Watchtower AZA-EBE NỌN RIBHI INTANẸT
Watchtower
AZA-EBE NỌN RIBHI INTANẸT
Esan
  • BAIBO
  • EBE KẸKẸ
  • IKOLO OGA
  • nwt Ecclesiastes 1:1-12:14
  • Ẹkliziastis

Ividio iribhọ.

Hei van. Mhan bha sabọ re ọne ividio man.

  • Ẹkliziastis
  • Ebenọnkhiale Ọsi Agbọn Ọsọgbọn
Ebenọnkhiale Ọsi Agbọn Ọsọgbọn
Ẹkliziastis

ẸKLIZIASTIS

1 Ọmọn nọnsi Devid nọn si ẹbho koko, ọle ta ene ẹmhọn nan. Jerusalẹm ojukhuo nọnsọle ye.

 2 Ọnọn si ẹbho koko da yọle: “Udede ihoho nọn!

Ehe, udede ihoho nọn! Ihoho emhin rebhe khin!”

 3 Elele nela ọria bhọ gene miẹn bhi ẹsọn ne kakale rebhe

Nin ọle miẹn bhi ọne agbọn nan?

 4 Beji ore ọkpa rẹ siegbe kie, iriọ ore ọbhebhe rẹ zegbere,

Ọkpakinọn, ọne otọ nan dẹ ha ribhi eji ọ ye rẹ ha khian.

 5 Oẹnlẹn ha hẹnre, ọ ki yẹ defia;

Ọ ki re ẹjẹje fikie diọbhi eji ọ da ka hẹnre, beji ọ ha da gbo kie hẹnre.

 6 Ahoho ha fi diọbhi obọ ọsi saot,* ọ ki yẹ fi nẹga diọbhi obọ ọsi nọt;*

Iriọ ọ rẹ wo fi nẹga. A i gbo miẹn ghe ahoho bha fi nẹga.

 7 Ẹkẹ okpẹdẹ, ọle ene ikuẹkuẹ ẹdẹ* rebhe nẹ diọ i, ọrẹyiriọ, ọne okpẹdẹ i gbo vuọn,

Eji ene ikuẹkuẹ ẹdẹ da nẹ vae, enin ele yẹ nẹ diọ i, beji ele ha da gbo kie nẹ vae.

 8 Emhin rebhe bhọ re egbe lọ ọria;

Ọria i da sabọ tẹmhọn ele fo.

Egbe i gbo lọ ọria rẹ daghe;

Sẹyẹ, egbe i gbo lọ ọria rẹ họn ẹmhọn.

 9 Emhin nan ka miẹn, a dẹ yẹ kie miẹn ọlẹn,

Sẹyẹ, emhin nan ka lu, a dẹ yẹ kie lu ọle;

A bha miẹn ebi a bha sẹ ka miẹn khẹ bhi ọne agbọn nan.

10 Emhin soso be ribhọ nin ọria ha sabọ yọle:

“Sẹ ghe! A bha sẹ ka miẹn ọnan khẹ”?

Eye! Ranmhude ọ reele nọn mọn da ribhọ;

Ehe, ọ ka ha ribhọ ọkuẹsẹ ọne ẹghe nan.

11 Ẹbho ne nyẹnlẹn bhi ẹghe nọn gbera, a bha yẹ ye ele re;

Ẹbho ne nyẹnlẹn nian, a dẹ sẹyẹ ye ele a;

Sẹyẹ, ene ha nyẹnlẹn bhi ẹghe odalo, iriọ a ha yẹ rẹ ye ele a.

12 Imẹn nọn si ẹbho koko, imẹn hi ojie ọsi Izrẹl, Jerusalẹm ojukhuo nọnsẹmhẹn ye. 13 Imẹn da muegbe nin mẹn rẹ re ẹwanlẹn nọnsẹmhẹn luẹ emhin rebhe ne sunu bhi ọne agbọn nan. Mẹn da gua otọ ẹsọn nin Osẹnobulua gha nin eria, nin ele re uri-ẹdẹ rebhe nọnsele ha miẹn; ọne ẹsọn nan i ri ele ghọnghọn.

14 Mẹn ki daghe ẹsọn nan miẹn bhi ọne otọ nan,

Mẹn da kere ghe ihoho ele rebhe khin, inian ọ diabe nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho.

15 Emhin nọn gọnọ a, a i da sabọ dia ọle,

Sẹyẹ, emhin nọn i ribhi obọ, a i da sabọ ka ọle.

16 Bhi ẹkẹ ọkhọle nọnsẹmhẹn, mẹn da yọle: “Sẹ ghe o! Imẹn hi ọnọn ki sẹ dọ manman mhọn ẹwanlẹn nẹ. A bha miẹn ọria soso nọn mhọn ẹwanlẹn sẹ bii mẹn bhi ẹwẹ ẹbho ne ka mẹn nyẹnlẹn bhi Jerusalẹm. Mẹn wo dọ ha mhọn ẹwanlẹn bi ilẹnmhin.” 17 Mẹn luẹ ẹmhọn emhin nin ẹwanlẹn ye, bi ẹmhọn emhin nin ẹwanlẹn i ye, sẹyẹ, mẹn yẹ luẹ ẹmhọn emhin ne i yi ọle. Ọkpakinọn, inian ọnan yẹ diabe nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho.

