasya ũu nũndũ kĩla mwaka, ana-a-asa na eĩtu-a-asa amwe nĩmavetawa kĩkundinĩ. Na ũndũ ũsu no wĩthĩwe ũte laisi na mũno mũno ethĩwa ũla watwʼa kũmũtia Yeova nĩ mũndũ wa mũsyĩ, mũnyanya, kana nĩ mũndũ ũngĩ ũmũnengete ndaĩa.

13. Tũtonya ata kũlũlũmĩĩlya mũĩkĩĩo witũ oyu nĩ kana tũikaaĩse kũlulutĩka yĩla mũndũ witũ wa mũsyĩ kana mũnyanya ũkamũtia Yeova?

¹³ Ũtonya kwĩyũmbanyʼa ata oyu nĩ kana ndũkaaĩse kũlulutĩka ethĩwa mũndũ wa mũsyĩ kana mũnyanya akamũtia Yeova? Endeea kũlũlũmĩĩlya ngwatanĩo yaku na Yeova. (Yak. 4:8) Na mwa lilikana kana watwie kũmũthũkũma Yeova o na ala angĩ matwʼa kwĩka ata. Kwa ngelekanyʼo, o na kũtwʼĩka kaingĩ tũmũthaithaa Yeova twĩ vamwe ta mũsyĩ na ta kĩkundi, nĩtwaĩle kwĩthĩwa na mũvango witũ ene wa kũvoya na kwĩmanyĩsya Mbivilia.—Sav. 1:2; 62:8.

14. Ngelekanyʼo ya mũtũmwa Vetelo yĩtũmanyĩsya kyaũ? (Yoana 6:​66-68)

¹⁴ No twĩmanyĩsye ũndũ wa vata twasũanĩa kĩla mũtũmwa Vetelo weekie yĩla amanyĩwʼa aingĩ maekie kũmũatĩĩa Yesũ. Nĩvatonyeka ĩvindanĩ yĩu Vetelo o nake akethĩwa atuanĩwe nĩ nthĩ. Ĩndĩ kwoona kĩla waisye nthĩnĩ wa Yoana 6:​66-68. (Soma.) Vandũ va kũsũanĩa mũno kĩla ala angĩ meekaa, we atungie kĩlĩko kyake ndetonĩ sya wʼo ila Yesũ wamamanyĩĩtye. Na nũndũ wa ũu, Vetelo ndaalulutĩka. O ta ũu ũmũnthĩ, meko ma angĩ mayaĩle kũtuma ũeka kwona vata wa ũwʼo ũla wĩmanyĩĩtye ũtetheewʼe nĩ ũseũvyo wa Ngai. Mwa endeea kũlũmanyʼa na ũwʼo ũsu! Ũla Samar twĩĩ tũnamũweta aĩtye: “Mavinda onthe nĩlilikanasya kana meko mathũku ma mũndũ ũmwe mayonanasya ũndũ kĩkundi kyonthe kĩilye kana ũndũ ũseũvyo wa Yeova ũilye. O na ĩngĩ, nĩnĩlilikanasya kana o na andũ meeka maũndũ mathũkĩte ata, Yeova ndetĩkĩlanaa na mwĩkalĩle ta ũsu.”

15. Ngewa ya Emily yĩũmanyĩsya kyaũ?

¹⁵ Kwasũanĩa ngelekanyʼo ya Emily. Kyumwa kĩmwe ĩtina wa Emily kũvatiswa, inyia wake nĩwavetiwe kĩkundinĩ na amatia athi kwĩkala kũndũ kũngĩ. Emily aĩtye: “Ndyaĩ naasũanĩa kana ũndũ ta ũsu no wĩkĩke. Ũsu nĩwʼo ũndũ ũla mũito vyũ waangwata na nĩwʼaa ndikosa inyia-akwa mũno.” Nĩ kyaũ kĩmũtetheesye? Aendeee kwasya: “Ndyĩthĩawa nĩ nyioka. Nĩnĩthĩĩtwe ndikwata ũtethyo kuma kwa ĩthe-akwa na kuma kwa angĩ kĩkundinĩ ala methĩĩtwe ta andũ makwa ma mũsyĩ. Kĩla ũmwe nũendeee kũmĩanĩsya na ĩtatwa ĩna. Kwoou nĩ ũndũ wa vata twĩkalanasye ta anyanya na tũyĩkĩanaa vinya.” (1 Vet. 5:9) Ndwaĩle kweteela nginya ũkwatwe nĩ ũndũ mũmũ nĩ kana wambĩĩe kũlũlũmĩĩlya ngwatanĩo yaku ana-a-asa na eĩtu-a-asa maku. Ambĩĩa kwĩka ũu oyu. Weeka ũu, o na wakwatwa nĩ ũndũ wĩva, ndũkewʼaa ta wĩ weka.

16. Nĩ ũndũ wĩva twaĩle kũlilikana? (O na ĩngĩ, sisya visa.)

¹⁶ O na ĩngĩ, lilikana kana Yeova akanasya ala wendete. (Evl. 12:6) We endaa onthe ala mavetetwe kĩkundinĩ mamũsyokee. (2 Vet. 3:9). Kwoou ethĩwa mũndũ wa mũsyĩ kana mũnyanya nũvetetwe kĩkundinĩ, ĩthĩwa ũte na nzika kana atumĩa nĩmekwĩka kyonthe kĩla matonya mamũtetheesye amũsyokee Yeova.—2 Tim. 2:​24, 25.

17. Nĩ ũndũ wĩva tũte na nzika nawʼo?

¹⁷ Kũvikĩĩa vau, nĩtwaneenea mawetu o amwe matonya kũũkwata ĩtina wa kũvatiswa. Nĩ wʼo kana amwe no moneke me manene, ĩndĩ ndwaĩle kũkĩa. Ve maũndũ maingĩ ũtonya kwĩka nĩ kana wĩthĩwe wĩyũmbanĩtye. Na ndũkaaĩse kũlwa kana mavinda onthe Yeova Ngai akeethĩawa eyũmbanĩtye kũũtetheesya ũendeee kwĩthĩwa wĩ mũĩkĩĩku. Nĩwĩthĩĩtwe aikũtetheesya na nũkũendeea kũũtetheesya kũvika tene na tene. (1 Vet. 5:10) Mavinda onthe akaũnengae vinya na wũmĩĩsyo nĩ kana wĩthĩwe ũtonya kũkĩlya vinya ĩtatwa o na yĩva. Waendeea kũmũeka aũtetheesye, vai ĩtatwa o na yĩva yĩkaũvathanyʼa nake!—Sav. 119:165; Alo. 8:​38, 39.