Watchtower AZA-EBE NỌN RIBHI INTANẸT
Watchtower
AZA-EBE NỌN RIBHI INTANẸT
Esan
  • BAIBO
  • EBE KẸKẸ
  • IKOLO OGA
  • nwt Matthew 1:1-28:20
  • Matiu

Ividio iribhọ.

Hei van. Mhan bha sabọ re ọne ividio man.

  • Matiu
  • Ebenọnkhiale Ọsi Agbọn Ọsọgbọn
Ebenọnkhiale Ọsi Agbọn Ọsọgbọn
Matiu

EBE NỌNSI MATIU

1 Ebe nọn tẹmhọn okha* ọsi Jesu Kristi* nin ọmọn nọnsi Devid, nin ọmọn nọnsi Ebraham:

 2 Ebraham da biẹ Aiziki;

Aiziki da biẹ Jekọp;

Jekọp da biẹ Juda bi ibhio ọle nin ikpea;

 3 Juda da biẹ Pirẹz bi Zira; Tema biẹ ele nanlẹn.

Pirẹz da biẹ Hẹzrọn;

Hẹzrọn da biẹ Ram;

 4 Ram da biẹ Aminedab;

Aminedab da biẹ Nashọn;

Nashọn da biẹ Samọn;

 5 Samọn da biẹ Boaz; Rehab biẹ ọle nanlẹn.

Boaz da biẹ Obẹd; Rut biẹ ọle nanlẹn.

Obẹd da biẹ Jesi;

 6 Jesi da biẹ Devid nin ojie.

Devid da biẹ Solomọn; okhuo Uraya biẹ ọle nanlẹn.

 7 Solomọn da biẹ Rehoboam;

Rehoboam da biẹ Abaija;

Abaija da biẹ Esa;

 8 Esa da biẹ Jehoshafat;

Jehoshafat da biẹ Jehoram;

Jehoram da biẹ Uzaya;

 9 Uzaya da biẹ Jotam;

Jotam da biẹ Ehaz;

Ehaz da biẹ Hẹzẹkaya;

10 Hẹzẹkaya da biẹ Manasẹ;

Manasẹ da biẹ Emọn;

Emọn da biẹ Josaya;

11 Josaya da biẹ Jẹkonaya bi ibhio ọle nin ikpea bhi egbẹghe nan rẹ mun ibhokhan Izrẹl ha khian Babilọn.

12 A ki mun ibhokhan Izrẹl kpanọ ha khian otọ Babilọn fo, Jẹkonaya da biẹ Sheatiẹl;

Sheatiẹl da biẹ Zẹrubabẹl;

13 Zẹrubabẹl da biẹ Abaiud;

Abaiud da biẹ Ẹliakim;

Ẹliakim da biẹ Ezọ;

14 Ezọ da biẹ Zedọk;

Zedọk da biẹ Ekim;

Ekim da biẹ Ilaiud;

15 Ilaiud da biẹ Ẹlieza;

Ẹlieza da biẹ Matan;

Matan da biẹ Jekọp;

16 Jekọp da biẹ Josẹf nin ọdọ Meri, nọn biẹ Jesu natiọle Kristi.

17 Ene ore rebhe, rẹ nabhi ẹghe ọsi Ebraham rẹ dọ sẹbhi ẹghe ọsi Devid, da ha yi ore igbenẹn; rẹ nabhi ẹghe ọsi Devid rẹ dọ sẹbhi ẹghe nan rẹ mun ibhokhan Izrẹl ha khian Babilọn, da ha yi ore igbenẹn; rẹ nabhi ẹghe nan rẹ mun ibhokhan Izrẹl ha khian Babilọn rẹ dọ sẹbhi ẹghe ọsi Kristi, da ha yi ore igbenẹn.

18 Ọnan hi ebe sunu ọkuẹsẹ a biẹ Jesu Kristi. Ẹghe nan rẹ ha muegbe nan rẹ re Meri nin Josẹf bhi amhẹn, a da kere ghe ahu ẹlinmhin nọn khiale re ọle ha hanmhan, ọkuẹsẹ ele bọ egbe. 19 Ọkpakinọn, ranmhude ọria esili Josẹf nin ọdọ ọle khin, ọle bha guanọ nin ọle re ọle bhi unun bhi ughe, bhiriọ, ọle da ha mhọnlẹn bhi ọkhọle ghe, ọle dẹ sọ ebe a bhi ẹkhokho. 20 Sokpan, ẹghe nin ọle ki rẹ ria ọne ẹmhọn nan fo, ẹhi nọnsi Jehova* da bu ọle re bhi ebhohiẹ, yẹ taman ọlẹn yọle: “Josẹf nin ọmọn nọnsi Devid, hẹi ji ofẹn mun uwẹ rẹ re Meri nin okhuo ẹ nabhi uwa. Ranmhude, ẹlinmhin nọn khiale, ọle re ọle ha hanmhan. 21 Ọle dẹ biẹ ọmokpea, sẹyẹ uwẹ ki hẹ ọle Jesu,* ranmhude, ọle dẹ miẹn ẹbho nesọle fan bhi olukhọ nọnsele.” 22 Ene emhin nan rebhe da gene sunu, beji a ha da miẹn ghe, ebi Jehova* na obọ akhasẹ nọnsọle ta ki munsẹ, nọn yọle: 23 “Ghọle! Ọne ọmanmhẹn nọn bha sẹ hẹgẹn dẹ ha hanmhan. Sẹyẹ, ọle ki biẹ ọmokpea. A ki ha tiọle Imanuẹ.” Ebi a re ọne elin ta hi, “Osẹnobulua ne mhan dia.”

24 Bhiriọ Josẹf da riọre bhi owe. Ọle da lu beji ẹhi nọnsi Jehova* taman ọlẹn, yẹ re okhuo ọle nabhi uwa. 25 Ọkpakinọn rẹ sẹbhi ẹghe nin Meri rẹ biẹ ọne ọmọn, ọle bha nanlẹn nowẹ, sẹyẹ, ọle da hẹ ọne ọmọn Jesu.

2 Ẹghe nan rẹ biẹ Jesu fo bhi Bẹtlẹhẹm bhi agbaẹbhọ ọsi Judia bhi ẹghe nọnsi Hẹrọd* nin ojie, ene tie ahiẹnhiẹn da na bhi obọ ọsi isti* vae bhi Jerusalẹm. 2 Ele da nọọn yọle: “Ejela ọne ọmọn nan la biẹ ye, nọn yi ojie ọsi ibhokhan Ju? Ranmhude, mhan daghe ahiẹnhiẹn nọnsọle ẹghe nin mhan rẹ ribhi obọ ọsi isti.* Bhiriọ, mhan vae nin mhan dọ debhẹre nanlẹn.” 3 Hẹrọd nin ojie bi ọrebhe bhi Jerusalẹm ki họn ọnan, udu da wa ele. 4 Ọle ki si ene ohẹn ne khua rebhe bi ene man uhi koko, ọle da nọọn ele ejela a ha da biẹ Kristi.* 5 Ele da wanniẹn ọlẹn yọle: “Bhi Bẹtlẹhẹm nọn ribhi Judia. Ranmhude, inian ọne akhasẹ rẹ gbẹn ọlẹn bhi otọ: 6 ‘Bẹtlẹhẹm nọn ribhi otọ Juda, uwẹ iyi agbaẹbho nan re ẹlo gbe a nẹ bhi ẹwẹ agbaẹbho nekẹle ne ribhi otọ Juda. Ranmhude bhi ẹkẹ uwẹ, ọle ọnọn ha gbẹloghe ha na vae, nọn ha sun ẹbho nesẹmhẹn nin ibhokhan Izrẹl.’”

7 Bhiriọ, Hẹrọd da tie ene ikpea ne tie ahiẹnhiẹn, yẹ nọọn ele bhi ẹkhokho ẹghe nin ọne ahiẹnhiẹn rẹ zegbere. 8 Ọle ki ha je ele khian Bẹtlẹhẹm, ọle da taman ele yọle: “Bha dọ guanọ ọne ọmọn. Bha ha miẹn ọlẹn, bha fikie vae dọ taman mẹn, beji mẹn ha da yẹ dọ debhẹre nanlẹn.” 9 Ele ki họn ebi ọne Ojie tale fo, ele da kpanọ ha khian. Ghọle! ọne ahiẹnhiẹn nin ele ka daghe ẹghe nin ele rẹ ha ribhi obọ ọsi isti* da kalo nin ele. Ọ ki sẹbhi eji ọne ọmọn ye, ọ da mundia. 10 Ele ki daghe ọne ahiẹnhiẹn, ele da manman ha ghọnghọn. 11 Ẹghe nin ele ki rẹ nabhi ẹkẹ ọne uwa, ele da miẹn ọne ọmọn bi Meri nin inẹn ọlẹn. Ele da diguẹ yẹ debhẹre nanlẹn. Ele da yẹ ne emhin ne ghanlẹn dagbare rẹ lu ẹsele nin ọne ọmọn. Ene emhin hi igolu, frankisẹns bi mai. 12 Sokpan, ranmhude Osẹnobulua sekha nin ele bhi ebhohiẹ nin ele hẹi fikie bu Hẹrọd, ele da rẹkhan uwedẹ ọbhebhe diọbhi agbaẹbho nọnsele.

13 Ele ki kpanọ fo, ẹhi nọnsi Jehova* da bu Josẹf re bhi ebhohiẹ yẹ taman ọlẹn yọle: “Kpanọ, re ọne ọmọn bi inẹn ọlẹn nẹgbe diọbhi otọ Ijipt, bha ha debhi enin an ọkuẹsẹ mẹn taman bha ebi bha ha lu yẹ, ranmhude, Hẹrọd ho nin ọle munhẹn ha guanọ ọne ọmọn nin ọle gbe ọle a.” 14 Bhiriọ, Josẹf da kpanọ yẹ re ọne ọmọn bi inẹn ọlẹn kpanọ ha khian otọ Ijipt bhi ọne asọn nin. 15 Ọle da ha ribhi enin rẹ sẹbhi ẹghe nin Hẹrọd rẹ yu. Ọnan da mun ọta nin Jehova* na obọ akhasẹ nọnsọle ta sẹ, nọn yọle: “Otọ Ijipt mẹn da tie ọmọn nọnsẹmhẹn dagbare.”

16 Hẹrọd ki kere ghe, ene ikpea ne tie ahiẹnhiẹn hiẹ ọle, okpohu da re ọle. Bhiriọ, ọle da je nan gbono imikpea rebhe a, ne ribhi ikpe eva rẹ re otọ, bhi Bẹtlẹhẹm bi agbaẹbho ne nẹga ọle. Ẹghe nin ene ikpea* taman ọlẹn ọne ahiẹnhiẹn rẹ dagbare, ọle Hẹrọd rẹ lẹn eka ikpe nin ọne ọmọn da ha khin. 17 Ọnan da mun ọta akhasẹ nin Jerimaya nin akhasẹ tale sẹ, nọn yọle: 18 “A da họn ukpuru bhi Rema. Ukpuru eviẹ bi akhiẹ. Rechẹl hi ọnọn ha viẹ nin imọn nesọle. Ọle bha ka nan ko ọle udu re, ranmhude ene imọn iyẹ ribhọ.”

19 Hẹrọd ki yu, ẹhi nọnsi Jehova* da re egbe man Josẹf bhi ebhohiẹ, bhi otọ Ijipt. 20 Ọle da taman ọlẹn yọle: “Kpanọ, re ọne ọmọn bi inẹn ọlẹn, bha ha diọbhi otọ Izrẹl. Ranmhude, ene rẹ ha guanọ nin ele gbe ọne ọmọn an yuno.” 21 Bhiriọ, ọle da kpanọ yẹ re ọne ọmọn bi inẹn ọlẹn ha khian otọ Izrẹl. 22 Sokpan, beji ọle họn ghe Akeleyọs ki ha gbẹloghe Judia bhi ihe nọnsi aba ọle nin Hẹrọd, ofẹn da ha mun ọlẹn rẹ ha khian enin. Rẹ deba ọnin, ranmhude Osẹnobulua ka sekha nanlẹn bhi ebhohiẹ, ọle da diọbhi agbaẹbho ọsi Galili. 23 Ọle da vae dọ ha nyẹnlẹn bhi agbaẹbho natiọle Nazarẹt, beji ọta nin ene akhasẹ tale ha da munsẹ, nọn yọle: “A dẹ ha tiọle obhi Nazarẹt.”*

3 Bhi ọne ẹghe nin, Jọni nọn re amẹn nin ẹbho da ha wewe ẹmhọn Osẹnobulua bhi ojẹgbo ọsi Judia. 2 Ọle da ha yọle: “Bha fidenọ, ranmhude, Agbejele nọnsi Osẹnobulua* sire.” 3 Bhi ọsi ẹmhọanta, ọnan hi ọria nin Ẹzaya nin akhasẹ ha tẹmhọnlẹn ẹghe nin ọle rẹ yọle: “Ọria so dagbare bhi ẹkẹ ojẹgbo yọle: ‘Hẹnhẹn uwedẹ nọnsi Jehova!* Dia ukhuo nesọle.’” 4 Ukpọn nan re ilọn ọsi kẹtẹkẹtẹ* lu, ọle Jọni ha yọ. Ugbakun nan re ohian elanmhẹn lu ọle rẹ ha gba akun. Iriso bi amẹnlọn, ọle ebale nin ọle ha le. 5 Ibhokhan Jerusalẹm, bi otọ Judia rebhe, bi ene agbaẹbho ne nẹga ẹdẹ Jọdan da ha bu ọle re. 6 Ọle da ha re amẹn nin ele* bhi ẹdẹ Jọdan. Ene ẹbho da ha ta emhin ebe nin ele lu dagbare.

7 Ẹghe nin ọle ki rẹ daghe ene bunbun bhi ẹwẹ ibhokhan Farisi bi ibhokhan Sadusi vade eji ọle da re amẹn nin ẹbho, ọle da taman ele yọle: “Ibha nin ẹnyẹn ne manman mhọn obi, họ bhọ sekha nin bha, nin bha re egbe nẹ bhi ukpohu nọn vade? 8 Bhiriọ, bha mọn ikpẹ nọn ha rẹman ghe bha fidenọ. 9 Bha hẹi ha taman egbe bha ghe, ‘Imọn nesi Ebraham mhan khin.’ Ranmhude, bhi ọsi ẹmhọanta, Osẹnobulua dẹ sabọ re ene udo nan kiẹn imọn nin Ebraham. 10 Ọne uze bhọ ribhi odotọ ene eran fo. Oran nọn hi ki rẹ khin nọn bha mọn ikpẹ nọn mhẹn, a dẹ hian ọlẹn fia, yẹ mun ọlẹn kpọn bhi eranlẹn. 11 Bhi ọsẹmhẹn, amẹn mẹn da gbe bha ruẹ, ranmhude ibha fidenọ. Sokpan, ọnọn vade, ọle nẹ mẹn, mẹn bha sẹ ọnọn ha taan iri si ọle bhi ibata re. Ọne ọria nin dẹ gbe bha ruẹ bhi ẹkẹ ẹlinmhin nọn khiale bi eranlẹn. 12 Ebi a rẹ hoho emhin* ri ọle bhi obọ. Ọle dẹ gbọnọ eji ọle da gbe wit a sẹsẹsẹ. Ọle dẹ koko ọne wit ọbhi eji ọle da ne ebale ya. Ọle ki re eranlẹn nan ida sabọ fuẹn rẹ tuẹ ene iku a.”

13 Jesu da na bhi Galili bu Jọni re bhi ẹdẹ Jọdan nin Jọni re amẹn nanlẹn. 14 Ọkpakinọn, Jọni bha rẹ ka. Ọle da ha yọle: “Be uwẹ ha rẹ yọle nin mẹn re amẹn nin uwẹ yẹ? Uwẹ bhọ khẹke nọn re amẹn nin mẹn.” 15 Jesu da ki wanniẹn ọlẹn yọle: “Ji ọ ha yi iriọ, beji a ha da miẹn mhan ki sabọ mun emhin rebhe nin Osẹnobulua guanọ sẹ.” Bhiriọ, Jọni da ka nin ọle re amẹn nin Jesu. 16 Beji ọle ki re amẹn nin Jesu fo, Jesu da wo re osukpa dagbare bhi ẹkẹ ọne amẹn; Ghọle! okhun da tuje a. Ọle da daghe ẹlinmhin nọnsi Osẹnobulua vade uke uhọnmhọn nọnsọle bọsi idulu. 17 Ghọle! Ukpuru da yẹ na okhun yọle: “Ọmọn nọnsẹmhẹn khọnan, ọne imẹn hoẹmhọnlẹn, nin ẹmhọn ọlẹn ti mẹn bhọ.”

4 Ẹghenin, ẹlinmhin nọn khiale da dia Jesu ha khian ẹkẹ ojẹgbo. Bhi enin, Ojuu da dọnmhẹn ọlẹn. 2 Ọle ki fi azinmin* fo bhi ikpẹdẹ egbọ eva,* asọn bi odanmhẹn, ohanmhẹn da ha gbe ọle. 3 Ọnọn Dọnmhẹn Ọria* da bu ọle re, yẹ taman ọlẹn yọle: “Ahamiẹn ọmọn nọnsi Osẹnobulua uwẹ khin, taman ene udo nan ne kiẹn ibrẹd.” 4 Sokpan, ọle da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ebenọnkhiale yọle ghe, ‘Ebale ọkpa bha sẹ ọria rẹ ha nyẹnlẹn, ọle dẹ yẹ ha lu rẹkhan ọta rebhe nin Jehova* tale.’”

5 Ojuu da ki re ọle ha khian ọne agbaẹbho nọn khiale,* ọ da re ọle mundia bhi eje yo nẹ bhi uwa oga. 6 Ọ da taman ọlẹn yọle: “Ahamiẹn ọmọn nọnsi Osẹnobulua uwẹ khin, san fia, ranmhude, Ebenọnkhiale yọle ghe, ‘Ọle dẹ taman ẹhi nesọle nin ele mun uwẹ mhọnlẹn, beji a ha da miẹn ghe, uwẹ bha re oẹ gbe bhi udo.’” 7 Jesu da wanniẹn ọlẹn yọle: “Sẹyẹ, Ebenọnkhiale yọle: ‘Hẹi dọnmhẹn Jehova* nin Osẹnobulua nọnsẹ.’”

8 Ojuu da gbo re ọle ha khian okhun oke nọn manman yoyo, yẹ re ejele bi uyi rebhe ọsi ọne agbọn nan man ọlẹn. 9 Ọle da taman ọlẹn yọle: “Imẹn dẹ ne ene emhin nan rebhe nin uwẹ, sade uwẹ debhẹre yẹ ga imẹn osukpa ọkpa.” 10 Jesu da taman ọlẹn yọle: “Sibhi enan re, Esu! ranmhude, Ebenọnkhiale yọle ghe, ‘Jehova* nin Osẹnobulua nọnsẹ, ọle uwẹ ha ga. Sẹyẹ, ọle ọkpa uwẹ ha re oga nọn khiale je.’” 11 Bhiriọ, Ojuu da zẹ ọle obọ. Sẹ ghe! ene ẹhi da vae yẹ dọ ha gaga ọle.

12 Ọle ki họn ghe a mun Jọni khue, ọle da diọbhi Galili. 13 Akizẹbue, ọle da sibhi Nazarẹt re. Ọle da vae dọ ha nyẹnlẹn bhi Kapaniọn bhi egbegbe okpẹdẹ nọn ribhi agbaẹbho ọsi Zẹbulọn bi Naftalai, 14 beji ọle ha da mun ọta akhasẹ nin Ẹzaya nin akhasẹ tale sẹ, nọn yọle: 15 “Agbaẹbho ọsi Zẹbulọn bi agbaẹbho ọsi Naftalai, ne ribhi egbegbe okpẹdẹ bhi obọ nọnkẹle ọsi Jọdan, Galili ọsi ene agbaẹbho! 16 Ẹbho ne ribhi ebiuki da daghe ẹfua nọn khua, ẹfua da bha nyan ẹbho nin adudu ọsi uu degue.” 17 Rẹ nabhi ọne ẹghe nin ha khian, Jesu da ha wewe ẹmhọn Osẹnobulua, yọle: “Bha fidenọ, ranmhude, Agbejele nọnsi Osẹnobulua* sire.”

18 Ọle ki ha khian na bhi egbegbe Okpẹdẹ ọsi Galili, ọle da daghe ibhio eva, Saimọn nan yẹ tiọle Pita bi Andru nin obhio ọle. Ele da ha mun ọgan fiọbhi ẹkẹ okpẹdẹ, ranmhude, ene gbe ehẹn ele khin. 19 Ọle da taman ele yọle: “Bha rẹkhan mẹn, imẹn dẹ rẹ ibha ha muno eria beji bha rẹ muno ehẹn.” 20 Ele da wo re osukpa zẹ ọgan nesele obọ yẹ rẹkhan ọlẹn. 21 Ọle ki khian sibhi enin re, ọle da gbo miẹn ikpea eva ne yi ibhio, Jemis nin ọmọn nọnsi Zẹbẹdi bi obhio ọle nin Jọni. Ele bi aba ele nin Zẹbẹdi da ha ribhi ẹkẹ okọ. Ele da ha hẹnhẹn ọgan nọnsele. Ọle da datie ele. 22 Ẹjẹje, ele da zẹ aba ele bi ọne okọ obọ yẹ rẹkhan ọlẹn.

23 Ọle da munhẹn ha na bhi otọ Galili rebhe khian. Ọle da ha man emhin khian bhi ene sinagọg, yẹ ha wewe ọta nọn mhẹn ọsi Agbejele. Ọle da ha hinmhin ẹbho ne ha khọnmhọn unan emianmhẹn kẹkẹ bi ene egbe bha daan rebhe. 24 Ẹmhọn ọlẹn da wo vẹ na bhi otọ Siria rebhe. Ẹbho da ha muno eria ne khọnmhọn emianmhẹn kẹkẹ, bi ẹbho ne ribhi ọbalọ bu ọle. Ele da yẹ ha muno eria nin ẹlinmhin-ebe kpokpo, eria nin ọwa gbe, bi ene akhun bu ọle. Ọle da re egbe daan ele rebhe. 25 Ranmhude ọnan, usun ẹbho ne bunbun da rẹkhan ọlẹn. Otọ Galili, Dikapolis,* Jerusalẹm, Judia bi obọ nọnkẹle bhi ẹdẹ Jọdan, ọle ene ẹbho na vae.

5 Ọle ki daghe ene usun ẹbho, ọle da khian diọbhi okhun ọne oke. Ọle ki dotua fo, edibo nesọle da bu ọle re. 2 Ọle da munhẹn ha man ele emhin, yọle:

3 “Eghọnghọn hi ọsi ẹbho ne lẹn ghe, ọkhẹke nin Osẹnobulua ha dia ele bhi iẹnlẹn,* ranmhude, Agbejele nọnsi Osẹnobulua* dẹ ha yi ọsi ele.

4 “Eghọnghọn hi ọsi ẹbho ne lu akhiẹ, ranmhude, a dẹ ko ele udu re.

5 “Eghọnghọn hi ọsi ẹbho ne mhọn ẹkẹ nọn fu,* ranmhude, ele dẹ le ọne otọ nan bhi uku.

6 “Eghọnghọn hi ọsi ẹbho ne guanọ ikhiakhiale, bọsi ọria nin ohanmhẹn gbe, nin amẹn yẹ ghọn, ranmhude, a dẹ rẹ nin ele sẹbhi ọkhọnlẹn.

7 “Eghọnghọn hi ọsi ẹbho ne mhọn itohan, ranmhude, a dẹ re itohan man ele.

8 “Eghọnghọn hi ọsi ẹbho ne mhọn ọkhọle nọn khiale, ranmhude, ele dẹ daghe Osẹnobulua.

9 “Eghọnghọn hi ọsi ene khu ọbhi ọfure, ranmhude, a dẹ tie ele imọn nesi Osẹnobulua.

10 “Eghọnghọn hi ọsi ẹbho nan kpokpo ba ẹmhọn ikhiakhiale, ranmhude, Agbejele nọnsi Osẹnobulua* dẹ ha yi ọsi ele.

11 “Eghọnghọn hi ọsẹbha, sade ẹbho re unun ji bha yẹ kpokpo bha, bi sade ẹbho bha ohoghe yẹ ta ọta ebe bha bhi egbe ranmhude imẹn. 12 Bha wo manman ha ghọnghọn, ranmhude, elele nin bha ha miẹn bhi okhun manman kpọnọ. Iriọ ele ka rẹ kpokpo ene akhasẹ bhi ẹghe nọn gbera.

13 “Ibha hi umhẹn ọsi ọne agbọn nan. Sokpan, ahamiẹn umhẹn iyẹ mun hiehie, a be miẹn ebi a kie khian ọlẹn yẹ, nọn da kie ha mun? Eye! Ọ iyẹ da ji a rẹ lu emhin soso, gbera nan rẹ bi ọle kua, nin eria re oẹ nunu ọle.

14 “Ibha hi ẹfua ọsi ọne agbọn nan. Agbaẹbho nọn ribhi uke oke ida sabọ nẹhe. 15 Ẹbho ha mun orukpa ru, ele imun okhuale gue ọle, sokpan, ele ki mun ọlẹn ọbhi eji a mun orukpa ọi, beji ọ ha da ha bhala so ọrebhe bhi ọne uwa. 16 Bhiriọ sẹyẹ, bha ji ukpa nọnsẹbha ha bhala, beji ẹbho ha da daghe iwẹnna esili nọnsẹbha, yẹ ha re ogẹn ji Aba bha nọn ribhi okhun.

17 “Bha hẹi ha riale ghe, mẹn vae dọ re ọkpẹnlẹn ọbhi ene Uhi, la ene ọta nin ene akhasẹ tale. Mẹn bha vae dọ re ọkpẹnlẹn ọbhọ. Mẹn vae dọ mun ele sẹ. 18 Bhi ọsi ẹmhọanta, mẹn taman bha ghe, aharẹmiẹn otọ bi okhun iyẹ ribhọ, ukpebe nọn khere nẹ bhi ẹmhọn nan gbẹn ọbhi ọne Uhi ida defia* sade ene emhin nan rebhe bha munsẹ. 19 Ọria nọn hi ki rẹ khin, nọn gbobọra ọnọn khere nẹ bhi ene Uhi nan, yẹ ha taman ẹbho nekẹle nin ele lu iriọ, a dẹ tie ọle ọnọn bha sẹ* nọn rẹ nabhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua.* Sokpan, ọnọn hi ki rẹ khin nọn re obọ rẹkhan ene Uhi, yẹ ha man ẹbho ele, a dẹ tie ọle ọnọn sẹle* nọn rẹ nabhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua.* 20 Mẹn taman ibha ghe, ahamiẹn ghe, ikhiakhiale nọnsẹbha bha gbera ọsi ibhokhan Farisi bi ọsi ene man uhi, bha ida sabọ nabhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua.

21 “Bha họnlẹn ghe, a taman ẹbho ne nyẹnlẹn bhi ẹghe ẹdẹlẹ yọle: ‘Bha hẹi gbugbele. Ọnọn hi ki rẹ khin nọn gbugbele, a dẹ mun ọlẹn a khian ikotu.’ 22 Ọkpakinọn, mẹn taman bha yọle, ọnọn hi ki rẹ khin nọn wo ha khọẹkẹ obhio ọle, a dẹ mun ọlẹn a khian ikotu. Sẹyẹ, ọnọn hi ki rẹ khin nọn re ihẹn-ebe rẹ ghunmhun obhio ọle, a dẹ mun ọlẹn a khian ikotu nọn ke okhun nẹ. Ọkpakinọn, ọnọn hi ki rẹ khin nọn taman ọria, yọle, ‘Uwẹ nin ọria oya!’ ọ dẹ ke egbọle re bhi Gẹhẹna* nin eranlẹn da to.

23 “Ahamiẹn uwẹ mun emhin vade bhi ukhuo-izọese nin uwẹ dọ rẹ ze, nin uwẹ da yere bhi enin ghe, ẹkẹ uwẹ khọ obhio ẹ, 24 zẹ ọne emhin obọ bhi enin bhi odalo ukhuo-izọese, uwẹ ha kpanọ. Sẹ ka dọ deba ọne obhio ẹ ta ọne ẹmhọn bhi ekpẹn, uwẹ kuẹ fikie dọ re ọne emhin ze.

25 “Kẹ ha deba ọria nin uwẹ bi ọle ko mhọn ẹmhọn ta ẹmhọn bhi ekpẹn beji bha rẹ ribhi uwedẹ ikotu, nan hẹi dọ miẹn ghe, ọle mun uwẹ nin ọbhuohiẹn, ọbhuohiẹn ki mun uwẹ nin unakpa bhi ikotu, sẹyẹ, a ki mun uwẹ fiọbhi ighan. 26 Bhi ọsi ẹmhọanta, mẹn taman uwẹ ghe, uwẹ ida sibhi enin re, sade uwẹ bha zẹ igho* rebhe nin uwẹ mhọn bhi obọ fo.

27 “Bha họnlẹn ghe a yọle: ‘Hẹi gboghẹ.’ 28 Sokpan, mẹn taman bha ghe, ọria nọn hi ki rẹ khin, nọn wo ha ghe okhuo, yẹ ha riale ebi ọle ha rẹ nanlẹn nowẹ yẹ, nanlẹn gboghẹ fo bhi ẹkẹ ọkhọle nọnsọle. 29 Ahamiẹn ghe, ẹlo obera nọnsẹ ho nọn re uwẹ lu emhin ebe,* zọ ọle re sibhọre, uwẹ ha re fi fia. Egbe bha yẹ gba nin uwẹ, ọle mhẹn nẹ ghe, a mun egbe nọnsẹ rebhe fiọbhi ẹkẹ Gẹhẹna.* 30 Sẹyẹ, ahamiẹn ghe, obera nọnsẹ ho nọn re uwẹ lu emhin ebe, hian ọlẹn mun fia. Ranmhude, egbe bha yẹ gba nin uwẹ, ọle mhẹn nẹ ghe, a mun egbe nọnsẹ rebhe fiọbhi ẹkẹ Gẹhẹna.*

31 “Rẹ gbera ọnin, a tale yọle: ‘Ọnọn hi ki rẹ khin nọn khu okhuo ọle fia, ji ọle re ebe nan re khu okhuo bhi isi ọdọ nanlẹn. 32 Sokpan, mẹn taman ibha ghe, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn khu okhuo ọle fia, sade ọne okhuo bha gboghẹ,* ọ mun ọlẹn bhi idia nọn ha da gboghẹ. Sẹyẹ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn re ọne okhuo nan khu fia bhi isi ọdọ, oghẹ ọle gbele.

33 “Sẹyẹ, bha họn ghe, a taman ẹbho bhi ẹghe ẹdẹlẹ yọle: ‘Hẹi ve ihẹn ọbhi emhin, nan miẹn ghe uwẹ bha lu ọle. Ọkhẹke nin uwẹ mun ive nin uwẹ ve nin Jehova* sẹ.’ 34 Sokpan, mẹn taman bha yọle: Bha hẹi ve ihẹn hiehie. Bha hẹi re okhun ve ihẹn, ranmhude, enin hi ojukhuo nọnsi Osẹnobulua; 35 bha hẹi re otọ ve ihẹn, ranmhude, uke ọle Osẹnobulua ne oẹ nyan; bha hẹi re Jerusalẹm ve ihẹn, ranmhude, enin hi agbaẹbho ọsi ọne Ojie nọn khua. 36 Hẹi re uhọnmhọn nọnsẹ ve ihẹn, beji a miẹn uwẹ ida sabọ re ukpeto ọkpa kiẹn ọnọn fua la ọnọn bhihi. 37 Bha wo ji ‘Ehe’ nin bha tale gene ha yi ehe, bha ha ji ‘Eye’ nin bha tale gene ha yi eye, ranmhude, emhin nọn gbera ọnan, obọ ọsi ọria nọn imhẹn* ọ na vae.

38 “Bha họn ghe a yọle: ‘Ọria ha ru ọria ẹlo, a ki yẹ ru ọle ẹlo. Ọria ha khuẹn ọria akọn, a ki yẹ khuẹn ọlẹn akọn.’ 39 Ọkpakinọn, mẹn taman bha yọle: Hẹi ne ọria ebe ha suan, sokpan, ọria ha fi uwẹ ubi bhi obọ ọkpa, denọ obọ nọnzeva nanlẹn. 40 Sẹyẹ, ahamiẹn ọria guanọ nin ọle mun uwẹ ha khian ikotu, beji ọle ha da miẹn uwẹ ukpọn nin uwẹ yọ ke otọ, wo yẹ mun ukpọn nin uwẹ yọ ke okhun nanlẹn; 41 ọria nọn ribhi ahu ha yọle ghe nin uwẹ mun ihẹ na bhi imaili* ọkpa, mun ọlẹn na bhi imaili eva. 42 Re emhin nin ọria nọn bhii uwẹ emhin, hẹi fikekegbe ọria nọn ho nọn mọnmọn* emhin bhi obọ nọnsẹ.