18 Ọria ha lẹn emhin gbe, ọ re egbe iẹnlẹn lọ ọle,

Bhiriọ, ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ho nọn manman ha mhọn ilẹnmhin, dẹ miẹn ọbalọ.

2 Mẹn ki da taman egbe mẹn yọle: “Nin mẹn dọ le agbọn fẹghe,* nin mẹn daghe ebe ha nabhọre.” Ọkpakinọn, ihoho yẹ wo nọn.

 2 Mẹn da yọle: “Ẹwanlẹn i ribhọ nin ọria rẹ ha jiẹ ojiẹ-ojiẹ!”

Sẹyẹ, rẹji nan rẹ ha sọnyẹnmhẹn,* mẹn da yọle: “Elele nela ki ribhọ nian?”

3 Mẹn ki da zẹ nin mẹn rẹ manman ha da anyọn, ọrẹyiriọ, mẹn bha da ọle sẹbhọ ghe ẹwanlẹn bha yẹ gba nin mẹn; mẹn bhọ da munhẹn ha lu emhin nin ẹwanlẹn i ye nin mẹn daghe ebe ha nabhọre, beji mẹn ha da lẹn ebe mhẹn nẹ nin ọria ha re obhi ikpẹdẹ khere nin ọle ha gbe bhi agbọn rẹ lu. 4 Mẹn wo ne obọ ọbhi iwẹnna ne bunbun. Mẹn da bẹnọn uwa nin egbe mẹn; iriọ mẹn yẹ rẹ muno ugbo eran anyọn.* 5 Mẹn wo ha mhọn ogba kẹkẹ ne mhọnse, ene khere bi ene kpọnọ. Mẹn da kọ unan eran kẹkẹ ne mọn ikpẹ ọbhi ẹkẹ ọle. 6 Mẹn da hian omin ọbhi ije kẹkẹ, beji mẹn ha da miẹn amẹn ha sa ọbhi ene eran nin mẹn kọle ne fẹkẹ wanre de. 7 Mẹn da ha mhọn eguọmhandia nin ikpia bi eguọmhandia nin ikhuo ne bunbun. Mẹn bhọ da ha mhọn eguọmhandia eso ne ha biẹnẹ ọbhi uwa nọnsẹmhẹn. Mẹn da ha mhọn emhin-uri ne bunbun, rẹ dọ sẹbhi ẹmena bi ihuan. Ọsẹmẹn bun nẹ ọsi ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ka mẹn nyẹnlẹn bhi Jerusalẹm. 8 Mẹn wo manman ha mhọn isiliva bi igolu. Enijie bi agbaẹbho kẹkẹ da ha muno emhin ne ghanlẹn ji mẹn. Mẹn da ha mhọn ikpia bi ikhuo ne so illo nin mẹn. Mẹn da yẹ ha mhọn ebe manman re okpia ghọnghọn—okhuo, ehe, ikhuo ne bunbun. 9 Mẹn da dọ kiẹn okpọria, yẹ khua okhun gbera ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ka mẹn nyẹnlẹn bhi Jerusalẹm. Rẹ deba ọnin, ẹwanlẹn da yẹ wo gba nin mẹn.

10 Emhin soso i ribhọ nin mẹn guanọ nin mẹn bha ha mhọnlẹn. Mẹn wo ha lu emhin nọn hi ki rẹ khin nọn ha rẹ mẹn ha ghọnghọn. Mẹn da wo ha ghọnghọn ranmhude iwẹnna rebhe nin mẹn lu. Ọnan da ha yi elele nin mẹn miẹn bhi iwẹnna rebhe nin mẹn lu. 11 Ọkpakinọn, mẹn ki ria eria nyan ẹsọn rebhe nin mẹn miẹn, bi iwẹnna kẹkẹ nin mẹn lu, mẹn da dọ kere ghe ihoho emhin rebhe khin, inian ọ diabe nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho; elele ọsaje i gene ribhi ọne agbọn nan.

12 Mẹn ki da gbo munhẹn ha gua otọ emhin nin ẹwanlẹn ye. Mẹn da yẹ ha ria ẹmhọn ebi ẹbho rẹ ha gbọzuọ, yẹ lu emhin uuki. (Ọria ọbhebhe nọn vade i mhọn emhin ọgbọn nin ọle ha kie lu gbera ebi ọne ojie ka lu.) 13 Bhiriọ, mẹn da dọ kere ghe, nan rẹ ha lu emhin nin ẹwanlẹn ye, ọle mhẹn gbera nan rẹ ha gbuhuki, beji ẹfua rẹ mhẹn gbera ebiuki.

