Dọ Guanọ Urẹkpa Bhi Obọ Ene Ewanlẹn

1. Be Jehova rẹ rẹman yẹ ghe, ẹbho ne ga ọle manman ghan bhi ẹlo nọnsọle?

ẸBHO ne ga Jehova ẹlẹnan wo manman ghan bhi ẹlo nọnsọle. Aranlẹn nọnsi Jesu Jehova noo rẹ dẹ ele, sẹyẹ, ọle da zẹ ene ewanlẹn ne ribhi Agbotu nin ele ha gbẹloghe ele. (Iwẹn. 20:28) Emhin nin Osẹnobulua guanọ hi, nin ene ewanlẹn ha re ifuẹkẹ ne ẹbho nesọle lu emhin. Ene ewanlẹn wo re obọ rẹkhan adia nọnsi Jesu beji ele rẹ re izebhudu nin ibhio ele ne ribhi agbotu, yẹ rẹkpa ele rẹ ha sun rẹkhan Jehova.—Isa. 32:​1, 2.

2. Beji Ezekiel 34:​15,16 rẹman, ẹmhọn ẹbho nela manman rẹtẹ Jehova?

² Ẹmhọn eguọmhandia nesi Jehova wo manman rẹtẹ ọle, sokpan, eguọmhandia nesọle ne loya ọle manman gbẹloghe nẹ. Rẹ na obọ ene ewanlẹn, Jehova wo rẹkpa ẹbho nesọle ne wẹghẹ bhi uwedẹ oriọn. (Tie Ezekiel 34:​15, 16.) Ọrẹyiriọ, Jehova ho nin mhan bu ene ewanlẹn sade mhan guanọ urẹkpa. Ọ i yi nin mhan ha nan erọnmhọn ji ọle ọkpa Jehova guanọ, ọle yẹ guanọ nin mhan bu “ene man emhin” bi “ene gbẹloghe agbotu”, ne yi ene ewanlẹn, nin ele rẹkpa mhan sade mhan guanọ urẹkpa.—Ẹfẹ. 4:​11, 12.

3. Elele nela mhan ha miẹn sade mhan lẹn iwẹnna nin ene ewanlẹn lu bhi ẹkẹ agbotu?

³ Bhi ọne uhọnmhọn-ọta nan, mhan dẹ luẹ ebi Jehova rẹ noo ene ewanlẹn yẹ rẹ rẹkpa eguọmhandia nesọle ne i yẹ sasa bhi oga. Mhan dẹ re ewanniẹn ọbhi ene inọnta nan: Ẹghela ọ rẹ khẹke nin mhan bu ene ewanlẹn nin ele rẹkpa mhan? Bezẹle nọn da khẹke nin mhan lu iriọ? Be ele rẹ rẹkpa mhan yẹ? Aharẹmiẹn ikolu nin mhan bi Jehova ko mhọnlẹn wo ziẹn nian, ewanniẹn rẹji ene inọnta nin dẹ rẹkpa mhan rẹ ha khuẹnmhẹn Jehova bhi uwedẹ nin ọle rẹ noo ene ewanlẹn rẹ rẹkpa mhan rẹ lẹn ebi mhan ha lu yẹ sade mhan guanọ urẹkpa.

ẸGHELA Ọ RẸ KHẸKE NIN MHAN BU ENE EWANLẸN NIN ELE RẸKPA MHAN?

4. Bezẹle nin mhan ha da sabọ yọle ghe, ọria nọn i yẹ sasa bhi oga Jemis 5:​14-16, 19, 20 ha tẹmhọnlẹn? (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