43 “Bha họn ghe a tale yọle: ‘Hoẹmhọn ibo ẹ, uwẹ ha he eghian ẹn.’ 44 Ọkpakinọn, mẹn taman bha yọle: Bha sẹyẹ wo ha hoẹmhọn eghian bha, bha ha yẹ ha nan erọnmhọn nin ene kpokpo bha, 45 beji bha ha da rẹman ghe, imọn nesi Aba bha nọn ribhi okhun bha khin. Ranmhude, ọle ji ovuẹn da zẹ nyan ene mhẹn bi ene imhẹn, yẹ ji amẹn da ha rọlọ nyan eria ne khiale bi eria ne bha khia. 46 Ahamiẹn eria ne hoẹmhọn uwẹ ọkpa uwẹ hoẹmhọnlẹn, elele nela uwẹ ha miẹn bhọ? Ọ ibe yi iriọ ene koko igho uhọnmhọn yẹ lu? 47 Sẹyẹ, ahamiẹn ghe, ibhio ẹ ọkpa uwẹ tuẹ, okpemhin nela uwẹ lu? Ọ ibe yi iriọ ẹbho ne ribhi ẹkẹ agbọn yẹ lu? 48 Ọkhẹke nin bha gba, beji Aba bha nọn ribhi okhun yẹ rẹ gba.

6 “Bha mhọn ẹwanlẹn nin bha hẹi dọ ha re egbe man bhi odalo ẹbho ghe eria ne khiale bha khin; ranmhude, bha ha lu iriọ, bha ida miẹn elele bhi obọ Aba bha nọn ribhi okhun. 2 Bhiriọ, ahamiẹn uwẹ ho nin uwẹ lu ẹsele nin ibhioguele, hẹi ka ha re akala khue, beji ene re ikpunun ga lu bhi adesẹ ughe bi ẹkẹ sinagọg ranmhude ele guanọ nin ẹbho ha gẹn ele. Bhi ọsi ẹmhọanta, mẹn taman ibha, ele miẹn elele nọnsele gba fo. 3 Ahamiẹn uwẹ guanọ nin uwẹ lu ẹsele nin ibhioguele, hẹi ji obọ agobọ nọnsẹ lẹn ebi obera nọnsẹ lu, 4 beji a ha da miẹn ẹsele nin uwẹ lu ki ha yi emhin nan lu bhi ẹkhokho. Bhiriọ, Aba ẹ nọn ribhi okhun, nọn daghe emhin nan lu bhi ẹkhokho, ki re ihaosa nin uwẹ.

5 “Bhiriọ sẹyẹ, ahamiẹn bha nan erọnmhọn, bha hẹi ha lu bii ene re ikpunun ga. Ọ ti ele bhọ rẹ ha nan erọnmhọn bhi adesẹ ughe bi bhi ẹkẹ sinagọg, beji ẹbho ha da ha daghe ele. Bhi ọsi ẹmhọanta, mẹn taman bha, ele miẹn elele nọnsele gba fo. 6 Ọkpakinọn, ahamiẹn uwẹ nan erọnmhọn, nabhi ẹkẹ uwa nọnsẹ, khue odẹ, uwẹ ha nan erọnmhọn ji Aba ẹ nin ọria isabọ daghẹ. Bhiriọ, Aba ẹ nọn ribhi okhun, nọn daghe emhin nan lu bhi ẹkhokho ki re ihaosa nin uwẹ. 7 Ahamiẹn bha nan erọnmhọn, bha hẹi kie ha ta ebi bha ka ta beji ẹbho ne ribhi ẹkẹ agbọn lu. Ele riale ghe, ele ha noo ikpọta ne bunbun, ọle Osẹnobulua ha da họn erọnmhọn nọnsele. 8 Bha hẹi diabe ele, ranmhude, Aba ibha bhọ lẹn ebi bha guanọ fo ọkuẹsẹ ibha nọọn ọlẹn.

9 “Inian ọkhẹke nin bha rẹ ha nan erọnmhọn:

“‘Aba mhan nọn ribhi okhun, ji ẹbho rebhe kpe elin nọnsẹ khia. 10 Ji Agbejele nọnsẹ vae. Ji a ha lu iho nọnsẹ bhi ọne otọ nan beji a rẹ lu ọle bhi okhun.* 11 Re ebale nin mhan le ukpẹdẹ nin ẹlẹnan; 12 sẹyẹ, gbe olukhọ nọnsẹmhan* kua nin mhan, beji mhan yẹ rẹ gbekua nin ene lu mhan khọlọ.* 13 Hẹi ji mhan de ọbhi edọnmhẹn, sokpan, hinmhin* mhan bhi obọ ọsi ọne ọria ọbe.’

14 “Ahamiẹn bha rẹhunmhan ẹbho ne lu bha khọlọ, Aba bha nọn ribhi okhun ki yẹ rẹhunmhan bha; 15 sokpan, ahamiẹn ibha bha rẹhunmhan ẹbho ne lu bha khọlọ, Aba bha nọn ribhi okhun ida rẹhunmhan bha.

16 “Ahamiẹn bha fi azinmin* bha hẹi ha riia ẹlo a bhi uhọnmhọn bọsi ene re ikpunun ga. Ranmhude ele guanọ nin ẹbho daghe ọle ghe, ele fi azinmin, ọle zẹle nin ele da suku ẹlo a bhi uhọnmhọn. Bhi ọsi ẹmhọanta, mẹn taman ibha, ele miẹn elele nọnsele gba fo. 17 Ahamiẹn uwẹ fi azinmin,* re abhili gbo uhọnmhọn, uwẹ ha yẹ kpe ẹlo a, 18 beji a ha da miẹn ghe, ẹbho bha lẹn ghe, uwẹ fi azinmin.* Ji a miẹn ghe, Aba ẹ nọn ribhi okhun, nin ọria isabọ daghe, ọle ọkpa lẹnlẹn. Bhiriọ, Aba ẹ nọn daghe ebi ọria lu bhi ẹkhokho ki re ihaosa nin uwẹ.

19 “Bha hẹi yẹ ne emhin ne ghanlẹn nesẹbha ya bhi ọne otọ nan, ranmhude, bhi ọne otọ nan, ododo dẹ sabọ le ọle. Ọ dẹ yẹ sabọ mọntọn an. Oyi dẹ yẹ sabọ gbe odẹ a dọ ne ele. 20 Bha ha ne emhin ne ghanlẹn nesẹbha ya bhi okhun, ranmhude, bhi enin, ododo ida sabọ le ọle, ọ ida sabọ mọntọn an, sẹyẹ, oyi ida sabọ gbe odẹ a dọ ne ele. 21 Ranmhude, eji emhin ne ghanlẹn nesẹ ye, enin ọkhọle nọnsẹ da yẹ ha ye.

22 “Ẹlo hi ukpa ọsi egbe. Ahamiẹn uwẹ mun ẹlo ọbhi emhin ọkpa,* egbe nọnsẹ rebhe ki ha bhala. 23 Sokpan, ahamiẹn uwẹ mhọn ẹlobhiamhin, egbe nọnsẹ rebhe ki so ebiuki a. Ahamiẹn ghe, ebiuki ọle ẹfua nọn ri uwẹ bhi egbe khin, ẹkpebiuki wo khọnin!

24 “Ọria iribhọ nọn ha sabọ ga ebeanlẹn eva; ọle dẹ he ọkpa yẹ hoẹmhọn ọnọnkẹle, la ọle dẹ sun rẹkhan ọkpa yẹ re ẹlo gbe ọnọnkẹle a. Bha ida sabọ ha ga Osẹnobulua, yẹ ha ga ẹfe.

25 “Ranmhude ọnan, mẹn taman ibha yọle: Bha hẹi yẹ ha kpokpo egbe ba ẹmhọn iẹnlẹn nọnsẹbha, rẹji ebi bha ha le la ebi bha ha da. Sẹyẹ, bha hẹi yẹ ha kpokpo egbe nọnsẹbha rẹji ebi bha ha yọ. Iẹnlẹn bha be ghan gbera ebale? Egbe nọnsẹbha bha be ghan gbera ukpọn? 26 Bha manman gbẹlokotọ fẹ ene afianmhẹn ne tin bhi okhun ghe, ele ikọ emhin, ele irọ emhin, ele iyẹ koko ebale ne ya. Ọrẹyiriọ, Aba bha nọn ribhi okhun re ebale nin ele. Ibha bha be ghan nẹ ele? 27 Họla bhi ẹwẹ bha ha sabọ re ihuẹnlo ọkpa* ba iẹnlẹn nọnsọle ranmhude ọle kpokpo egbe? 28 Sẹyẹ, bezẹle nin bha da kpokpo egbe ba ẹmhọn ebi bha ha yọ? Luẹ emhin bhi ebi aroro ne ribhi ẹwẹ rẹ wanre yẹ; ele imiẹnsọn, ele ifi olu; 29 ọrẹyiriọ, mẹn taman bha ghe, arẹmiẹn ghe Solomọn nin ojie wo manman ha mhọn uyi, a bha miẹn ẹghe nin ọle rẹ mhọn-osẹ sẹ bii ọkpa bhi ẹwẹ ene aroro nan. 30 Bhiriọ, ahamiẹn inian Osẹnobulua rẹ re ose hin ene ilunmhun ne ribhi ẹwẹ, ne ha sọnnọn re ẹlẹnan, akhọ a re ele fi eranlẹn, eka-eka ki hi ibha? Ọle dẹ re ukpọn nin bha yọ. Obhi urẹọbhọ khere ibha mhọnlẹn. 31 Bhiriọ, bha hẹi ha kpokpo egbe yọle, ‘Be imhan ha le?’ la, ‘Be imhan ha da?’ la, ‘Be imhan ha yọ?’ 32 Ene emhin nan rebhe, ele hi emhin nin ẹbho ne ribhi ẹkẹ ọne agbọn nan wo ha khu ọi. Aba ibha nọn ribhi okhun lẹnmhin ghe, ọkhẹke nin bha ha mhọn ene emhin nan rebhe.

33 “Bha ka ha khu ọbhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua bi emhin ne gbale bhi ẹlo nọnsọle. Ẹghenin, a ki ne ene emhin nekẹle nan rebhe ba bha le. 34 Bhiriọ, bha hẹi ha kpokpo egbe ba ẹmhọn ewiẹ, ranmhude, emhin dẹ ha ribhọ ne ha rẹ bha ha kpokpo egbe ewiẹ. Ukpẹdẹ-ukpẹdẹ mhọn ọnọghọ nọnsọle.

7 “Ibha hẹi yẹ ha bhuohiẹn gbe ẹbho, nan hẹi bhuohiẹn gbe ibha; 2 ranmhude, uwedẹ nin ibha rẹ bhuohiẹn gbe ẹbho, ọle a ha yẹ rẹ bhuohiẹn gbe ibha. Sẹyẹ, ukpu nin ibha rẹ mhaan nin ẹbho, ọle a ha yẹ rẹ mhaan nin ibha. 3 Bezẹle nin uwẹ da ha ghe igbẹn-owẹ nọn ribhi ẹlo nọnsi obhio ẹ, nin uwẹ bha da daghe aseran nọn ribhi ẹlo nọnsẹ? 4 La be uwẹ nin aseran ri ọle bhi ẹlo ha rẹ sabọ taman obhio uwẹ yẹ, ‘Ji mẹn re igbẹn-owẹ si uwẹ bhi ẹlo re.’ 5 Uwẹ nọn riale ghe uwẹ khiale, ka mun aseran sibhi ẹlo nọnsẹ re, beji uwẹ ha da sabọ daghe nọnsẹn rẹ re igbẹn-owẹ sibhi ẹlo nọnsi obhio ẹ re.

6 “Ibha hẹi ne emhin ne khiale nin awa, la ne ikpileghe ne ghanlẹn nesẹbha nin une, nin ele hẹi re idia nunu ọle, yẹ denọ egbe dọ kuan bha.

7 “Ibha wo ha bhii, a ki re nin ibha; ibha ha guanọ, ibha ki miẹn; ibha ha so obọ bhi odẹ, a ki tuje ọle a nin ibha; 8 ranmhude, a dẹ re nin ọrebhe ne wo ha bhii, sẹyẹ, ọrebhe ne guanọ emhin dẹ miẹn ebi ele guanọ; a dẹ yẹ tuje odẹ a nin ọrebhe ne wo ha so obọ bhi odẹ. 9 Bhi ọsi ẹmhọanta, họla bhi ẹwẹ ibha ha re udo nin ọmọn nọnsọle, sade ọmọn nọnsọle yọle nọn re ibrẹd nanlẹn? 10 La nọn ha mun ẹnyẹn nanlẹn sade ọne ọmọn yọle nọn re ehẹn nanlẹn? 11 Bhiriọ, ahamiẹn ghe ibha nin eria ebe lẹn ebi a rẹ re emhin esili nin imọn nesẹbha yẹ, eka-eka ki hi Aba ibha nọn ribhi okhun? Ọle dẹ wo ne emhin esili nin ẹbho ne bhii ọle.

12 “Emhin rebhe nin uwẹ guanọ nin ẹbho lu da uwẹ, ọle ọ yẹ khẹke nin uwẹ ha lu da ele. Ọnan hi emhin nin ene Uhi bi ene Akhasẹ tale mundia nan.

13 “Rẹkhan ọne igeti nọn dia kekeke, ranmhude, igeti nọn dia gbodo, nọn mhọn odẹ nọn bhiabhia, ugbekhuelo ọ khian, sẹyẹ ẹbho ne bunbun wo ha rẹkhan ọlẹn; 14 Ọkpakinọn, igeti nọn dia kekeke, nọn mhọn odẹ nọn dia khuẹnlẹn, ọle khian iẹnlẹn, sẹyẹ ikpeta ẹbho ọkpa miẹn ọne uwedẹ.

15 “Bha ha babegbe ranmhude ene akhasẹ ohoghe ne mun akpa ọsi ohuan yọ bu bha re, ọkpakinọn, elanmhẹn ne tuakọn* ele khin. 16 Ikpẹ nesele bha ha rẹ lẹn ele. Igbẹn bi ikhiakhiọ imọn emekọnọn. 17 Iriọ sẹyẹ nọn, eran nọn mhẹn, ọle mọn ikpẹ nọn mhẹn. Eran nọn imhẹn, ọle mọn ikpẹ nọn imhẹn. 18 Eran nọn mhẹn ida sabọ mọn ikpẹ nọn imhẹn, sẹyẹ, eran nọn imhẹn ida sabọ mọn ikpẹ nọn mhẹn. 19 Eran nọn hi ki rẹ khin nọn bha mọn ikpẹ nọn mhẹn, a ki hian ọlẹn fia yẹ mun ọlẹn kpọn bhi eranlẹn. 20 Bhiriọ, ikpẹ nin ene ikpea nan rẹman, ọle ibha ha rẹ lẹn ele.

21 “Ọ iyi ọrebhe ne tie imẹn Ebeanlẹn imẹn, Ebeanlẹn imen, ha nabhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua. Ọria nọn wo ha lu iho ọsi Aba imẹn nọn ribhi okhun, ọle ọkpa ha nabhọ. 22 Bhi ọne ukpẹdẹ nin, ẹbho ne bunbun dẹ taman imẹn yọle: ‘Ebeanlẹn imẹn, Ebeanlẹn imẹn, imhan bha be re elin nọnsẹ rẹ kha akhasẹ, imhan bha be re elin nọnsẹ rẹ khu ẹlinmhin-ebe, yẹ re ọle lu iwẹnna ọhan-ilo ne bunbun?’ 23 Ẹghenin, imẹn ki taman ele yọle: ‘Imẹn bha lẹn ibha! Ibha sibhi eji imẹn ye re, ibha ne gbuhi a!’

24 “Bhiriọ, ọrebhe ne họn ọne ọta nin imẹn tale nan yẹ lu rẹkhan ele, dẹ diabe okpea nọn wanlan nọn bọn uwa nọnsọle ọbhi uke udo. 25 Okpamẹn da rọ, ologho da nẹ, ahoho da yẹ manman fi, ọkpakinọn, ọne uwa bha siẹn kua, ranmhude, uke udo a bọn ọlẹn ọi. 26 Sokpan, ọrebhe ne họn ene ọta nin mẹn tale nan, ne bha lu rẹkhan ele, dẹ diabe okpea nọn iwanlan nọn bọn uwa nọnsọle bhi uke ekẹn. 27 Ẹghe nin okpamẹn ki rẹ rọ, nin ologho da nẹ, nin ahoho da yẹ manman fi, ọne uwa da dunmhun an. Ọ da siẹn kua sẹsẹsẹ.”

28 Ẹghe nin Jesu rẹ ta ene ọta nan rebhe fo, uwedẹ nin ọle rẹ man emhin da wo manman han ene ẹbho ilo, 29 ranmhude, ọle wo ha man ele emhin bọsi ọria nan re ahu nan, ọ iyi bọsi ene ẹbho ne man ele uhi.

8 Ẹghe nin ọle ki rẹ huẹnre bhi uke ọne oke, usun ẹbho ne bunbun da rẹkhan ọlẹn. 2 Ghọle! okpea ọkpa nọn khọnmhọn emianmhẹn egbekẹn da bu ọle re dọ debhẹre nanlẹn, yẹ yọle: “Ebeanlẹn imẹn, imẹn lẹnmhin ghe uwẹ dẹ sabọ re egbe daan mẹn sade ọ yẹẹ uwẹ.” 3 Ọle da niẹn obọ nọnsọle a rẹ so ọle, yẹ yọle: “Ọ yẹẹ mẹn! Ji egbe daan ẹn.” Ọne emianmhẹn egbekẹn da wo re osukpa si ọle bhi egbe re. 4 Jesu da taman ọlẹn yọle: “Hẹi taman ọria soso ebe sunu, ọkpakinọn, dọ re egbe ẹ man ọne ohẹn, uwẹ ha yẹ lu ọne izọese nin Mozis yọle nan lu, beji ọ ha da ha yi ọsali rẹji ele.”

5 Ẹghe nin ọle rẹ sẹbhi Kapaniọn, okpea ọkpa nọn yi ọwanlẹn ọsi eyokhọnlẹn da bu ọle re, yẹ ha bhii ọle. 6 Ọne okpea da ha taman ọlẹn yọle: “Ọwanlẹn, ọguọmhandia nọnsẹmhẹn khọnmhọn bhi uwa, ọ kiẹn akhun, ọle wo loya.” 7 Jesu da taman ọlẹn yọle: “Imẹn ha sẹbhi enin, imẹn dẹ re egbe daan ọlẹn.” 8 Ọne ọwanlẹn ọsi ene eyokhọnlẹn da yọle: “Ọwanlẹn, imẹn bha sẹ ọria nin uwẹ ha na ọle bhi uwa. Wo yọle nin egbe daan ọguọmhandia nọnsẹmhẹn, egbe ki gene daan ọlẹn. 9 Imẹn tobọmẹn bhọ mhọn ebeanlẹn, imẹn yẹ mhọn eyokhọnlẹn ne ribhi odotọ imẹn. Imẹn ha yọle nin ọnan ha khian, ọ ki ha khian. Imẹn ha yọle nin ọnan vae, ọle ki vae. Imẹn ha taman ọguọmhandia nọnsẹmhẹn dọ lu ọnan, ọle ki lu ọle.” 10 Jesu ki họn ọnan, ọ da wo han ọle ilo. Bhiriọ, ọle da taman ene rẹkhan ọlẹn yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn bha miẹn ọria soso bhi otọ Izrẹl nọn mhọn urẹọbhọ nọn ziẹn sẹ bii ọsi ọne okpea nan. 11 Ọkpakinọn, imẹn taman bha ghe, ẹbho ne bunbun dẹ na bhi obọ ọsi isti* bi obọ ọsi wẹst* vae, dọ deba Ebraham, Aiziki, bi Jekọp le ebale* bhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua.* 12 Bhi obọ nọnkẹle, a ki khuno imọn ọsi ọne Agbejele ọbhi olele bhi ẹkẹ ebiuki. Enin ele ha da ha viẹ, yẹ re akọn gbe akọn.” 13 Jesu ki da taman ọwanlẹn ọsi ene eyokhọnlẹn yọle: “Ha khian. Beji uwẹ rẹ re urẹọbhọ man, ji ọ re iriọ sunu ji uwẹ.” Bhi ọne ẹghe nin tee, egbe da daan ọne ọguọmhandia.

14 Ẹghe nin Jesu ki rẹ sẹbhi isi Pita, ọle da kere ghe, inẹn okhuo Pita nowẹ, ranmhude, ọle khọnmhọn ifiva.* 15 Bhiriọ, Jesu da re obọ so ọle obọ. Ọne ifiva da si ọle bhi egbe re. Ọle da kpanọ mundia dọ ha nyẹn ebale nin ele. 16 Ọsemuan ki re, ẹbho da ha muno eria ne bunbun nin ẹlinmhin-ebe kpokpo bu ọle re; unun ọkpa ọle rẹ khu ene ẹlinmhin-ebe si ele bhi egbe re. Ọle da re egbe daan ọrebhe ne ha khọnmhọn, 17 beji ọle ha da mun ọta nin Ẹzaya nin akhasẹ tale sẹ, nọn yọle: “Ọle da re emianmhẹn bi ọbalọ nọnsẹmhan kie.”

18 Ẹghe nin Jesu ki rẹ daghe usun ẹbho ne nẹga ọle, ọle da taman edibo nesọle nin ele kpanọ ha khian obọ nọnkẹle. 19 Ọkpa bhi ene man uhi da bu ọle re, yẹ taman ọlẹn yọle: “Ọman-emhin, imẹn dẹ rẹkhan uwẹ ha khian eji ọ hi ki rẹ khin nin uwẹ khian.” 20 Ọkpakinọn, Jesu da taman ọlẹn yọle: “Alabe* mhọn uhio nin ele dia i, afianmhẹn ne tin bhi okhun mhọn akolo. Ọkpakinọn, Ọmọn nọnsi okpea imhọn eji ọle da nowẹ.” 21 Ọkpa bhi edibo nesọle da yẹ taman ọlẹn yọle: “Ebeanlẹn imẹn, ji imẹn ka dọ re aba imẹn tọ.” 22 Jesu da taman ọlẹn yọle: “Wo ha rẹkhan imẹn, uwẹ ha ji ene yu da re ne yu tọ.”

23 Ẹghe nin ọle ki rẹ nabhi ẹkẹ okọ, edibo nesọle da rẹkhan ọlẹn. 24 Sẹ ghe! Okpahoho da munhẹn ha fi bhi ọne okpẹdẹ, rẹ sẹbhọ ghe, amẹn da ha nabhi ẹkẹ ọne okọ; ọkpakinọn, ọle da ha wẹ. 25 Ele da dọ riọ ọle bhi owe yẹ taman ọlẹn yọle: “Ebeanlẹn imhan, hinmhin imhan, imhan khian la fuẹn an!” 26 Ọkpakinọn, ọle da taman ele yọle: “Bezẹle nin ofẹn da ha mun bha, ibha ne mhọn obhi urẹọbhọ khere?” Bhiriọ, ọle da kpanọ mundia, yẹ taman ọne ahoho bi okpẹdẹ ne lọre. Ijerebhe da wo fure. 27 Ọnan da han ene ikpea ilo. Bhiriọ, ele da yọle: “Be a tie ọnan bhi ọria? Ahoho bi okpẹdẹ bhọ hẹnmhọn nanlẹn.”

28 Ẹghe nin ọle rẹ sẹbhi obọ nọnkẹle bhi agbaẹbho ọsi Gadara, ikpea eva nin ẹlinmhin-ebe kpokpo da na bhi eji a da re olinmhin tọ dagbare yẹ bu ọle rẹ. Ele wo manman ha fi bhi ẹlo. Ranmhude ọnan, ẹbho igbudu na ọne uwedẹ gbera. 29 Sẹ ghe! ele da ha so yọle: “Ọmọn nọnsi Osẹnobulua, be rẹtẹ imhan bi uwẹ? Uwẹ be vae dọ re oya nin imhan ọkuẹsẹ ọne ẹghe nan rẹyi?” 30 Bhi eje bha ree gbe bhi eji ele ye, usun une da ha le ebale. 31 Bhiriọ, ene ẹlinmhin-ebe da ha bhii ọle yọle: “Uwẹ ha khu imhan dagbare, ji mhan da nabhi ẹkẹ ene une.” 32 Ọle da taman ele yọle: “Bha ha khian!” Bhiriọ, ele da dagbare yẹ nabhi ẹkẹ ene une. Ghọle! ene une rebhe da na bhi ukpunun ọne oke kpono nabhi ẹkẹ okpẹdẹ. Ele da yuno ọbhi ẹkẹ ọne amẹn. 33 Ene re ene une kọn da nẹgbe ha khian ẹkẹ ọne agbaẹbho. Bhi enin, ele da ta emhin rebhe nin ẹlo ele miẹn, rẹ sẹbhi ebe sunu ji ene ikpea nin ẹlinmhin-ebe ha kpokpo. 34 Ghọle! ẹbho rebhe ne ribhi ọne agbaẹbho da dagbare ha bu Jesu, ele ki miẹn ọlẹn, ele da taman ọlẹn nọn sibhi agbaẹbho nọnsele re.

9 Jesu ki nabhi okọ, ọle da fan ọne okpẹdẹ ra ha khian agbaẹbho nọnsọle. 2 Sẹ ghe! ẹbho da re ewa ha mun okpea ọkpa nọn yi akhun bu ọle vade. Jesu ki daghe urẹọbhọ nin ele rẹman, ọle da taman ọne akhun yọle: “Ọmọn, hẹi ji ofẹn mun uwẹ! A gbe olukhọ nesẹ kua.” 3 Ikpea eso ne man uhi da ha taman egbe ele yọle: “Ọne okpea nan wo ha re unun ji Osẹnobulua.” 4 Ranmhude Jesu lẹn ebi ele ha ria bhi ọkhọle, ọle da yọle: “Bezẹle nin ibha da ha ria emhin ebe bhi ọkhọle nọnsẹbha? 5 Bhi ọsi ijiẹmhin, ọnela lẹkhẹ nẹ nan rẹ ta, nan rẹ yọle, ‘A gbe olukhọ nesẹ kua,’ la nan rẹ yọle, ‘Kpanọ mundia, uwẹ ha yẹ ha khian’? 6 Sokpan, beji ibha ha da lẹn ghe Ọmọn nọnsi okpea mhọn ahu bhi ọne otọ nan nin ọle rẹ rẹhunmhan olukhọ . . .” ọle da ki taman ọne akhun yọle: “Kpanọ mundia, re ewa nọnsẹ, uwẹ ha yẹ ha khian uwa.” 7 Ọle da kpanọ mundia, yẹ ha khian uwa nọnsọle. 8 Ene usun ẹbho ki daghe ọnan, ofẹn da ha mun ele, ele da ha re ogẹn ji Osẹnobulua nọn re ahu nọn sẹ inian nin eria.

9 Jesu ki kpanọ sibhi enin re ha khian, ọle da daghe okpea ọkpa natiọle Matiu, nọn dotua bhi ọfisi ọsi ene koko igho uhọnmhọn. Ọle da taman ọlẹn yọle: “Dọ kiẹn odibo nọnsẹmhẹn.” Bhiriọ, ọle da kpanọ mundia yẹ rẹkhan ọlẹn. 10 Akizẹbue, ẹghe nin Jesu rẹ ha le ebale bhi ọne uwa, sẹ ghe! eria olukhọ ne bunbun, bi ẹbho ne bunbun ne koko igho uhọnmhọn da vae dọ deba ọle bi edibo nesọle ha le ebale.* 11 Ọkpakinọn, ibhokhan Farisi ki daghe ọnan, ele da taman edibo nesọle yọle: “Bezẹle nin ọnọn man bha emhin da deba ene koko igho uhọnmhọn bi eria olukhọ le ebale?” 12 Jesu ki họn ebi ele ta, ọle da yọle: “Ẹbho ne khọnmhọn ele guanọ dọkitọ, ọ iyi ene egbe daanlẹn. 13 Ibha ha khian dọ luẹ ebi a re ọne ọta nan ta: ‘Itohan mẹn guanọ nin ibha ha rẹman, ọ iyi nin bha ha zọese ji imẹn.’ Eria olukhọ imẹn vae dọ tie, ọ iyi ene khiale.”

14 Edibo nesi Jọni da bu ọle re dọ nọọn ọlẹn yọle: “Bezẹle nin edibo nesẹ ida fi azinmin,* arẹmiẹn imhan bi ibhokhan Farisi fi azinmin?” 15 Bhiriọ, Jesu da wanniẹn ele yọle: “Be ha zẹ nin imọẹ ọsi ọne okpea nọn ho nọn re okhuo ha da ha lu akhiẹ beji ọle sẹyẹ ribhi ẹwẹ ele? Ọkpakinọn, ẹghe vade nan ha rẹ re ọne okpea sibhi ẹwẹ ele re. Ẹghenin, ele dẹ fi azinmin. 16 Ọria iribhọ nọn ha re ukpọn ọsọgbọn rẹ gban awegbe nọn ki yẹyẹ a. Ranmhude, ọne ukpọn ọsọgbọn ha sọọ sibhọre, ọne awegbe ki nyanghan gbera ọnikhẹ. 17 Sẹyẹ, ẹbho isa anyọn ọsọgbọn ọbhi ẹkẹ ẹkpa anyọn nọn dọmanlẹn, ele ha lu iriọ, ọne ẹkpa anyọn ki vẹa, bhiriọ, anyọn nọn ribhọ ki tuekua. Sẹyẹ, ọne ẹkpa ki riia sẹsẹsẹ. Ẹkpa anyọn ọsọgbọn ọle ẹbho sa anyọn ọsọgbọn ọi, beji a ha da miẹn ghe ọsoso bha riia a.”

18 Ẹghe nin ọle rẹ ha ta ene emhin nan man ele, ghọle! okpea ọkpa nọn ribhi ihe da bu ọle re dọ debhẹre nanlẹn. Ọne okpea da yọle: “Isan ọmokhuo nọnsẹmhẹn yu. Vae dọ re obọ so ọle beji ọle ha da kie ha nyẹnlẹn.”

19 Bhiriọ, Jesu da kpanọ mundia. Ọle bi edibo nesọle da rẹkhan ọne okpea. 20 Sẹ ghe! okhuo ọkpa nọn mọn da khọnmhọn emianmhẹn aranlẹn nọn na, rẹ na bhi ikpe igbeva, da na ikeke Jesu vae, yẹ re obọ so ehọ-ehọ ukpọn nọnsọle, 21 ranmhude, ọle da wo ha taman egbe ọle yọle: “Imẹn ha sabọ re obọ so ukpọn nin ọle yọ ke okhun, egbe dẹ daan imẹn.” 22 Jesu ki fiorọ, ọle da daghe ọne okhuo. Bhiriọ, ọle da taman ọlẹn yọle: “Ọmọn, hẹi ji ofẹn mun uwẹ! Urẹọbhọ nọnsẹ re egbe daan ẹn.” Rẹ na bhi ọne ẹghe nin, egbe da wo daan ọne okhuo.

23 Ẹghe nin Jesu ki rẹ sẹbhi uwa ọsi ọne okpea nọn ribhi ihe, ọle da daghe ene fi ufele bi usun ẹbho ne ha so. 24 Jesu da yọle: “Bha dagbare, ranmhude, ọne ọmọn bha yu, owe ọle ye.” Bhiriọ, ele rebhe da munhẹn ha jiẹ ọle. 25 A ki je ene usun ẹbho dagbare fo, Jesu da nabhi ẹkẹ ọne uwa, yẹ re ọne obhokhan obọ mhọnlẹn, ọne obhokhan* da riọkpanọ. 26 Ẹbho da wo ha ta ọne ẹmhọn nan na bhi ijerebhe bhi ọne agbaẹbho nin.

27 Jesu ki gbo sibhi enin re, ikpea eva ne ruẹlo da rẹkhan ọlẹn, yẹ ha so yọle: “Ọmọn nọnsi Devid, mhọn itohan da mhan.” 28 Ẹghe nin ọle ki rẹ nabhi ẹkẹ uwa, ene ikpea eva ne ruẹlo da bu ọle re. Bhiriọ, Jesu da nọọn ele yọle: “Ibha be rẹọbhọ ghe imẹn dẹ sabọ lu ọnan?” Ele da yọle: “Ehe, Ebeanlẹn imhan.” 29 Ọle ki da re obọ so ele ẹlo, yẹ yọle: “Ji ọ sunu ji ibha beji ibha rẹ rẹọbhọ.” 30 Bhiriọ, ele da munhẹn ha daghe. Sokpan, Jesu da manman sekha nin ele yọle: “Ibha hẹi ji ọria soso lẹn ebe sunu.” 31 Ọkpakinọn, ele ki sibhi enin re, ele da ha taman ọrebhe bhi ọne agbaẹbho ebe sunu.

32 Ẹghe nin ele rẹ ha sibhi enin re, ghọle! ẹbho da mun okpea ọkpa nin odin bu ọle, nin ẹlinmhin-ebe yẹ kpokpo; 33 Ẹghe nin Jesu ki rẹ khu ọne ẹlinmhin-ebe si ọle bhi egbe re fo, ọne okpea da ha talọ. Ọnan da wo han ene usun ẹbho ilo, rẹ sẹbhọ ghe, ele da yọle: “A bha sẹ ka miẹn emhin nọn sẹ inian khẹ bhi otọ Izrẹl.” 34 Sokpan, ibhokhan Farisi da ha yọle: “Ojie ọsi ene ẹlinmhin-ebe, ọle re ahu nanlẹn rẹ ha khu ene ẹlinmhin-ebe fia.”