14 Ọria nọn mhọn ẹwanlẹn taan ẹlo a bhi uhọnmhọn; ọkpakinọn, uhuki ki wo ha khian bii ọria nọn ribhi ebiuki. Sokpan, mẹn yẹ dọ kere ghe emhin ọkpa, ọle sunu ji ele veva. 15 Bhiriọ, mẹn ki da yọle: “Sẹ ghe o, ebe ha sunu ji uhuki, ọle ha yẹ sunu ji mẹn!” Elele nela mẹn ki miẹn nin mẹn rẹ manman ha wanlan? Bhiriọ, mẹn ki da yọle: “Ihoho yẹ khọnan!” 16 Beji a ha rẹ ye ọria nọn mhọn ẹwanlẹn an, iriọ a ha yẹ rẹ ye uhuki a. Bhi ọsi ẹmhọanta, ẹghe vade nan ha rẹ ye ọrebhe a. Sẹyẹ, beji ọria nọn wanlan ha rẹ yu, iriọ uhuki ha yẹ rẹ yu.

17 Bhiriọ, iẹnlẹn da khan mẹn, ranmhude, emhin rebhe nan lu bhi ọne agbọn nan da re egbe lọ mẹn. Ihoho, ọle emhin rebhe khin; inian ọ diabe nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho. 18 Bhiriọ, emhin rebhe nin mẹn wẹnna kaka ha mhọnlẹn bhi ọne agbọn nan da khan mẹn, ranmhude, imẹn dẹ yu fi ele a nin ọria ọbhebhe. 19 Mẹn bhọ bha lẹn si ọne ọria dẹ ha mhọn ẹwanlẹn la si ọle i da ha mhọn ẹwanlẹn. Ọnọn hi ki rẹ khin bhọ, ọle ki re ene emhin rebhe nin mẹn re ahu bi ẹwanlẹn koko bhi ọne agbọn nan rẹ kiẹn ọsi ọle. Ihoho yẹ wo khọnan! 20 Mẹn ki ria ẹmhọn ene ẹsọn kẹkẹ nin mẹn miẹn bhi ọne agbọn nan, mẹn da munhẹn ha lu akhiẹ. 21 Aharẹmiẹn ọria wẹnna kaka, nan miẹn ghe, ẹwanlẹn, ilẹnmhin, bi ebi ọle guẹle ọle rẹ lu ọle, ọle dẹ yẹ zẹ ele obọ nin ọria ọbhebhe nọn bha wẹnna ọbhọ. Ihoho ọnan yẹ khin, sẹyẹ, ọ manman ba bhi egbe.

22 Elele nela ọria gene miẹn bhi ẹsọn rebhe nin ọle miẹn, bi ebi ọle khu ọi, nọn re ọle ha wẹnna kaka bhi ọne agbọn nan? 23 Bhi ẹdagbọn iẹnlẹn nọnsọle rebhe, iwẹnna nin ọle lu si ọbalọ ji ọle, yẹ re egbe lọ ọle. Sẹyẹ, ọkhọle nọnsọle bhọ i dere bhi ọsasọn. Ihoho ọnan yẹ khin.

24 Emhin soso i ribhọ nọn mhẹn gbera nin ọria rẹ le ebale, yẹ da anyọn, yẹ ha sọnyẹnmhẹn bhi iwẹnna obọ nọnsọle. Mẹn dọ kere ghe obọ Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta, ọle ọnan na vae. 25 Ọria bhọ be ribhọ nọn le ebale, yẹ da anyọn sẹ bii mẹn?

26 Ẹwanlẹn, ilẹnmhin, bi eghọnghọn, ọle Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta re nin ọria nọn lu ebe ti ọle bhọ. Ọkpakinọn, rẹji ọria nọn lu emhin ebe, ọle ki gha ẹsọn nanlẹn rẹ ha si emhin koko, sokpan ene emhin dẹ kiẹn ọsi eria ne lu ebe ti Osẹnobulua bhọ. Ihoho ọnan yẹ khin, inian ọ diabe nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho.

3 Emhin rebhe mhọn ẹghe ọle.

A miẹn ẹghe nan rẹ lu emhin kẹkẹ bhi ọne agbọn nan:

 2 A miẹn ẹghe nan rẹ biẹ bi ẹghe nan rẹ yu;

A miẹn ẹghe nan rẹ gbọ emhin bi ẹghe nan rẹ vuno ebi a gbọle;

 3 A miẹn ẹghe nan rẹ gbe ọria a, bi ẹghe nan rẹ hinmhin ọria;*

A miẹn ẹghe nan rẹ dunmhun emhin sotọ bi ẹghe nan rẹ bọn emhin okhun;

 4 A miẹn ẹghe nan rẹ viẹ bi ẹghe nan rẹ jiẹ;

A miẹn ẹghe nan rẹ so usomhin eviẹ bi ẹghe nan rẹ gbikhiẹn;*

 5 A miẹn ẹghe nan rẹ fino udo kua bi ẹghe nan rẹ rọ ele koko;

A miẹn ẹghe nan rẹ dede egbe bi ẹghe nan i rẹ dede egbe;

