Nĩkĩ Ngũsĩ sya Yeova Itelikasya Maũndũnĩ ma Siasa?
Ngũsĩ sya Yeova ileaa kwĩlikya maũndũnĩ ma siasa nũndũ wa mũĩkĩĩo woo ũla wumanĩte na kĩla Mbivilia ĩmanyĩasya. Tũithingʼĩĩasya atongoi ma siasa mathĩnĩkĩe mavata maitũ, tũikũnĩaa kula syama sya siasa kana andũ ala mekwĩtya kĩvĩla, tũyĩtasya ivĩla sya silikalĩ, kana kũkwata mbau ũndũ o na ũmwe wa kũvĩndũa silikalĩ. Tũĩkĩĩaa kana Mbivilia nĩnenganĩte itumi nzeo sya kũlea kwĩka maũndũ asu.
Tũatĩĩaa ngelekanyʼo ya Yesũ ũla waleile kũtwʼĩkĩthwʼa mũsumbĩ. (Yoana 6:15) Amanyĩisye amanyĩwʼa make kana mayaĩlĩte kwĩthĩwa ‘me ma nthĩ,’ na oonanyʼa ũtheinĩ kana mayaĩlĩte kũkwata mbau ngalĩko o na ĩmwe maũndũnĩ ma siasa.—Yoana 17:14, 16; 18:36; Maliko 12:13-17.
Nĩtũlũmanasya na Ũsumbĩ wa Ngai ũla Yesũ waneeneaa yĩla waisye: “Ũvoo ũũ mũseo wa Ũsumbĩ ũkatavanwʼa nthĩ yonthe.” (Mathayo 24:14) Nũndũ ithyĩ tũnyuvĩtwe tũtavanyʼe ĩũlũ wa kũka kwa Ũsumbĩ wa Ngai, tũikwataa mbau maũndũ ma siasa ma nthĩ o na yĩva, o na nthĩ yitũ.—2 Akolintho 5:20; Aeveso 6:20.
Nũndũ tũikwataa mbau ngalĩko o na ĩmwe maũndũnĩ ma siasa, nĩtwĩthĩawa tũtonya kũneena twĩ athalĩku na andũ me na mawoni me kĩvathũkanyʼo ma siasa ĩũlũ wa ũvoo mũseo wa Ũsumbĩ wa Ngai. Nĩtũtataa kwonanyʼa kwĩsĩla ndeto na meko maitũ kana twĩkwatasya Ũsumbĩ wa Ngai wĩtũminĩa mathĩna ala me vaa ĩũlũ wa nthĩ.—Savuli 56:11.
Nũndũ nĩtwĩvathanaa na mĩaanĩko ya kĩ-siasa, nĩtwĩthĩawa na ngwatanĩo ya ana-a-asa ĩũlũ wa nthĩ yonthe. (Akolosai 3:14; 1 Vetelo 2:17) Kĩvathũkanyʼo na ũu, ndĩni ila syĩlikasya siasanĩ ietae mũaanĩko katĩ wa aatĩĩi masyo.—1 Akolintho 1:10.
Nĩtũnengete silikalĩ ndaĩa. O na kau tũikwataa mbau maũndũ ma siasa, nĩtũnengete ndaĩa ũkũmũ wa silikalĩ ila twĩthĩawa ungu wasyo. Ũu nĩwosanĩte na mwĩao wĩ Mbivilianĩ ũla waĩtye: “Ekai kĩla mũndũ enyivĩsye ala me na ũkũmũ.” (Alomi 13:1) Nĩtũatĩĩaa mĩao, tũkaĩva koti, na tũkakwata mbau mĩvango ya silikalĩ ya kwĩka maũndũ ala matetheeasya laiaa moo. Vandũ va kũkwata mbau mũvango o na wĩva wa kũvetanga silikalĩ, nĩtũatĩĩaa ũtao wa Mbivilia wa kũvoya kwondũ wa “asumbĩ na onthe ala me na ũkũmũ,” na mũno mũno yĩla mekwĩka motwi makonanĩtye na ũthasyo witũ wa ũthaithi.—1 Timotheo 2:1, 2.
O na nĩtũnengete ndaĩa ũthasyo wa andũ ala angĩ wa kwĩyĩkĩa motwi makonetye maũndũ ma siasa. Kwa ngelekanyʼo, tũyĩetae ithokoo yĩla kũũkũnwa kula kana kũlikĩlĩĩla ala matwʼa kũkũna kũla.
Kwʼo kũlea kũkwata mbau ngalĩko o na ĩmwe ya siasa nĩ ũndũ ũnambĩĩie mĩtũkĩ? Aiee. Atũmwa na Aklĩsto angĩ ma ĩvinda ya atũmwa nĩmalũmanĩtye na ũtwi woo wa kũlea kũkwata mbau maũndũ ma siasa. Ĩvuku Beyond Good Intentions yaĩtye: “O na kau Aklĩsto ma mbee nĩmaĩkĩĩaa nĩmaĩlĩte kũnenga ndaĩa ala me na ũkũmũ, mayaĩkĩĩaa kana nĩmaĩlĩte kũkwata mbau maũndũ ma siasa.” O ta ũu, ĩvuku On the Road to Civilization yaĩtye kana Aklĩsto ma mbee “mayaĩ mesa kwĩtya kĩvĩla kya siasa.”
Yo kwĩthĩwa tũtakwataa mbau maũndũ ma siasa kwonanasya kana nĩtũvũthĩĩasya silikalĩ? Aiee. Ithyĩ twĩ laiaa mendete mũuo na kwoou silikalĩ ndyaĩlĩte kũtũkĩa. Kwasũanĩa livoti yaumiwe 2001 nĩ sukulu ya maũndũ ma saenzi ya Ukraine (National Academy of Sciences of Ukraine). Livoti ĩsu ĩyĩelesya ĩũlũ wa ũtwi witũ wa kũlea kũkwata mbau maũndũ ma siasa, yaisye: “Ũmũnthĩ andũ aingĩ no malee kwendeewʼa nĩ ũndũ Ngũsĩ sya Yeova syĩthĩawa ilũmanĩtye na ũtwi woo, na kĩu nĩ kĩtumi kĩmwe kyatumie Ngũsĩ ithĩnwʼa nĩ kyama kya Nazi na silikalĩ sya Communist ĩvindanĩ ya tene.” Ĩndĩ o na yĩla Ngũsĩ syaendeeie kũthĩnwʼa nĩ silikalĩ ya Soviet, “syaendeeie kwĩthĩwa syĩ laiaa iatĩĩaa mĩao.” Nĩmoonanisye kana nĩ aĩkĩĩku na mayĩyendete yĩla mathũkũmaa mĩũndanĩ, kambunĩnĩ ila iseũvĩawʼa syĩndũ na moonanyʼa kana mayaleaa kũnenga ndaĩa silikalĩ sya Communist.” Livoti ĩsu yaminĩĩie na kwasya, o na ũmũnthĩ maũndũ ala Ngũsĩ sya Yeova iĩkĩaa na ala syĩkaa, nĩmonanasya kana “ti angʼendu, methĩawa me auu, na maivũthĩĩasya silikalĩ o na yĩva.”