35 Jesu da munhẹn ha na ene agbaẹbho bi idunmhun rebhe khian. Ọle da ha man emhin khian bhi ene sinagọg, yẹ ha tẹmhọn ọta nọn mhẹn ọsi Agbejele. Ọle da ha hinmhin ẹbho ne ha khọnmhọn unan emianmhẹn kẹkẹ bi ene egbe bha daan rebhe. 36 Jesu ki daghe ene usun ẹbho, ọle da ha tohan ele, ranmhude, inian ele kpakpa a bọsi ihuan ne imhọn ọnọn sun ele. 37 Ọle da ki taman edibo nesọle yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, emhin nan ha khuan bhi ugbo wo manman bun. Ọkpakinọn, ene ha khuan ọlẹn bha bun. 38 Bhiriọ, bha bhii ọnọn nyan ọne ugbo nin ọle je ẹbho re ne dọ khuan ene emhin.”

10 Ọle da tie etuegbe igbeva nesọle, yẹ re ahu nin ele rẹ ha khu ẹlinmhin-ebe si ẹbho bhi egbe re, bi nin ele rẹ ha re egbe daan ẹbho bhi unan emianmhẹn nọn hi ki rẹ khin nin ele khọnmhọn.

2 Ene etuegbe igbeva hi: Saimọn nan yẹ tiọle Pita, bi Andru nin obhio ọle; Jemis nin ọmọn nọnsi Zẹbẹdi bi Jọni nin obhio ọle; 3 Filip bi Batolomio; Tọmọs bi Matiu nọn koko igho uhọnmhọn; Jemis nin ọmọn nọnsi Afiọs; bi Tadiọs; 4 Saimọn nin Kenanian* bi Judas Iskarọt nọn mun ọlẹn khiẹn.

5 Jesu da je ene ikpea igbeva nan dagbare, yẹ taman ele yọle: “Bha hẹi van obọ diọbhi agbaẹbho ọsi ene iyi ibhokhan Izrẹl, bha hẹi nabhi agbaẹbho soso ọsi ibhokhan Sameria; 6 sokpan, bha wo dọ ha guanọ ihuan ne yulua bhi uwa ọsi ibhokhan Izrẹl. 7 Beji ibha rẹ khian, ibha ha tẹmhọn Osẹnobulua yọle: ‘Agbejele nọnsi Osẹnobulua* sire.’ 8 Ibha re egbe daan eria ne khọnmhọn, ibha riọ ene yu kpanọ, ibha hinmhin ene khọnmhọn emianmhẹn egbekẹn, ibha khu ẹlinmhin-ebe si ẹbho bhi egbe re. Ọsọhẹ a rẹ re nin ibha, ọsọhẹ ibha ha yẹ rẹ ha re nin ẹbho. 9 Ibha hẹi ne igolu, isiliva la oze ọbhi ẹkẹ ọgbẹnẹ nọnsẹbha. 10 Ibha hẹi mun ẹkpa ebale rẹkhan egbe, bha hẹi re awegbe ọbhebhe,* ibata ọbhebhe, la ukpokpo ọbhebhe mhọnlẹn. Ranmhude, ọria nọn wẹnna dẹ miẹn ebale nọn khẹke ọle.

11 “Agbaẹbho nọn hi ki rẹ khin la idunmhun nọn hi ki rẹ khin nin ibha na i, ibha guanọ ọria nọn muegbe nọn rẹ miẹn ibha ọbhi egbe, ibha ha yẹ nanlẹn dia. 12 Ibha ha nabhi ọne uwa, bha tuẹ* ene ribhi ọne uwa. 13 Ahamiẹn ele miẹn bha ọbhi egbe bhi ọne uwa, ji ọfure nin ibha mun re ne ele dia. Sokpan, ahamiẹn ele bha miẹn ibha ọbhi egbe, ji ọfure nin ibha mun re rẹkhan ibha kpanọ. 14 Ahamiẹn ẹbho bha miẹn ibha ọbhi egbe la kaehọ ọta nọnsẹbha, ibha bọnmhẹn ekẹn nọn ribhi oẹ nọnsẹbha kie sade ibha sibhi ọne agbaẹbho la ọne uwa re. 15 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ebe ha sunu ji ọne agbaẹbho nin bhi ukpẹdẹ ibhuohiẹn, dẹ khọ gbera ebe ha sunu ji Sodọm bi Gomora.

16 “Ghọle! imẹn je ibha dagbare bọsi ihuan bhi ẹwẹ elanmhẹn ne tuakọn;* bhiriọ, ibha wo ha babegbe bọsi ẹnyẹn, ibha ha fu bọsi idulu. 17 Ibha ha babegbe, ranmhude, ẹbho dẹ muno ibha ha khian ikotu, yẹ gbe ibha asan bhi sinagọg nọnsele. 18 A dẹ yẹ muno ibha bu ene gọvanọ bi enijie ranmhude imẹn, nin ele bi ene ribhi ẹkẹ agbọn da sabọ hẹnmhọn imẹn. 19 Ọkpakinọn, ahamiẹn a mun ibha bu ene ẹbho nan, ibha hẹi ha kpokpo egbe ba ebi ibha ha ta la ebi ibha ha rẹ tale yẹ. Ranmhude, a dẹ re ebi ibha ha ta nin ibha bhi ọne ẹghe nin. 20 Ọ iyi ibha da gheghe ha talọ, ẹlinmhin ọsi Aba ibha, ọle da ha noo ibha rẹ talọ. 21 Sẹyẹ, okpea dẹ mun obhio ọle nin okpea re nan gbe ọle a, aba ki mun ọmọn nọnsọle re nan gbe ọle a, imọn ki yẹ sọtẹ da ene biẹ ele, yẹ mun ele re nan gbe ele a. 22 Ẹbho rebhe dẹ he ibha ranmhude elin nọnsẹmhẹn. Sokpan, ọria nọn ziẹngbe sẹ ọkpẹnlẹn dẹ miuhọnmhọn. 23 Ele ha kpokpo ibha bhi agbaẹbho ọkpa, ibha ha nẹ diọbhi agbaẹbho ọbhebhe. Ranmhude, bhi ọsi ẹmhọanta imẹn taman ibha ghe, ibha ida na otọ Izrẹl rebhe fo ọkuẹsẹ Ọmọn nọnsi okpea vae.

24 “Ọria nan man ọle emhin ikpọnọ gbera ọnọn man ọlẹn emhin. Sẹyẹ, igbọn ikpọnọ nẹ ebeanlẹn ọlẹn. 25 Ọnọn luẹ emhin ha sabọ diabe ọnọn man ọlẹn emhin, obọ ọle dale. Igbọn ha sabọ diabe ebeanlẹn ọlẹn, obọ ọle dale. Ahamiẹn ẹbho tie ọdafẹn ọsi ọne uwa Biẹzibọb,* eka-eka ki hi ene ribhi azagba-uwa nọnsọle? 26 Bhiriọ, ibha hẹi ji ofẹn ele ha mun ibha. Emhin soso iribhọ nan guele nan ida tuje a, sẹyẹ, emhin soso iribhọ nan lu bhi ẹkhokho nin ẹbho ida lẹn. 27 Ebi imẹn taman ibha bhi ebiuki, ibha tale bhi ẹfua. Sẹyẹ, ebi imẹn fẹkẹ do taman ibha, ibha na bhi okhun uwa ha wewe ọle. 28 Bha hẹi ha mun ofẹn eria ne ida sabọ re ọkpẹnlẹn ọbhi iẹnlẹn* nọnsẹbha sẹsẹsẹ, aharẹmiẹn ele sabọ gbe ibha a. Ọkpakinọn, bha ha mun ofẹn Osẹnobulua nọn ha sabọ gbe ibha a, yẹ re ọkpẹnlẹn ọbhi iẹnlẹn nọnsẹbha bhi Gẹhẹna.* 29 Ukpigho ọkpa* nọn bha sẹ emhin soso, ọle a rẹ dẹ arẹlẹ* eva. Ọrẹyiriọ, ọkpa bhi ene afianmhẹn nan ida de sotọ nan miẹn ghe Aba ibha bha lẹn. 30 Osẹnobulua bhọ lẹn eka eto ne ri ibha bhi uhọnmhọn. 31 Bhiriọ, ibha hẹi ji ofẹn ha mun bha; ibha ghan gbera arẹlẹ ne bunbun.

32 “Ọria nọn hi ki rẹ khin nọn yọle ghe ọle lẹn mẹn bhi isira eria, mẹn ki yẹ yọle ghe mẹn lẹn ọlẹn bhi isira Aba imẹn nọn ribhi okhun. 33 Ọkpakinọn, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn yọle ọle bha lẹn imẹn bhi isira eria, imẹn ki yẹ he ọle bhi isira Aba imẹn nọn ribhi okhun. 34 Ibha hẹi ha riale ghe ọfure imẹn mun re bhi ọne otọ nan, imẹn bha mun ọfure re, agbada imẹn mun re. 35 Ranmhude, imẹn vae dọ si iwaegbea re bhi ẹwẹ ọmokpea bi Aba ọle, bhi ẹwẹ ọmokhuo bi inẹn ọlẹn, bhi ẹwẹ amhẹn ọmọn bi inẹn ọdọ ọle. 36 Bhi ọsi ẹmhọanta, ene ribhi azagba-uwa ọsi ọria, ele da ha yi eghian ọlẹn. 37 Ọnọn hi ki rẹ khin nọn hoẹmhọn aba ọle la inẹn ọlẹn gbera imẹn, bha sẹ ọnọn ha rẹkhan imẹn; sẹyẹ, ọnọn hi ki rẹ khin nọn hoẹmhọn ọmokpea nọnsọle la ọmokhuo nọnsọle gbera imẹn, bha sẹ ọnọn ha rẹkhan imẹn. 38 Sẹyẹ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn bha muegbe nọn rẹ mun oran-iloya* nọnsọle, yẹ ha rẹkhan imẹn, bha sẹ ọnọn ha rẹkhan imẹn. 39 Ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ho nọn gbega iẹnlẹn* nọnsọle dẹ re fia. Sokpan, ọnọn re uhọnmhọn* fia ranmhude imẹn dẹ miẹn ọlẹn.

40 “Ọria nọn hi ki rẹ khin nọn miẹn ibha ọbhi egbe, imẹn ọle yẹ miẹn ọbhi egbe. Sẹyẹ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn miẹn imẹn ọbhi egbe, ọnọn je imẹn re, ọle yẹ miẹn ọbhi egbe. 41 Ọnọn hi ki rẹ khin nọn miẹn ọria ọbhi egbe, ranmhude akhasẹ ọne ọria khin, dẹ miẹn elele nin ọne akhasẹ ha yẹ miẹn. Sẹyẹ, ọnọn hi ki rẹ khin nọn miẹn ọria ọbhi egbe ranmhude ọria nọn khiale ọne ọria khin, dẹ miẹn elele nin ọne ọria nọn khiale ha miẹn. 42 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn sa amẹn nọn fuọfuọ nin ọkpa bhi ene ibhokhan nan ranmhude odibo ọle khin, a ida miẹn ebe ha zẹ a bha re ihaosa nin ọne ọria.”

11 Jesu ki taman ene etuegbe igbeva fo ebi ele ha rẹ khian yẹ, ọle da yẹ dagbare dọ ha man emhin yẹ tẹmhọn Osẹnobulua khian bhi agbaẹbho nekẹle.

2 Jọni ki họn bhi ighan emhin ọhan-ilo nin Kristi ha lu, ọle da je edibo nesọle 3 nin ele dọ nọọn ọlẹn yọle: “Uwẹ be hi Ọnọn Vade la nin mhan be ha khẹ ọria ọbhebhe?” 4 Jesu da ki wanniẹn ele yọle: “Bha ha khian dọ taman Jọni ebi ibha họnlẹn bi ebi ibha daghe: 5 Ene ruẹlo munhẹn ha daghe, ene akhun munhẹn ha khian, a re egbe daan ene rẹ ha khọnmhọn emianmhẹn egbekẹn, ene yehọ munhẹn ha hẹnmhọn, a riọ ene yu kpanọ, sẹyẹ, a ta ọne ọta nọn mhẹn man ene ibhioguele. 6 Eghọnghọn hi ọsi ọne ọria nọn bha miẹn emhin bhi egbe mẹn nọn ha re ọle dere.”

7 Ele ki kpanọ fo, Jesu da munhẹn ha tẹmhọn Jọni man ene usun ẹbho yọle: “Be ibha dọ fẹghe bhi ẹkẹ ojẹgbo? Ilunmhun nin ahoho mun-yo-mun-re be nọn? 8 Be ibha ki dọ daghe? Okpea nọn ne ukpọn ne mhọn-ose yọ? Ene ne ukpọn ne mhọn-ose yọ ribhi isi ọnojie. 9 Bhiriọ, be ibha dagbare dọ lu? Nin ibha dọ daghe akhasẹ? Ehe, imẹn taman ibha, ọle bhọ lu okpọria gbera akhasẹ. 10 Ọle hi ọne a tẹmhọnlẹn ẹghe nan rẹ gbẹn yọle: ‘Ghọle! Imẹn je ukọ nọnsẹmhẹn kalo nin uwẹ, nin ọle dọ hẹnhẹn uwedẹ khẹ uwẹ!’ 11 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, bhi ẹwẹ eria rebhe ne sẹ nyẹnlẹn bhi ọne otọ nan, a bha sẹ miẹn ọnọn khua okhun gbera Jọni nọn re amẹn nin ẹbho. Ọkpakinọn, ọria nọn ribhi ihe nọn khere nẹ bhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua* kpọnọ nẹ ọle. 12 Rẹ na bhi ẹghe ọsi Jọni nọn re amẹn nin ẹbho rẹ sẹbhi ejayenan, Agbejele nọnsi Osẹnobulua,* ọle ẹbho wo ha khu ọi. Ene wo khu ọbhọ gene wo ha miẹn ọlẹn. 13 Ranmhude, ọkuẹsẹ ẹghe nọnsi Jọni, ene Uhi bi ene akhasẹ ka tẹmhọn ebe ha sunu bhi ẹghe odalo. 14 Aharẹmiẹn ibha rẹọbhọ la ibha bha rẹọbhọ, ọle hi ‘Ẹlaija nan yọle ọ vade.’ 15 Ọnọn mhọn ehọ, ọ ha rẹ họn.

16 “Hela imẹn ha rẹ khọkhọ ọne ore nan? Inian ele diabe ibhokhan ne dotua bhi ẹki ha sotie ibo ele nin ele ko khiẹnlẹn, 17 yọle: ‘Imhan fi ufele nin ibha, ọkpakinọn ibha bha gbe ikhiẹn; imhan so illo akhiẹ nin ibha, ọkpakinọn ibha bha viẹ-egbe.’ 18 Iriọ yẹ nọn, ẹghe nin Jọni rẹ vae, ọle bha ha da, ọle bha ha le. Ọrẹyiriọ, ẹbho da yọle, ‘Ẹlinmhin-ebe kpokpo ọle.’ 19 Sokpan, Ọmọn nọnsi okpea ki vae, ọle da ha le ebale, yẹ da anyọn. Ọkpakinọn, ẹbho da yọle, ‘Ghọle! Okpea nọn le okpebale nọn yẹ manman da anyọn ọle khin. Ọmọẹ ọsi eria olukhọ bi ene koko igho uhọnmhọn ọle yẹ khin.’ Ọrẹyiriọ, emhin esili nin ọria lu,* ọle ha rẹman ghe ọria nọn wanlan ọle khin.”

20 Ẹghenin, ọle da munhẹn ha re unun ji ene agbaẹbho nin ọle da manman lu emhin ọhan-ilo, ranmhude, ele bha fidenọ bhi olukhọ nọnsele. Ọle da yọle: 21 “Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha ibhokhan Korezin! Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha ibhokhan Bẹtseada! Sade agbaẹbho ọsi Taya bi Saidọn a da lu ene emhin ọhan-ilo nan lu bhi agbaẹbho nọnsẹbha, isan ele mọn rẹ mun ukpọn-akhiẹ yọ, yẹ dotua bhi ẹmọn* rẹ rẹman ghe ele fidenọ. 22 Ọkpakinọn, imẹn taman ibha ghe, ebe ha sunu ji ibha bhi ukpẹdẹ ibhuohiẹn, dẹ khọ gbera ebe ha sunu ji agbaẹbho ọsi Taya bi Saidọn. 23 Ibha nin ibhokhan Kapaniọn, a dẹ be tuẹn ibha okhun? Heye! Idin* ibha ha da ka egbe ibha re. Ranmhude, sade a lu emhin ọhan-ilo nin mẹn lu bhi agbaẹbho nọnsẹbha bhi Sodọm, ọne agbaẹbho ha rẹ sẹyẹ ha ribhọ rẹ sẹbhi ẹlẹnan. 24 Sokpan, imẹn taman ibha ghe, ebe ha sunu ji ibha bhi Ukpẹdẹ Ibhuohiẹn, dẹ khọ gbera ebe ha sunu ji agbaẹbho ọsi Sodọm.”

25 Ẹghenin, Jesu da ki yọle: “Aba imẹn nọn nyan otọ nyan okhun, imẹn gẹn uwẹ bhi ogbakha, ranmhude, uwẹ ne ene emhin nan he nin ene wanlan bi ene manman lẹn emhin. Ọkpakinọn, uwẹ da re ene emhin nan man ene ibhokhan. 26 Iriọ uwẹ lu Aba, ranmhude ọnan hi ebi uwẹ re obọ i. 27 Aba imẹn mun emhin rebhe imẹn bhi obọ. Gbera ọne Aba, ọria ọbhebhe iribhọ nọn gene lẹn ọne Ọmọn. Sẹyẹ, gbera ọne Ọmọn, bi ọnọn hi ki rẹ khin nin ọne Ọmọn guanọ nin ọle re Aba ọle man, ọria ọbhebhe iribhọ nọn gene lẹn ọne Aba. 28 Ibha bu imẹn re, ibha rebhe nin egbe lọle, ne yẹ muno ihẹ ne khua. Imẹn dẹ re ọfubhegbe nin ibha. 29 Ibha deba mẹn miẹn ẹsọn nọnsẹmhẹn,* ibha ha yẹ luẹ bhi obọ imẹn, ranmhude, imẹn mhọn idegbere bi ẹkẹ nọn fu. Ibha dẹ miẹn ọfubhegbe. 30 Ẹsọn* nọnsẹmhẹn bha kaka, sẹyẹ, ihẹ nọnsẹmhẹn ikhua.”

12 Ẹghe ọkpa, Jesu bi edibo nesọle da ha na bhi ẹkẹ ugbo gbera bhi ukpẹdẹ Sabati. Ohanmhẹn da ha gbe edibo nesọle. Bhiriọ, ele da re obọ kọnnọn bhi emhin nan kọle yẹ ha le ọle. 2 Ibhokhan Farisi ki daghe ọnan, ele da taman ọlẹn yọle: “Sẹ ghe! Edibo nesẹ lu emhin nọn bha khẹke nan lu bhi ẹdẹ Sabati.” 3 Ọle da ki taman ele yọle: “Ibha bha be sẹ ka tie ebi Devid lu ẹghe nin ohanmhẹn rẹ ha gbe ọle bi ikpea ne rẹkhan ọlẹn? 4 Ọle da nabhi uwa oga nọnsi Osẹnobulua yẹ dọ ne ibrẹd nan rẹ zọese. Ọle bi ikpea ne rẹkhan ọlẹn da le ọle. Ọ bha rẹ khẹke nin ọle la eria ne rẹkhan ọlẹn le ọle, ene ohẹn ọkpa ọkhẹke ne le ọle. 5 La, ibha bha be yẹ tie bhi ebe Uhi ghe, arẹmiẹn ene ohẹn ne ribhi uwa oga miẹnsọn bhi ukpẹdẹ Sabati, uhi imun ele. 6 Sokpan, imẹn taman ibha ghe, ebe gbera uwa oga ribhi enan. 7 Ọkpakinọn, sade ibha lẹn ebi a re ọle ta ẹghe nan rẹ yọle, ‘Itohan imẹn guanọ nin ibha ha rẹman, ọ iyi nin ibha ha zọese ji imẹn,’ ibha hẹi rẹ bhuohiẹn gbe ene bha lu emhin soso. 8 Ọmọn nọnsi okpea, ọle hi Ebeanlẹn ọsi Sabati.”

9 Ọle ki sibhi enin re, ọle da ha khian sinagọg nọnsele. 10 Ghọle! okpea ọkpa nin obọ nọnsọle nẹghẹ a da ha ribhi enin. Ranmhude ikpea eso guanọ nin ele re uhi mun ọlẹn, ele da nọọn ọlẹn yọle, “Ọ be khẹke nan re egbe daan ọria bhi ukpẹdẹ Sabati?” 11 Ọle da taman ele yọle: “Ahamiẹn ọria bhi ẹwẹ bha mhọn ohuan ọkpa, nin ọne ohuan da de ọbhi uhio bhi ukpẹdẹ Sabati, ọle ida be dọ mun ọne ohuan sibhọre? 12 Bhi ọsi ẹmhọanta, ọria ghan nẹ ohuan, bhiriọ, ọria ha lu emhin esili bhi ukpẹdẹ Sabati, ọ bha gbobọrauhi.” 13 Ọle ki da taman ọne okpea yọle: “Niẹn obọ nọnsẹ a.” Ọne okpea ki niẹn ọlẹn an, ọne obọ bha yẹ nẹghẹ a, ọ da mhẹn an bii obọ nọnkẹle. 14 Ọkpakinọn, ibhokhan Farisi da dagbare dọ ha mhanmhan ebi ele ha rẹ gbe ọle a yẹ. 15 Jesu ki lẹn ọnan, ọle da sibhi enin re. Ẹbho ne bunbun da yẹ rẹkhan ọlẹn. Ọle da re egbe daan ele rebhe. 16 Sokpan, ọle da manman gbuhi nin ele, nin ele hẹi dọ taman ẹbho ẹmhọn ọlẹn. 17 Beji ọle ha da mun ọta nin Ẹzaya nin akhasẹ tale sẹ, nọn yọle:

18 “Ghọle! imẹn dẹ re ẹlinmhin nọnsẹmhẹn nin ọguọmhandia nọnsẹmhẹn nin mẹn zẹle, ọne imẹn hoẹmhọn ọlẹn, yẹ miẹn ọbhi egbe. Ọle dẹ rẹman ene agbaẹbho ebi a re ibhuohiẹn nọn gbale ta. 19 Ọle ida ha van la so dagbare, ọria soso ida họn urulu nọnsọle bhi ughe. 20 Ukpilunmhun nọn khuẹn ghẹghẹ, ọle ida nunu ọle a. Sẹyẹ, ukpa nọn khian wẹ a, ọle ida wo fun ọlẹn an, rẹ sẹbhi ẹghe nin ọle ha rẹ dọ bhuohiẹn nọn gbale. 21 Bhi ọsi ẹmhọanta, ene agbaẹbho dẹ ha mhọn iruduba, ranmhude elin nọnsọle.”

22 Ẹbho da mun okpea ọkpa nin ẹlinmhin-ebe kpokpo bu Jesu re. Ọne okpea idaghe, sẹyẹ, ọle isabọ talọ. Ọle da re egbe daan ọlẹn. Bhiriọ, ọne okpea da sabọ ha talọ yẹ daghe. 23 Ọnan da wo han ene usun ẹbho ilo. Ele da ha yọle: “Ibha riale ọnan iyi Ọmọn nọnsi Devid riọ?” 24 Ene ibhokhan Farisi ki họn ọnan, ele da ha yọle: “Ahu ọsi Biẹzibọb* nin ojie ọsi ene ẹlinmhin-ebe, ọle ọne okpea nan rẹ khu ene ẹlinmhin-ebe fia.” 25 Ranmhude Jesu lẹn ebi ele ria bhi ọkhọle, ọle da taman ele yọle: “Agbaẹbho nọn hi ki rẹ khin nọn imhọn okugbe, dẹ miẹn ugbekhuelo. Sẹyẹ, idunmhun nọn hi ki rẹ khin, la azagba-uwa nọn hi ki rẹ khin nọn imhọn okugbe, dẹ yẹ zagha a. 26 Iriọ yẹ nọn, ahamiẹn ghe Esu ki khu Esu, ọnin rẹman ghe Esu ne egbe ọle suan; be ejele nọnsọle ha ki rẹ mundia yẹ? 27 Sẹyẹ, ahamiẹn ghe Biẹzibọb re ahu nin mẹn rẹ khu ẹlinmhin-ebe dagbare, ahu ọsi ọria nela imọn nesẹbha rẹ khu ẹlinmhin-ebe dagbare? Ọnan zẹle nin ele ha da bhuohiẹn gbe ibha. 28 Sokpan, ahamiẹn ghe ahu ẹlinmhin nọnsi Osẹnobulua imẹn rẹ khu ẹlinmhin-ebe si ẹbho bhi egbe re, ọ rẹman ghe, Agbejele nọnsi Osẹnobulua gene ba bha ku. 29 La, be ọria ha rẹ nabhi uwa ọsi okpea nọn wolo yẹ, sẹyẹ ne emhin ọsi ọne okpea, sade ọle bha ka sabọ gba ọne okpea re ọbhi otọ? Ọle ha lu iriọ, ọle ọkpa ọle ha da sabọ ne emhin nesọle. 30 Ọnọn hi ki rẹ khin nọn iribhi ibo nọnsẹmhẹn, oghian imẹn ọle khin. Ọnọn bha deba imẹn si ẹbho koko, uvẹkua, ọle vẹ ele kua.

31 “Ranmhude ọnan, mẹn taman ibha ghe, olukhọ nọn hi ki rẹ khin nin ọria lu, la ọta ebe nọn hi ki rẹ khin nin ọria tale, a dẹ rẹhunmhan ọlẹn. Sokpan, ọnọn hi ki rẹ khin nọn re unun je ẹlinmhin nọn khiale, a ida rẹhunmhan ọlẹn. 32 Bhi ọsi ijiẹmhin, ọnọn hi ki rẹ khin nọn re unun je Ọmọn nọnsi okpea a dẹ rẹhunmhan ọlẹn, sokpan, ọnọn hi ki rẹ khin nọn rẹ unun je ẹlinmhin nọn khiale, a ida rẹhunmhan ọlẹn. Hiehie, a ida rẹhunmhan ọlẹn bhi ọne agbọn* nan, la bhi agbọn* nọn vade.

33 “Uwẹ ha ji ọne eran ha mhẹn, ikpẹ nesọle ki yẹ ha mhẹn. Uwẹ ha ji ọne eran wowo a, ikpẹ nesọle ki yẹ wowo a, ranmhude, ikpẹ nin eran mọn, ọle a rẹ lẹn ọlẹn. 34 Ibha nin ẹnyẹn ne manman mhọn obi, be ọta nọn mhẹn ha rẹ sabọ ha si ibha bhi unun re yẹ, beji a miẹn ghe, eria ebe bha khin? Ebe vuọn ọria ọkhọle, ọle unun nọnsọle ta dagbare. 35 Emhin esili ne ribhi ọkhọle ọsi ọria nọn mhẹn, ele ọne ọria ne dagbare. Sokpan, emhin ne imhẹn nin ọria nọn imhẹn ne ya bhi ọkhọle nọnsọle, ele ọle ne dagbare. 36 Imẹn taman ibha ghe, a dẹ tie ẹbho ẹzọ bhi ukpẹdẹ ibhuohiẹn bhi ọta ebe rebhe nin ele tale; 37 ranmhude, ọta nin uwẹ tale a ha rẹ tie uwẹ ọria nọn khiale. Sẹyẹ, ọta nin uwẹ tale a ha rẹ tie uwẹ ọria ebe.”

38 Eso bhi ene Farisi bi ene man uhi da ki taman ọlẹn yọle: “Ọman-emhin, lu emhin ọhan-ilo man imhan.” 39 Ọle da ki wanniẹn ele yọle: “Ọne ore nan nọn imhẹn, nọn yẹ fikekegbe Osẹnobulua, wo ha guanọ nan lu emhin ọhan-ilo man ele. Ọkpakinọn, a ida lu emhin ọhan-ilo ọbhebhe man ele gbera ọnọn sunu ji Jona nin akhasẹ. 40 Ranmhude, beji Jona rẹ ha ribhi ẹkẹ ọsi ọne udede ehẹn bhi ikpẹdẹ ea, asọn bi odamhẹn, iriọ Ọmọn nọnsi okpea ha yẹ rẹ ha ribhi ẹkẹ otọ bhi ikpẹdẹ ea, asọn bi odanmhẹn. 41 Ibhokhan Nenivẹ dẹ riọkpanọ bhi ukpẹdẹ ibhuohiẹn, yẹ bhuohiẹn gbe ọne ore nan, ranmhude, ẹghe nin Jona rẹ tẹmhọn Osẹnobulua man ele, ele da fidenọ. Sokpan ghọle! ebe gbera Jona bhọ ribhi enan. 42 Ọne esọn* nọn na obọ ọsi Saot* vae dẹ riọkpanọ bhi ukpẹdẹ ibhuohiẹn, yẹ bhuohiẹn gbe ọne ore nan, ranmhude, eje ree nẹ bhi ọne otọ nan ọle na vae dọ kaehọ ọta ẹwanlẹn ọsi Solomọn. Sokpan ghọle! ebe gbera Solomọn bhọ ribhi enan.

43 “Ahamiẹn ẹlinmhin-ebe sibhi egbe ọsi ọria re, ọne ẹlinmhin-ebe ki ha na ugbẹnẹbubu khian, yẹ guanọ eji ọle ha dia. Ahamiẹn ọle bha miẹn eji ọle ha dia, 44 ọ ki yole, ‘Imẹn dẹ fikie ha khian uwa nin mẹn da ka kpanọ,’ ọle ha ki sẹbhi enin, ọle ki kere ghe, ọria soso iribhi ọne uwa, sẹyẹ, a gbọnọ ijerebhe a, yẹ hẹnhẹn ọlẹn. 45 Ẹghenin, ọle ki kpanọ dọ ne ẹlinmhin-ebe ihinlọn ne kaka nẹ ọle rẹkhan egbe. Ele ha ki nabhi ẹkẹ ọne uwa, ele ki ha nyẹnlẹn bhi enin. Idia nin ọne okpea ki da ha ye, ọle ha ki khọ gbera ọne ọle ka rẹ ha ye. Ọnan hi ebe ha yẹ sunu ji ọne ore nan nọn imhẹn.”

46 Ẹghe nin ọle rẹ sẹyẹ ha ne ene usun ẹbho talọ, inẹn ọlẹn bi ibhio ọle nin ikpea da ha ribhi olele, ele da ha guanọ nin ele nanlẹn talọ. 47 Ọria da ki taman ọlẹn yọle: “Ghọle! inẹn ẹn bi ibhio ẹ nin ikpea ribhi olele, ele guanọ nin ele ne uwẹ talọ.” 48 Ọle ki da wanniẹn ọnọn nanlẹn talọ yọle: “Họla hi inẹn imẹn, hela hi ibhio imẹn nin ikpea?” 49 Ọle ki niẹn obọ da edibo nesọle, ọle da yọle: “Ghe inẹn imẹn bi ibhio imẹn nin ikpea! 50 Ranmhude, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn lu iho nọnsi Aba imẹn nọn ribhi okhun, ọle hi obhio imẹn nin okpea, ọle hi obhio imẹn nin okhuo, ọle yẹ hi inẹn imẹn.”

13 Bhi ọne ukpẹdẹ nin, Jesu da sibhi uwa re, yẹ dọ dotua bhi egbẹdẹ. 2 Usun ẹbho ne bunbun da bu ọle re. Ranmhude ọnan, ọle da dọ dotua bhi ẹkẹ okọ. Ene ẹbho rebhe da mundia bhi egbẹdẹ. 3 Ọle da munhẹn ha noo arẹkhọkhọ rẹ ta ọta ne bunbun man ele. Ọle da ha yọle: “Ghọle! okpea ọkpa da dagbare dọ kọ emhin. 4 Ọle ki ha kọ ene emhin, ikpẹ eso da denọ ọbhi egbodẹ, afianmhẹn da vae dọ le ele. 5 Ikpẹ eso da denọ bhi otọ udo-udo bhi eji ekẹn imanman ye. Ele da wo jẹje jẹre, ranmhude, ekẹn nọn ribhi enin bha bun. 6 Ọkpakinọn, ẹghe nin ovuẹn ki rẹ zẹ re, ọ da tuẹ ele a, ele da yuno, ranmhude, ele bha ha mhọn iniẹn. 7 Ikpẹ eso da yẹ denọ bhi ẹwẹ igbẹn. Ene igbẹn da wanre yẹ ru ele nyan otọ. 8 Sẹyẹ, eso da denọ bhi otọ nọn mhẹn. Ele da wanre yẹ munhẹn ha mọn ikpẹ. Ikpẹ nin eso mọn da re igba iyisẹn* bun gbera ikpẹ nan kọle, eso igba egbọ ea,* eso igba ọgban.* 9 Ọnọn mhọn ehọ, ọ ha rẹ hon.”