 6 A miẹn ẹghe nan rẹ guanọ emhin bi ẹghe nan rẹ re ọkhọle sibhi ebe yulua re;

A miẹn ẹghe nan rẹ re emhin ya bi ẹghe nan rẹ re emhin fia;

 7 A miẹn ẹghe nan rẹ nyanghan emhin an bi ẹghe nan rẹ sẹ ọle kugbe;

A miẹn ẹghe nan rẹ nyangbe bi ẹghe nan rẹ talọ;

 8 A miẹn ẹghe nan rẹ hoẹmhọn emhin bi ẹghe nan rẹ he emhin;*

A miẹn ẹghe okhọnlẹn bi ẹghe nin ijerebhe rẹ fure.

9 Elele nela ọria nọn wẹnna kaka miẹn bhi iwẹnna nesọle? 10 Mẹn sẹ daghe ẹsọn nin Osẹnobulua gha nin eria nin ele re uri-ẹdẹ rebhe nọnsele ha miẹn. 11 Osẹnobulua da mhanmhan emhin rebhe nọn mhẹn an* bhi ẹghe nọn khẹke; ọle bhọ da lu ọle nọn ha yẹẹ eria rẹ ha nyẹnlẹn bhi ẹdẹdẹmhẹndẹ; ọrẹyiriọ, eria i da sabọ lẹn otọ emhin rebhe fo nin Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta manlẹn.

12 Mẹn dọ kere ghe, emhin soso i ribhọ nọn mhẹn gbera nin eria rẹ ha sọnyẹnmhẹn yẹ lu emhin esili beji ele ribhi agbọn, 13 sẹyẹ, ọkhẹke nin ọrebhe ha le ebale yẹ da anyọn, yẹ sọnyẹnmhẹn bhi iwẹnna obọ nọnsele. Ẹsele nọn na obọ Osẹnobulua vae nọn.

14 Mẹn dọ kere ghe emhin rebhe nin Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta manlẹn yẹ mun gbọ, dẹ ha ribhọ rẹ sẹbhi ighegheghe, emhin soso i ribhọ nan ha re ba ọle la re sibhọre. Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta re inian mhanmhan ọlẹn beji a ha da miẹn ghe, ẹbho ki ha mun ofẹn ọlẹn.

15 Ebe sunu nian sẹ ka sunu khẹ, sẹyẹ ebe vade ki ka ribhọ khẹ; ọkpakinọn, Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta dẹ mun emhin nin eria wo ha khu ọi sẹ.*

16 Mẹn yẹ dọ ke ọnan re bhi ọne agbọn nan ghe, bhi eji ọ da rẹ khẹke nan ha bhuohiẹn nọn gbale, ibhuohiẹn nọn bha gba a ki ha bhu, sẹyẹ, eji ọ da rẹ khẹke nan ha lu ebe gbale, emhin ebe a ki ha lu bhọ. 17 Bhiriọ, mẹn da yọle: “Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta dẹ bhuohiẹn eria esili bi eria ne lu emhin ebe. Emhin rebhe nan lu bhi ọne agbọn nan mhọn ẹghe ọle.”

18 Mẹn da yẹ taman egbe mẹn ghe, Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta dẹ dọnmhẹn eria fẹghe yẹ rẹman ele ghe, inian ele diabe elanmhẹn. 19 Ebe ha sunu ji ọria, ọle ha yẹ sunu ji elanmhẹn; emhin ọkpa, ọle sunu ji ele veva. Beji elanmhẹn rẹ yu, iriọ ọria yẹ rẹ yu, sẹyẹ, beji ohiẹnhiẹn* rẹ ri ọria bhi egbe, iriọ ọ yẹ rẹ ri elanmhẹn bhi egbe. Bhiriọ, ọria i mhọn ebi ọle rẹ nẹ elanmhẹn. Ihoho emhin rebhe khin. 20 Ijian ọkpa ele veva khian, ekẹn a ka rẹ man ele veva; ele veva dẹ yẹ dekẹn an. 21 Họla gene lẹn si okhun ẹlinmhin* ọsi ọria diọ i, la si otọ ẹlinmhin ọsi elanmhẹn diọ i? 22 Mẹn dọ kere ghe, emhin i ribhọ nọn mhẹn gbera nin ọria rẹ ha sọnyẹnmhẹn bhi iwẹnna-obọ nesọle, ranmhude, ọnin hi elele nọnsọle; ọria soso i da sabọ rẹkpa ọle daghe ebe ha sunu sade ọle yu.