⁴ Jemis nin odibo da gbotọle fanọan ebi Jehova rẹ noo ene ewanlẹn rẹ rẹkpa mhan yẹ. Ọle da gbẹn yọle: “Ahamiẹn ọria bhi ẹwẹ bha khọnmhọn, ọkhẹke nin ọle tie ene ewanlẹn bhi ẹkẹ agbotu.” (Tie Jemis 5:​14-16, 19, 20.) Ọnan rẹman ghe, ọria nọn i yẹ sasa bhi oga la ọria nọn wẹghẹ bhi uwedẹ oriọn Jemis ha tẹmhọnlẹn. Jemis da taman ẹbho ne sẹnian nin ele bu ene ewanlẹn ne ribhi agbotu ne rẹkpa ele, ọ i yi dọkitọ. Rẹ deba ọnin, Jemis da yẹ gbotọle fanọan ghe, egbe dẹ dan ọria nọn i yẹ sasa bhi oga sade a rẹhunmhan olukhọ nọnsọle. Bhi idia eso, beji a rẹ gbẹloghe ọria nọn khọnmhọn, iriọ a yẹ rẹ gbẹloghe ọria nọn i yẹ sasa bhi oga. Ahamiẹn mhan khọnmhọn, mhan ki bu dọkitọ dọ taman ọlẹn ebi emhin dia mhan yẹ bhi egbe, yẹ re obọ rẹkhan ebi ọle taman mhan nin mhan lu. Iriọ yẹ nọn. Ahamiẹn mhan i yẹ sasa bhi oga, ọkhẹke nin mhan bu ene ewanlẹn dọ tẹmhọn idia nin mhan ye man ele, yẹ re obọ rẹkhan adia nin ele ha re Baibo re nin mhan.

5. Be mhan ha rẹ sabọ lẹn yẹ ghe, ikolu nin mhan bi Jehova ko mhọnlẹn bha yẹ ziẹn bii ọnikhẹ?

⁵ Bhi ebe ọsi Jemis uhọnmhọnlẹn nọnzi 5, Jemis da taman mhan nin mhan dọ guanọ urẹkpa bhi obọ ene ewanlẹn, sade mhan dọ kere ghe mhan i yẹ sasa bhi oga. Emhin ẹwanlẹn nọn sade mhan gene bu ene ewanlẹn nin ele rẹkpa mhan, ọkuẹsẹ mhan dọ lu emhin nọn ha sabọ riia ikolu nin mhan bi Jehova ko mhọnlẹn an! Baibo da sekha nin mhan ghe, ahamiẹn mhan bha mhọn ẹwanlen, mhan sabọ rẹ ha riale ghe Jehova yẹ re ẹlo esili ghe mhan la imhan bi Jehova yẹ mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn, ọkpakinọn, ọ i yi iriọ. (Jem. 1:22) Ọnan hi emhin nọn sunu ji Kristiẹn eso ne ha ribhi Sadis. Ọkpakinọn, Jesu da taman ele ghe emhin nin ele lu i yẹ ti Jehova bhọ. (Arẹm. 3:​1, 2) Uwedẹ ọkpa nin mhan ha rẹ sabọ lẹn si mhan yẹ deba Jehova mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn hi, nin mhan rẹ fẹghe si ọyaya nin mhan mhọn nian yẹ deziẹn beji ọ ka dia bhi ẹghe nin mhan rẹ la mianmẹn. (Arẹm. 2:​4, 5) Mhan sabọ rẹ nọọn egbe mhan ene inọnta nan: ‘Ọ be yẹ ghọn mẹn rẹ ha tie Baibo yẹ ria eria nyan ọlẹn beji mẹn ka lu khẹ? Imẹn be yẹ yo ikolo oga? Ahamiẹn mẹn yo ikolo oga, mẹn be muegbe ọle ọbhi otọ nọnsẹn? Imẹn be yẹ ghe iwẹnna itẹmhọn Osẹnobulua nin mẹn lu bii ebe lu uhọnmhọn-emhin? La emhin ọbhebhe mẹn be re ẹghe nọnsẹmhẹn rẹ lu?’ Ahamiẹn eye hi ewanniẹn nọnsẹ rẹji ọne ọ hi ki rẹ khin bhi ene inọnta nan, ọnin rẹman ghe ikolu nin uwẹ bi Jehova ko mhọnlẹn bha yẹ deziẹn bii ọnikhẹ. Bhiriọ, ọkhẹke nin mhan dọ wẹnna ọbhọ. Ahamiẹn ọ bha fo mhan rẹ tobọmhan ziẹn ikolu nin mhan bi Jehova ko mhọnlẹn, la mhan bhọ dọ lu emhin nin Jehova hele, ọkhẹke nin mhan bu ene ewanlẹn nin ele rẹkpa mhan.