10 Edibo nesọle da ki bu ọle re yẹ nọọn ọlẹn yọle: “Bezẹle nin uwẹ da noo arẹkhọkhọ rẹ ne ele talọ?” 11 Ọle da ki taman ele yọle: “A re otọ nin ibha rẹ lẹn ọta ẹkhokho ne khiale rẹji Agbejele nọnsi Osẹnobulua,* sokpan a bha re otọ nin ele. 12 Ranmhude, ọnọn hi ki rẹ khin nọn ka mhọnlẹn, a dẹ ne ba ọle ele, ọle ki dọ manman ha mhọnlẹn. Sokpan, ọnọn hi ki rẹ khin nọn imhọnlẹn hiehie, ebi ọle rẹ ha mhọnlẹn, a ki miẹn ọle ele. 13 Ọnin zẹle nin mẹn da noo arẹkhọkhọ rẹ ne ele talọ; ranmhude, arẹmiẹn ele taan ẹlo a ha ghe, ele idaghe emhin soso, arẹmiẹn ele kaehọ, ele ihọn emhin soso, ele bhọ bha lẹn ebi a tẹmhọnlẹn. 14 Ọta akhasẹ nin Ẹzaya tale wo ha munsẹ bhi egbe nọnsele, nọn yọle: ‘Ibha dẹ gene họn, ọkpakinọn ibha ida lẹn ebi a tẹmhọnlẹn. Ibha dẹ ha ghe, ọkpakinọn, ibha ida daghe emhin soso. 15 Ranmhude, ọkhọle ọsi ene ẹbho nan gbin. Ele ha rẹ họn ẹmhọn, ele ilu rẹkhan ọlẹn. Ele gue ẹlo nọnsele, yẹ lan ehọ nọnsele, beji a ha da miẹn ele bha re ọle daghe emhin soso la họn emhin soso. Ranmhude ọnan, ele bha lẹn otọ ebi a tẹmhọnlẹn. Sẹyẹ, ele bha fi ọkhọle denọ beji imẹn ha da hinmhin ele.’

16 “Ọkpakinọn, eghọnghọn hi ọsẹbha, ranmhude, ẹlo nọnsẹbha daghe, sẹyẹ, ehọ nọnsẹbha họn ẹmhọn. 17 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, akhasẹ ne bunbun bi ikpea ne khiale ne bunbun wo rẹ ha guanọ nin ele daghe ene emhin nan nin ibha wo ha daghe, yẹ họn ene ẹmhọn nan nin ibha wo ha họn. Ọkpakinọn, ẹlo ele bha sẹbhọ, ele bha yẹ họn.

18 “Bhi ejayenan nian, ibha kaehọ ebi arẹkhọkhọ ọsi ọne okpea nọn kọ emhin mundia nan. 19 Ahamiẹn ọria kaehọ ẹmhọn Agbejele, nin ọle bha da lẹn ebi a tẹmhọnlẹn, Esu* ki vae dọ re ebi a kọ ọle bhi ọkhọle sibhọre; ọnan hi ebi ikpẹ nan kọ bhi egbodẹ mundia nan. 20 Rẹji ene ikpẹ ne denọ ọbhi otọ udo-udo, ọnan hi ọria nọn họn ọne ọta yẹ re eghọnghọn re ẹjẹje miẹn ọlẹn ọbhi egbe. 21 Ọkpakinọn, ọle imhọn iniẹn, sokpan, ọle da sẹyẹ rẹtẹ bhi obhi ẹghe khere. Ẹghe nin ọle ki rẹ miẹn ọnọghọ bi ekpokpo bhi egbe, ranmhude ọne ọta, ọle da wo re osukpa de. 22 Rẹji ene denọ ọbhi ẹwẹ igbẹn, ọnan hi ọnọn họn ọne ọta, ọkpakinọn, ikpokpegbe ba ẹmhọn iẹnlẹn bhi ọne agbọn nan bi ahu nin igho mhọn nọn rẹ hiẹ ọria bha ji ọne ọta da kiọnlẹn. Bhiriọ, ọ bha sabọ mọn ikpẹ. 23 Rẹji ene denọ bhi otọ nọn mhẹn, ọnan hi ọnọn họn ọne ọta yẹ lẹn otọ ọle. Ọnan da wo gene mọn ikpẹ. Ikpẹ nin eso mọn da re igba iyisẹn* bun gbera ikpẹ nan kọle, eso igba egbọ ea,* eso igba ọgban.”*

24 Ọle da noo arẹkhọkhọ ọbhebhe. Ọle da yọle: “A dẹ sabọ re Agbejele nọnsi Osẹnobulua* khọkhọ okpea nọn kọ ikpẹ ne mhẹn ọbhi ugbo nọnsọle. 25 Ẹghe nin eria ki rẹ ha wẹ, oghian ọlẹn da vae dọ kọ ilunmhun ọbhọ yẹ kpanọ. 26 Ẹghe nin ebi a kọle ki rẹ jẹre yẹ ha mọn ikpẹ, ene ilunmhun da yẹ jẹre. 27 Igbọn ọsi ọne okpea nọn nyan ọne uwa da ki bu ọle re dọ taman ọlẹn yọle, ‘Ebeanlẹn mhan, ọ ibe yi ikpẹ nẹ mhẹn uwẹ be kọ bhi ugbo nọnsẹ? Be ilunmhun ki rẹ vuọn ọlẹn yẹ?’ 28 Ọle da ki taman ele yọle, ‘Oghian imẹn lu ọnan.’ Ene igbọn da ki nọọn ọlẹn yọle, ‘Uwẹ be guanọ nin mhan dọ bhọnọ ene ilunmhun sibhọre?’ 29 Ọle da yọle, ‘Heye, nan hẹi dọ miẹn ghe bha bhọnọ ebi a kọle ba ene ilunmhun. 30 Bha ji eveva ko wanre sẹbhi ẹghe nan ha rẹ khuan emhin ugbo. Ẹghenin, mẹn ki taman ene khuan emhin ugbo yọle: Bha ka bhọnọ ene ilunmhun sibhọre, bha ha gba ele koko yẹ tuẹ ele a, bha kuẹ koko ene emhin ugbo nabhi uwa nin mẹn da ne ebale ya.’”

31 Ọle da gbo taman ele arẹkhọkhọ ọbhebhe. Ọle da yọle: “Inian Agbejele nọnsi Osẹnobulua* diabe ikpẹ mọstad nin okpea ọkpa dọ re kọ bhi ugbo nọnsọle. 32 Bhi ọsi ẹmhọanta, ọle khere nẹ bhi ikpẹ rebhe. Sokpan, ọ ha wanre, ọ ki kiẹn udede eran nọn kpọnọ nẹ bhi eran rebhe nan le ikpẹ nesọle. Afianmhẹn ne tin bhi okhun ki vae dọ ha nyẹnlẹn bhi ikpabọ eran nesọle.”

33 Ọle da gbo taman ele arẹkhọkhọ ọbhebhe. Ọle da yọle: “Inian Agbejele nọnsi Osẹnobulua* diabe yisti nin okhuo fuẹn ba ebi a rẹ lu ibrẹd nọn vuọn udede tasa ea. Ọne ebi ọle fuẹn rebhe da huẹ.”

34 Arẹkhọkhọ Jesu noo rẹ ta ene emhin nan rebhe man ene ẹbho. Bhi ọsi ẹmhọanta, a igbo miẹn ọle bha noo arẹkhọkhọ sade ọle ne ele talọ, 35 beji ọle ha da mun ọne ọta akhasẹ nan sẹ, nọn yọle: “Mẹn dẹ ha noo arẹkhọkhọ; mẹn dẹ wo ha tẹmhọn emhin nan nehe rẹ na bhi ẹghe umunhẹn ha vade.”*

36 Ọle ki je ene usun ẹbho kpanọ fo, ọle da nabhi ẹkẹ uwa. Edibo nesọle da bu ọle re, yẹ taman ọlẹn yọle: “Taman mhan ebi arẹkhọkhọ ọsi ilunmhun nan kọ ba emhin ugbo mundia nan.” 37 Ọle da ki wanniẹn ele yọle: “Ọmọn nọnsi okpea, ọle hi ọne okpea nọn kọ ọne ikpẹ nọn mhẹn; 38 ọne agbọn nan hi ọne ugbo. Imọn ọsi ọne Agbejele hi ọne ikpẹ nọn mhẹn. Bhi obọ nọnkẹle, imọn ọsi ọne ọria ọbe, ele hi ene ilunmhun, 39 Ojuu, ọle hi ọne oghian nọn kọ ene ilunmhun ọbhi ọne ugbo. Ẹghe ọkpẹnlẹn ọsi ọne agbọn* nan, ọle hi ẹghe nan ha rẹ khuan ene emhin nan kọle. Ene ẹhi, ele hi ene khuan ene emhin nan kọle. 40 Bhiriọ, beji a rẹ koko ene ilunmhun kugbe yẹ tuẹ ele a, iriọ ọ da yẹ ha ye bhi ẹghe ọkike ọsi ọne agbọn* nan. 41 Ọmọn nọnsi okpea dẹ je ẹhi nesọle re, ne dọ koko ẹbho rebhe ne rẹ ẹbho lu olukhọ bi ẹbho rebhe ne gbuhi a sibhi Agbejele nọnsọle re. 42 Ele ki muno ele fi ọbhi ẹkẹ eranlẹn. Enin ele ha da ha viẹ, yẹ re akọn gbe akọn. 43 Bhi ọne ẹghe nin, ene khiale ki wo manman ha bhala bii ovuẹn bhi Agbejele nọnsi Aba ele. Ọnọn mhọn ehọ, ọ ha rẹ họn.

44 “Inian Agbejele nọnsi Osẹnobulua* diabe emhin nọn ghanlẹn nan re ya bhi ẹwẹ. Okpea ọkpa ki miẹn ọlẹn, ọle da yẹ re nẹhe. Ranmhude ọ wo manman ti ọle bhọ, ọle da dọ khiẹn emhin rebhe nin ọle mhọnlẹn, yẹ dọ dẹ ọne otọ.

45 “Sẹyẹ, inian Agbejele nọnsi Osẹnobulua* diabe ọduẹki nọn guanọ ikpileghe ne ghanlẹn khian. 46 Ọle ki miẹn ikpileghe ọkpa nọn manman ghan, ọle da jẹje dọ khiẹn emhin rebhe nin ọle mhọnlẹn rẹ dẹ ọle.

47 “Sẹyẹ, inian Agbejele nọnsi Osẹnobulua* diabe ọgan nan fi ọbhi ẹkẹ okpẹdẹ nọn muno unan ehẹn kẹkẹ. 48 Ọne ọgan ki vuọn, ene gbe ehẹn da mun ọlẹn sibhi ẹkẹ ẹdẹ re. Ele da dotua, yẹ hanọn ene mhẹn nẹ ọbhi ẹkẹ okhuale. Sokpan, ele da ne ene imhẹn kua. 49 Iriọ emhin ha yẹ dia bhi ẹghe ọkpẹnlẹn ọsi ọne agbọn* nan. Ene ẹhi dẹ dọ ne eria ne imhẹn sibhi ẹwẹ eria ne mhẹn re, 50 yẹ muno ele fiọbhi ẹkẹ eranlẹn. Enin ele ha da ha viẹ, yẹ re akọn gbe akọn.”

51 Ọle da ki nọọn ele yọle: “Ene emhin nan rebhe be mun bha ẹlo kore?” Ele da yọle: “Ehe.” 52 Ọle da ki taman ele yọle: “Bhiriọ, ọman-emhin nọn hi ki rẹ khin, nan man ọlẹn ẹmhọn Agbejele,* inian ọle diabe okpea nọn nyan uwa, nọn ne emhin ọgbọn bi emhin agbọn-ọba dagbare bhi eji ọle da ne emhin ne ghanlẹn ya.”

53 Jesu ki noo ene arẹkhọkhọ nan rẹ ne ele talọ fo, ọle da sibhi enin re. 54 Ọle ki vae bhi agbaẹbho nọnsọle, ọle da munhẹn ha man ẹbho emhin bhi sinagọg. Uwedẹ nin ọle rẹ ha man emhin da wo han ene ẹbho ilo. Ele da ha yọle: “Ji ọne okpea nan bhọ da miẹn ọne ẹwanlẹn nan, bi ahu nin ọle rẹ ha lu ene emhin ọhan-ilo nan. 55 Ọnan ibe yi obhi kabita? Ọ iyi inẹn ọlẹn a be tiọle Meri? Sẹyẹ, ọ iyi ibhio ọle nin ikpea a be tie ele Jemis, Josẹf, Saimọn bi Judas? 56 Rẹ sẹbhi ibhio ọle nin ikhuo, ọ ibe yi imhan rebhe ko nyẹnlẹn bhi enan? Be ọle ki rẹ sabọ ha lu ene emhin nan rebhe yẹ?” 57 Bhiriọ, ẹmhọn Jesu da kiẹn ele idobolo. Ọkpakinọn, Jesu da taman ele yọle: “Ijerebhe ẹbho da mun ekpẹn nin akhasẹ. Ene ribhi agbaẹbho nọnsọle, bi ene ribhi azagba-uwa nọnsọle, ele ọkpa re ẹlo gbe ọle a.” 58 Ranmhude ele bha ha mhọn urẹọbhọ, ọle bha lu emhin ọhan-ilo ne bunbun bhi enin.

14 Bhi ọne ẹghe nin, Hẹrọd nin ojie* da họn ẹmhọn Jesu. 2 Ọle da taman eguọmhandia nesọle yọle: “Jọni nọn re amẹn nin ẹbho ọle khin. A riọ ọle kpanọ bhi uu. Ọle zẹle nin ọle da sabọ ha lu ene emhin ọhan-ilo nan.” 3 Hẹrọd* hi ọnọn mun Jọni khue bhi ighan, ranmhude Hẹrodias nin okhuo Filip nin obhio ọle. 4 Ranmhude nin Jọni rẹ ha taman ọlẹn yọle: “Ọ bha khẹke nin uwẹ re ọle bhi amhẹn.” 5 Arẹmiẹn Hẹrọd rẹ ha guanọ nin ọle gbe ọle a, ofẹn ene ẹbho da ha mun ọlẹn, ranmhude, ene ẹbho ghe ọle bii akhasẹ. 6 Ọkpakinọn, ẹghe nin Hẹrọd rẹ ha lu ibẹde nọnsọle, ọmokhuo nọnsi Hẹrodias da wo gbe ikhiẹn bhi ọne iluemhin. Uwedẹ nin ọle rẹ gbe ikhiẹnlẹn da wo manman ti Hẹrọd bhọ 7 rẹ sẹbhọ ghe, ọle da ve ihẹn ọbhọ ghe ọle dẹ re emhin nọn hi ki rẹ khin nin ọle guanọ nanlẹn. 8 Bhiriọ, ọne ọmanmhẹn da lu rẹkhan ebi inẹn ọlẹn taman ọlẹn, yẹ yọle: “Mun uhọnmhọn ọsi Jọni nọn re amẹn nin ẹbho ọbhi ukpamanku mun nin imẹn nian.” 9 Arẹmiẹn ọnan ba ọne ojie bhi egbe, ọle da yẹ je nan mun uhọnmhọn nọnsi Jọni nanlẹn, ranmhude ihẹn nin ọle vele, bi ẹkhọ ẹbho ne vae dọ deba ọle le ebale.* 10 Bhiriọ, ọle da je nan dọ hian Jọni uhọnmhọn an bhi ighan. 11 A da mun ọne uhọnmhọn ọbhi ukpamanku mun ji ọne ọmanmhẹn. Ọle da mun ji inẹn ọlẹn. 12 Akizẹbue, edibo nesi Jọni da vae dọ mun ekuegbe nọnsi Jọni yẹ re ọle tọ; ele da yẹ bu Jesu dọ taman ọlẹn ebe sunu. 13 Jesu ki họn ọnan, ọle da nabhi okọ sibhi enin re ha khian eje fi ahiẹ a, beji ọle ọkpa ha da ha ribhi enin. Ọkpakinọn, ene usun ẹbho ki lẹn ọnan, ele da sibhi agbaẹbho nọnsele re, yẹ re oẹ rẹkhan ọlẹn.

14 Ọle ki huẹnre bhi okọ, ọle da daghe usun ẹbho. Ọle da wo ha tohan ele. Ọle da re egbe daan ẹbho nesele ne khọnmhọn. 15 Ọsemuan ki re, edibo nesi Jesu da bu ọle re, yẹ taman ọlẹn yọle: “Enan fi ahiẹ a, sẹyẹ, ebi fẹkẹ lo, je ene usun ẹbho kpanọ, beji ele ha da nabhi ẹkẹ ene agbaẹbho dọ guanọ ebale dẹ.” 16 Ọkpakinọn, Jesu da taman ele yọle: “Ibha hẹi je ele kpanọ; ibha guanọ ebale nin ele le.” 17 Ele da taman ọlẹn yọle: “Rẹ gbera ibrẹd isẹn bi ehẹn eva, imhan imhọn emhin soso bhi enan.” 18 Ọle da yọle: “Ibha ne ji imẹn bhi enan.” 19 Ọle da taman ene usun ẹbho nin ele dotua bhi uke ilunmhun. Ọle da ne ene ibrẹd isẹn bi ene ehẹn eva, ọle da khua ẹlo okhun, yẹ nan erọnmhọn. Ọle ki khuẹnẹn ene ibrẹd a fo, ọle da ne nin edibo nesọle. Edibo nesọle da gha ọle nin ene usun ẹbho. 20 Ene ẹbho rebhe da le sẹbhi ọkhọnlẹn. Sẹyẹ, ele da koko ebale nọn kẹre kugbe. Ọ da vuọn okhuale igbeva. 21 Ikpea ne bun sẹbhi uli isẹn,* ele le ọne ebale, rẹ deba ikhuo bi ibhokhan nan bha ka. 22 Ẹjẹje, ọle da taman edibo nesọle nin ele nabhi okọ ha khian obọ nọnkẹle dọ mundia khẹ ọle. Ele ki ha khian, ọle da je ene ẹbho kpanọ.

23 Ọle ki je ene usun ẹbho kpanọ fo, ọle ọkpa da ha khian uke oke dọ nan erọnmhọn. Ebi rẹ lo, ọle ọkpa da sẹyẹ ha ribhi enin. 24 Bhi ọne ẹghe nan nian, ọne okọ ki manman wo khian ree* bhi ẹkẹ okpẹdẹ. Ranmhude okpahoho nọn ha fi, ọne okpẹdẹ da ha fi ọne okọ yo, fi ọle re. 25 Bhi uriẹghe nọnzi enẹn bhi ọsasọn,* ọle da bu ele re. Ọle da ha khian bhi uke ọne amẹn. 26 Edibo nesọle ki daghe ọle ghe ọle khian bhi uke amẹn, ofẹn da wo ha mun ele. Ele da yọle: “Ibha ghe ojemhin o!” Ele da ha so, ranmhude ofẹn nọn ha mun ele. 27 Ọkpakinọn, Jesu da re osukpa taman ele yọle: “Bha hẹi yẹ ji ofẹn mun bha! Imẹn nọn.” 28 Pita ki da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ebeanlẹn imẹn, a ha miẹn uwẹ nọn, taman imẹn nin imẹn bu uwẹ re bhi uke amẹn.” 29 Ọle da yọle: “Vae!” Bhiriọ, Pita da sibhi ẹkẹ ọne okọ re, yẹ ha khian bu Jesu bhi uke ọne amẹn. 30 Ọkpakinọn, ọle ki ha ghe efi nọn fi, ofẹn da ha mun ọlẹn. Ọle ki munhẹn ha gberuẹ, ọle da reso yọle: “Ebeanlẹn imẹn, hinmhin imẹn!” 31 Ẹjẹje, Jesu da niẹn obọ a rẹ mun ọlẹn mhọnlẹn. Ọle da taman ọlẹn yọle: “Uwẹ nọn mhọn obhi urẹọbhọ khere, bezẹle nin uwẹ da ha mhọn edandan?” 32 Ele ki nabhi ẹkẹ ọne okọ fo, ọne efi da lọre. 33 Bhiriọ, ene ribhi ẹkẹ ọne okọ da debhẹre nanlẹn, yẹ yọle: “Ọmọn nọnsi Osẹnobulua uwẹ gene khin.” 34 Ele da sẹbhi obọ nọnkẹle bhi agbaẹbho ọsi Gẹnẹsarẹt.

35 Ene ẹbho ki lẹn ọria nin Jesu khin, ele da je uhọnmhọn ji ọrebhe bhi ọne agbaẹbho. Ene ẹbho da muno ọrebhe nin egbe bha daan bu Jesu re. 36 Ele da ha bhii ọle nin ele gheghe re obọ so ehọ-ehọ ukpọn nọnsọle. Egbe da wo daan ọrebhe ne re obọ so ọle.

15 Ibhokhan Farisi eso, bi ikpea eso ne man uhi da na bhi Jerusalẹm bu Jesu re. Ele da yọle: 2 “Bezẹle nin edibo nesẹ ida lu rẹkhan akerebhotọ ọsi aba mhan nin ẹdẹlẹ? Bhi ọsi ijiẹmhin, ele ikpe obọ* sade ele ho nin ele le ebale.”

3 Ọle da wanniẹn ele yọle: “Bezẹle nin ibha da gbobọra uhi nọnsi Osẹnobulua ranmhude akerebhotọ nọnsẹbha? 4 Bhi ọsi ijiẹmhin, Osẹnobulua yọle ghe, ‘Mun ekpẹn nin aba ẹ bi inẹn ẹn.’ Sẹyẹ, ‘Ọria nọn hi ki rẹ khin nọn re unun ji* aba ọle bi inẹn ọlẹn, bha gbe ọle a.’ 5 Ọkpakinọn, ibha yọle, ‘Ọria nọn hi ki rẹ khin nọn taman aba ọle la inẹn ọlẹn ghe, “Emhin nin mẹn rẹ ha mhọnlẹn nin mẹn ha rẹ rẹkpa bha, imẹn re ọle guẹ nin Osẹnobulua,” 6 ọ bha khẹke nin ọle mun ekpẹn nin aba ọle hiehie.’ Iriọ ibha rẹ re ọta nọnsi Osẹnobulua kiẹn ihoho, ranmhude akerebhotọ nọnsẹbha. 7 Ibha ne re ikpunun ga, Ẹzaya ka kha akhasẹ rẹji ibha, ẹghe nin ọle rẹ yọle: 8 ‘Ikpunun ene ẹbho nan rẹ gẹn imẹn. Ọkhọle nọnsele izẹwẹ ribhi eji imẹn ye. 9 Ẹghe ele gheghe riia nin ele rẹ ha ga imẹn, ranmhude uhi ọsi eria, ọle ele man.’” 10 Bhiriọ, Jesu da datie ene usun ẹbho sikẹ egbe, yẹ taman ele yọle: “Ibha kaehọ beji ibha ha da lẹn otọ ene ọta nan: 11 Ọ iyi ebi ọria le faa ọle a, ebe si ọle unun re, ọle faa ọle a.”

12 Edibo nesọle da bu ọle re yẹ taman ọlẹn yọle: “Uwẹ be lẹn ghe, ebi uwẹ tale re ẹkẹ ha khọ ibhokhan Farisi?” 13 Ọle da wanniẹn ele yọle: “Eran nọn hi ki rẹ khin nin Aba imẹn nọn ribhi okhun bha kọ, a dẹ vu ọle sibhi otọ re. 14 Fi ele ehọ a, eman-odẹ ne idaghe ele khin. Ọruẹlo ha dia ọruẹlo, ele veva ki de ọbhi ẹkẹ uhio.” 15 Pita da yọle: “Gbotọ ọne arẹkhọkhọ nan fanọn an man mhan.” 16 Bhiriọ, Jesu da yọle: “Ibha bha yẹ lẹn ebi a tẹmhọn ọlẹn? 17 Ibha bha be lẹn ghe, emhin nọn hi ki rẹ khin nin ọria le, ẹkẹle ọ na i, sẹyẹ, ọle ki nẹn ọlẹn kua? 18 Sokpan, emhin nọn hi ki rẹ khin nọn si ọria bhi unun re, ọkhọle ọ na dagbare. Ene emhin nan faa ọria a. 19 Bhi ọsi ijiẹmhin, ẹkẹ ọkhọle, ọle iria-eria ne imhẹn na vae. Ene iria-eria nan re ẹbho gbugbele, gboghẹ,* lu ilọnmhọn oghẹ kẹkẹ, ra, sọsali ohoghe, yẹ re unun ji Osẹnobulua. 20 Enan hi ene emhin ne faa ọria a, ọ iyi nan rẹ re obọ nan bha kpe* rẹ le ebale.”

21 Jesu ki sibhi enin re, ọle da ha khian agbaẹbho ọsi Taya bi Saidọn. 22 Sẹ ghẹ! okhuo ọkpa nọn na bhi Finishia vae, nọn nyẹnlẹn bhi ọne agbaẹbho nin, da viẹ bu ọle ha yọle: “Mhọn itohan da mẹn Ebeanlẹn imẹn nin Ọmọn nọnsi Devid. Ẹlinmhin-ebe wo manman ha kpokpo ọmokhuo nọnsẹmhẹn.” 23 Ọkpakinọn, Jesu bha zẹwẹ wanniẹn ọne okhuo. Bhiriọ, edibo nesọle da bu ọle re, yẹ taman ọlẹn yọle: “Je ọne okhuo kpanọ, ranmhude, ọle wo ha viẹ rẹkhan imhan.” 24 Ọle da yọle: “Ihuan ne yulua bhi uwa ọsi Izrẹl, ele a je imẹn bu, ọ iyi ọria ọbhebhe.” 25 Ọkpakinọn, ọne okhuo da bu ọle re dọ debhẹre nanlẹn, yẹ ha yọle: “Ebeanlẹn imẹn, rẹkpa imẹn!” 26 Jesu da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ọ iyi emhin nọn gbale nan rẹ miẹn ibhokhan ebale nin ele ha le yẹ fino ọle nin ibhi awa.” 27 Ọne okhuo da yọle: “Ẹmhọanta nọn Ebeanlẹn imẹn. Sokpan, ene ibhi awa yẹ le ikuẹkuẹ ebale nọn na bhi itebu ọsi ọnọn nyan ele denọ kua.” 28 Bhiriọ, Jesu da wanniẹn ọne okhuo yọle: “Eo okhuo, uwẹ wo manman mhọn urẹọbhọ; ji ọ sunu ji uwẹ beji uwẹ rẹ guanọ ọle.” Rẹ na bhi ọne ẹghe nin, egbe da daan ọne ọmokhuo nọnsọle.

29 Jesu ki sibhi ene re, ọle da diọbhi egbegbe okpẹdẹ ọsi Galili. Ọle da hẹn uke oke, yẹ dotua bhi enin. 30 Usun ẹbho ne bunbun da bu ọle re. Ele da muno akhun, ene egbe bha gba nan, ene ruẹlo, ene odin, bi ẹbho ne bunbun ne ha khọnmhọn bu ọle. Ọle da re egbe daan ele rebhe. 31 Ọ da wo han ene usun ẹbho ilo ẹghe nin ele rẹ daghe ọle ghe, ene odin talọ, egbe gba nin ene egbe bha rẹ gba nan, ene akhun khian, ene ruẹlo daghe. Ele da yẹ ha re ogẹn ji Osẹnobulua ọsi Izrẹl.

32 Jesu da tie edibo nesọle, yẹ taman ele yọle: “Ohan ene ẹbho nan wo ha to mẹn, ranmhude, ikpẹdẹ ea ki nọn nian nin ele ne imẹn dia, sẹyẹ, ele bha sẹ le ebale. Imẹn bha guanọ nin ele re ẹkẹ ohanmhẹn kpanọ, nin ele hẹi dọ de si ẹlo ru bhi uwedẹ.” 33 Ọkpakinọn, edibo nesọle da taman ọlẹn yọle: “Ji mhan ha da miẹn ibrẹd dẹ bhi eje fi ahiẹ a nan, nọn ha sẹ ene usun ẹbho nan le?” 34 Bhiriọ, Jesu da nọọn ele yọle: “Eka ibrẹd ibha mhọn?” Ele da yọle: “Ikpọle ihinlọn bi ikuẹkuẹ ehẹn eso.” 35 Ọle ki taman ene usun ẹbho nin ele dotua bhi otọ fo, 36 ọle da ne ene ibrẹd ihinlọn bi ene ehẹn. Ọle ki nan erọnmhọn fo, ọle da khuẹnẹn ele a, yẹ ha ne nin edibo nesọle. Edibo nesọle da gha ọle nin ene usun ẹbho. 37 Ele rebhe da le sẹbhi ọkhọnlẹn. Ene edibo da koko ebale nọn kẹre kugbe. Ọ da vuọn udede okhuale ihinlọn. 38 Ikpea ne bun sẹbhi uli enẹn,* ele le ọne ebale, rẹ deba ikhuo bi ibhokhan nan bha ka. 39 Ọle ki je ene usun ẹbho kpanọ fo, ọle da nabhi okọ ha khian agbaẹbho ọsi Magadan.

16 Ibhokhan Farisi bi ibhokhan Sadusi da bu ọle re, nin ele ha da dọnmhẹn ọlẹn. Ele da yọle nin ọle lu emhin ọhan-ilo man ele bhi elin nọnsi Osẹnobulua. 2 Ọle da wanniẹn ele yọle: “Ọsemuan ha re, ibha ki yọle, ‘Ẹdẹ dẹ wo gbanọn an ewiẹ, ranmhude okhun gian bii eranlẹn,’ 3 sẹyẹ, ọsewewiẹ, ibha ki yọle, ‘amẹn dẹ wo rọlọ ẹlẹnan, ranmhude okhun wo gian bii eranlẹn, sokpan, ọ bha gbanọn an.’ Ibha sabọ ghe okhun rẹ tare ebi ẹdẹ ha dia yẹ, ọkpakinọn, ibha bha sabọ lẹn ebi emhin ne sunu ẹlẹnan mundia nan. 4 Ọne ore nan nọn imhẹn, nọn yẹ fikekegbe Osẹnobulua wo ha guanọ nan lu emhin ọhan-ilo man ele. Ọkpakinọn, a ida lu emhin ọhan-ilo ọbhebhe man ele, gbera ọnọn sunu ji Jona.” Ọle ki ta ọnan fo, ọle da kpanọ zẹ ele obọ bhi enin.

5 Ene edibo da fan ẹdẹ ra diọbhi obọ nọnzeva. Ele bha yere rẹ ne ibrẹd rẹkhan egbe. 6 Jesu da taman ele yọle: “Bha ha babegbe, ibha ha yẹ gbẹlokotọ ranmhude yisti ọsi ene Farisi bi Sadusi.” 7 Bhiriọ, ele da munhẹn ha tale bhi ẹwẹ ele yọle: “Imhan bha ne ibrẹd mhọnlẹn.” 8 Jesu ki lẹn ọnan, ọle da yọle: “Bezẹle nin ibha da ha tale bhi ẹwẹ ibha ghe ibha bha ne ibrẹd mhọnlẹn, ibha ne mhọn obhi urẹọbhọ khere? 9 Ọ bha sẹyẹ mun ibha ẹlo kore, la, ibha bha be yẹ yere, ebi a rẹ re ibrẹd isẹn rẹ re ebale nin itue uli isẹn* le yẹ, bi eka okhuale ebale nọn kẹre? 10 La ibha bha be yẹ yere, ebi a rẹ re ibrẹd ihinlọn rẹ re ebale nin itue uli enẹn* le yẹ, bi ebi ebale nọn kẹre rẹ vuọn udede okhuale ne bunbun yẹ? 11 Be ki zẹ nin ibha bha da lẹn ghe, ọ iyi ẹmhọn ibrẹd imẹn tẹmhọn ọlẹn? Sokpan, nin ibha ha babegbe bhi yisti ọsi ene Farisi bi Sadusi.” 12 Ọ da ki mun ele ẹlo kore ghe, ọ iyi yisti nan rẹ lu ibrẹd Jesu yọle nin ele da gbẹlokotọ, sokpan, iman-emhin ọsi ene Farisi bi Sadusi ọle tẹmhọnlẹn.

13 Beji ọle ki nabhi agbaẹbho ọsi Sizaria Filipai, Jesu da nọọn edibo nesọle yọle: “Họla ẹbho yọle Ọmọn nọnsi okpea khin?” 14 Ele da yọle: “Ẹbho eso yọle Jọni nọn re amẹn nin ẹbho, eso yọle Ẹlaija, eso sẹyẹ yọle Jerimaya, la, ọkpa bhi ene akhasẹ.” 15 Ọle da nọọn ele yọle: “Ibha kii, họla ibha riale imẹn khin?” 16 Saimọn Pita da wanniẹn ọlẹn yọle: “Uwe hi Kristi, Ọmọn nọnsi Osẹnobulua nọn nyẹnlẹn.” 17 Jesu ki da wanniẹn ọlẹn yọle: “Eghọnghọn hi ọsi uwẹ Saimọn, ọmọn nọnsi Jona. Ranmhude, ọ iyi ọria* re ọnan man uwẹ, sokpan, Aba imẹn nọn ribhi okhun ọle re ọle man uwẹ. 18 Sẹyẹ, imẹn taman uwẹ: Uwẹ hi Pita. Okhun ọne udo nan, ọle imẹn ha bọn agbotu nọnsẹmhẹn fiọ i. Sẹyẹ, igeti ọsi Idin* ida sabọ gbe ọle khuelo. 19 Imẹn dẹ ne isanhan ọsi Agbejele nọnsi Osẹnobulua nin uwẹ. Ebi ọ hi ki rẹ khin nin uwẹ ha gbanọ bhi ọne otọ nan, a gba ọle fo bhi okhun. Sẹyẹ, ebi ọ hi ki rẹ khin nin uwẹ ha taan bhi ọne otọ nan, a taan ọlẹn an fo bhi okhun.” 20 Ọle da manman gbuhi nin edibo nesọle ghe, nin ele hẹi taman ọria soso ghe, ọle hi Kristi.