4 Mẹn da gbo ria ẹmhọn uwedẹ kẹkẹ nin eria rẹ ha denyẹnyẹn ibo ele bhi ọne agbọn nan. Mẹn da daghe eviẹ nin ele viẹ. Ele bha miẹn ọria nọn ha ko ele udu re. Sẹyẹ, ene ha denyẹnyẹn ele da wo manman ha mhọn ahu, ele bha miẹn ọria soso nọn ko ele udu re. 2 Mẹn da gbe amọnghọn nin eria ne yu ranmhude, ọsi ele mhẹn gbera ọsi eria ne nyẹnlẹn. 3 Ọkpakinọn, ọsi ọria nan bha zẹwẹ biẹ hiehie, ọle mhẹn gbera ọsi ele veva ranmhude, ọle bha sẹ re ẹlo miẹn ọkhọbhẹlo nan miẹn bhi ọne agbọn nan.

4 Mẹn da daghe ebi ẹbho rẹ ha wẹnna kaka yẹ, bi ebi ele rẹ ha dọnmhegbe rẹ guẹ iwẹnna nọnsele nọnsẹn beji ele ha da gheghe mhẹn gbera ibo ele; ihoho ọnan yẹ khin, inian ọ diabe nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho.

5 Ọria nọn i wanlan ki gbobọ ọbhi egbe rẹ gheghe re ohanmhẹn ha gbe egbọle.

6 Nin ọria rẹ koahua khere, ọle mhẹn gbera nin ọle rẹ wo re ẹghe rebhe nọnsọle ha wẹnna, ranmhude nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho yẹ nọn.

7 Mẹn da gbo daghe emhin ọbhebhe nọn yi ihoho bhi ọne agbọn nan: 8 Ọria ribhọ nin ọle ọkpa wo khian ọsọle, ọle i mhọn ọmọẹ; sẹyẹ, ọle i mhọn ọmọn la obhio, ọrẹyiriọ, ẹghe rebhe ọle rẹ wo miẹnsọn. Ẹfe i gbo khọn ọlẹn. Ọkpakinọn, ọle bhọ be nọọn egbọle: ‘Họbhọ mẹn wẹnna kaka nan, nọn zẹle nin mẹn bha da lu emhin esili nin egbe mẹn’? Ihoho ọnan yẹ khin, sẹyẹ, ẹsọn oya nọn.

9 Itue eva mhẹn gbera otuọnkpa, ranmhude elele nọn kpọnọ ele ha miẹn bhi iwẹnna nọnsele. 10 Ranmhude ọkpa ha dere, ọnọnkẹle ki rẹkpa ọle rẹ kpanọ mundia. Sokpan, be ha sunu ji ọria nọn dere nọn bha miẹn ọnọn ha rẹkpa ọle rẹ kpanọ mundia?

11 Rẹ deba ọnin, itue eva ha ko nowẹ, ulinlin i da gbe ele. Ọkpakinọn ulinlin dẹ gbe ọria nin ọle ọkpa nowẹ. 12 Sẹyẹ ọria dẹ sabọ khọn otuọnkpa miotọ, ọkpakinọn, ọle i da sabọ lu iriọ sade itue eva ele khin. Sẹyẹ, ọ bha lẹkhẹ nan rẹ fan ikpiri ea nan khili kugbe a.

13 Usẹn obhokhan nọn wanlan, aharẹmiẹn obhioguele ọle khin, ọle mhẹn gbera ojie nọn wanre, nọn i re ẹwanlẹn lu emhin, sẹyẹ, nọn i yẹ re ehọ ọbhi adia. 14 Ọle* da sibhi ighan re dọ kiẹn ojie, arẹmiẹn obhioguele ọle ha khin ẹghe nin ojie nọnkẹle rẹ ha gbẹloghe. 15 Mẹn da ria eria nyan idia ọsi ọrebhe ne nyẹnlẹn, ne khian-yo-khian-re bhi ọne agbọn nan. Mẹn da yẹ ria eria nyan ebi idia ọsi ọne usẹn obhokhan rẹ fidenọ yẹ—ọne usẹn nọn ki dọ ha ribhi ihe ọsi ọne ojie. 16 Aharẹmiẹn ẹbho ne bunbun dẹ wo khue rẹkhan ọlẹn, a ha ki zẹbue, ẹmhọn ọlẹn i yẹ da ha ti ẹbho bhọ. Ihoho ọnan yẹ khin, inian ọ diabe nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho.

5 Fẹkẹ re ẹwanlẹn lu emhin sade uwẹ vae bhi uwa nọnsi Osẹnobulua; uwẹ ha re ehọ ọbhi ebi a ta, ọle mhẹn gbera uwẹ dọ zọese beji eria ne i mhọn ẹwanlẹn lu, ranmhude ele riale ghe ebe mhẹn ele lu.