6. Be ọkhẹke nin ẹbho ne lu emhin-ebe nọn manman kaka lu yẹ?

⁶ Bhi ọsi ẹmhọanta, ahamiẹn ghe ọria lu olukhọ nọn manman kaka, rẹ sẹbhọ ghe a dẹ sabọ re ọle sibhi agbotu re ranmhude ọne olukhọ, ọkhẹke nin ọle dọ taman ene ewanlẹn. (1 Kọr. 5:​11-13) Ọria nọn lu olukhọ i da sabọ tobọle hẹnhẹn ikolu nin ọle bi Jehova ko mhọnlẹn. Ahamiẹn mhan guanọ nin Jehova gene rẹhunmhan olukhọ nesẹmhan, ọkhẹke nin mhan ha “lu emhin ne rẹman ghe [mhan] fidenọ.” (Iwẹn. 26:20) Uwedẹ ọkpa nin mhan ha rẹ rẹman ghe mhan gene fidenọ hi, nin mhan rẹ dọ taman ene ewanlẹn sade mhan lu olukhọ nọn manman kaka.

7. Eria ebhebhe nela ha sabọ dọ guanọ urẹkpa bhi obọ ene ewanlẹn?

⁷ Ọ i yi ene lu emhin ebe nọn manman kaka ọkpa ene ewanlẹn rẹkpa. Ele yẹ wo rẹkpa ene i yẹ sasa bhi oga. (Iwẹn. 20:35) Bhi ọsi ijiẹmhin, ofẹn sabọ rẹ ha mun uwẹ ghe, uwẹ i da sabọ khọn emhin ne i mhẹn nin egbe nọnsẹ guanọ miotọ. Ahamiẹn ghe uwẹ ka wo ha noo ikpikhunmhun ne wegbe, ha ghe ifoto la ividio ọsi ẹbho ne banọan, la ha nyẹn iẹnlẹn esankan ọkuẹsẹ uwẹ dọ luẹ ẹmhọanta, ọ i da wo lẹkhẹ nin uwẹ rẹ re osukpa rẹban ọlẹn. Uwẹ ọkpa i da wo sabọ khọn ene ọkakale nan. Uwẹ dẹ sabọ dọ taman ọkpa bhi ene ewanlẹn nọn ha manman ka uwẹ ehọ, nọn ha re adia nọn khẹke nin uwẹ yẹ rẹkpa uwẹ rẹ sabọ lẹn ebi uwẹ ha lu. Sẹyẹ, ọne ọwanlẹn ki yẹ ha yi ọria nọn ha rẹkpa uwẹ rẹ lẹn ghe, uwẹ dẹ sabọ ha lu ebe ti Jehova bhọ sade uwẹ bha ha lu rẹkhan emhin ne i mhẹn nin egbe nọnsẹ guanọ. (Eccl. 4:12) Asabọmiẹn egbe lọ uwẹ ranmhude ghe, uwẹ bha sabọ khọn emhin ne i mhẹn nin egbe nọnsẹ guanọ miotọ. Ahamiẹn egbe lọ ẹ ranmhude uwẹ bha sabọ khọn ọkakale nin uwẹ kuẹlo da miotọ, ene ewanlẹn dẹ sabọ ji uwẹ lẹn ghe, ranmhude uwẹ ji ikolu nin uwẹ bi Jehova ko mhọnlẹn ha ti uwẹ bhọ, bi ranmhude uwẹ bha mun udu nyan egbe uwẹ, ọle zẹle nin emhin da dia uwẹ bhi egbe bhiriọ.—1 Kọr. 10:12.

8. Ọ be khẹke nin mhan bu ene ewanlẹn nin ele rẹkpa mhan bhi emhin nọn hi ki rẹ khin nin mhan lu? Gbotọle fanọan.

⁸ Ọ i wo yi emhin rebhe nin mhan kuẹlo da bhi iẹnlẹn mhan ha da bu ene ewanlẹn nin ele rẹkpa mhan. Bhi ọsi ijiẹmhin, ji a man yọle ghe uwẹ re ẹkẹ-khọmhin ta ọta nọn ba obhio ẹ bhi egbe man ọlẹn. Nin uwẹ rẹ bu ene ewanlẹn bhi ọne idia nan, ọkhẹke nin uwẹ re obọ rẹkhan ebi Jesu yọle nin uwẹ lu, uwẹ ha dọ deba ọne obhio uwẹ nin uwẹ rahiẹ khu ọbhi ọfure. (Mat. 5:​23, 24) Uwẹ dẹ yẹ sabọ dọ guanọ otọ ebi a rẹ re ikpẹ bii ẹkẹ-omẹnhiẹn, iziẹngbe, bi imuegbe-bhi-ibẹẹ man yẹ, beji uwẹ ha da sabọ re ọle man nọnsẹn bhi ẹghe odalo. Bhi ọsi ẹmhọanta, ahamiẹn ghe uwẹ lu ene emhin nan rebhe, uwẹ bha yẹ sabọ re ọne ẹmhọn ọi nọnsẹn, uwẹ sabọ rẹ bu ene ewanlẹn nin ele rẹkpa uwẹ. Bhi lẹta nin Pọl nin odibo gbẹn ji agbotu nọn ribhi Filipai, ọle da taman obhio mhan nin okpea ọkpa nan bha sounun bhi elin ọlẹn, nin ọle rẹkpa Yuodia bi Sintikẹ rẹ sabọ re ẹmhọn nọn zegbere bhi ẹwẹ ele i nọnsẹn. Iriọ yẹ nọn, ewanlẹn ne ribhi agbotu nọnsẹ dẹ yẹ sabọ re iriọ rẹkpa uwẹ.—Fil. 4:​2, 3.