21 Rẹ na bhi ẹghenin ha khian, Jesu da munhẹn ha taman edibo nesọle ghe, ọle dẹ ha khian Jerusalẹm. Bhi enin, ọle dẹ loya emhin ne bunbun bhi obọ ene ewanlẹn, ene ohẹn ne khua bi ene man uhi. Sẹyẹ, a dẹ gbe ọle a, yẹ riọ ọle kpanọ bhi uu bhi ukpẹdẹ nọnzi ea. 22 Bhiriọ, Pita da re ọle diọbhi obọ ọkpa yẹ ha taman ọlẹn yọle: “Tohan egbe ẹ, Ebeanlẹn imẹn. Emhin nọn sẹ inian ida sunu ji uwẹ hiehie.” 23 Jesu da fikekegbe Pita, yẹ taman ọlẹn yọle: “Gbera diọ imẹn bhi ikeke, Esu! Idobolo uwẹ khin rẹji imẹn. Ranmhude, uwedẹ nin eria rẹ ria eria, ọle uwẹ rẹ ria eria, ọ iyi uwedẹ nin Osẹnobulua rẹ ria eria.”

24 Jesu da taman edibo nesọle yọle: “Ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ho nọn rẹkhan imẹn, ọle dẹ he egbe nọnsọle, sẹyẹ, ọle ki tọn oran-iloya* nọnsọle mun, yẹ ha rẹkhan imẹn. 25 Ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ho nọn hinmhin uhọnmhọn nọnsọle ki re uhọnmhọn fia. Sokpan, ọnọn re uhọnmhọn fia ranmhude imẹn ki miẹn ọlẹn. 26 Elele nela ọria ha gene miẹn bhọ sade ọle re ọne agbọn nan rebhe kiẹn ọsọle, ọkpakinọn, ọle re iẹnlẹn nọnsọle fia? La, emhin nela ọria ha sabọ rẹ dẹ iẹnlẹn nọnsọle? 27 Ranmhude, Ọmọn nọnsi okpea dẹ re uyi nọnsi Aba ọle vae, ọle bi ẹhi nesọle. Ẹghenin, ọle ki re ihaosa nin ọdeọde beji ele rẹ lu emhin. 28 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, eria eso ribhi ẹwẹ ibha bhi enan, ne ida yu hiehie, sade ele bha ka daghe Ọmọn nọnsi Osẹnobulua vade bhi Agbejele nọnsọle.”

17 Ikpẹdẹ ehan ki gbera, Jesu da re Pita, Jemis, bi Jọni nin obhio ọle rẹkhan egbe ha khian uke oke nọn manman yo. 2 Bhi enin, ọle da fiegbedenọ bhi isira ele; ẹlo nọnsọle da diabe ovuẹn, sẹyẹ, ukpọn nin ọle yọ da ha bhala bii ukpa.* 3 Ghọle! ele da daghe Mozis bi Ẹlaija ne Jesu zilo. 4 Pita da ki taman Jesu yọle: “Ebeanlẹn imẹn, ọ wo mhẹn ghe imhan ribhi enan. Sade ọ yẹẹ uwẹ, imẹn dẹ bọn ibọkpọ ea ọbhi enan, ọkpa ki ha yi ọsi uwẹ, ọkpa ki ha yi ọsi Mozis, ọkpa ki yẹ ha yi ọsi Ẹlaija.” 5 Beji Pita sẹyẹ talọ, ghọle! adudu amẹn nọn fua da degue ele, ukpuru da yẹ na bhi ẹkẹ ọne adudu amẹn yọle: “Ọmọn nọnsẹmhẹn khọnan, nin imẹn hoẹmhọnlẹn, nin imẹn yẹ re obọ nan. Bha ka ọle ehọ.” 6 Ene edibo ki họn ọnan, ele da de si ẹlo ru bhi otọ. Ofẹn da wo manman ha mun ele. 7 Jesu da ki bu ele re, ọle da re obọ so ele, yẹ taman ele yọle: “Ibha kpanọ mundia, ibha hẹi ji ofẹn mun ibha.” 8 Ele ki mun ẹlo okhun, Jesu ọkpa ele ki daghe. 9 Ele ki ha huẹnre bhi ọne oke, Jesu da gbuhi nin ele yọle: “Ibha hẹi ta ọne imianlo nan man ọria soso, ọkuẹsẹ a riọ Ọmọn nọnsi okpea kpanọ bhi uu.”

10 Ọkpakinọn, ene edibo da nọọn ọlẹn yọle: “Bezẹle nin ene man uhi da ki yọle ghe, Ẹlaija dẹ ka vae ọkuẹsẹ Kristi vae?” 11 Ọle da ki wanniẹn ele yọle: “Ẹlaija dẹ ka gene vae, ọle ki yẹ hẹnhẹn emhin rebhe ọi. 12 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, Ẹlaija bhọ vae fo. Ọkpakinọn, ene ẹbho bha lẹn ọlẹn, ele da lu ọle ebe ghọn ele. Inian Ọmọn nọnsi okpea ha yẹ rẹ le oya bhi obọ nọnsele.” 13 Ọ da ki mun ene edibo ẹlo kore ghe, ẹmhọn Jọni nọn re amẹn nin ẹbho, ọle Jesu ha tẹmhọnlẹn.

14 Ele ki khian vae bhi eji ene usun ẹbho ye, okpea ọkpa da bu ọle re, yẹ diguẹ nanlẹn yọle: 15 “Ebeanlẹn imẹn, mhọn itohan da ọmọn nọnsẹmhẹn, ranmhude egbe bha daan ọlẹn. Ọwa gbe ọle. Ẹghe rebhe ọle rẹ de ọbhi ẹkẹ eranlẹn bi ẹkẹ amẹn. 16 Imẹn rẹ mun ọlẹn ji edibo nesẹ, ọkpakinọn, ele bha sabọ re egbe daan ọlẹn.” 17 Jesu da ki yọle: “Eo, ọne ore nan nọn tẹkhekhe, nọn imhọn urẹọbhọ, ji imẹn ha deba ibha lu ọnan sẹ? Eka ẹghe imẹn ha sabọ ziẹngbe ẹmhọn ibha sẹ? Mun ọlẹn ji mẹn.” 18 Jesu da taman ọne ẹlinmhin-ebe nọn dagbare. Ọ da gene dagbare. Bhi ọne ẹghe nin, egbe da daan ọne obhokhan. 19 Ene edibo da ki bu Jesu re bhi ẹkhokho, yẹ nọọn ọlẹn yọle: “Bezẹle nin imhan bha da sabọ khu ọne ẹlinmhin-ebe fia?” 20 Ọle da taman ele yọle: “Ranmhude, obhi urẹọbhọ khere, ọle ibha mhọn. Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ahamiẹn ibha mhọn urẹọbhọ nọn kpọnọ sẹ bii ikpẹ mọstad, ibha dẹ sabọ taman ọne oke nan, ‘Sibhi enan re, ha khian enin,’ ọ ki gene ha khian, a ida miẹn emhin nin ibha ida sabọ lu.” 21* ——

22 Ẹghe nin ele ki rẹ sikoko bhi Galili, Jesu da taman ele yole: “A dẹ mun Ọmọn nọnsi okpea khiẹn nin eria, 23 ele dẹ gbe ọle a. A ki riọ ọle kpanọ bhi ukpẹdẹ nọnzi ea.” Ọnan da wo manman ba edibo nesọle bhi egbe.

24 Ele ki sẹbhi Kapaniọn, ikpea ne koko igho uhọnmhọn* da bu Pita re, yẹ yọle: “Ọnọn man ibha emhin ibe zẹ drakma eva nan rẹ ha igho uhọnmhọn?” 25 Ọle da yọle: “Ehe.” Ọkpakinọn, ọle ki wo nabhi ẹkẹ uwa, Jesu da nọọn ọlẹn yọle: “Be uwẹ riale yẹ Saimọn? Obọ ẹbho nela ene ijie ọsi ọne agbọn nan da miẹn igho uhọnmhọn? Bhi obọ ọmotọ, la bhi obọ eriọbhe?” 26 Ọle ki yọle: “Bhi obọ eriọbhe,” Jesu da taman ọlẹn yọle: “Bhiriọ, ọ bha khẹke nin ọmotọ ha zẹ igho uhọnmhọn. 27 Ọkpakinọn, nin mhan hẹi dọ lu emhin nọn ha re ẹkẹ khọ ele, diọbhi okpẹdẹ, uwẹ ha re isanhan nan rẹ gbe ehẹn fiọbhi ẹkẹ ọle. Uwẹ dẹ miẹn igho isiliva* bhi unun ọsi ehẹn ọhẹnhẹn nin uwẹ ha mun. Re ọne igho, uwẹ ha re nin ele, nin uwẹ rẹ haosa ọsi imẹn bi ọsi uwẹ.”

18 Bhi ọne ẹghe nin, edibo nesi Jesu da bu ọle re, yẹ dọ nọọn ọlẹn yọle: “Họla gene kpọnọ nẹ bhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua?”* 2 Ọle ki da tie obhokhan ọkpa re, yẹ re ọle mundia bhi ẹwẹ ele. 3 Ọle da yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ahamiẹn ibha bha fidenọ yẹ diabe obhokhan, ibha ida sabọ nabhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua.* 4 Bhiriọ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ha degbere bọsi ọne obhokhan nan, ọle hi ọnọn kpọnọ nẹ bhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua.* 5 Sẹyẹ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn miẹn ọkpa bhi ibhokhan ne sẹ inian ọbhi egbe ranmhude elin nọnsẹmhẹn, yẹ miẹn imẹn ọbhi egbe. 6 Sokpan, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn kiẹn idobolo rẹji ọkpa bhi ene ibhokhan nan ne mhọn urẹọbhọ da imẹn, ọ dẹ mhẹn ọlẹn bhi egbe nẹ, sade a mun udo nan rẹ nọ emhin ọle bhi urulu, udo nin kẹtẹkẹtẹ* wẹnẹ nẹga, yẹ gbe ọle ruẹ bhi ẹkẹ okpẹdẹ.

7 “Ọkhọbhegbe hi ọsi ọne agbọn nan, nọn rẹ ha dua ẹbho oẹ. Bhi ọsi ẹmhọanta, a ida miẹn a bha miẹn emhin nọn ha re ẹbho dua oẹ. Ọrẹyiriọ, ọkhọbhegbe hi ọsi ọne ọria nọn ha dua ẹbho oẹ! 8 Bhiriọ, ahamiẹn ghe, obọ nọnsẹ, la oẹ nọnsẹ ho nọn re uwẹ lu emhin ebe, hian ọlẹn mun fia. Uwẹ mhọn obọ ọkpa, la oẹ ọkpa, uwẹ sẹyẹ mhọn iẹnlẹn, ọle mhẹn gbera ghe, a mun uwẹ bi obọ veva, la oẹ veva nesẹ fiọbhi eranlẹn ọsi ighegheghe. 9 Sẹyẹ, ahamiẹn ghe, ẹlo nọnsẹ ho nọn re uwẹ lu emhin ebe, bhọ ọle re fia. Uwẹ mhọn ukpẹlo ọkpa, uwẹ yẹ mhọn iẹnlẹn, ọle mhẹn gbera ghe, a mun uwẹ bi ikpẹlo veva nesẹ fiọbhi Gẹhẹna* nin eranlẹn da to. 10 Bha hẹi re ẹlo gbe ọkpa bhi ene ibhokhan nan an hiehie. Ranmhude, imẹn taman bha ghe, ẹghe rebhe, ọle ẹhi nesele ne ribhi okhun rẹ ghe ẹlo ọsi Aba imẹn nọn ribhi okhun. 11* ——

12 “Be ibha riale yẹ? Ahamiẹn ọria mhọn ihuan iyisẹn,* nin ọkpa bhi ẹwẹ ele da yulua, ọle ida be zẹ ene ihuan ọkpa iribhi iyisẹn* obọ bhi ọne oke, yẹ ha khian dọ guanọ ọne ọkpa nọn yulua? 13 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ọle ha miẹn ọlẹn, ọle dẹ ghọnghọn bhọ gbera ene ihuan ọkpa iribhi iyisẹn* ne bha yulua. 14 Iriọ yẹ nọn, ọ iyi emhin nọn yẹẹ Aba imẹn* nọn ribhi okhun, nin ọkpa bhi ene ibhokhan nan rẹ fuẹn an.

15 “Ahamiẹn obhio ẹ lu olukhọ da uwẹ, uwẹ ọkpa ha khian dọ taman ọlẹn ebi ọle lu.* Ahamiẹn ọle ka uwẹ ehọ, ọnin hi ghe, uwẹ dia obhio ẹ ọbhi uwedẹ. 16 Sokpan, ahamiẹn ọ bha ka uwẹ ehọ, re otuọnkpa la itue eva rẹkhan egbe bu ọle, beji a ha da miẹn ghe itue eva la itue ea ha sọsali* ọbhọ, ọne ẹmhọn rebhe ki khia bhi ẹlo. 17 Ahamiẹn ọle bha ka ele ehọ, dọ taman agbotu. Ahamiẹn ọle bha yẹ ka agbotu ehọ, ji ọle diabe ene ribhi ẹkẹ agbọn bi ene koko igho uhọnmhọn rẹji uwẹ.

18 “Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, emhin nọn hi ki rẹ khin nin ibha gba bhi ọne otọ nan, dẹ ha yi emhin nan ki ka gba fo bhi okhun. Sẹyẹ, emhin nọn hi ki rẹ khin nin ibha taan bhi ọne otọ nan, dẹ ha yi emhin nan ki ka taan fo bhi okhun. 19 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn yẹ taman ibha ghe, ahamiẹn ibha itue eva bhi ọne otọ nan ko nan erọnmhọn ọbhi emhin nọn hi ki rẹ khin nọn lu uhọnmhọn emhin, Aba imẹn nọn ribhi okhun dẹ lu ọle nin ibha. 20 Ranmhude, eji itue eva la itue ea da sikoko bhi elin nọnsẹmhẹn, imẹn ribhi ẹwẹ ele.”

21 Pita da ki bu ọle re yẹ nọọn ọlẹn yọle: “Ebeanlẹn imẹn, eka igba obhio imẹn ha lu imẹn emhin ebe nin imẹn ha da yẹ rẹhunmhan ọlẹn? Ọ dẹ be sẹbhi igba ihinlọn?” 22 Jesu da ki wanniẹn ọlẹn yọle: “Imẹn taman uwẹ ghe, ọ iyi igba ihinlọn ọkpa, ọ dẹ sẹ igba ea iribhi egbọ enẹn.*

23 “Ọnin zẹle nan ha da sabọ re Agbejele nọnsi Osẹnobulua* khọkhọ ojie nọn ha guanọ nin igbọn nesọle ha ọle osa nin ele mhọn ọle le. 24 Ẹghe nin ọle ki rẹ ha miẹn ele ọne igho, a da mun okpea ọkpa re nọn mhọn ọlẹn dinariọs ẹbo egbọ ea.* 25 Ọkpakinọn, ranmhude ọle bha miẹn ebi ọle ha rẹ haosa, ebeanlẹn ọlẹn da yọle nan khiẹn ọlẹn, okhuo ọle, imọn nesọle bi emhin rebhe nin ọle mhọnlẹn, a ha dọ re ọne igho rẹ haosa. 26 Ọne igbọn da ki de diguẹ, yẹ debhẹre ha bhii ọle yọle, ‘Huẹan, re ẹghe imẹn fo, imẹn dẹ ha uwẹ osa rebhe nin imẹn mhọn uwẹ le.’ 27 Ebeanlẹn ọlẹn ki họn ọnan, ọle da wo mhọn itohan da ọle. Ọle da zẹ ọne igbọn obọ, yẹ gbe osa nin ọle mhọn ọle le kua. 28 Ọne igbọn ki dagbare, ọle da miẹn ọkpa bhi igbọn nekẹle, nọn mhọn ọlẹn dinariọs* iyisẹn.* Ọle da sobọ ọnin bhi ukpọn, munhẹn ha piẹn ọle urulu yọle, ‘Ha imẹn osa nin uwẹ mhọn imẹn le’ 29 Bhiriọ, ọne igbọn nin da diguẹ, yẹ munhẹn ha bhii ọle yọle, ‘Huẹan, re ẹghe imẹn fo, imẹn dẹ ha uwẹ osa nin imẹn mhọn uwẹ le.’ 30 Ọkpakinọn, ọle bha ka zẹ ọne igbọn obọ. Ọle da dọ mun ọlẹn fiọbhi ighan, nọn ha ribhi enin ọkuẹsẹ ọ sabọ ha ọle osa. 31 Ẹghe nin igbọn nekẹle ki rẹ daghe ebe sunu, ọ da wo manman ba ele bhi egbe. Bhiriọ, ele da dọ taman ebeanlẹn nọnsele emhin rebhe nọn sunu. 32 Ebeanlẹn ọlẹn da ki datie ọle yẹ taman ọlẹn yọle: ‘Uwẹ nin igbọn nọn imhẹn, osa rebhe nin uwẹ mhọn imẹn le, imẹn gbe ọle kua nin uwẹ. 33 Ọ bha be rẹ khẹke nin uwẹ mhọn itohan da ibo ẹ, beji imẹn rẹ mhọn itohan da uwẹ?’ 34 Ẹkẹ da wo manman khọ ebeanlẹn ọlẹn. Ọle da mun ọlẹn nin ekhẹn unakpa ne mun ọlẹn fiọbhi ighan, rẹ sẹbhi ẹghe nin ọle ha rẹ sabọ ha osa rebhe nọn mhọn ọle le. 35 Aba imẹn nọn ribhi okhun dẹ yẹ re iriọ ne ibha lu emhin, sade ọdeọde bhi ẹwẹ ibha bha re ọkhọle rebhe rẹ rẹhunmhan obhio ọle.”

19 Jesu ki ta ene ọta nan fo, ọle da sibhi Galili re. Ọle da ha khian eji otọ ọsi Judia sẹle bhi obọ nọnkẹle ọsi Jọdan. 2 Sẹyẹ, ẹbho ne bunbun da rẹkhan ọlẹn, ọle da re egbe daan ele bhi enin.

3 Ibhokhan Farisi da yẹ bu ọle re, beji ele ha da dọ dọnmhẹn ọlẹn. Ele da nọọn ọlẹn yọle: “Ọ be khẹke nin okpea ha khu okhuo ọle fia bhi emhin nọn hi ki rẹ khin nin ọne okhuo lu?” 4 Ọle da ki wanniẹn ele yọle: “Ibha bha be tie ọle kere ghe, ọnọn man ele rẹ na bhi ẹghe ọhẹnhẹn, ọle man ele nin ele ha yi okpea bi okhuo? 5 Sẹyẹ, ọle da taman ele yọle: ‘Ranmhude ọnan, okpea ki zẹ aba ọle bi inẹn ọlẹn obọ yẹ sun rẹkhan okhuo ọle. Ele veva ki dọ ha yi efun ọkpa’? 6 Bhiriọ, ele iyẹ yi eva, efun ọkpa ele ki khin. Bhiriọ, ebi Osẹnobulua gba kugbe, ọria soso hẹi waa ọle a.” 7 Ele da nọọn ọlẹn yọle: “Be ki zẹ nin Mozis da yọle nan re ebe nan rẹ khu okhuo fia bhi isi ọdọ nin ọne okhuo, yẹ khu ọle fia?” 8 Ọle da taman ele yọle: “Ranmhude iwobhuhọnmhon nọnsẹbha, ọle zẹle nin Mozis da re otọ nin ibha rẹ ha khu okhuo nọnsẹbha fia. Sokpan, ọ iyi iriọ ọ ka dia rẹ na otọ a de. 9 Imẹn taman bha ghe, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn khu okhuo ọle nọn bha gboghẹ* fia, yẹ dọ re okhuo ọbhebhe, oghẹ ọle gbe.”

10 Edibo nesọle da taman ọlẹn yọle: “Ahamiẹn iriọ ẹmhọn okhuo bi ọdọ dia khiriọ, ọ bha khẹke nin okpea ha re okhuo.” 11 Ọle da taman ele yọle: “Ọ iyi ọrebhe ha sabọ lu ọle, eria nan re ọne ẹsele nan ọkpa ha sabọ lu ọle. 12 Ikpea eso ribhọ nan biẹ ele ọwekhuẹ, eso ribhọ nin ẹbho rẹ kiẹn ọwekhuẹ, eso yẹ ribhọ ne bha ka re okhuo ranmhude Agbejele nọnsi Osẹnobulua.* Ji ọnọn ha sabọ lu ọle, lu ọle.”

13 Ẹbho da ki muno ibhokhan bu Jesu, nin ọle ne obọ nyan ele, yẹ nan erọnmhọn nin ele. Ọkpakinọn, edibo nesọle da ha ne ele gui. 14 Sokpan, Jesu da yọle: “Ibha zẹ ene ibhokhan obọ. Ibha hẹi yẹ mun ele mhọn. Ibha ji ele da bu imẹn re, ranmhude, ibhokhan ne sẹ inian, ele nyan Agbejele nọnsi Osẹnobulua.”* 15 Ọle da nan erọnmhọn* nin ele, yẹ sibhi enin re.

16 Ghọle! Okpea ọkpa da bu ọle re, yẹ nọọn ọlẹn yọle: “Ọman-emhin, emhin nọn mhẹn nela mẹn ha lu, nin mẹn da sabọ miẹn iẹnlẹn ọsi ighegheghe?” 17 Jesu da wanniẹn ọlẹn yọle: “Bezẹle nin uwẹ da nọọn imẹn ẹmhọn ebe mhẹn? Otuọnkpa ọkpa ribhọ nọn mhẹn. Ahamiẹn uwẹ ho nin uwẹ miẹn iẹnlẹn, wo ha re obọ rẹkhan ene uhi.” 18 Ọle da nọọn Jesu yọle: “Enela bhọ?” Jesu da yọle: “Hẹi gbugbele, hẹi gboghe, hẹi ra, hẹi sọsali ohoghe, 19 mun ekpẹn nin aba ẹ bi inẹn ẹn, uwẹ ha yẹ hoẹmhọn ibo ẹ beji uwẹ rẹ hoẹmhọn egbe ẹ.” 20 Ọne okpea da ki taman ọlẹn yọle: “Imẹn wo ha re obọ rẹkhan ene uhi nan rebhe; ejela ọ da sẹyẹ kẹ imẹn re?” 21 Jesu da taman ọlẹn yọle: “Ahamiẹn uwẹ guanọ nọn gba nin uwẹ, dọ khiẹn emhin rebhe nin uwẹ mhọnlẹn, uwẹ ha gha ọne igho nin ene ibhioguele. Ẹghenin, uwẹ ki ha mhọn emhin ne ghanlẹn bhi okhun. Sẹyẹ, uwẹ ha vae dọ ha rẹkhan imẹn.” 22 Ọne okpea ki họn ọnan, ọle da kiẹ-egbe kpanọ, ranmhude, ọle wo manman fe. 23 Jesu da ki taman edibo nesọle yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ọ dẹ wo nọghọ nin ọria nọn fele rẹ nabhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua.* 24 Sẹyẹ, imẹn taman ibha ghe, nin kẹtẹkẹtẹ* rẹ na bhi uhio agbede gbera, ọle ha lẹkhẹ nẹ, nin ọria nọn fele rẹ nabhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua.”

25 Ene edibo ki họn ọnan, ọ da wo manman han ele ilo. Ele da yọle: “Họla ha gene sabọ miuhọnmhọn?” 26 Jesu da denọ ẹlo da ele, yẹ taman ele yọle: “Rẹji eria, ọnan ida sabọ sunu, ọkpakinọn, a imiẹn ebi Osẹnobulua isabọ lu.”

27 Pita da ki wanniẹn ọlẹn yọle: “Ghọle! Imhan zẹ emhin rebhe obọ yẹ rẹkhan uwẹ, elele nela imhan ha miẹn bhọ?” 28 Jesu da taman ele yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, bhi ẹghe nan ha rẹ re emhin rebhe kiẹn ọsọgbọn, nin Ọmọn nọnsi okpea ha rẹ dotua bhi ojukhuo nọn khua nọnsọle, ibha ne rẹkhan imẹn dẹ yẹ dotua bhi ojukhuo igbeva. Ibha ki ha bhuohiẹn ulin-uwa igbeva ọsi Izrẹl. 29 Sẹyẹ, ọrebhe ne fikekegbe uwa nọnsele, la ibhio ele nin ikpea, la ibhio ele nin ikhuo, la aba ele, la inẹn ele, la imọn nesele, la otọ nesele, ranmhude elin nọnsẹmhẹn, dẹ miẹn ene emhin nan igba iyisẹn,* yẹ miẹn iẹnlẹn ọsi ighegheghe.

30 “Sokpan, ẹbho ne bunbun ne rẹ mun ọkalo, dẹ mun ọkike. Sẹyẹ, ene mun ọkike ki mun ọkalo.

20 “Inian Agbejele nọnsi Osẹnobulua diabe okpea nọn mun ugbo, nọn dagbare ọsewewiẹ dọ ne ẹbho ne ha nanlẹn wẹnna bhi ọne ugbo. 2 Ele ki ko tale fo ghe, dinariọs* ọkpa ọle ha ha ele le bhi ukpẹdẹ, ọle da je ele ha khian ọne ugbo. 3 Ọle da gbo kie dagbare ha khian eji a da doẹki bhi egbẹghe agogo isinlin* ọsewewiẹ. Bhi enin, ọle da ke ẹbho eso re ne yẹ ha guanọ iwẹnna; 4 ọle da taman ele yọle, ‘Ibha ha khian dọ wẹnna bhi ugbo nọnsẹmhẹn. Imẹn dẹ ha ibha eka nọn khẹke.’ 5 Bhiriọ ele da ha khian. Ọle da gbo kie dagbare ha khian eji a da doẹki bhi egbẹghe agogo igbeva,* bi agogo ea* ọsodanmhẹn, yẹ dọ ne eria ne ha nanlẹn wẹnna bhi ugbo. 6 Bhi ọkike ọle, ọle da kie diọbhi ẹki bhi egbẹghe agogo isẹn* ọsemuan, yẹ ke ẹbho eso re ne guanọ iwẹnna. Ọle da taman ele yọle, ‘Bezẹle nin ibha da ribhi enan nin ẹdẹ rẹ we ẹlẹ, nin ibha bha da wẹnna?’ 7 Ele da wanniẹn ọlẹn yọle, ‘Ranmhude imhan bha miẹn ọnọn re imhan bhi iwẹnna.’ Ọle ki da taman ele yọle, ‘Ibha yẹ ha khian dọ wẹnna bhi ọne ugbo nọnsẹmhẹn.’

8 “Ọsemuan ki re, ọne okpea nọn nyan ọne ugbo ivain da taman ọguọmhandia nọnsọle yọle, ‘Datie ene ẹbho nan rẹ wẹnna, nin uwẹ re igho nọnsele nin ele. Ene kike vae uwẹ ha rẹ munhẹn, ọkuẹsẹ egbe ọsi ene ka vae.’ 9 A da re dinariọs* ọkpa nin ọdeọde bhi ene ikpea ne kike vae bhi ọne ugbo. 10 Ẹghe nọn ki rẹ sẹbhi egbe ọsi ene ikpea ne ka vae, ele da ha riale ghe, igho nan ha ha ele le dẹ gbera ọsi enekẹle. Ọkpakinọn, a da yẹ ha ele dinariọs* ọkpa. 11 A ki ha ele ọsa fo, ele da ha ne ọne okpea nọn nyan ọne ugbo gui. 12 Ele da yọle, ‘Arẹmiẹn uriagogo ọkpa, ọle ene ikpea ne kike vae nan rẹ wẹnna, uwẹ da yẹ re eka nin uwẹ re nin imhan nin ele, imhan ne mọn ha wẹnna bhi ẹkẹ ovuẹnlẹn nin ẹdẹ rẹ we ẹlẹ!’ 13 Ọkpakinọn, ọne okpea da wanniẹn ọkpa bhi ẹwẹ ele yọle, ‘Ọmọẹ, imẹn bha lu uwẹ khọlọ, imẹn bi uwẹ ko ka tale ghe dinariọs* ọkpa imẹn ha ha uwẹ le, ọ ibe yi iriọ? 14 Re igho nọnsẹ, uwẹ ha kpanọ. Eka nin imẹn re nin ene ikpea ne kike vae, ọle imẹn yẹ ho nin imẹn re nin uwẹ. 15 Imẹn ibe mhọn ọne ahu rẹ noo emhin nọnsẹmhẹn bhi uwedẹ nọn ghọn imẹn, la ọ be ba ibha bhi egbe* ghe imẹn lu emhin esili da ele?’* 16 Inian, ọle ene kike ha rẹ kiẹn ene kalo, sẹyẹ, ene kalo ki kiẹn ene kike.”

17 Ele ki khian Jerusalẹm, Jesu da ne edibo igbeva nesọle diọbhi eji ẹbho iye, yẹ ha taman ele yọle: 18 “Ghọle! Jerusalẹm imhan khian riọ. Bhi enin, a dẹ mun Ọmọn nọnsi okpea nin ene ohẹn ne khua bi ene man uhi. Ele ki yọle nan gbe ọle a. 19 Sẹyẹ, ele dẹ mun ọlẹn nin ene ribhi ẹkẹ agbọn, nin ele zuọzuọ ọle, nin ele gbe ọle, ye khan ọlẹn ọbhi okhun oran. Sẹyẹ, ukpẹdẹ nọnzi ea, a ki riọ ọle kpanọ bhi uu.”

20 Inẹn imọn nesi Zẹbẹdi da bu Jesu re. Ọle da ne imọn nesọle rẹkhan egbe. Ọle da debhẹre nin Jesu yẹ ha bhii ọle emhin. 21 Jesu da nọọn ọlẹn yọle; “Be uwẹ guanọ?” Ọne okhuo da yọle: “Rẹyi nin imẹn ghe, ene imọn eva nesẹmhẹn nan dẹ dotua sike uwẹ bhi Agbejele nọnsẹ. Ọkpa ki dotua bhi obera nọnsẹ, ọnọnkele ki dotua bhi obọ agobọ nọnsẹ.” 22 Jesu da yọle: “Ibha bha lẹn ebi ibha bhii imẹn le. Ibha dẹ sabọ wọn ukpu nin imẹn da kẹ wọn?” Ele da yọle: “Ehe, imhan dẹ sabọ wọn ọlẹn.” 23 Jesu da taman ele yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, ibha dẹ wọn ukpu nọnsẹmhẹn, ọkpakinọn, ọ iyi obọ imẹn ọ ye, nin imẹn rẹ tare ọnọn ha dotua bhi obera la obọ agobọ nọnsẹmhẹn. Eria nin Aba imẹn mhanmhanlẹn khẹ, ele ha dotua bhọ.”

24 Ẹghe nin edibo igbe nekẹle ki rẹ họn ebe sunu, ẹkẹ Jemis bi Jọni da ha khọ ele. 25 Sokpan, Jesu da tie ele, yẹ taman ele yọle: “Ibha lẹnmhin ghe, ene gbẹloghe ene agbaẹbho denyẹnyẹn ele. Sẹyẹ, ene ribhi ihe le ọba nyan ele. 26 Ọ bha khẹke nin emhin dia inian bhi ẹwẹ ibha; ọkpakinọn, ọkhẹke nin ọria nọn ho nin ọle ha yi okpọria bhi ẹwẹ ibha ha ga enekẹle. 27 Sẹyẹ, ọkhẹke nin ọria nọn ho nin ọle mun ọkalo bhi ẹwẹ ibha ha yi igbọn nọnsẹbha. 28 Beji Ọmọn nọnsi okpea rẹ vae, ọ iyi nan dọ ha ga ọle, sokpan nin ọle dọ ga ẹbho, yẹ re iẹnlẹn nọnsọle zọese, nin ọle rẹ dẹ ẹbho ne bunbun kiere.”

29 Ele ki ha sibhi Jẹriko re, usun ẹbho ne bunbun da rẹkhan ọlẹn. 30 Ikpea eva ne ruẹlo ne dotua bhi egbe uwedẹ da họn ghe Jesu a gbera. Ele da so yọle: “Ebeanlẹn imhan, nin Ọmọn nọnsi Devid, mhọn itohan da mhan!” 31 Ọkpakinọn ene usun ẹbho da ha taman ele nin ele nyangbe; sokpan ele da sẹyẹ manman ha so yọle: “Ebeanlẹn imhan, nin Ọmọn nọnsi Devid, mhọn itohan da imhan!” 32 Bhiriọ, Jesu da mundia, ọle da tie ele yẹ nọọn ele yọle: “Be ibha guanọ nin imẹn lu nin ibha?” 33 Ele da taman ọlẹn yọle: “Ebeanlẹn imhan, taan imhan ẹlo a.” 34 Jesu da tohan ele, yẹ re obọ so ele ẹlo. Bhi ọne ẹghe nin tee, ele da wo ha daghe. Sẹyẹ, ele da rẹkhan ọlẹn.