2 Hẹi ji okhian ọta ha kẹ uwẹ gbe, sẹyẹ, hẹi jẹje ha talọ mun unun fia bhi odalo Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta ranmhude ebi emhin dia uwẹ yẹ bhi egbe. Okhun-ẹlinmhin, ọle Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta ye, sokpan, ọne otọ nan uwẹ ye. Bhiriọ ọ bha khẹke nin ọta bun uwẹ bhi unun gbe. 3 Ẹsọn ne bunbun ne ri ọria bhi obọ, ele re ọle bhohiẹ, sẹyẹ ọta ha bun ọria bhi unun gbe, ọle ki ha ta ọta uhuki. 4 Uwẹ ha ve ive nin Osẹnobulua, hẹi riia ẹghe a rẹ mun ọlẹn sẹ, ranmhude ẹmhọn eria ne gbuhuki i yẹẹ ọle. Ebi uwẹ vele, ha ọle. 5 Uwẹ bha ve ive hiehie ọle mhẹn nẹ ghe uwẹ vele, uwẹ bha ha ọle. 6 Hẹi ji unun nọnsẹ re uwẹ lu emhin ebe, sẹyẹ, hẹi tale bhi isira ẹhi* ghe, idobọ nọn.* Uwẹ ha lu iriọ, uwẹ ki re Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta ha khọẹkẹ ẹ, bhiriọ, ọle ki riia iwẹnna-obọ nesẹ a. 7 Ẹsọn ne bunbun ne ri ọria bhi obọ, ele re ọle bhohiẹ. Iriọ sẹyẹ nọn, ọta ha bun ọria bhi unun gbe, ọle ki ha ta ebe i yi ọle. Ọkpakinọn, mun ofẹn Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta.

8 Ahamiẹn bhi eji uwẹ da nyẹnlẹn, uwẹ daghe ọle ghe ọria nọn ribhi ihe denyẹnyẹn obhioguele, yẹ bhu ọle ohiẹn bhi uwedẹ nọn bha gba, hẹi ji ọ han uwẹ ilo. Ranmhude, ọria ọbhebhe ribhọ nọn khua okhun gbera ọne ọria nin nọn ribhi ihe nọn ghe ọle. Sẹyẹ ẹbho ebhebhe yẹ ribhọ ne khua okhun gbera ele.

9 Ọrebhe, ele miẹn elele bhi ebale nin otọ biẹle; sẹyẹ, ebale nin otọ biẹle, ọle ọnojie bhọ da miẹn ebale le.

10 Ẹghe i ribhọ nin isiliva ha rẹ khọn ọria nọn hoẹmhọn isiliva, sẹyẹ, ẹghe i ribhọ nin igho ha rẹ khọn ọria nọn hoẹmhọn igho. Ihoho ọnan yẹ khin.

11 Ahamiẹn emhin esili nin ọria mhọnlẹn bun ọbhọ, ene le ọle ki yẹ ha bun ọbhọ. Elele nin ọnọn nyan ọlẹn ha miẹn bhọ bha gbera nin ọle rẹ gheghe re ẹlo ha daghe ebi ọle mhọnlẹn.

12 Owe mhẹn bhi ẹlo ọsi ọguọmhandia, aharẹmiẹn ọle mhọnlẹn la ọle i mhọnlẹn,* ọkpakinọn, ọria nọn fele i miẹn owe wẹ ranmhude emhin ne bunbun nin ọle mhọnlẹn.

13 Emhin ribhọ nọn manman ba bhi egbe nin mẹn daghe ọ sunu bhi ọne agbọn nan: ọria ki mun igho nin ọle mhọn ya ha loya. 14 Ahakimiẹn ọle re ọne igho do ẹki, nin ọne ẹki da gbẹlo, ọle ki re ẹlo miẹn ẹfe nọnsọle a. Bhiriọ, ahamiẹn ọle mhọn ọmọn, ọle i da miẹn emhin-uku nin ọle ha mun nin ọne ọmọn.

15 Beji ọria rẹ re eban-eban vae bhi ọne agbọn nan, iriọ ọle ha yẹ rẹ re eban-eban fikie. Ọle i da sabọ re emhin soso nin ọle wẹnna ọi rẹkhan egbe.

16 Emhin nọn manman ba bhi egbe yẹ khọnan: Beji ọle rẹ re obọ ọkhọnkhan vae, iriọ ọle ha yẹ rẹ kpanọ; beji a miẹn ghe emhin rebhe nin ọria wẹnna ọi dẹ de ihoho a, elele nela ki ribhọ nin ọle rẹ ha wẹnna kaka? 17 Sẹyẹ, ọle i gbo ghọnghọn sade ọle le ebale, egbe iẹnlẹn ki wo lọ ọle, ọle ki ha khọnmhọn yẹ fi ọsabhẹlo.

18 Ebi mẹn kere ghe ọ mhẹn, nọn yẹ khẹke nin ọria lu hi, nin ọle rẹ le ebale ọbhi egbe, da anyọn, yẹ sọnyẹnmhẹn bhi iwẹnna-obọ nesọle rebhe nin ọle lu bhi ọne agbọn nan. Ọnan hi elele nin ọle miẹn bhi ene ikpẹdẹ khere nin Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta ji ọle da gbe bhi ọne agbọn nan. 19 Sẹyẹ, ahamiẹn Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta re afe bi ua nin ọria yẹ rẹkpa ọle rẹ re ele sọnyẹnmhẹn, ọkhẹke nin ọle miẹn ọlẹn ọbhi egbe, yẹ sọnyẹnmhẹn bhi iwẹnna-obọ nesọle. Ẹsele nọn na obọ Osẹnobulua vae khọnan. 20 Ọria nọn dia iriọ bhọ i da lẹn ebi ikpẹdẹ nọnsọle rẹ ha khian yẹ, ranmhude Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta ji ọle da re ẹghe nọnsọle rẹ ha sọnyẹnmhẹn.