BEZẸLE NỌN DA KHẸKE NIN MHAN BU ENE EWANLẸN NIN ELE RẸKPA MHAN?

9. Bezẹle nọn bha da khẹke nin mhan ji ẹkhọle ha lo mhan rẹ dọ guanọ urẹkpa bhi obọ ene ewanlẹn? (Proverbs 28:13)

⁹ Urẹọbhọ bi izebhudu hi ebe ha sabọ rẹkpa mhan rẹ bu ene ewanlẹn dọ taman ele nin ele rẹkpa mhan, sade mhan lu emhin-ebe nọn manman kaka, la sade mhan riale mhan i da sabọ khọn ọnọghọ nin mhan kuẹlo da miotọ. Ọ bha khẹke nin ẹkhọle ha lo mhan rẹ bu ene ewanlẹn nin ele rẹkpa mhan. Bezẹle? Ahamiẹn mhan dọ guanọ urẹkpa bhi obọ ene ewanlẹn nin Jehova ne mundia ne ha rẹkpa mhan, ọ ki rẹman ghe mhan mun udu nyan Jehova bi adia nin ọle rẹ nin mhan, nọn rẹkpa mhan rẹ ha gbega egbe bhi uwedẹ oriọn, nọn yẹ rẹkpa mhan rẹ ha mhọn urẹọbhọ nọn ziẹnlẹn. Ọ ki yẹ rẹman ghe Jehova mhan mun udu nyan nọn rẹkpa mhan rẹ sabọ ha lu ebe gbale. (Ps. 94:18) Ahamiẹn mhan lu emhin ebe, yẹ re ọne emhin-ebe nin mhan lu ka man ene ewanlẹn, yẹ zobọ bhọ rẹ ha lu ọle, Jehova ki mhọn itohan da mhan.—Tie Proverbs 28:13.

10. Be ha sabọ sunu sade mhan bha taman ene ewanlẹn emhin-ebe nin mhan lu?

¹⁰ Ahamiẹn mhan dọ re emhin-ebe nin mhan lu ka man ene ewanlẹn, Jehova dẹ rẹhunmhan mhan, yẹ si mhan kẹ egbe. Ọkpakinọn, ahamiẹn mhan bha dọ re emhin-ebe nin mhan lu ka man ene ewanlẹn, mhan dẹ wo manman loya. Ọnan hi ebe sunu ji Devid nin ojie bhi ẹghe nin ọle rẹ re emhin-ebe nin ọle lu nẹko nin Jehova. Ọle bha yẹ ha deba Jehova mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn. Ranmhude ọnan, egbe iẹnlẹn da wo lọ ọle, sẹyẹ, ọle da ha khọnmhọn. (Ps. 32:​3-5) Beji itẹ nọn ri ọria bhi egbe rẹ manman khọ ọbhọ sade a bha jẹje gbẹloghe ọle, iriọ ikolu nin mhan bi Jehova ko mhọnlẹn ha rẹ ha wẹghẹ ọbhọ, sade mhan bha jẹje dọnmhegbe rẹ re ọle i nọnsẹn. Jehova bha guanọ nin ọnan sunu ji mhan. Ọnan zẹle nin ọle da yọle nin mhan bu ene ewanlẹn dọ re emhin-ebe nin mhan lu ka man ele, beji mhan ha da sabọ kie deba ọle ha mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn.—Isa. 1:​5, 6, 18.