21 Ẹghe nin ele ki rẹ ha sikẹ Jerusalẹm, ele da mundia bhi uke oke osi Oliv bhi Bẹtfeji. Bhi enin, Jesu da je eva bhi edibo nesọle uhọnmhọn. 2 Ọle da taman ele yọle: “Ibha ha khian ọne idunmhun nin nọn ribhi odalo ibha. Ibha ha nabhọ, ibha dẹ wo daghe kẹtẹkẹtẹ* ọkpa bi ọmọn nọnsọle nan mun diẹn. Ibha taan ele a, ibha ha muno ele ji mẹn. 3 Ahamiẹn ọria soso nọọn ibha ọta, ibha taman ọlẹn yọle, ‘Ebeanlẹn imhan yọle nan muno ele re.’ Ẹjẹje, ọle ki ji ibha da muno ele kpanọ.”

4 Ọne emhin nan da sunu beji ọta nin ọne akhasẹ tale ha da munsẹ, nọn yọle: 5 “Taman ọmokhuo nọnsi Zaiyọn: ‘Ghọle! Ojie nọnsẹ bu uwẹ vade, ọle wo fu, ọle yẹ dotua bhi uke kẹtẹkẹtẹ,* ehe, bhi uke obhi kẹtẹkẹtẹ, ọmọn ọsi elanmhẹn nan rẹ mun ihẹ.’”

6 Bhiriọ, ene odibo da ha khian dọ lu emhin nin Jesu taman ele. 7 Ele da mun ọne kẹtẹkẹtẹ* bi ọmọn nọnsọle re. Ele da waa ukpọn nọnsele nyan ele. Jesu da dotua nyan ọne obhi kẹtẹkẹtẹ. 8 Eria ne bunbun bhi ẹwẹ ene usun ẹbho da ha waa ukpọn nọnsele ọbhi uwedẹ. Enekẹle da yẹ ha gia ikpilanmhẹn waa ọbhi uwedẹ. 9 Rẹ deba ọnin, usun ẹbho ne kalo nanlẹn bi ene rẹkhan ọlẹn da ha so yọle: “Hinmhin Ọmọn nọnsi Devid, mhan bhii ẹ! Erọnmhọn hi ọsi ọne ọria nọn re elin nọnsi Jehova* vae. Hinmhin ọlẹn imhan bhii ẹ, uwẹ nọn ribhi okhun!”

10 Ọle ki nabhi Jerusalẹm, ẹbibi da ha zẹ bhi ijerebhe. Ẹbho da ha yọle: “Họla ọnan khin?” 11 Ene usun ẹbho da ha yọle: “Ọnan hi Jesu nin akhasẹ, nọn na bhi Nazarẹt nọn ribhi Galili vae!”

12 Jesu da nabhi uwa oga, yẹ khu ọrebhe ne ha doẹki bhi uwa oga sibhi enin re. Itebu ọsi ene ha hian igho bi aga ọsi ene ha khiẹn idulu, ọle da si ele ẹlo ru. 13 Ọle da taman ele yọle: “A gbẹn ọlẹn ọbhi otọ ghe, ‘A dẹ ha tie uwa nọnsẹmhẹn uwa nan da nan erọnmhọn,’ sokpan, ibha re ọle kiẹn uwa oyi.” 14 Ene ruẹlo bi ene akhun da yẹ bu ọle re bhi uwa oga, ọle da re egbe daan ele.

15 Ẹghe nin ene ohẹn ne khua bi ene man uhi ki rẹ daghe emhin ọhan-ilo nin ọle lu, bi ebi ibhokhan rẹ ha so yẹ bhi uwa oga yọle, “Hinmhin Ọmọn nọnsi Devid imhan bhii ẹ!” ohu da re ele. 16 Ele da nọọn ọlẹn yọle: “Uwẹ be họn ebi ene ibhokhan nan ta?” Jesu da taman ele yọle: “Ehe. Ibha bha be sẹ ka tie ọne ẹmhọn nan nọn yọle, ‘Uwẹ lu ọle nin ene ibhokhan bi ene imobọ re unun nọnsele ha gẹn uwẹ’?” 17 Ọle ki zẹ ele obọ bhi enin, ọle da sibhi ọne agbaẹbho re ha khian Bẹtani dọ gbe asọn bhi enin.

18 Ẹghe nin ọle rẹ ha fikie khian ọne agbaẹbho bhi ọsewewiẹ, ohanmhẹn da ha gbe ọle. 19 Ọle ki daghe eran fig bhi egbodẹ, ọle da khian diọbhi isi ọne eran. Ọkpakinọn, ọle bha ka emhin soso re bhi uke ọle gbera ebe. Ọle da taman ọne eran yọle: “Uwẹ ida kie mọn ikpẹ ghee.” Bhiriọ, ọne eran fig da wo re osukpa khakha ebe kua. 20 Edibo nesọle ki daghe ọnan, ọ da wo han ele ilo. Ele da yọle: “Be ọne eran fig ki rẹ wo re osukpa khakha ebe kua yẹ?” 21 Jesu da wanniẹn ele yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ahamiẹn ibha mhọn urẹọbhọ, nin ibha ida mhọn edandan, ọ iyi ebi imẹn lu ọne eran fig le ọkpa ibha ha sabọ lu, ibha bhọ dẹ sabọ taman ọne oke nan, ‘Vu sibhi otọ re nabhi ẹkẹ okpẹdẹ,’ ọ ki gene sunu. 22 Sẹyẹ, ahamiẹn ibha mhọn urẹọbhọ, emhin rebhe nin ibha bhii bhi erọnmhọn, a dẹ re nin ibha.”

23 Ọle ki nabhi uwa oga, ene ohẹn ne khua bi ene ewanlẹn ọsi ene ẹbho da bu ọle re bhi eji ọle da ha man emhin, yẹ yọle: “Ji uwẹ da miẹn ahu nin uwẹ rẹ ha lu ene emhin nan? Họla re ọne ahu nin uwẹ?” 24 Jesu da wanniẹn ele yọle: “Mẹn dẹ yẹ nọọn ibha ọta ọkpa. Ibha ha wanniẹn ọlẹn, imẹn ki yẹ taman ibha ọnọn re ahu nin imẹn rẹ ha lu ene emhin nan: 25 Họla je Jọni nọn ha re amẹn nin ẹbho? Osẹnobulua* be nọn, la eria?” Ele da ki ha taman egbe ele yọle: “Imhan ha yọle, ‘Osẹnobulua,’ ọle ki nọọn imhan, ‘Be ki zẹ nin ibha bha da rẹọ ọle bhọ?’ 26 Sokpan, imhan ha yọle, ‘Eria nọn,’ imhan bha lẹn ebi ene usun ẹbho nan ha rẹ lu emhin yẹ, ranmhude, ele rẹọbhọ ghe akhasẹ Jọni khin.” 27 Bhiriọ, ele da wanniẹn Jesu yọle: “Imhan bha lẹn.” Ọle da yẹ taman ele yọle: “Imẹn ida yẹ taman ibha ọnọn re ahu nin imẹn rẹ ha lu ene emhin nan.

28 “Be ibha ria ọne ẹmhọn nan yẹ? Okpea ọkpa da ha mhọn imọn eva. Ọle ki bu ọne ọhẹnhẹn nọn ribhọ, ọle da taman ọlẹn yọle, ‘Ọmọn, dọ wẹnna bhi ugbo nọnsẹmhẹn ẹlẹnan.’ 29 Ọne ọmọn da wanniẹn ọlẹn yọle, ‘Imẹn ida yo,’ ọkpakinọn, akizẹbue ọle da fi ọkhọle denọ, yẹ ha khian. 30 Ọle da yẹ bu ọne ọzeva, yẹ taman ọlẹn ebi ọle taman ọne ọhẹnhẹn. Ọnan da wanniẹn ọlẹn yọle, ‘Imẹn dẹ yo ọwanlẹn,’ ọkpakinọn, ọle bha yo. 31 Ọnela bhi ẹwẹ eveva lu iho nọnsi aba ọle?” Ele da yọle: “Ọne ọhẹnhẹn.” Jesu da taman ele yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ene koko igho uhọnmhọn bi ene agbilẹ, ele ha kalo nin ibha bhi Agbejele nọnsi Osẹnobulua. 32 Ranmhude, Jọni vae dọ re uwedẹ ọsi ikhiale man ibha, ọkpakinọn, ibha bha rẹọ ọle bhọ. Bhi obọ nọnkẹle, ene koko igho uhọnmhọn bi ene agbilẹ da rẹọ ọle bhọ. Ibha rẹ daghe ọnan, ibha bha fi ọkhọle denọ beji ibha ha da rẹọ ọle bhọ.

33 “Ibha kaehọ arẹkhọkhọ ọbhebhe. Okpea ọkpa ribhọ nọn ha mhọn otọ. Ọle da mun ugbo ivain, ọle da gbogba nẹga ọle, yẹ lu eji a da lu anyọn ọbhọ. Sẹyẹ, ọle da bọn uwa nọn yoyo ọbhọ. Ọle ki da mun ọne ugbo nin ẹbho ha gbẹloghe, yẹ kpanọ ha khian agbaẹbho ọbhebhe. 34 Ọ ki sẹ ẹghe nan rẹ ne emekọnọn, ọle da je igbọn nesọle ji ene gbẹloghe ọne ugbo, nin ele dọ miẹn ele emekọnọn nesọle. 35 Ọkpakinọn, ene gbẹloghe ọne ugbo da mun ene igbọn, ele da gbe ọkpa bhọ, ele da gbe ebhebhe a, ele da yẹ re udo gbe ọbhebhe. 36 Ọle da gbo je igbọn ebhebhe ne bun gbera usun nin ọle ka je. Ọkpakinọn, ele da yẹ lu ele beji ele ka lu ene ọhẹnhẹn. 37 Bhi ọkike ọle, ọle da je ọmọn nọnsọle. Ọle da taman egbe ọle, ‘Ele dẹ mun ekpẹn nin ọmọn nọnsẹmhẹn.’ 38 Ene gbẹloghe ọne ugbo ki daghe ọne ọmọn, ele da yọle, ‘Ọnan hi ọne ọmọn nọn ha le uku nọnsọle. Ibha vae, ibha ji mhan gbe ọle a, beji imhan ha da re ọne uku kiẹn ọsẹmhan!’ 39 Bhiriọ, ele da mun ọlẹn, sua ọle dagbare bhi ọne ugbo, yẹ gbe ọle a. 40 Ọnọn nyan ọne ugbo ha ki vae, be ọle ha khian ene eria ne gbẹloghe ọne ugbo yẹ?” 41 Ele da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ranmhude eria ebe ele khin, ọle dẹ fuẹn ele a sẹsẹsẹ. Ọle ki yẹ mun ọne ugbo nin eria ebhebhe ne ha gbẹloghe ọle. Eria ne ha ne emekọnọn nọnsọle nanlẹn bhi ẹghe nọn khẹke.”

42 Jesu da taman ele yọle: “Ibha bha be sẹ ka tie ọle khẹ bhi Ebenọnkhiale ghe, ‘Ọne udo nin ene bọn uwa hele, ọle ki kiẹn udo kpataki nọn mun ọne uwa mhọnlẹn.* Jehova* hi ọnọn lu ọnan, sẹyẹ, emhin ọhan-ilo nọn bhi ẹlo nọnsẹmhan’? 43 Ọnan zẹle nin mẹn da taman ibha ghe, a dẹ miẹn ibha Agbejele nọnsi Osẹnobulua, yẹ mun ọlẹn nin agbaẹbho ne mọn ikpẹ ọsi ọne Agbejele. 44 Sẹyẹ, ọria nọn degbe ọne udo nan, dẹ zanzan an. Sẹyẹ, ọria nọn hi ki rẹ khin nin ọne udo nan degbe, ọne udo ki lẹnkhẹn ọlẹn an.”

45 Ẹghe nin ene ohẹn ne khua bi ene Farisi rẹ họn arẹkhọkhọ nin ọle ha noo, ele da lẹn ghe, ele ọle tẹmhọn ọlẹn. 46 Arẹmiẹn ele ho nin ele mun ọlẹn, ofẹn ene ẹbho da ha mun ele, ranmhude, ene ẹbho rẹọbhọ ghe akhasẹ Jesu khin.

22 Jesu da gbo noo arẹkhọkhọ rẹ ha ne ele talọ. Ọle da yọle: 2 “A dẹ sabọ re Agbejele nọnsi Osẹnobulua* rẹ khọkhọ ojie nọn mhanmhan iluemhin nin ọmọn nọnsọle nọn re okhuo. 3 Ọle da je igbọn nesọle nin ele dọ datie ene ẹbho nan tie vae bhi ọne iluemhin. Ọkpakinọn, ele bha muegbe nin ele rẹ vae. 4 Ọle da gbo je igbọn ebhebhe dagbare yọle, ‘Bha taman ene a tiele: “Ghọle! Imẹn nyẹn ebale fo, imẹn gbono ẹmena a bi elanmhẹn ne mhẹn nẹ nesẹmhẹn an, imẹn muegbe emhin rebhe ọbhi otọ fo. Bha vae bhi ọne iluemhin ọsi ibọdọ bi ireokhuo.”’ 5 Ọkpakinọn, ene ẹbho bha fi ehọ ele bhọ. Ọkpa da ha khian ugbo, ọbhebhe da ha khian dọ do ẹki; 6 enekẹle da muno ene igbọn, re obọ oya mun ele, yẹ gbono ele a.

7 “Ẹkẹ da manman khọ ọne ojie. Ọle da je eyokhọnlẹn nesọle nin ele dọ gbono ene ọgbugbele nin a, yẹ tuẹ agbaẹbho nọnsele a. 8 Ọle ki da taman igbọn nesọle yọle, ‘A ki muegbe ọne iluemhin ọsi ibọdọ bi ireokhuo fo, sokpan, ene a rẹ tie bha sẹ ene ha vae. 9 Bhiriọ, ibha diọbhi ene ukhuo nan na dagbare bhi ọne agbaẹbho, ibha ha datie ọnọn hi ki rẹ khin nin ibha miẹn vae bhi ọne iluemhin.’ 10 Ene igbọn da gene ha khian ukhuo dọ koko ẹbho rebhe nin ele miẹn re, ene mhẹn bi ene imhẹn. Ọne ugha nan da ha lu ọne iluemhin ibọdọ bi ireokhuo da vuọn nin ẹbho ne ha le ebale.*

11 “Ẹghe nin ọne ojie ki rẹ vae dọ fẹ ene a tiele ghe, ọle da daghe okpea ọkpa nọn bha yọ ukpọn nan rẹ ha lu ọne iluemhin. 12 Bhiriọ, ọle da taman ọlẹn yọle, ‘Okpea, be uwẹ nọn bha yọ ukpọn ibọdọ bi ireokhuo rẹ sabọ nabhi enan yẹ?’ Ọne okpea bha miẹn ọta ta. 13 Ọne ojie da taman eguọmhandia nesọle yọle, ‘Ibha gba ọle obọ bi oẹ, yẹ mun ọlẹn fiọbhi ẹkẹ ebiuki bhi ole. Enin ọle ha da ha viẹ, yẹ re akọn gbe akọn.’

14 “Arẹmiẹn ẹbho ne bunbun a tiele, ikpeta a zẹle.”

15 Ene Farisi da ha khian dọ ko siuman, beji ele ha da re ọta mun ọlẹn. 16 Ele da je edibo nesele bi ene rẹkhan Hẹrọd bu Jesu. Ele da taman ọlẹn yọle: “Ọman-emhin, imhan lẹn ghe uwẹ wo ta ẹmhọanta, sẹyẹ, uwedẹ ẹmhọanta uwẹ rẹ tẹmhọn Osẹnobulua. Uwẹ ifi abẹdo, ranmhude uwẹ ighe ẹlo ọsi ọria. 17 Taman imhan khiriọ, be uwẹ riale yẹ? Ọ be khẹke nin imhan ha ha igho uhọnmhọn ji Siza?” 18 Ranmhude Jesu lẹn eria ọbe ele khin, ọle da yọle: “Bezẹle nin ibha da ha dọnmhẹn imẹn, ibha nin eria ikpunun? 19 Ibha re ọne igho nan rẹ ha igho uhọnmhọn man imẹn.” Ele da re dinariọs* ọkpa ji ọle. 20 Ọle da nọọn ele yọle: “Amanzẹ bi elin ọsi ọria nela khọnan?” 21 Ele da yọle: “Ọsi Siza.” Bhiriọ, ọle da taman ele yọle: “Ibha ne emhin nesi Siza nin Siza, ibha ha ne emhin nesi Osẹnobulua nin Osẹnobulua.” 22 Ele ki họn ọnan, ọ da han ele ilo, bhiriọ, ele da kpanọ zẹ ọle obọ.

23 Bhi ọne ukpẹdẹ nin yẹ, ibhokhan Sadusi ne yọle ghe ariọkpanọ bhi uu iribhọ da bu ọle re dọ nọọn ọlẹn yọle: 24 “Ọman-emhin, Mozis yọle ghe, ‘ahamiẹn okpea yu, nan da miẹn ọle imhọn ọmọn, obhio ọle ki haan okhuo ọle,* yẹ nẹkẹ ọmọn nanlẹn.’ 25 Bhi ejayenan nian, ikpea ihinlọn da ha ribhọ ne ha yi ibhio. Ọne ọhẹnhẹn da re okhuo. Ọkpakinọn, ọle da yu. Ọle bha ha mhọn ọmọn. Obhio ọle da haan ọne okhuo. 26 Ọnin hi emhin nọn yẹ sunu ji ọne ọzeva bi ọne ọzea, rẹ sẹbhi ọne ọzihinlọn. 27 Bhi ọkike ọle, ọne okhuo da yu. 28 Ẹghe nin ene yu ha rẹ riọkpanọ, họla da ha yi ọdọ ọle bhi ẹwẹ ene ikpea ihinlọn, beji a miẹn ghe ele rebhe ka re ọle bhi amhẹn?”

29 Jesu da wanniẹn ele yọle: “Bha wo ha mun ọhan, ranmhude, ibha bha lẹn ẹmhọn nọn ribhi Ebenọnkhiale, la ebi ahu nọnsi Osẹnobulua kpọnọ sẹ yẹ. 30 Ẹghe nan ha rẹ riọ ẹbho ne yu kpanọ bhi uu, ikpea iyẹ da ha re okhuo, ikhuo iyẹ da ha bọdọ. Ele ki diabe ẹhi ne ribhi okhun. 31 Ibha bha be sẹ tie ebi Osẹnobulua taman ibha rẹji ariọkpanọ bhi uu, ẹghe nin ọle rẹ yọle: 32 ‘Imẹn hi Osẹnobulua ọsi Ebraham, Osẹnobulua ọsi Aiziki, bi Osẹnobulua ọsi Jekọp’? Osẹnobulua ọsi ene nyẹnlẹn ọle khin, ọ iyi ọsi ene yulu.” 33 Ene usun ẹbho ki họn ọnan, uwedẹ nin ọle rẹ ha man emhin da wo han ele ilo.

34 Ẹghe nin ibhokhan Farisi ki rẹ họn ghe, ibhokhan Sadusi bha yẹ miẹn ọta ta, ele da kugbe re usun vae. 35 Ọkpa bhi ẹwẹ ele nọn manman lẹn uhi, da ha guanọ ebe ri Jesu bhi unun. Bhiriọ, ọle da nọọn Jesu yọle: 36 “Ọman-emhin, ọnela ke okhun nẹ bhi ene Uhi?” 37 Ọle da wanniẹn ọlẹn yọle: “‘Re udu nọnsẹ rebhe, egbe* nọnsẹ rebhe, bi ọkhọle nọnsẹ rebhe rẹ hoẹmhọn Jehova* nin Osẹnobulua nọnsẹ.’ 38 Ọnan hi uhi nin ọhẹnhẹn, ọle yẹ hi ọnọn ke okhun nẹ. 39 Ọne ọzeva nọn yẹ diabe ọle khọnan: ‘Hoẹmhọn ibo ẹ, beji uwẹ rẹ hoẹmhọn egbe ẹ.’ 40 Ene uhi nan veva, ọle ene Uhi rebhe bi ene Akhasẹ diẹn mun.”

41 Bhi eji ene Farisi da sẹyẹ sikoko, Jesu da nọọn ele yọle: 42 “Be ibha riale yẹ? Ọmọn ọsi ọria nela Kristi khin?” Ele da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ọmọn nọnsi Devid.” 43 Ọle da nọọn ele yọle: “Be ki zẹ nin ẹlinmhin nọn khiale da noo Devid rẹ tie ọle Ebeanlẹn ọlẹn, ẹghe nin Devid rẹ yọle, 44 ‘Jehova* da taman Ebeanlẹn imẹn yọle: “Dotua bhi obera nọnsẹmhẹn rẹ sẹbhi ẹghe nin imẹn ha rẹ ne eghian ẹn ọbhi odotọ oẹ nọnsẹ”’? 45 Beji a miẹn ghe, Devid tie ọle Ebeanlẹn ọlẹn, be ọ ki rẹ yi ọmọn nọnsọle yẹ?” 46 Ọria soso bha sabọ wanniẹn ọlẹn. Sẹyẹ, rẹ na bhi ọne ukpẹdẹ nin ha khian, a bha yẹ miẹn ọnọn gbudu dọ nọọn ọlẹn ọta.

23 Jesu ki da munhẹn ha ne ene usun ẹbho, bi edibo nesọle talọ yọle: 2 “Ene Farisi bi ene man uhi tobele re egbe nọnsele ọbhi ihe nọnsi Mozis. 3 Bhiriọ, emhin rebhe nin ele taman ibha, ibha lu ọle, ibha ha yẹ re obọ rẹkhan ọlẹn. Ọkpakinọn, ibha hẹi ha lu emhin beji ele rẹ lu emhin, ranmhude, ele ire obọ rẹkhan emhin nin ele man. 4 Ele khun udede ihẹ mun nyan ẹbho. Ọkpakinọn, ele tobele bha muegbe nin ele rẹ re ikpẹn-obọ so ọle. 5 Emhin rebhe nin ele lu, ele lu ọle beji ẹbho ha da daghe ele. Ele re ikuẹkuẹ ẹkpẹti nin ele gbanọ ọbhi obọ bi uhọnmhọn* kiẹn ọnọn bhiabhia. Ele da yẹ lu ọle nin ehọ-ehọ ukpọn nọnsele manman tantan. 6 Aga nọn mhẹn nẹ, ọle ele ho nin ele dotua i bhi eji a da le ebale emuan. Sẹyẹ, aga ne ribhi odalo,* ọle yẹẹ ele rẹ dotua bhi sinagọg. 7 Ọ yẹ yẹẹ ele nan rẹ ha tuẹ ele bhi ẹki, bi nin ẹbho rẹ ha tie ele Rabai.* 8 Ọkpakinọn, ibha hẹi ji a ha tie ibha Rabai, ranmhude, otuọnkpa ọkpa hi Ọman-emhin nọnsẹbha. Ibhio ibha rebhe khin. 9 Sẹyẹ, ibha hẹi tie ọria soso aba ibha bhi ọne otọ nan, ranmhude, Aba ọkpa ibha mhọnlẹn, Ọnọn ribhi okhun. 10 La, nin ẹbho dọ ha tie ibha Ọnọn rẹ imhan khian, ranmhude otuọnkpa hi Ọnọn rẹ ibha khian. Ọnan hi Kristi. 11 Ọnọn khua okhun nẹ bhi ẹwẹ ibha, ọle da ha ga ibha. 12 Ọria nọn hi ki rẹ khin nọn tẹngbemun, a ki de ọle re, sokpan, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn degbere, a ki tuẹn ọlẹn okhun.

13 “Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha ibhokhan Farisi bi ene man uhi, ibha ne re ikpunun ga. Ranmhude, ibha khue odẹ ọsi Agbejele nọnsi Osẹnobulua nin ẹbho hẹi nabhọ. Ibha tobọbha bha nabhọ, ibha bha yẹ ji ene ho ne nabhọ da nabhọ. 14* ——

15 “Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha, ibhokhan Farisi bi ene man uhi! ibha ne re ikpunun ga, ranmhude otọ bi okhun ibha na, nin bha rẹ guanọ ọria nin ibha ha re ba ibo nọnsẹbha. Ọkpakinọn, ọle ha ki deba ibha, ibha ki re ọle kiẹn ọnọn khẹke nan ha mun fiọbhi Gẹhẹna* gbera ibha.

16 “Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha, eman-odẹ ne idaghe. Ibha yọle, ‘Ọria ha re uwa oga ve ihẹn, ọ iyi emhin soso. Sokpan, ọle ha re igolu nọn ribhi uwa oga ve ihẹn, ọkhẹke nin ọle mun ọlẹn sẹ.’ 17 Uuki bi ene idaghe ibha khin! Ọnela lu uhọnmhọn-emhin nẹ? Igolu nọn ribhi uwa oga, la ọne uwa oga nọn re ọne igolu kiẹn emhin nọn khiale? 18 Ibha da yẹ yọle ghe, ‘ọria ha re ukhuo-izọese ve ihẹn, ọ iyi emhin soso; ọkpakinọn, ọle ha re izọese nọn ribhi uke ọle ve ihẹn, ọkhẹke nin ọle mun ọlẹn sẹ.’ 19 Ibha ne idaghe! Ọnela bhọ lu uhọnmhọn-emhin nẹ, ọne izọese, la ọne ukhuo-izọese nọn re ọne izọese kiẹn emhin nọn khiale? 20 Bhiriọ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ri ukhuo-izọese rẹ ve ihẹn, ọne ukhuo-izọese bi emhin rebhe ne ribhọ ọle rẹ ve ihẹn. 21 Sẹyẹ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn re uwa oga ve ihẹn, ọne uwa oga bi ọnọn nyẹnlẹn bhọ ọle rẹ ve ihẹn. 22 Sẹyẹ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn re okhun ve ihẹn, ojukhuo nọnsi Osẹnobulua bi ọnọn dotua bhi uke ọle ọle rẹ ve ihẹn.

23 “Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha, ibhokhan Farisi bi ene man uhi. Ibha ne re ikpunun ga! ranmhude, ibha zẹ ọkpa bhi igbe bhi ẹfọ natiọle minti bi dili bi kumin,* ọkpakinọn, ibha re ẹlo gbe emhin ne lu uhọnmhọn emhin nẹ bhi ọne Uhi a. Ene emhin nan hi, nan rẹ ha bhuohiẹn nọn gbale, nan rẹ ha re itohan man, bi nan rẹ ha ga nọnsẹn. Ẹmhọanta nọn ghe ọkhẹke nin ibha ha zẹ ọkpa bhi igbe, ọkpakinọn, ọ bha khẹke nin ibha re ẹlo gbe emhin nekẹle a. 24 Eman-odẹ ne idaghe bha khin! Ibha ki ha sẹn ituntun sibhi anyọn re, ọkpakinọn, ibha ki wọn kẹtẹkẹtẹ* ba ọle.

25 “Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha, ibhokhan Farisi bi ene man uhi, ene re ikpunun ga! ranmhude, ibha diabe ukpu bi ekpan nan kpe ikeke ọle a nọn khia, sokpan, itọn vuọn ẹkẹ ọle. Ranmhude, bhi ẹkẹ ọkhọle nọnsẹbha, ibha mhọn ẹlobhiamhin, ibha yẹ wo ha khu ọbhi ebe ghọn ibha. 26 Ibhokhan Farisi ne idaghe, bha sẹ ka kpe ẹkẹ ọne ukpu bi ọne ekpan an, beji a ha da miẹn ikeke ọle ki yẹ khia.

27 “Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha, ibhokhan Farisi bi ene man uhi, ene re ikpunun ga! ranmhude, ibha diabe idin nan re ẹre ra, ne mhọn-ose a bhi egbe ọle, ọkpakinọn, uguẹ ọsi eria ne yu bi emhin ne bha khia ọkpa vuọn ẹkẹ ọle. 28 Iriọ bha yẹ rẹ diabe eria ne khiale bhi ukinegbe. Ọkpakinọn, ohoghe bi emhin ebe ọle ọkpa vuọn ọkhọle nọnsẹbha.

29 “Ọkhọbhegbe hi ọsẹbha, ibhokhan Farisi bi ene man uhi, ene re ikpunun ga! ranmhude, ibha bọn idin ọsi ene akhasẹ okhun, yẹ lu emhin ne mhọn-ose ọbhi idin ọsi ene khiale. 30 Ibha da yẹ yọle, ‘Sade ẹghe nin aba imhan nin ẹdẹlẹ rẹ nyẹnlẹn imhan rẹ nyẹnlẹn, imhan irẹ deba ele gbono ene akhasẹ a.’ 31 Bhiriọ, ibha sọsali gbe egbe ibha ghẹ, imọn ọsi ene gbono ene akhasẹ a ibha khin. 32 Bha wo lu emhin ebe nin aba ibha nin ẹdẹlẹ lu kẹre sotọ.

33 “Ibha nin ẹnyẹn. Ibha nin ẹnyẹn ne manman mhọn obi. Be ibha ha rẹ sabọ re egbe nẹ yẹ bhi ibhuohiẹn ọsi Gẹhẹna?* 34 Ọnan zẹle nin imẹn ha da je akhasẹ, bi ikpea ne wanlan bi ene man emhin ji ibha. Ibha dẹ gbono eso a bhi okhun eran, ibha dẹ re asan gbe eso bhi sinagọg nesẹbha, yẹ kpokpo eso bhi agbaẹbho ọkpa rẹ sẹbhi agbaẹbho ọbhebhe. 35 Beji a ha da miẹn aranlẹn ọsi ẹbho ne khiale rebhe nan sẹ gbono a bhi ọne otọ nan, a ki nene ọle tẹ ibha obọ. Rẹ na bhi aranlẹn ọsi Ebẹl nin okpea nọn khiale, rẹ dọ sẹbhi aranlẹn ọsi Zẹkaraya nin ọmọn nọnsi Barakaya nin ibha gbe a bhi odalo uwa oga bhi egbegbe ukhuo-izọese. 36 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ene emhin nan rebhe dẹ sunu ji ọne ore nan.

37 “Jerusalẹm, Jerusalẹm, ibha gbono ene akhasẹ a. Ẹbho nan je bu ibha, ibha re udo-udo gbono ele a. Igba ne bunbun, imẹn da rẹ ha guanọ nin imẹn koko ibha kugbe beji ọkhọkhọ rẹ re igẹn koko imọn nesọle! Ọkpakinọn ibha bha ka. 38 Ghọle! A zẹ uwa nọnsẹbha obọ nin ibha.* 39 Imẹn taman ibha ghe, ibha iyẹ da kie miẹn imẹn, rẹ na bhi ọne ẹghe nan rẹ dọ sẹbhi ẹghe nin ibha ha rẹ yọle, ‘Erọnmhọn hi ọsi ọne ọria nọn re elin nọnsi Jehova* vae!’”

24 Ẹghe nin Jesu ki rẹ ha sibhi uwa oga re, edibo nesọle da bu ọle re yẹ ha re ọne uwa oga rebhe man ọlẹn. 2 Ọle da ki taman ele yọle: “Ibha daghe ene uwa nin ibha ghe nan nian? Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, udo ọkpa ida kẹre bhọ. A dẹ dunmhun ele rebhe sotọ.”

3 Ẹghe nin ọle rẹ dotua bhi uke Oke ọsi Oliv, edibo nesọle da bu ọle re bhi ẹkhokho, yẹ ha nọọn ọlẹn yọle: “Taman imhan, ẹghela ene emhin nan ha rẹ sunu? Be hi iyaman ne ha rẹman ghe uwẹ vae?* Be hi iyaman ne ha rẹman ghe ọkpẹnlẹn ọsi ọne agbọn* nan a ki ye?”

4 Jesu da wanniẹn ele yọle: “Ibha gbẹlokotọ nin ọria soso hẹi hiẹ ibha, 5 ranmhude, ẹbho ne bunbun dẹ re elin nọnsẹmhẹn vae. Ele ki ha yọle, ‘Imẹn hi ọne Kristi,’ sẹyẹ, ele ki hiẹ ẹbho ne bunbun. 6 Ibha dẹ ha hẹnmhọn okhọnlẹn bhi ije kẹkẹ. Ibha hẹi ji ofẹn mun ibha, ranmhude, ene emhin nan dẹ sunu, ọkpakinọn, ọkpẹnlẹn isẹ da vae.

7 “Agbaẹbho ọkpa ki mun okhọnlẹn bu agbaẹbho ọbhebhe, agbejele ọkpa ki mun okhọnlẹn bu agbejele ọbhebhe, ukhunmhun ki ha fi, sẹyẹ, otọ ki ha munvẹa bhi ije kẹkẹ. 8 Ene emhin nan rebhe dẹ ha yi umunhẹn ọsi ọbalọ, bọsi okhuo nin ubiẹmhin lu.

9 “Ẹbho ki ha kpokpo ibha, sẹyẹ, ele ki gbono ibha a. Agbaẹbho rebhe ki he ibha ranmhude elin nọnsẹmhẹn. 10 Ẹbho ne bunbun ki de sibhi oga re, sẹyẹ, ẹbho ki ha hian ọrẹ gbe egbe, ele ki yẹ he ibo ele. 11 Akhasẹ ohoghe ne bunbun dẹ zegbere. Ele ki hiẹ ẹbho ne bunbun; 12 sẹyẹ, ranmhude emhin ebe nọn da ha bun ọbhọ, oyẹẹ nin ẹbho ne bunbun mhọnlẹn ki fuọfuọ a. 13 Sokpan, ọria nọn ziẹngbe sẹ ọkpẹnlẹn dẹ miuhọnmhọn. 14 Sẹyẹ, a dẹ wewe ọne ọta nọn mhẹn ọsi Agbejele na bhi otọ agbọn rebhe, nọn ha yi ọsali rẹji ọrebhe. Ẹghenin, ọkpẹnlẹn ki vae.