6 Emhin ọbhebhe ribhọ nọn ba bhi egbe nin mẹn dọ kere bhi ọne agbọn nan, ẹwẹ eria ọnan da kẹ wo sunu. 2 Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta ki re afe bi ua nin ọria, yẹ re uyi nanlẹn rẹ sẹbhọ ghe, emhin soso i da ha ribhọ nin ọle guanọ nin ọle i da ha mhọnlẹn. Ọrẹyiriọ, Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta i da rẹkpa ọle rẹ re ele sọnyẹnmhẹn; ọria ọbhebhe ha ki dọ re ele sọnyẹnmhẹn. Ihoho ọnan khin, sẹyẹ, ọ manman ba bhi egbe. 3 Aharẹmiẹn okpia mhọn imọn ne bun sẹbhi iyisẹn,* sẹyẹ, nin ọle da tọ yẹ khae, sokpan nin ọle bha da re emhin nin ọle mhọn rẹ sọnyẹnmhẹn ọkuẹsẹ ọle yu, ọmọn nọn yu ọbhi ẹkẹ ọkuẹsẹ a biẹ ọle, ọle mhẹn gbera ọle. 4 Ranmhude a wo gheghe biẹ ọne ọmọn; ọria soso bha lẹn ọlẹn ọkuẹsẹ a re ọle tọ, sẹyẹ, ọle bha ha mhọn elin. 5 Arẹmiẹn ọle bha zẹwẹ daghe ẹfua yẹ lẹn emhin soso, ọle yẹ mhẹn gbera ọne okpia nin. 6 Elele nela ki ribhọ nin ọria rẹ nyẹnlẹn bhi ikpe uli eva,* sokpan ọle bha sọnyẹnmhẹn bhi ọne agbọn nan? Ọ i be yi ijian ọkpa ọrebhe khian?

7 Ebi a ha da bi ebi a ha le, ọle re ọria wẹnna kaka, sokpan, ọle i gbo khọn. 8 Idia ọsi ọria nọn re ẹwanlẹn lu emhin be gene mhẹn gbera idia ọsi ọria nọn i re ẹwanlẹn lu emhin? Eye. Sẹyẹ, obhioguele nọn lẹn ebi a rẹ do iẹnlẹn yẹ be gene mhẹn gbera ẹbho nekẹle? Eye. 9 Nin ọria rẹ ha sọnyẹnmhẹn bhi ebi ọle re ẹlo daghe, ọle mhẹn gbera nin ọria rẹ ji ebe i da sẹ ọle obọ ha ghọn ọlẹn. Ihoho ọnan yẹ khin, sẹyẹ inian ọ diabe nan rẹ ha khu rẹkhan ahoho.

10 Emhin rebhe ne ribhọ mhọn ebi a tie ele, sẹyẹ a lẹn ebi eria diayẹ; sẹyẹ ọria i da sabọ ne ọnọn mhọn ahu nẹ ọlẹn guiẹzọ. 11 Ọta ha bun ọria gbe,* ọ ki kiẹn ihoho; elele i ribhọ nin ọria miẹn bhọ. 12 Họla lẹn ebe mhẹn nẹ nin ọria ha re iẹnlẹn nọnsọle lu bhi ene ikpẹdẹ ne bha sẹ emhin soso nin ọle ha gbe bhi agbọn, ne siegbe kie bọsi adudu? Họla ha sabọ taman ibo ọle ebe ha sunu sade ọle* i yẹ ribhi agbọn?

7 Elin esili,* ọle mhẹn gbera abhii ọsaje. Sẹyẹ, ukpẹdẹ nin ọria yu, ọle mhẹn gbera ukpẹdẹ nan biẹ ọle. 2 Nan rẹ diọbhi uwa nin ọria da yu, ọle mhẹn gbera nan rẹ diọbhi uwa nan da ha da yẹ le, ranmhude a bha miẹn ọria nọn i da yu, sẹyẹ, ọkhẹke nin ene ribhi agbọn lẹn ọnan. 3 Nan rẹ ha ribhi ọbalọ, ọle mhẹn gbera nan rẹ ha jiẹ ojiẹ-ojiẹ, ranmhude akhiẹ rẹkpa ọria rẹ ha ria eria nọnsẹn. 4 Uwa nan da ha lu akhiẹ, ọle ọkhọle ọsi ọria nọn mhọn ẹwanlẹn ye. Bhi obọ nọnkẹle, uwa nan da ha sọnyẹnmhẹn, ọle ọkhọle ọsi ọria nọn i mhọn ẹwanlẹn ye.