11. Be ọ ha rẹ sabọ rẹso ibhio mhan bhi agbotu yẹ sade mhan bha dọ re emhin-ebe nin ọria lu ka man ene ewanlẹn?

¹¹ Ahamiẹn mhan re emhin-ebe nọn manman kaka nin mhan lu nẹhe nin ene ewanlẹn, ọ dẹ sabọ rẹso ibhio mhan nin mhan ko ga. Ọnan dẹ sabọ re ọle miẹn ghe, Jehova bha yẹ noo ẹlinmhin nọn khiale nọnsọle rẹ dia agbotu, sẹyẹ, ọfure i da yẹ ha ribhi ẹwẹ mhan. (Ẹfẹ. 4:30) Ahamiẹn mhan lẹn ọria bhi ẹkẹ agbotu nọn lu emhin-ebe nọn manman kaka, ọkhẹke nin mhan taman ọne ọria nin ọle dọ re emhin-ebe nin ọle lu ka man ene ewanlẹn,a ranmhude, ahamiẹn mhan re emhin-ebe nin ọria lu bhi ẹkẹ agbotu nẹhe nin ene ewanlẹn, ọnan ki rẹman ghe emhin-ebe mhan lu bhi ẹlo nọnsi Jehova. (Lev. 5:1) Ọkhẹke nin oyẹẹ nin mhan mhọn da Jehova re mhan dọ re emhin-ebe nin ọria lu ka man ene ewanlẹn. Mhan ha lu iriọ, mhan ki rẹkpa ha kpe agbotu khia. Mhan ki yẹ rẹkpa ọne obhio mhan nọn lu emhin-ebe rẹ kie sabọ deba Jehova ha mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn.

BE ENE EWANLẸN RẸ RẸKPA MHAN YẸ?

12. Be ene ewanlẹn rẹ rẹkpa ibhio mhan ne i yẹ sasa bhi oga yẹ?

¹² Baibo taman ene ewanlẹn nin ele ha rẹkpa ene i yẹ sasa bhi oga. (1 Tẹsẹ. 5:14) Ahamiẹn uwẹ lu emhin-ebe, ene ewanlẹn dẹ sabọ nọọn uwẹ inọnta eso nin ele rẹ lẹn ebi emhin dia uwẹ yẹ bhi egbe. (Prov. 20:5) Asabọmiẹn ọ i da wo lẹkhẹ nin uwẹ rẹ ta emhin-ebe nin uwẹ lu man ene ewanlẹn. Ẹkhọle sabọ rẹ ha lo uwẹ rẹ lu iriọ. Ọkpakinọn, nin uwẹ rẹ sabọ re ẹsọn nin ene ewanlẹn miẹn lẹkhẹ nin ele, ọ dẹ khẹke nin uwẹ tan ọkhọle a man ele yẹ ta emhin rebhe ne sunu man ele. Hẹi ha mun ofẹn ghe ebi uwẹ ha taman ele i da ha mhẹn bhi ehọ. (Job 6:3) Ene ewanlẹn i da wo re ẹjẹje bhu uwẹ ohiẹn, ele dẹ ka uwẹ ehọ yẹ lẹn otọ emhin rebhe nọnsẹn, ọkuẹsẹ ele re Baibo rẹ re adia nọn khẹke nin uwẹ. (Prov. 18:13) Ene ewanlẹn lẹnmhin ghe, ọ dẹ re ẹghe ọkuẹsẹ ele sabọ rẹkpa ọria nọn guanọ urẹkpa. Bhiriọ, hẹi mun ọkhọle ọbhọ ghe ene ewanlẹn dẹ wo sabọ re ọne ẹmhọn ọ i nọnsẹn bhi osukpa nin ele ha rẹnẹ ji uwẹ.

13. Be ene ewanlẹn ha rẹ sabọ noo adia ne ribhi Baibo bi erọnmhọn rẹ rẹkpa mhan yẹ? (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