15 “Bhiriọ, ahamiẹn beji Daniẹl nin akhasẹ tale, ibha daghe ọne emhin nọn sọnnọn nọn si ugbekhuelo re mundia bhi eje khiale, (ji ọria nọn tie ene ẹmhọn nan noo ẹwanlẹn), 16 ji ẹbho ne ribhi Judia munhẹn ha nẹ diọbhi uke oke. 17 Ọria nọn ribhi okhun uwa hẹi huẹnre nabhi ẹkẹ uwa dọ ne emhin nesọle. 18 Sẹyẹ, ọria nọn ribhi ugbo hẹi fikie ha khian uwa dọ re ukpọn nin ọle yọ ke okhun. 19 Ọ dẹ khọ gbe nin ikhuo ne hanmhan bi ikhuo ne mun ọmọn bhi obọ bhi ọne ẹghe nin! 20 Ibha ha nan erọnmhọn nan hẹi dọ miẹn ghe ọne ukpẹdẹ nin de fiọbhi ẹghe ulinlin, la ukpẹdẹ Sabati; 21 ranmhude, ẹghenin, ekpokpo nọn khua dẹ sunu, nan bha sẹ ka miẹn egbọle khẹ, rẹ na bhi umunhẹn ọsi ọne agbọn nan ha vade, nan ida yẹ miẹn egbọle ghẹdẹ. 22 Bhi ọsi ẹmhọanta, ahamiẹn ghe a bha hian sibhi ene ikpẹdẹ nin re, ọria soso ida miuhọnmhọn. Ọkpakinọn, ranmhude enanzẹle, a dẹ hian sibhi ene ukpẹdẹ nin re.

23 “Ọria ha taman ibha ẹghenin, ‘Ghọle! Kristi ribhi enan,’ la, ‘ọ ribhi enin!’ bha hẹi rẹọbhọ. 24 Ranmhude, Kristi ohoghe bi akhasẹ ohoghe dẹ zegbere. Ele ki ha lu emhin ọhan-ilo kẹkẹ, beji ele ha da hiẹ enanzẹle, sade ọ fo ele. 25 Ghọle! Imẹn sekha nin ibha. 26 Bhiriọ, ahamiẹn ẹbho taman ibha yọle, ‘Ghọle! Ọle ribhi ojẹgbo,’ ibha hẹi dagbare ha khian; ‘Ghọle! Ọle ribhi ẹkẹ uwa,’ ibha hẹi rẹọbhọ. 27 Ranmhude, beji anyan nọn nyan re bhi obọ ọsi isti* rẹ bhala diọbhi obọ ọsi wẹst,* iriọ uvare* ọsi Ọmọn nọnsi okpea ha yẹ dia. 28 Eji emhin nọn yu ye, enin oghohọn* da sikoko.

29 “Ekpokpo nọn ha sunu bhi ene ukpẹdẹ nin ha wo fo, ovuẹn ki so ebiuki a, uki ida bhala, ahiẹnhiẹn ki de sibhi okhun re. Sẹyẹ, emhin ne ribhi okhun ki ha lueghe. 30 Ẹghenin, iyaman ọsi Ọmọn nọnsi okpea ki zegbere bhi okhun. Sẹyẹ, agbaẹbho* rebhe ne ribhi ọne otọ nan ki ha lu akhiẹ. Ele ki daghe Ọmọn nọnsi okpea re ahu bi uyi nọn khua vade bhi adudu amẹn nọn ribhi okhun. 31 Ọle ki khue akala nọn khua rẹ je ẹhi nesọle dagbare. Ele ki koko enanzẹle ne ribhi obọ nenẹn bhi ọne otọ nan, rẹ na bhi eji okhun da munhẹn rẹ dọ sẹbhi eji okhun sẹle.

32 “Ibha luẹ emhin bhi ọne arẹkhọkhọ nan ọsi eran fig: Ọ ha ki jẹ ikpabọ eran ọsọgbọn, nọn yẹ munhẹn ha sọnnọn ebe re, ibha ki lẹn ghe, ẹghe nin eran rẹ mọn ikpẹ sire. 33 Iriọ yẹ nọn rẹji ibha, ibha ha daghe ene emhin nan rebhe, ibha lẹn sẹbhọ ghe ọle sire, ọle ribhi ununro. 34 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ọne ore nan ida gbera kie ọkuẹsẹ ene emhin nan rebhe sunu. 35 Otọ bi okhun ha rẹ gbera kie, a ida miẹn ghe ọta nọnsẹmhẹn bha munsẹ.

36 “Ọria soso iribhọ nọn lẹn ọne ukpẹdẹ nin bi ọne uriagogo nin. Ene ẹhi ne ribhi okhun bha lẹn, ọne Ọmọn bha lẹn, ọne Aba ọkpa lẹn ọne ukpẹdẹ. 37 Ranmhude, beji ọ dia bhi ẹghe nọnsi Noa, iriọ ọ ha yẹ dia bhi ẹghe nin Ọmọn nọnsi okpea ha rẹ vae.* 38 Bhi ọne ẹghe nin ọkuẹsẹ ọne okpamẹn rọle, ẹbho da ha da, ele da ha le, ikpea da ha ne amhẹn, ikhuo da ha bọ ọdọ, ọkuẹsẹ ukpẹdẹ nin Noa nabhi ẹkẹ ọne okọ. 39 Ele bha gbẹlokotọ bhi ebe ha sunu, ọkuẹsẹ ọne okpamẹn vae dọ kpono ele kie. Iriọ ọ ha yẹ dia, ẹghe nin Ọmọn nọnsi okpea ha rẹ vae.* 40 Ẹghenin, ikpea eva ki ha ribhi ugbo, a ki re ọkpa kpanọ, a ki fi ọnọnkẹle ya. 41 Ikhuo eva ki ha nọ emhin bhi uke udo, a ki re ọkpa kpanọ, a ki fi ọnọnkẹle ya. 42 Bhiriọ, ibha wo ha babegbe, ranmhude, ibha bha lẹn ọne ukpẹdẹ nin Ebeanlẹn ibha vade.

43 “Ọkpakinọn, bha lẹn sẹbhọ ghe, sade ọnọn nyan uwa lẹn ọne uriẹghe* nin ọne oyi ha re vae, ọle ha rẹ ha khẹ, beji a ha da miẹn ghe, ọne oyi bha na ọle bhi uwa. 44 Bhiriọ, ibha yẹ muegbe ọbhi otọ, ranmhude, ẹghe nin ibha bha re ẹlo ọi, ọle Ọmọn nọnsi okpea ha rẹ vae.

45 “Họla gene hi ọne ọguọmhandia nọn wanlan nan gbaẹkẹ ọle, nin ebeanlẹn ọlẹn mun igbọn nesọle ọle bhi obọ, nin ọle ha re ebale nin ele bhi ẹghe nọn khẹke? 46 Eghọnghọn hi ọsi ọne ọguọmhandia nin, sade ebeanlẹn ọlẹn vae dọ kere ghe ọle wo ha miẹnsọn nin ọle mun nanlẹn! 47 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, ebeanlẹn ọlẹn dẹ mun emhin rebhe nesọle ọle bhi obọ.

48 “Ọkpakinọn, ahamiẹn ọne ọguọmhandia nin kiẹn ọria ebe, yẹ ha yọle bhi ọkhọle nọnsọle, ‘Ebeanlẹn imẹn wo ha bue,’ 49 nin ọle da ha gbe ibo ọle, sẹyẹ dọ deba ẹbho ne da anyọn gbe egbe ha da yẹ le, 50 ebeanlẹn ọlẹn ki vae bhi ukpẹdẹ nin ọle bha mun ọkhọle ọi bi bhi ẹghe nin ọle bha lẹn. 51 Ọle ki manman re oya nanlẹn le, yẹ mun ọlẹn ọbhi eji ẹbho ne re ikpunun ga ye. Enin ọle ha da ha viẹ yẹ re akọn gbe akon.

25 “A dẹ sabọ re Agbejele nọnsi Osẹnobulua* rẹ khọkhọ imanmhẹn* igbe ne muno orukpa nọnsele mhọnlẹn yẹ dagbare dọ bu okpea nọn guanọ nọn re amhẹn.* 2 Isẹn bhi ẹwẹ ele da ha wanlan, isẹn nekẹle bha ha wanlan. 3 Ene bha ha wanlan da muno orukpa nọnsele mhọn, ọkpakinọn, ele bha sa abhili rẹkhan egbe. 4 Sokpan, ene wanlan da sa abhili ọbhi ukoko mun rẹkhan orukpa nọnsele. 5 Ẹghe nan ki rẹ miẹn ghe, ọne okpea nọn ha rẹ okhuo bha kẹ vare, owe da ha sun ele rebhe. Ele da wẹ fia. 6 Bhi ọsasọn ogiziẹn ele da họn ukpuru nọn yọle; ‘Ọne okpea nọn khian la re okhuo vare o! Ibha dagbare bu ọle re o.’ 7 Ẹghenin, ene imanmhẹn rebhe da kpanọ, yẹ hẹnhẹn orukpa nọnsele. 8 Ene imanmhẹn ne iwanlan da taman ene wanlan yọle, ‘Ibha sa bhi abhili nọnsẹbha nin imhan, ranmhude, orukpa nọnsẹmhan khian la wẹ a.’ 9 Ene imanmhẹn ne wanlan da wanniẹn ele yọle: ‘Asabọmiẹn ọnan ida sẹ imhan bi ibha ko gha, ibha wo ha bu ene khiẹn ọlẹn nian, nin ibha dọ dẹ ọsẹbha.’ 10 Ẹghe nin ele ki rẹ ha khian dọ dẹ ọne abhili, ọne okpea nọn ho nọn re okhuo da vae. Ene imanmhẹn ne muegbe da rẹkhan ọlẹn nabhi eji a da lu ọne iluemhin ọsi ibọdọ bi ireokhuo. Ele ki nabhọ fo, a da khue ọne odẹ. 11 Ene imanmhẹn nekẹle ki vae, ele da ha yọle, ‘Ọwanlẹn, Ọwanlẹn, tuje odẹ a nin imhan!’ 12 Ọle da wanniẹn ele yọle, ‘Nin imẹn wo ta ẹmhọanta man ibha, imẹn bha lẹn ibha.’

13 “Bhiriọ, ibha ha babegbe, ranmhude, ibha bha lẹn ọne ukpẹdẹ la ọne uriagogo.

14 “Inian Agbejele nọnsi Osẹnobulua diabe okpea nọn ho nọn ha khian agbaẹbho ọbhebhe. Ọle kuẹ kpanọ, ọle da datie eguọmhandia nesọle, yẹ mun emhin nesọle ele bhi obọ. 15 Ọle da muno talẹnt* isẹn nin ọguọmhandia nin ọhẹnhẹn, ọle da muno talẹnt eva nin ọguọmhandia nọnzi eva, ọle da mun talẹnt ọkpa nin ọguọmhandia nọnzi ea, beji ahu ọsi ọdeọde gbele. Ọle da ki kpanọ. 16 Ẹjẹje, ọne a mun talẹnt isẹn nan, da kpanọ dọ re ọle do ẹki, yẹ miẹn talẹnt isẹn bhi elele. 17 Iriọ yẹ nọn rẹji ọne a mun talẹnt eva nan. Ọle da yẹ miẹn talẹnt eva bhi elele. 18 Ọkpakinọn, ọne ọguọmhandia nan mun talẹnt ọkpa nan, da dọ gbe igho* ọsi ebeanlẹn ọlẹn wotọ.

19 “Ọkizẹbue, ebeanlẹn ọsi ene ọguọmhandia da vae dọ nọọn ele ẹmhọn igho nọnsọle. 20 Bhiriọ, ọne a mun talẹnt isẹn nan, da mun talẹnt isẹn ebhebhe rẹkhan egbe vae, yẹ yọle, ‘Ebeanlẹn imẹn, talẹnt isẹn uwẹ mun nin imẹn; ghọle imẹn miẹn talẹnt isẹn ebhebhe bhi elele.’ 21 Ebeanlẹn ọlẹn da taman ọlẹn yọle: ‘Obulu, obulu, ọguọmhandia nọn mhẹn nan gbaẹkẹ ọle! Uwẹ wo re obhi emhin khere nan re nin uwẹ rẹ khian nọnsẹn. Imẹn dẹ mun emhin ne bunbun uwẹ bhi obọ. Deba ebeanlẹn nọnsẹ ha ghọnghọn.’ 22 Ọguọmhandia nan mun talẹnt eva nan da yẹ vae dọ yọle, ‘Ebeanlẹn imẹn, talẹnt eva uwẹ mun nin imẹn; ghọle, imẹn miẹn talẹnt eva bhi elele.’ 23 Ebeanlẹn ọlẹn da taman ọlẹn yọle: ‘Obulu, obulu, ọguọmhandia nọn mhẹn nan gbaẹkẹ ọle! Uwẹ wo re obhi emhin khere nan re nin uwẹ khian nọnsẹn. Imẹn dẹ mun emhin ne bunbun uwẹ bhi obọ. Deba ebeanlẹn nọnsẹ ha ghọnghọn.’

24 “Bhi ọkike ọle, ọne ọguọmhandia nan mun talẹnt ọkpa nan da vae. Ọ da yọle: ‘Ebeanlẹn imẹn, imẹn lẹnmhin ghe, ẹmhọn ẹn kaka gbe, ebi uwẹ bha kọ, ọle uwẹ ho nin uwẹ ha rọ. Sẹyẹ, ebale nin uwẹ bha miẹnsọn ọi, ọle uwẹ guanọ nin uwẹ ha koko. 25 Ọnan zẹle nin ofẹn da ha mun imẹn, nin imẹn da dọ gbe ọne talẹnt wotọ. Ghọle, miẹn igho nọnsẹ.’ 26 Ebeanlẹn ọlẹn da ki wanniẹn ọlẹn yọle: ‘Ọguọmhandia nọn imhẹn nọn mhọn ọdinbhẹlo uwẹ khin. Beji a miẹn uwẹ yọle eji imẹn bha da kọ, ọle imẹn da rọ, sẹyẹ, ebale nin imẹn bha miẹnsọn ọi, ọle imẹn guanọ nin imẹn ha koko, 27 be ki zẹ nin uwẹ bha da mun igho* nọnsẹmhẹn ya bhi aza, beji a ha da miẹn ghe, imẹn ha ki vae, imẹn ki miẹn asun bhọ?

28 “‘Bhiriọ, ibha miẹn ọlẹn ọne talẹnt, ibha ha mun nin ọnọn mhọn talẹnt igbe. 29 Ranmhude, ọria nọn ka mhọnlẹn khẹ, a dẹ re ba ọle le, ọle ki kie manman ha mhọnlẹn. Sokpan, ọria nọn imhọnlẹn, a bhọ dẹ miẹn ọlẹn obhi emhin khere nin ọle rẹ ha mhọnlẹn. 30 Ibha mun ọne ọguọmhandia nọn imhẹn fiọbhi ebiuki bhi olele. Enin ọle ha da ha viẹ yẹ re akọn gbe akọn.’

31 “Ẹghe nin ọmọn nọnsi okpea ha rẹ re uyi vae, ọle bi ene ẹhi, ọle ki dotua bhi ojukhuo nọn khua. 32 Ene agbaẹbho rebhe ki sikoko bhi odalo ọle. Ọle ki waa ele diọbhi usun eva, beji ọsun-ohuan rẹ hannọn ihuan sibhi ẹwẹ ẹbhe re. 33 Ọle ki ne ene ihuan ọbhi obera nọnsọle, yẹ ne ene ẹbhe ọbhi obọ agobọ nọnsọle.

34 “Ẹghenin, ọne Ojie ki taman ene ribhi obera nọnsọle: ‘Ibha vae, ibha nin Aba imẹn nan erọnmhọn nan. Ibha dọ le ọne Agbejele bhi uku, Agbejele nan mhanmhan khẹ bha rẹ na bhi umunhẹn ọsi ọne agbọn nan ha vade. 35 Ranmhude, ẹghe nin ohanmhẹn rẹ ha gbe imẹn, ibha da re ebale nin imẹn le; ẹghe nin amẹn rẹ ha ghọn imẹn, ibha da sa amẹn nin imẹn wọn. Ẹghe nin imẹn rẹ ha yi ọriọbhe, ibha da miẹn imẹn ọbhi egbe; 36 ẹghe nin imẹn bha rẹ miẹn ukpọn yọ,* ibha da re ukpọn nin imẹn yọ. Ẹghe nin imẹn rẹ ha khọnmhọn, ibha da gbẹloghe imẹn. Ẹghe nin imẹn rẹ ha ribhi ighan, ibha da dọ fẹ imẹn ghe.’ 37 Ẹghenin, ene khiale ki nọọn ọlẹn yọle: ‘Ebeanlẹn imhan, ẹghela imhan rẹ kere ghe, ohanmhẹn gbe uwẹ nin imhan da re ebale nin uwẹ le, la amẹn ghọn uwẹ nin imhan da sa amẹn nin uwẹ wọn? 38 Ẹghela uwẹ rẹ ha yi ọriọbhe, nin imhan da miẹn uwẹ ọbhi egbe, la uwẹ bha miẹn ukpọn yọ, nin imhan da re ukpọn nin uwẹ yọ? 39 Ẹghela imhan rẹ kere ghe uwẹ khọnmhọn la uwẹ ribhi ighan, nin imhan da rẹnẹ ji uwẹ?’ 40 Ọne Ojie ki wanniẹn ele yọle, ‘Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, beji a miẹn ghe, ibha lu ọle nin ọkpa bhi ene khere nẹ bhi ene ibhio imẹn nan, imẹn ibha lu ọle nan.’

41 “Ọle ki taman ene ribhi agobọ nọnsọle yọle: ‘Bha sibhi eji imẹn ye re, ibha nan fi ọle unun. Bha nabhi eranlẹn ọsi ẹdẹdẹmhẹndẹ, nan mhanmhan khẹ Ojuu bi ẹhi nesọle. 42 Ranmhude, ẹghe nin ohanmhẹn rẹ ha gbe imẹn, ibha bha re ebale nin imẹn le. Ẹghe nin amẹn rẹ ha ghọn imẹn, ibha bha sa amẹn nin imẹn wọn. 43 Ẹghe nin mẹn rẹ ha yi ọriọbhe, ibha bha miẹn imẹn ọbhi egbe; ẹghe nin imẹn bha rẹ miẹn ukpọn yọ, ibha bha re ukpọn nin imẹn yọ; ẹghe nin imẹn rẹ ha khọnmhọn bi ẹghe nin imẹn rẹ ha ribhi ighan, ibha bha gbẹloghe imẹn.’ 44 Ele ki yẹ nọọn ọlẹn yọle: ‘Ebeanlẹn imhan, ẹghela imhan rẹ kere ghe ohanmhẹn gbe uwẹ, la amẹn ghọn uwẹ, la uwẹ yi ọriọbhe, la uwẹ bha miẹn ukpọn yọ, la uwẹ khọnmhọn, la uwẹ ribhi ighan nin imhan bha da gaga uwẹ?’ 45 Ọle ki wanniẹn ele yọle: ‘Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman bha ghe, beji a miẹn ibha bha lu ọle nin ọkpa bhi ene khere nẹ bhi ene ibhio imẹn nan, ibha bha yẹ lu ọle nin imẹn.’ 46 Enan ki miẹn ugbekhuelo* ọsi ighegheghe. Bhi obọ nọnkẹle, ene khiale ki miẹn iẹnlẹn ọsi ighegheghe.”

26 Jesu ki ta ene emhin nan rebhe fo, ọle da taman edibo nesọle yọle: 2 “Ibha lẹnmhin ghe ikpẹdẹ eva ki kẹre nan ha rẹ lu iluemhin ọsi Anagbera. Ẹghenin, a ki mun Ọmọn nọnsi okpea ọbhi obọ ọsi eria, nin ele gbe ọle a bhi okhun oran.”

3 Bhi ọne ẹghe nin, ene ohẹn ne khua bi ene ewanlẹn ọsi ene ẹbho da sikoko bhi ẹgodo ọsi ojohẹn natiọle Keafas. 4 Ele da kugbe siuman ebi ele ha rẹ re eku mun Jesu yẹ, yẹ gbe ọle a. 5 Ọkpakinọn, ele da ha yọle: “Imhan ida mun ọlẹn bhi ẹghe iluemhin, nin ẹbho hẹi zughu ijerebhe a.”

6 Ẹghe nin Jesu rẹ ha ribhi Bẹtani, bhi uwa nọnsi Saimọn nọn rẹ ha khọnmhọn emianmhẹn egbekẹn, 7 okhuo ọkpa nọn re ọgọ alabasta mhọn da bu ọle re. Abhii nọn ghanlẹn nọn manman vin-ohin, ọle ribhi ẹkẹ ọne ọgọ. Ọne okhuo da munhẹn ha biri ọle ọbhi uhọnmhọn ọsi Jesu bhi eji ọle da ha le ebale. 8 Edibo nesọle ki daghe ọnan, ẹkẹ da ha khọ ele. Ele da ha yọle: “Bezẹle nin ọne okhuo nan da riia ọne abhii nan an? 9 A ha rẹ khiẹn ọlẹn ọkpẹtẹkpẹ yẹ re ọne igho nin ene ibhioguele.” 10 Ranmhude Jesu lẹn ọnan, ọle da taman ele yọle: “Bezẹle nin ibha da ha guanọ ọne okhuo nan ẹmhọn? Emhin esili ọle lu da imẹn. 11 Ibha bi ene ibhioguele dẹ ko ha ribhi enan, ọkpakinọn, imẹn ida ha ribhi ẹwẹ ibha rẹ ha khian. 12 Ọne abhii nọn vin-ohin nan nin ọle sa imẹn bhi egbe, ọ rẹ ọle mun imẹn egbe khẹ ẹghe nan ha rẹ re imẹn tọ. 13 Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman ibha ghe, bhi eji ọ hi ki rẹ khin nan da tẹmhọn ọne ọta nọn mhẹn bhi otọ agbọn nan rebhe, a dẹ yẹ tẹmhọn ebi ọne okhuo nan lu, nan rẹ ha ye ọle re.”

14 Ọkpa bhi ẹwẹ etuegbe igbeva nesọle, natiọle Judas Iskarọt, da ki bu ene ohẹn ne khua. 15 Ọle da taman ele yọle: “Be ibha ha re nin imẹn, nin imẹn rẹ khiẹn ọle nin ibha?” Ele da yọle ele dẹ ne isiliva ọgban* nanlẹn. 16 Rẹ na bhi ọne ẹghe nin ha khian, ọle da ha guanọ isẹhoa nin ọle rẹ mun Jesu khiẹn.

17 Bhi ukpẹdẹ ọhẹnhẹn bhi Iluemhin Ọsi Ibrẹd Nọn Ihuẹ, edibo nesi Jesu da bu ọle re yẹ nọọn ọlen yọle: “Ejela uwẹ guanọ nin imhan mhanmhan khẹ uwẹ nin uwẹ da le ebale ọsi Anagbera?” 18 Ọle da taman ele yọle: “Bha nabhi Jerusalẹm, bha ha diọbhi isi ọne ọria nin. Ibha taman ọlẹn ghe ‘Ọne Ọman-emhin yọle: “Ẹghe nọnsẹmhẹn sire; imẹn dẹ deba edibo nesẹmhẹn lu Anagbera bhi uwa nọnsẹ.”’” 19 Bhiriọ, ene edibo da lu beji Jesu taman ele tee. Ele da muegbe ọbhi otọ khẹ ọne Anagbera.

20 Ọsemuan ki re, Jesu bi etuegbe igbeva nesọle da dotua nẹga itebu. 21 Ele ki ha le ebale, ọle da yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta imẹn taman ibha ghe, ọkpa bhi ẹwẹ ibha dẹ mun imẹn khiẹn.” 22 Ọnan da wo manman ba ele bhi egbe, bhiriọ, ọdeọde bhi ẹwẹ ele da ha nọọn ọlẹn yọle: “Ebeanlẹn imẹn, imẹn be nọn?” 23 Jesu da wanniẹn ele yọle: “Ọria nọn deba imẹn ha le ebale bhi ukpamanku ọkpa, ọle ọnọn ha mun imẹn khiẹn. 24 Gene gene, Ọmọn nọnsi okpea dẹ fi ibha ya, beji a rẹ gbẹn ọlẹn ọbhi otọ rẹji ọle. Ọkpakinọn, ọkhọbhegbe ọsi ọne ọria nọn ha mun Ọmọn nọnsi okpea khiẹn! Ọ ha rẹ mhẹn nẹ nanlẹn sade a bha biẹ ọle hiehie.” 25 Judas nọn ho nọn mun ọlẹn khiẹn da nọọn ọlẹn yọle: “Rabai, imẹn be nọn?” Jesu da wanniẹn ọlẹn yọle: “Uwẹ tobuwẹ tale fo.”

26 Beji ele sẹyẹ ha le ebale, Jesu da re ibrẹd yẹ nan erọnmhọn ọbhọ. Jesu ki nan erọnmhọn ọbhọ fo, ọle da khuẹnẹn ọlẹn an, yẹ ne nin edibo nesọle. Ọle da taman ele yọle: “Ibha miẹn, ibha le ọle, egbe nọnsẹmhẹn ọnan mundia nan.” 27 Sẹyẹ, ọle da mun ukpu anyọn. Ọle da nan erọnmhọn ọbhọ yẹ mun nin ele. Ọle da yọle: “Ibha rebhe wọn bhọ, 28 ranmhude ọ mundia nin ‘aranlẹn ọsi ọne akovẹn’ nan ha gbekua nin ẹbho ne bunbun, beji ele ha da miẹn urẹhunmhan bhi olukhọ nọnsele. 29 Ọkpakinọn, imẹn taman ibha ghe, imẹn iyẹ da wọn bhi ọne anyọn nan, nan re ikperan ivain lu, rẹ sẹbhi ukpẹdẹ nin imẹn ha deba ibha wọn anyọn ọsọgbọn bhi Agbejele ọsi Aba imẹn.” 30 Ele ki so illo* fo, ele da kpanọ ha khian Oke ọsi Oliv.

31 Jesu da ki taman ele yọle: “Ranmhude ebe ha sunu ji imẹn ọne ukpasọn nan, urẹọbhọ nọnsẹbha rebhe dẹ wẹghẹ a.* Ranmhude a gbẹn ọlẹn ọbhi otọ yọle: ‘Imẹn dẹ gbehẹ ọne ọsun-ohuan, ihuan nesọle ki zagha a.’ 32 Ọkpakinọn, a ha riọ imẹn kpanọ bhi uu fo, imẹn ki kalo nin ibha ha khian Galili.” 33 Pita da ki taman ọlẹn yọle: “Aharẹmiẹn urẹọbhọ ọsi enekẹle nan rebhe wẹghẹ a ranmhude ebe ha sunu ji uwẹ, a bha miẹn ebe ha re urẹọbhọ nọnsẹmhẹn wẹghẹ a!” 34 Jesu da ki taman ọlẹn yọle: “Bhi ọsi ẹmhọanta, imẹn taman uwẹ ghe, bhi ọne asọn nan, ọkuẹsẹ ọkpa viẹ, igba ea uwẹ ha yọle ghe uwẹ bha lẹn imẹn.” 35 Pita da taman ọlẹn yọle: “Aharẹmiẹn imẹn dẹ yu rẹkhan ẹn, imẹn ida tale ghe imẹn bha lẹn uwẹ.” Ene odibo nekẹle da yẹ ta iriọ.

36 Jesu bi edibo nesọle da vae bhi eji a tiọle Gẹtsimani. Ọle da taman edibo nesọle yọle: “Ibha dotua bhi enan, nin imẹn diọbhi obọ nin dọ nan erọnmhọn.” 37 Ọle da re Pita bi imikpea eva nesi Zẹbẹdi rẹkhan egbe. Ọle da wo manman ha lu akhiẹ, yẹ manman ha kpokpo egbe. 38 Ọle da ki taman ele yọle: “Ọbalọ nin imẹn ye khian gbe imẹn an. Ibha debhi enan, yẹ deba imẹn ha ganẹdẹ.” 39 Ọle ki khian re odalo khere, ọle da diguẹ yẹ si ẹlo ru bhi otọ, yẹ ha nan erọnmhọn yọle: “Aba imẹn, sade ọ dẹ ji a lu, ji ọne ukpu nan gbera imẹn. Ọrẹyiriọ, ji iho nọnsẹ munsẹ, ọ iyi iho nọnsẹmhẹn.”

40 Ọle ki fikie bu ene edibo re, ọle da kere ghe ele wẹ. Ọle da taman Pita yọle: “Ibha bha sabọ deba imẹn ganẹdẹ na bhi uriagogo ọkpa hiehie? 41 Ibha wo ha babegbe, ibha ha wo ha nan erọnmhọn ẹghe rebhe, beji a ha da miẹn ibha bha de ọbhi edọnmhẹn. Ẹmhọanta nọn ghe ibha rẹ wo muegbe nin ibha rẹ lu emhin nọn mhẹn, ọkpakinọn, efun nọnsẹbha wẹghẹ a.” 42 Bhi ọsi ugba ọzeva, ọle da kpanọ dọ nan erọnmhọn. Ọle da yọle: “Aba imẹn, ahamiẹn ọne ukpu nan ida sabọ gbera imẹn sade imẹn bha wọn ọlẹn, ji iho nọnsẹ munsẹ.” 43 Ọle ki vae, ọle da gbo kere ghe ele wẹ, ranmhude owe wo manman ha sun ele. 44 Bhiriọ, ọle da kpanọ zẹ ele obọ. Ọle da gbo dọ nan erọnmhọn ọsi ugba ọzea. Ọle da gbo ta emhin nin ọle ka ta. 45 Ọle da kie fikie bu edibo nesọle, yẹ taman ele yọle: “Ẹghe nọn sẹ inian, ọle ibha rẹ ha wẹ yẹ koahua? Ghọle! Ọne ẹghe sire nan ha rẹ mun Ọmọn nọnsi okpea ọbhi obọ ọsi eria nẹ imhẹn. 46 Bha kpanọ, bha ji mhan ha khian. Ghọle! Ọnọn ha mun imẹn khiẹn sire.” 47 Beji ọle sẹyẹ ha talọ, ghọle! Judas, nin ọkpa bhi ene etuegbe igbeva da bu ọle re. Usun ẹbho ne muno agbada bi ukpokpo mhọnlẹn da rẹkhan ọlẹn vae. Ene ohẹn ne khua bi ene ewanlẹn ọsi ene ẹbho, ele je ele re.

48 Judas nọn mun ọlẹn khiẹn ki ka taman ele yọle: “Ọria nọn hi ki rẹ khin nin imẹn ha re unun fiofio, ọle nọn; ibha mun ọlẹn.” 49 Ọle da khian bu Jesu, yẹ tuẹ ọle yọle: “Rabai, khara!” Ọle da yẹ re unun fiofio ọle. 50 Ọkpakinọn, Jesu da taman ọlẹn yọle: “Okpea, be uwẹ dọ lu bhi enan?” Ene ẹbho da ki bu Jesu re, yẹ re ọle kpanọ. 51 Ghọle! ọkpa bhi eria ne rẹkhan Jesu, da yo agbada nọnsọle a rẹ hian ehọ ọsi ọguọmhandia ọsi ọne ojohẹn fia. 52 Jesu da ki taman ọlẹn yọle: “Re agbada nọnsẹ fikie diọbhi eji uwẹ da re. Ranmhude, ọrebhe ne noo agbada, agbada a ha yẹ rẹ gbe ele a. 53 La uwẹ be riale imẹn ida sabọ taman Aba imẹn, nin ọle je ebe gbera usun igbeva ọsi ẹhi ne bunbun ji imẹn bhi ọne ẹghe nan. 54 Sokpan, imẹn ha lu iriọ, be ẹmhọn nọn ribhi Ebenọnkhiale ha rẹ munsẹ yẹ, nọn yọle ghe inian emhin ha dia?” 55 Bhi ọne ẹghe nin, Jesu da taman ene usun ẹbho yọle: “Imẹn ibha muno agbada bi ukpokpo rẹkhan egbe vae dọ mun bọsi oyi? Ukpẹdẹ-ukpẹdẹ imẹn rẹ ha man emhin bhi uwa oga, ọkpakinọn, ibha bha mun imẹn khue ẹghenin. 56 Sokpan, beji ẹmhọn nin ene akhasẹ gbẹnlẹn ha da munsẹ, ọle zẹle nin ene emhin nan rebhe da sunu.” Edibo nesọle rebhe da nẹgbe zẹ ọle obọ.

57 Ene mun Jesu da ki mun ọlẹn ha bu Keafas nin ojohẹn, bhi eji ene man uhi bi ene ewanlẹn da si egbe koko. 58 Ọkpakinọn, Pita da fẹkẹ gban egbe kie, yẹ rẹkhan ọlẹn bhi ikeke. Ọle da rẹkhan ọlẹn sẹbhi ẹgodo ọsi ọne ojohẹn. Ọle ki nabhi ọne ẹgodo fo, ọle da dọ deba ene eguọmhandia ne ribhi ọne uwa dotua, yẹ ha khẹ ebe ha sunu.