¹³ Ahamiẹn uwẹ dọ re emhin-ebe nin uwẹ lu ka man ene ewanlẹn, ele i da ne uwẹ talọ bhi uwedẹ nin uwẹ ha da manman dọ ha kiẹ egbe bhi emhin-ebe nin uwẹ lu gbera ọnikhẹ. Ele dẹ deba uwẹ nan erọnmhọn. Ọ sabọ rẹ manman wo han uwẹ ilo rẹ daghe ebi erọnmhọn nọnsele ha rẹ rẹkpa uwẹ yẹ. Nin ele rẹ “re abhili gbo [uwẹ] bhi elin nọnsi Jehova” yẹ deba emhin nin ele ha lu nin uwẹ. (Jem. 5:​14-16) Ọne “abhili” nan tẹmhọnlẹn hi Ọta nọnsi Osẹnobulua. Ene ewanlẹn dẹ noo Baibo rẹ ko uwẹ udu re. Ele ki yẹ noo ọle rẹ rẹkpa uwẹ rẹ kie sabọ deba Jehova ha mhọn ikolu nọn ziẹnlẹn. (Isa. 57:18) Ibhude nin ele ha re Baibo rẹ re nin uwẹ dẹ re ọne ọhubhudu nin uwẹ rẹ ha lu emhin nọn gbale. Rẹ na bhi obọ ene ewanlẹn, uwẹ dẹ họn uru ọsi Jehova taman uwẹ yọle: “Ọnan hi ọne uwedẹ. Khian rẹkhan ọlẹn.”—Isa. 30:21.

14. Beji Galesha 6:1 rẹman, be ene ewanlẹn rẹ rẹkpa ọria nọn zẹ “ukpoẹ nọn bha khẹke” yẹ? (Yẹ fẹ ene ifoto ghe.)

¹⁴ Tie Galesha 6:1. Kristiẹn nọn zẹ “ukpoẹ nọn bha khẹke” i nyẹnlẹn rẹkhan adia nọn gbale nọnsi Osẹnobulua. Asabọmiẹn ọle lu emhin-ebe nọn kaka, la zẹ emhin nọn i mhẹn rẹ lu. Ranmhude oyẹẹ nin ene ewanlẹn mhọn da ibhio ele rebhe, ọle zẹle nin ele da dọnmhegbe rẹ re ẹkẹ-omẹnhiẹn dia ẹbho ne sẹnian ọbhi uwedẹ. A dẹ yẹ sabọ re ọne ukpọta Grik nan zedu ọle diọbhi “dia ọle” rẹ tẹmhọn uwedẹ nin dọkitọ rẹ fẹkẹ gbẹloghe ọria nin uguẹ nọnsọle khuẹn an, beji a ha da miẹn ghe, ọne uguẹ ki jẹje gban, yẹ ha wẹnna nọnsẹn. Dọkitọ nọn manman guẹ iwẹnna, dẹ re ẹwanlẹn rẹ ha gban uguẹ nọn sẹnian, beji a ha da miẹn ghe ọle bha kie re ọle ha khọ ọbhọ. Iriọ yẹ nọn, ahamiẹn ene ewanlẹn re adia nin ọria nọn zẹ ukpoẹ nọn bha khẹke, ele i ne ọle talọ bhi uwedẹ nọn ha kie re ọle manman ha lu akhiẹ. Ele ki re ẹkẹ-ẹjẹjẹ fẹkẹ nanlẹn zilo. Baibo yẹ taman ene ewanlẹn nin ele “gbẹlokotọ bhi egbe [nọnsele].” Beji ene ewanlẹn rẹ dọnmhegbe rẹ rẹkpa mhan, ọkhẹke nin ele yere ghe ọ bha gba nin ele fo, ghe ele dẹ sabọ zẹ ukpoẹ nọn bha gba. Bhiriọ, ọ bha khẹke nin ele ha lu emhin bọsi ghe ele khia nẹ ọne ọria nọn dọ re emhin-ebe nin ọle lu ka man ele. Ọkpakinọn, ọkhẹke nin ele ha re idegbere bi ẹkẹ-ẹjẹjẹ man.—1 Pita. 3:8.

15. Emhin nela mhan ha sabọ lu sade mhan kuẹlo da ọnọghọ?

¹⁵ Mhan dẹ sabọ gba-ẹkẹ ene ewanlẹn ne ribhi agbotu nọnsẹmhan. Jehova taman ele nin ele hẹi ha ta ọta ẹkhokho nin mhan taman ele man ẹbho ebhebhe. Nin ele ha noo Baibo rẹ re adia nin mhan, ọ i yi ebe ele mhọn bhi ọkhọle. Sẹyẹ, nin ele ha rẹkpa mhan rẹ sabọ ha ziẹngbe ọkakale nọn hi ki rẹ khin nin mhan kuẹlo da. (Prov. 11:13; Gal. 6:2) Ene ewanlẹn mhọn ikpẹ esili kẹkẹ. Eso yẹ wo manman mhọn isẹlobhemhin. Ọkpakinọn, mhan dẹ sabọ bu ọnọn hi ki rẹ khin bhi ẹwẹ ele nọn rẹkpa mhan sade ribhi ọkakale. Bhi ọsi ẹmhọanta, ọ bha khẹke nin mhan bu ene ewanlẹn dọ ha guanọ adia bhi obọ ele kẹkẹ, ranmhude ghe mhan guanọ ọnọn ha ta ebe ha yẹẹ mhan rẹ họn man mhan. Mhan ha lu iriọ, mhan ki diabe ẹbho ne gheghe guanọ nan “taman ele ebi ele ho nin ele họn” gbera nin ele rẹ re ehọ bhi “ọne Ọta nọn mhẹn” nọnsi Osẹnobulua. (2 Tim. 4:3) Ahamiẹn ghe mhan dọ guanọ urẹkpa bhi obọ ọwanlẹn bhi agbotu, ọle sabọ rẹ nọọn mhan si mhan sẹ dọ taman ewanlẹn nekẹle. Ọle ki yẹ nọọn mhan adia nin ele re nin mhan. Ọkpakinọn, ranmhude ọne ọwanlẹn lu emhin ọbhi oleghe, ọle ki ka dọ guanọ adia bhi obọ ọwanlẹn ọbhebhe rẹji ọne ẹmhọn.—Prov. 13:10.

EMHIN NỌN KHẸKE MHAN REBHE

16. Emhin nela imhan ha zẹ rẹ lu?

¹⁶ Arẹmiẹn ene ewanlẹn Osẹnobulua ne mundia ne ha gbẹloghe mhan, ele i taman mhan ebi mhan ha lu. Ọkhẹke nin ọdeọde bhi ẹwẹ mhan re uwedẹ nin mhan rẹ talọ bi emhin nin mhan lu ukpẹdẹ-ukpẹdẹ rẹ rẹman Jehova ghe mhan hoẹmhọn ọlẹn, sẹyẹ, mhan ho nin mhan ha lu ebe ti ọle bhọ. Ọle dẹ rẹkpa mhan rẹ ha zẹ emhin ne mhẹn rẹ lu, yẹ sabọ sun rẹkhan ọlẹn. (Rom 14:12) Ọnan zẹle nin ene ewanlẹn i da taman mhan ebi mhan ha lu. Sokpan, ele ki re Baibo rẹ rẹkpa mhan lẹn ebi Jehova ghe ọne ẹmhọn yẹ. Ele ha lu iriọ fo, ele ki re otọ nin mhan rẹ tobọmhan zẹ ebi mhan ha lu. Ahamiẹn mhan re obọ rẹkhan adia nin ele noo Baibo rẹ re nin mhan, ọ ki rẹkpa mhan rẹ sabọ ha “noo ẹwanlẹn [nọnsẹmhan] rẹ ria eria” nọnsẹn, beji mhan ha da sabọ ha zẹ emhin ne mhẹn rẹ lu.—Hib. 5:14.

17. Emhin nela ọkhẹke nin mhan muegbe rẹ lu?

¹⁷ Udede isẹhoa nọn nin mhan rẹ ha yi ihuan nesi Jehova! Jehova da je Jesu re, nin “ọsun-ohuan nọn mhẹn”, nin ọle dọ re iẹnlẹn nọnsọle rẹ zọese nin mhan beji mhan ha da sabọ ha mhọn ọne isẹhoa rẹ nyẹnlẹn bhi ighegheghe. (Jọni 10:11) Jehova ne ene ewanlẹn nin mhan bhi agbotu, nin ele ha gbẹloghe mhan beji ọle rẹ ve yọle: “Imẹn dẹ ne ọsun-ohuan ne lu rẹkhan iho nọnsẹmhẹn nin bha, ele ki ha re ilẹn-otọ-emhin bi ẹwanlẹn rẹ gbẹloghe bha.” (Jer. 3:15) Ahamiẹn mhan i yẹ sasa bhi oga, la mhan wẹghẹ bhi uwedẹ oriọn, ọkhẹke nin mhan re ẹjẹje bu ene ewanlẹn nin ele rẹkpa mhan. Bha ji mhan wo muegbe rẹ dọ ha guanọ urẹkpa bhi obọ ene ewanlẹn nin Jehova ne nin mhan bhi agbotu.