59 Ejayenan nian, ene ohẹn ne khua bi ọne ikotu Sanhẹdrin rebhe, da ha guanọ ẹbho ne ha sọsali ohoghe gbe Jesu, beji ele ha da sabọ gbe ọle a. 60 Ọkpakinọn, ele bha miẹn uhi soso nọn mun ọlẹn, arẹmiẹn eria ne bunbun vae dọ sọsali ohoghe gbe ọle. Akizẹbue, ikpea eva da vae. 61 Ele da yọle: “Ọne okpea nan yọle ghe, ọle dẹ sabọ dunmhun uwa oga nọnsi Osẹnobulua sotọ, yẹ re ikpẹdẹ ea rẹ bun ọlẹn sẹ okhun.” 62 Ọne ojohẹn da ki kpanọ, yẹ nọọn ọlẹn yọle: “Uwẹ bha miẹn ebi uwẹ ha ta ọbhi ebi ele tale? Uwẹ bha be họn ebi ene eria nan ta uwẹ bhi gbe?” 63 Ọkpakinọn, Jesu bha talọ. Bhiriọ, ọne ojohẹn da ki taman ọlẹn yọle: “Re elin nọnsi Osẹnobulua ve ihẹn ọbhọ ghe, uwẹ hi ọne Kristi, nin Ọmọn nọnsi Osẹnobulua!” 64 Jesu da taman ọlẹn yọle: “Uwẹ tobuwẹ tale fo. Ọkpakinọn, imẹn taman ibha ghe, rẹ na bhi ọne ẹghe nan rẹ ha khian, ibha dẹ daghe Ọmọn nọnsi okpea dotua bhi obera ọsi ọnọn mhọn ahu. Bha dẹ yẹ daghe ọle ghe ọle vade bhi ẹkẹ adudu amẹn bhi okhun.” 65 Ọne ojohẹn da ki nyanghan ukpọn nọnsọle a. Ọle da yọle: “Ghọle, ọle re unun ji Osẹnobulua. Bezẹle nin mhan ha da gbo ha guanọ ẹbho ne dọ sọsali? Ibha bha be họn ebi ọle rẹ re unun ji Osẹnobulua yẹ? 66 Be ibha ha ta ọbhi ọne ẹmhọn nan?” Ele da yọle: “Ọkhẹke nan gbe ọle a.” 67 Ele da ki jiẹsẹn ọle bhi ẹlo, yẹ ha fi ọle etin. Eso da yẹ ha fi ọle ubi. 68 Ele da ha yọle: “Uwẹ nin Kristi, taman imhan, họla fi uwẹ ubi?”

69 Bhi eji Pita da dotua bhi ẹgodo, ọmanmhẹn ọkpa nọn yi ọguọmhandia bhi ọne uwa da bu ọle re, yẹ taman ọlẹn yọle: “Ọkpa bhi ene rẹkhan Jesu nin obhi Galili, ọle uwẹ khin!” 70 Ọkpakinọn, ọle da sin bhi isira ẹbho rebhe yọle: “Imẹn bha lẹn ebi uwẹ tẹmhọn ọlẹn.” 71 Ẹghe nin ọle ki rẹ khian diọbhi obọ ọsi igeti ọsi ọne uwa, ọmanmhẹn ọbhebhe da gbo daghe ọle. Ọ da ha taman ene ribhi enin, yọle: “Ọne okpea nan deba ene rẹkhan Jesu nin obhi Nazarẹt.” 72 Ọle da gbo sin. Ọle bhọ da ve ihẹn ọbhọ, yọle: “Imẹn bha lẹn ọne okpea!” 73 Obhi ẹghe khere ki gbera, eria ne mundia bhi enin da bu Pita re, yẹ taman ọlẹn yọle: “Ọkpa bhi ene rẹkhan ọlẹn uwẹ gene khin. Ranmhude, uwedẹ nin uwẹ rẹ talọ bhọ re ọle man.” 74 Ọle da munhẹn ha ve ihẹn yọle: “Imẹn bha lẹn ọne ọkpea!” Bhi ọne ẹghe nin tee, ọkpa da viẹ. 75 Pita da ki yere ebi Jesu taman ọlẹn ẹghe nọn rẹ yọle: “Ọkuẹsẹ ọkpa vie, igba ea uwẹ ha yọle ghe uwẹ bha lẹn imẹn.” Bhiriọ, ọle da dagbare dọ ha viẹ.

27 Ẹdẹ ki we, ene ohẹn ne khua rebhe bi ene ewanlẹn ọsi ene ẹbho da ko zilo ebi ele ha rẹ gbe Jesu a yẹ. 2 Ele ki gba ọle obọ veva fo, ele da re ọle bu Pailet nin gọvanọ.

3 Ẹghe nin Judas nọn mun Jesu khiẹn ki rẹ kere ghe, a bhuohiẹn gbe Jesu, ọ da wo ba ọle bhi egbe. Bhiriọ, ọle da ne ene isiliva ọgban* fikie bu ene ohẹn ne khua bi ene ewanlẹn. 4 Ọle da taman ele yọle: “Olukhọ imẹn lu nin imẹn rẹ mun ọria* nọn bha lẹn ọkpa lẹn eva nin ibha gbe a.” Ele da taman ọlẹn yọle: “Ọnin bha rẹtẹ imhan, uwẹ ki lẹn!” 5 Bhiriọ, ọle da ne ene igho isiliva ku ọbhi ẹkẹ uwa oga, yẹ kpanọ. Ọle da dọ hoa. 6 Ọkpakinọn, ene ohẹn ne khua da ne ene igho isiliva, yẹ yọle: “Ọ bha khẹke nan ne ele ọbhi eji a ne igho ọi bhi uwa oga, ranmhude, igho aranlẹn nọn.” 7 Ele ki zilo fo, ele da re ọne igho rẹ dẹ otọ* nan ha da ha re eriọbhe tọ. 8 Rẹ dọ sẹbhi ẹlẹnan, Otọ Ọsi Aranlẹn, ọle a tie ọne otọ nin. 9 Ẹghenin, ọta nin Jerimaya nin akhasẹ tale da munsẹ, nọn yọle: “Ele da ne ene isiliva ọgban* nin ele rẹ dẹ ọne okpea, ọne okpea nin ibhokhan Izrẹl eso hian igho ọle bhi uhọnmhọn, 10 ele da re ọle rẹ dẹ ọne otọ* beji Jehova* taman imẹn.”

11 Jesu ki da mundia bhi odalo ọne gọvanọ. Ọne gọvanọ da nọọn ọlẹn yọle: “Uwẹ be hi ojie ọsi ibhokhan Ju?” Jesu da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ọle uwẹ ta riọ.”* 12 Sokpan, ẹghe nin ene ohẹn ne khua bi ene ewanlẹn rẹ ha bha ohoghe ọle bhi uhọnmhọn, ọle bha wanniẹn ele. 13 Bhiriọ, Pailet da taman ọlẹn yọle: “Uwẹ bha be họn emhin rebhe nin ene ẹbho nan ta uwẹ bhi egbe?” 14 Ọkpakinọn, ọle bha wanniẹn ọlẹn, ọle bhọ bha zẹwẹ ta ukpọta ọkpa. Ọnan da wo manman han ọne gọvanọ ilo.

15 Ẹghe nọn hi ki rẹ khin nin ele rẹ lu iluemhin ọsi Anagbera, ọle ọne gọvanọ rẹ fan onighan ọkpa fia nin ene ẹbho, ọnọn hi ki rẹ khin nin ele guanọ. 16 Bhi ọne eghe nin, okpea ọkpa nọn imhẹn hiehie da ha ribhi ighan. Barabas a tiọle. 17 Bhiriọ, ẹghe nin ene ẹbho ki rẹ sikoko, Pailet da nọọn ele yọle: “Họla ibha guanọ nin imẹn fan fia nin ibha? Barabas la Jesu nin ibha yọle Kristi nọn?” 18 Ranmhude, Pailet lẹnmhin ghe ikhu nin ele mhọn da Jesu zẹle nin ele da mun ọlẹn re. 19 Rẹ gbera ọnin, ẹghe nin ọle rẹ dotua bhi uke ojukhuo nin ọle da bhuohiẹn, okhuo ọle da je uhọnmhọn bu ọle yọle: “Hẹi lu ọne okpea nọn khiale nin emhin soso, ranmhude, ebhohiẹ nin mẹn bhohiẹ rẹji ọle ẹlẹnan wo re ofẹn ha mun mẹn.” 20 Ọkpakinọn, ene ohẹn ne khua bi ene ewanlẹn da ha sua ene ẹbho ọbhọ, nin ele yọle nan fan Barabas fia, yẹ gbe Jesu a. 21 Ọne gọvanọ da nọọn ele yọle: “Họla bhi ẹwẹ eveva ibha guanọ nin imẹn fan fia nin ibha?” Ele da yọle: “Barabas.” 22 Pailet da nọọn ele yọle: “Be imẹn ha ki khian Jesu yẹ nin ibha tiọle Kristi?” Ele rebhe da yọle: “Dọ khan ọlẹn ọbhi oran!”* 23 Ọle da nọọn ele yọle: “Bezẹle? Emhin ebe nela ọle lu?” Ọkpakinọn, ele da kie manman ha so yọle: “Khan ọlẹn ọbhi oran!”

24 Pailet ki kere ghe, ahu ọle bha gbe ọle, sẹyẹ, ene ẹbho ho nin ele ha si ozughu, ọle da sa amẹn re kpe obọ a bhi isira ele. Ọle da yọle: “Aranlẹn ọsi ọne okpea nan iri mẹn bhi obọ. Ibha ha tobọbha re uhọnmhọn nọnsẹbha hẹ ọle.” 25 Ene ẹbho rebhe ki da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ji aranlẹn nọnsọle ha ribhi uhọnmhọn nọnsẹmhan bi imọn nesẹmhan.” 26 Bhiriọ, ọle da fan Barabas fia nin ele. Ọkpakinọn, ọle da yọle nan re asan gbe Jesu, yẹ dọ gbe ọle a bhi okhun oran.

27 Egbanegbe nesi Pailet ki da re Jesu nabhi azagba nọnsọle. Bhi enin, ele da tie egbanegbe nekẹle rebhe. Ele rebhe da vẹ gaga ọle. 28 Ele da kuọ ọle ukpọn, yẹ diẹn ukpọn nọn gian ọle bhi urulu. 29 Sẹyẹ, ele da re igbẹn rẹ do ukparu ojie mun ọle bhi uhọnmhọn, yẹ re ukpokpo ọle bhi obọ.* Ele da diguẹ bhi odalo ọle ha re ọle zọojiẹ yọle: “Zaiki, uwẹ nin Ojie ọsi ibhokhan Ju!” 30 Sẹyẹ, ele da jiẹsẹn ku ọle, yẹ miẹn ọlẹn ọne kpokpo rẹ ha fi ọle emhin bhi uhọnmhọn. 31 Ele ki re ọle zọojiẹ fo, ele da fanọn ọne ukpọn nọn gian si ọle bhi urulu re. Ele da ne ukpọn nesọle yọ ọle, yẹ re ọle ha khian eji a ha da khan ọlẹn mun oran.

32 Ẹghe nin ele rẹ ha khian bhi odẹ, ele da miẹn okpea ọkpa natiọle Saimọn. Obhi agbaẹbho ọsi Sairini ọle khin. Ele da taman ọne okpea nọn mun oran* nan ha khan Jesu ọi. 33 Ẹghe nin ele ki rẹ sẹbhi eji a tiọle Gọgota, ọnin hi Isi Uguẹ-uhọnmhọn, 34 ele da sa anyọn nan re emhin nọn riala gua nanlẹn, ọkpakinọn, ọle ki re unun so ọle, ọle bha ka wọn ọlẹn. 35 Ele ki khan ọlẹn ọbhi oran fo, ele da fi ono ọbhi ukpọn nọnsọle rẹ gha ọle. 36 Sẹyẹ, ele da dotua bhi enin yẹ re ẹlo ọle bhi gbe. 37 Ele da yẹ gbẹn emhin ebe nin ele yọle ọle lu mun ọle bhi uke uhọnmhọn. Ebi ele gbẹn hi: “Ọnan hi Jesu, Ojie ọsi ibhokhan Ju.”

38 A da yẹ khan oyi eva ọbhi eran sikẹ ọle. Ọkpa da ha ribhi obera nọnsọle, ọnọnkẹle da ha ribhi obọ agobọ nọnsọle. 39 Ẹbho ne ha gbera da ha re unun ji ọle. Ele da ha fieghe uhọnmhọn an 40 yẹ yọle: “Uwẹ nọn yọle uwẹ dẹ dunmhun uwa oga sotọ yẹ re ikpẹdẹ ea bọn ọlẹn, hinmhin egbe ẹ! Ahamiẹn ọmọn nọnsi Osẹnobulua uwẹ gene khin, huẹnre bhi okhun oran* nan khan uwẹ ọi.” 41 Iriọ ene ohẹn ne khua, ene man uhi, bi ene ewanlẹn yẹ rẹ ha zuọzuọ ọle. Ele da ha yọle: 42 “Ọle sabọ hinmhin ẹbho ebhebhe, ọkpakinọn, ọle bha sabọ hinmhin egbe ọle. Ahamiẹn ojie ọsi ibhokhan Izrẹl ọle gene khin, ji ọle huẹnre bhi okhun oran* nan khan ọlẹn ọi, bhiriọ, imhan ki rẹọ ọle bhọ. 43 Ọ ibe yi Osẹnobulua ọle yọle ọle mun udu tẹ? Ji Ọle dọ hinmhin ọlẹn nian sade Ọle mhọn ebi Ọle re ọle lu. Ọle bha be yọle Ọmọn nọnsi Osẹnobulua ọle khin?” 44 Iriọ ene oyi nan khan ọbhi oran sikẹ ọle yẹ rẹ ha re unun ji ọle.

45 Rẹ na bhi agogo igbeva* rẹ dọ sẹbhi agogo ea* bhi ọsodanmhẹn, ijerebhe da wo so ebiuki a bhi ọne agbaẹbho. 46 Bhi egbẹghe agogo ea bhi ọsodanmhẹn, Jesu da reso yọle: “Ẹli Ẹli lama sabaktani?” Ebi a re ọnan ta hi, “Osẹnobulua nọnsẹmhẹn, Osẹnobulua nọnsẹmhẹn, bezẹle nin uwẹ da mun imẹn fia?” 47 Ẹbho eso ne mundia bhi enin ki họn ọnan, ele da ha yọle: “Ọne okpea nan tie Ẹlaija.” 48 Ẹjẹje, ọkpa bhi ẹbho ne ha ribhi enin da dọ re ihiọn,* yẹ ruarua ọle bhi anyọn nọn muokhe. Ọle da diẹn ọlẹn mun ukpokpo, yẹ mun nanlẹn wọn. 49 Ọkpakinọn, enekẹle da yọle: “Zẹ ọle obọ! Ibha ji imhan fẹghe si Ẹlaija dẹ dọ hinmhin ọlẹn.” 50 Jesu da gbo kie reso, yẹ hiẹnhiẹn sotọ.

51 Sẹ ghe! Ọne ukpọn nan rẹ wa eje khiale a bhi uwa oga, da sọ yi eva rẹ na bhi okhun ọlẹn rẹ sẹbhi otọ ọle. Otọ da mun lueghe, sẹyẹ, ene udo da wanọ a. 52 Ene idin da tujea, sẹyẹ, olinmhin ọsi ẹbho ne khiale da vuno dagbare bhi ẹkẹ idin. 53 (Ẹghe nan ki rẹ riọ Jesu kpanọ bhi uu fo, ẹbho eso ne a dagbare bhi eji a da re ẹbho tọ, da nabhi ẹkẹ ọne agbaẹbho nọn khiale.) Sẹyẹ, ẹbho ne bunbun da daghe ele. 54 Ọkpakinọn, ẹghe nin ọwanlẹn ọsi ene eyokhọnlẹn bi ene deba ọle ha gbega Jesu rẹ daghe ebi otọ rẹ mun lueghe yẹ, bi emhin ne ha sunu, ofẹn da wo manman ha mun ele. Sẹyẹ, ele da yọle: “Ọmọn nọnsi Osẹnobulua ọne okpea nan gene khin.”

55 Sẹyẹ, ikhuo ne bunbun da ha ribhi enin, ne gban egbe fia ha ghe ebe ha sunu. Ele rẹkhan Jesu na bhi Galili vae dọ ha rẹkpa ọle; 56 Eso bhi ẹwẹ ele da ha yi Meri Madalin, Meri nin inẹn Jemis bi Josẹs, bi okhuo Zẹbẹdi nọn yi inẹn Jemis bi Jọni.

57 Ẹghe nin emuan ki rẹ ha sire, okpea ọkpa nọn manman fe, natiọle Josẹf, nin obhi agbaẹbho ọsi Arimatia da vae. Odibo nọnsi Jesu ọle yẹ khin. 58 Ọne okpea nan da bu Pailet re, yẹ taman ọlẹn nọn mun ekuegbe nọnsi Jesu nanlẹn. Pailet da yọle nan mun nanlẹn. 59 Josẹf da mun ọne ekuegbe, yẹ re ukpọn linẹn nọn mhọn-ose rẹ gbanọ ọlẹn. 60 Ọle da mun ọlẹn tọ bhi idin ọsọgbọn nin ọle tọ bhi ẹkẹ udo. Ọle ki re udede udo rẹ gue unun ọsi ọne idin fo, ọle da kpanọ. 61 Ọkpakinọn, Meri Madalin bi Meri nọnkẹle da sẹyẹ debhi enin an. Ele da dotua bhi odalo ọne idin.

62 Ukpẹdẹ nan rẹ muegbe Sabati ọbhi otọ, ọle ene emhin nan rebhe rẹ sunu. Ukpẹdẹ nọn rẹkhan ọlẹn, ene ohẹn ne khua bi ene Farisi da si egbe koko bhi isi Pailet. 63 Ele da yọle: “Ọwanlẹn, imhan yere ghe, ẹghe nin ọne ọbhahoghe nin rẹ ha ribhi agbọn, ọle da yọle ghe, ikpẹdẹ ea ha ki gbera, a dẹ riọ ọle kpanọ. 64 Bhiriọ, je ẹbho nin ele dọ gbega ọne idin sẹbhi ukpẹdẹ nọnzi ea. Beji a ha da miẹn ghe, edibo nesọle bha vae dọ do ekuegbe nọnsọle mun, yẹ ha taman ẹbho yọle, ‘A riọ ọle kpanọ bhi uu!’ Ọ ha dia iriọ, ọne ohoghe nan ha ki khọ gbera ọne ọle ka bha.” 65 Pailet ki da taman ele yọle: “Ibha ne egbanegbe dọ rẹ gbega ọne idin beji ọ ghọn ibha.” 66 Bhiriọ, ele da ha khian dọ gbega ọne idin. Ele da re udo lan unun ọsi ọne idin, yẹ ne ẹbho bhọ ne ha khẹ ọle.

28 Ukpẹdẹ Sabati ki gbera, Meri Madalin bi Meri nọnkẹle da vae dọ fẹ ọne idin ghe bhi ukpẹdẹ ọhẹnhẹn bhi uzana,* beji ẹdẹ fẹkẹ ha we de.

2 Ele da kere ghe, otọ manman mun lueghe, ghe, ẹhi nọnsi Jehova* na bhi okhun vae. Ọne ẹhi wẹnẹ ọne udo kie yẹ dotua nyan ọlẹn. 3 Ọle da ha fi wanlan-wanlan bii anyan. Ukpọn nọnsọle da yẹ manman ha fua. 4 Ene ha khẹ ọne idin ki daghe ọle, iziziko da mun ele. Ele da diabe ikpea ne yuno.

5 Ọne ẹhi da taman ene ikhuo yọle: “Ibha hẹi ji ofẹn mun ibha. Imẹn lẹnmhin ghe, Jesu nan gbe a bhi okhun ọran, ọle ibha guanọ. 6 Ọle iribhi enan, a riọ ọle kpanọ beji ọle ka ta. Ibha vae dọ ghe eji ekuegbe nọnsọle rẹ ha ye. 7 Ibha tuabe ha khian dọ taman edibo nesọle ghe a riọ ọle kpanọ bhi uu. Ghọle! ọle khian Galili, ibha dẹ ka ọle re bhi enin. Ghọle! Imẹn taman ibha.”

8 Bhiriọ, ele da tuabe sibhi ọne idin re. Ofẹn da ha mun ele. Ọkpakinọn, ele da yẹ manman ha ghọnghọn. Ele da runẹ dọ taman ene edibo. 9 Ghọle! Jesu ki da bu ele re yẹ taman ele yọle: “Bha doo!” Ele da sikẹ ọle, mun ọlẹn oẹ mhọn, yẹ debhẹre nanlẹn. 10 Jesu da taman ele yọle: “Ibha hẹi ji ofẹn mun ibha. Ibha ha khian dọ taman ibhio imẹn ebe sunu, beji ele ha da ha khian Galili. Ele dẹ miẹn imẹn bhi enin.”

11 Beji ene ikhuo ki ha khian, eso bhi ene ha khẹ ọne idin da nabhi ọne agbaẹbho yẹ dọ taman ene ohẹn ne khua emhin rebhe ne sunu. 12 Ene ohẹn ne khua bi ene ewanlẹn ki si egbe koko yẹ zilo fo, ele da ne igho isiliva nọn manman bun nin ene egbanegbe, 13 yẹ taman ele yọle: “Ibha yọle ghe ẹghe nin ibha rẹ ha wẹ, ọle edibo nesọle rẹ vae dọ do ekuegbe nọnsọle mun. 14 Ahamiẹn ọne ẹmhọn sẹbhi eji gọvanọ ye, mhan dẹ talọ bhọ. Ibha ida nabhi ẹmhọn.” 15 Ene igbanegbe da ne ene igho isiliva yẹ lu beji a taman ele. Rẹ sẹbhi ẹlẹnan, ọta nin ele tale, ọle hi okha nọn vẹ gba ijerebhe bhi ẹwẹ ene Ju.

16 Ọkpakinọn ene edibo ugbolọ da ha khian Galili. Ele da diọbhi ọne uke oke nin Jesu yọle nin ele da miẹn egbe. 17 Ẹghe nin ele ki rẹ miẹn ọlẹn, ele da debhẹre nanlẹn. Ọkpakinọn, eso bhi ẹwẹ ele da ha mhọn edandan. 18 Jesu da sikẹ ele yẹ ne ele talọ. Ọle da yọle: “A re ahu rebhe nin imẹn bhi otọ bi okhun. 19 Bhiriọ, ibha ha khian. Ibha dọ re ẹbho kiẹn edibo bhi ene agbaẹbho rebhe. Ibha ha re amẹn nin ele bhi elin ọsi ọne Aba, ọsi ọne Ọmọn, bi ọsi ẹlinmhin nọn khiale. 20 Ibha ha man ele emhin, beji ele ha da re obọ rẹkhan uhi rebhe nin imẹn gbe nin ibha. Ghọle! imẹn dẹ ne ibha dia rẹ na bhi ene ikpẹdẹ rebhe rẹ dọ sẹbhi ọkpẹnlẹn ọsi ọne agbọn* nan.”

La “ulin-uwa.”

La “Jesu nin Mezaya.” “Ọnanzẹle,” ọle Kristi bi Mezaya mundia nan. 

Bhi ọne Baibo nan, igba 237, ọle elin nọnsi Osẹnobulua “Jehova” zegbere bhi obọ Baibo nan re urolo Grik gbẹn. Enan hi ije ọhẹnhẹn nọn da zegbere. Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Ọne elin nan hi Jeshua la Joshua bhi urolo Hibru. Ebi ọne elin mundia nan hi “Jehova Hi Ọnọn Miẹn Ọria Fan.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, ọle hi Isti.

Obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, ọle hi Isti.

“Mezaya; La Ọnanzẹle.”

Obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, ọle hi Isti.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Ọnin hi, “ene ikpea ne tie ahiẹnhiẹn.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Ebi a re ọle ta, “ukhu.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Elanmhẹn nin ebo tiọle kamẹ.

La “gbe ele ruẹ.”

Ọnin hi, “sọbi nan rẹ hoho emhin.”

La “re ẹkẹ ohanmhẹn.”

40

Ọnin hi, “Esu.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Ọnin hi, “Jerusalẹm.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

La “Ene Agbaẹbho Igbe.”

La “ẹbho ne bhii nan re ẹlinmhin nọn khiale nin ele.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

La “ẹkẹ omẹnhiẹn.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

La “gbera kie.”

Bhi Grik, “ọnọn khere gbe.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “okpọria.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Ebi a re ọle ta, “Eji a da tuẹ iku a bhi ikeke ogbe ọsi Jerusalẹm.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Grik, “kuọdrans.” Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Bhi Grik, “dua oẹ.”

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi urolo Grik, ponia. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man, “Oghẹ.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Ọnin hi, “Ojuu.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Ọnin hi, “Ọne ọria ida ha asun.”

La “Ji a ha lu iho nọnsẹ bhi okhun yẹ ha lu ọle bhi otọ.”

Bhi Grik, “osa nin mhan lu.”

Bhi Grik, “ene lu mhan osa.”

La “miẹn mhan fan.”

La “re ẹkẹ ohanmhẹn.”

La “re ẹkẹ ohanmhẹn.”

La “re ẹkẹ ohanmhẹn.”

La “ẹlo nọnsẹ khiakhia.” Bhi Grik, “ẹlo nọnsẹ dere.”

Bhi Grik, “kiubit ọkpa.” Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Bhi Grik, “wof.” “Ọne elanmhẹn nan diabe elanmhẹn natiọle alabe. Sokpan, ọle kpọnọ nẹ alabe.”

Obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, ọle hi Isti.

Obọ nin oẹnlẹn da defia, ọle hi Wẹst.

Bhi Grik, “dotua nẹga itebu.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

La “iba.”

Elanmhẹn nin ebo tiọle fọs.

La “dotua nẹga itebu.”

La “re ẹkẹ ohanmhẹn.”

Ọmokhuo.

Ebi a re ọle ta, “Okpea nọn mhọn ọyaya.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “awegbe eva.”

“Ọfure ne bha dia,” ọle ibhokhan Ju rẹ tuẹ bhi ẹghe ẹdẹlẹ.

Bhi Grik, “wof.” Ọne elanmhẹn nan diabe elanmhẹn natiọle alabe, sokpan, ọle kpọnọ nẹ alabe.

Esu a tiọle ọne elin nan.

Ọnin hi, “iẹnlẹn nin bha ha miẹn bhi ẹghe odalo.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Grik, “asariọn ọkpa.” Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Ene afianmhẹn nan dia khere-khere.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

La “iẹnlẹn.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

La “ebe na bhi ebi ọria lu re.”

La “ẹmun.”

Bhi Grik, “Hedis.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Grik, “mun ukpokpo nọnsẹmhẹn.” Ukpokpo nan rẹ mun ihẹ ọbhi ijianbọ khọnan. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Grik, “ukpokpo.” Ukpokpo nan rẹ mun ihẹ ọbhi ijianbọ khọnan. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Esu a tie ọle ọne elin nan.

La “ore.”

La “ore.”

Okhuo ọnojie, la okhuo nọn gbẹloghe agbaẹbho.

Uwẹ ha denọ ẹlo diọbhi obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, obera nọnsẹ, ọle hi Saot.

100

60

30

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “ọne ọria ọbe.”

100

60

30

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Ọ sabọ ha yi, “rẹ na bhi ẹghe umunhẹn ọsi ọne agbọn nan.”

La “ore.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

La “ore.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

La “ore.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ojie nọn gbẹloghe obọ ọkpa bhi agbaẹbho nan wa ọbhi ijianlẹn enẹn.”

Ọnin hi, “Hẹrọd Antipas.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

La “dotua nẹga itebu.”

5,000

Bhi Grik, “stedia nọn bunbun.” Ifiti 606.95, ọle ribhi stedia ọkpa.

Ọnin hi, “egbẹghe agogo 3 bhi ọsasọn rẹ dọ sẹbhi egbẹghe agogo 6 bhi ọsewewiẹ.”

Ọnin hi, beji ibhokhan Ju rẹ kpe obọ.

La “ghunmhun.”

Bhi urolo Grik, ponia. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man, “Oghẹ.”

Ọnin hi, beji ibhokhan Ju rẹ kpe obọ.

4,000

5,000

4,000

Bhi Grik, “Efun bi aranlẹn.”

Bhi Grik, “Hedis.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

La “da ha fua.”

Ọne ulọnlẹn nan bha ha ribhi ebe Baibo eso bhi ẹghe ẹdẹlẹ. Bhiriọ, ọ bha khẹke nọn ha ribhi ẹkẹ Baibo. Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A3.

Bhi Grik, “drakma eva.” Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Drakma enẹn ribhi ọne igho nan. Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Elanmhẹn nin ebo tiọle dọnki.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Ọne ulọnlẹn nan bha ha ribhi ebe Baibo eso bhi ẹghe ẹdẹlẹ. Bhiriọ, ọ bha khẹke nọn ha ribhi ẹkẹ Baibo. Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A3.

100

99

99

Ọ sabọ ha yi, “Aba ibha.”

Bhi Grik, “re adia nanlẹn.”

Bhi Grik, “re unun.”

77

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

60,000,000. Ọnin hi, “Talẹnt 10,000 ọsi isiliva.” Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

100

Bhi urolo Grik, ponia. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man, “Oghẹ.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “ne obọ nyan ele.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Elanmhẹn nin ebo tiọle kamẹ.

100

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Bhi Grik, “uriagogo nọnzi ea.”

Bhi Grik, “uriagogo nọnzi ehan.”

Bhi Grik, “uriagogo nọnzi isinlin.”

Bhi Grik, “uriagogo nọnzi ugbolọ.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Bhi Grik, “la ibha be mhọn ẹlo ọbe.”

La “zẹ emhin bhi obọ.”

Elanmhẹn nin ebo tiọle dọnki.

Elanmhẹn nin ebo tiọle dọnki.

Elanmhẹn nin ebo tiọle dọnki.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Bhi Grik, “okhun.”

Bhi Grik, “udo kpataki nọn ribhi ekhin uwa.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

La “dotua nẹga itebu.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

La “re okhuo ọle bhi amhẹn.”

La “iẹnlẹn.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Obọ eso bhi Ebenọnkhiale, ọle ribhi ẹkẹ ene ẹkpẹti nan. Ikpea eso bhi ẹwẹ ibhokhan Ju, ele yọ ọle ranmhude ele riale ghe ọ gbega ele.

La “ne mhẹn nẹ.”

Ebi a re ọle ta, “Ọman-emhin.”

Ọne ulọnlẹn nan bha ha ribhi ebe Baibo eso bhi ẹghe ẹdẹlẹ. Bhiriọ, ọ bha khẹke nọn ha ribhi ẹkẹ Baibo. Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A3.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Ebe bi ikperan nan rẹ ọbhi ebale, ọle minti, dili, bi kumin khin.

Elanmhẹn nin ebo tiọle kamẹ.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Ọ sabọ ha yi, “A dẹ re uwa nọnsẹbha kiẹn uwa nan mun fia.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Bhi urolo Grik, parosia. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

La “ore.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, ọle hi Isti.

Obọ nin oẹnlẹn da defia, ọle hi Wẹst.

Bhi urolo Grik, parosia. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

La “okhọnmhẹn.” Afianmhẹn nin ebo tiọle igo.

Bhi Grik, “ulin-uwa.”

Bhi urolo Grik, parosia. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi urolo Grik, parosia. Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

La “uriagogo nọn khin bhi ọsasọn.”

Bhi Grik, “Ejele nọn ribhi okhun.”

Bhi Grik, “imanmhẹn ne bha sẹ hẹgẹn.”

La “okhuo.”

Ẹkpa igho ọle talẹnt khin. Ẹkpa ọkpa khua sẹbhi kilogram 20.4. Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi B14.

Bhi Grik, “isiliva.”

Bhi Grik, “isiliva.”

La “bha rẹ miẹn ukpọn agbọn ne yọ.”

Bhi Grik, “a ki hian ele fia bhi ighegheghe.”

30

La “illo ogẹn.”

Bhi Grik, “ibha dẹ de.”

30

Bhi Grik, “aranlẹn.”

Bhi Grik, “eji a da man akhe.” Asabọmiẹn ọne otọ nan eria ne man akhe da ha lu iwẹnna nọnsele.

30

Bhi Grik, “eji a da man akhe.”

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

Itan khọnan nan rẹ yọle “Ehe.”

La “gbe ọle a bhi okhun oran.”

Bhi Grik, “obera.”

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Grik, “uriagogo nọnzi ehan.”

Bhi Grik, “uriagogo nọnzi isinlin.”

La “ihiẹn.”

Ẹdẹ Sọnde khọnan.

Fẹ Ebi A Gbẹn Ba Ọle Nọnzi A5.

La “ore.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

    Ebe Esan Rebhe (2011-2026)
    Sibhọre
    Nabhọ
    • Esan
    • Je Ọle ji Ọria
    • Ebi Uwẹ Guanọ Nọn Dia Yẹ
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ebi Uwẹ Ha Rẹ Noo Ọle Yẹ
    • Ebi Mhan Ha Re Ebi Uwẹ Taman Mhan Lu
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Nabhọ
    Je Ọle ji Ọria