5 Nin ọria rẹ re ehọ ọbhi adia ọsi ọria nọn wanlan, ọle mhẹn gbera nin ọria rẹ ha re ehọ ọbhi ogẹn* ọsi uhuki. 6 Beji eran-igbẹn nan rẹ fie eranlẹn rẹ to khuara-khuara bhi otọ uwawa, iriọ ojiẹ ọsi uhuki dia i; ihoho ọnan yẹ khin. 7 Ọria nọn mhọn ẹwanlẹn dẹ sabọ ha lu emhin bii ọria nin uhọnmhọn ọlẹn bha yẹ gba sade a denyẹnyẹn ọlẹn. Sẹyẹ ẹse-ike* dẹ sabọ riia ọria ọkhọle a.

8 Ebi ẹmhọn ha rẹ kpẹn yẹ, ọle mhẹn gbera ebi ọ rẹ munhẹn yẹ. Sẹyẹ, nin ọria rẹ ha mhọn iziẹngbe, ọle mhẹn gbera nin ọria rẹ ha tẹngbemun.* 9 Hẹi kẹ ha re ohu, ranmhude uhuki, ọle kẹ re ohu.*

10 Hẹi ha yọle, “Ẹghe nọn gbera, ọle mhẹn gbera ejayenan nian,” ranmhude, ọ i yi emhin ẹwanlẹn nin uwẹ rẹ wo ha ta iriọ.

11 Emhin nọn mhẹn nọn nin ọria rẹ ha mhọn ẹwanlẹn bi emhin uku, sẹyẹ, elele ẹwanlẹn khin rẹji ẹbho nin ẹlo ele sẹbhi ukpẹdẹ ọbhebhe.* 12 Beji igho rẹ gbega ọria, iriọ ẹwanlẹn yẹ rẹ gbega ọria, ọkpakinọn, ebe re ẹwanlẹn bi ilẹnmhin mhẹn nẹ, ọle hi, ele re iẹnlẹn nin ọria nọn mhọn ọlẹn.

13 Ria ẹmhọn iwẹnna-obọ ọsi Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta. Ọria soso be ribhọ nọn ha sabọ dia emhin nin ọle gọnọ a? 14 Wo ha lu emhin esili nin ẹbho bhi ukpẹdẹ nin emhin ha rẹ ha mhẹn. Ọkpakinọn, bhi ukpẹdẹ nin emhin ha rẹ kaka mun uwẹ, yere ghe Osẹnobulua nọn man ukpẹdẹ nọn mhẹn, ọle yẹ man ukpẹdẹ ebe. Bhiriọ, eria i da sabọ lẹn ebe ha sunu ji ele bhi ẹghe odalo.

15 Mẹn sẹ wo re ẹlo mẹn miẹn emhin ne bunbun bhi ene ikpẹdẹ nin mẹn sẹ gbe bhi ọne agbọn nan; mẹn sẹ wo daghe ọria esili nọn bha tọ arẹmiẹn ọria esili ọle khin bi ọria ebe nọn wo tọ yẹ khae, arẹmiẹn emhin ebe vuọn ọle obọ.

16 Hẹi ha lu ghe uwẹ khia nẹ la uwẹ mhọn ẹwanlẹn nẹ. Bezẹle nin uwẹ ha ki da tobuwẹ re uhọnmhọn fia? 17 Hẹi wo taan ẹlo a ha lu emhin ebe la nin uwẹ ha gbuhuki. Bezẹle nin uwẹ da ho nin uwẹ kẹ yu? 18 Ọ dẹ ha mhẹn nin uwẹ re ehọ ọbhi ene adia veva nan, hẹi fikekegbe ọsoso bhi ẹwẹ ele; ọria nọn mun ofẹn Osẹnobulua dẹ re obọ rẹkhan eveva.

19 Otuọnkpa nọn mhọn ẹwanlẹn, ọle mhọn ahu gbera ikpia igbe ne manman mhọn ahu bhi agbaẹbho. 20 Ọria esili soso i ribhi ọne otọ nan nọn bha sẹ lu emhin ebe ghẹdẹ, nan miẹn ghe, emhin esili ọkpa ọle wo lu.

21 Ọ i yi ọta rebhe nin ẹbho tale uwẹ ha re ehọ ọi, nan hẹi dọ miẹn ghe uwẹ họn ghe ọguọmhandia nọnsẹ ghunmhun uwẹ. 22 Uwẹ tobuwẹ bhọ lẹnmhin ghe, uwẹ sẹ ka ta ebe i mhẹn ẹbho bhi egbe igba ne bunbun.

23 Mẹn da re ẹwanlẹn nọnsẹmhẹn rẹ fẹ otọ ene emhin nan rebhe ghe, bhiriọ mẹn da yọle: “Mẹn dẹ manman ha wanlan.” Ọkpakinọn, ọ bha fo mẹn. 24 Ẹbho i da sabọ lẹn otọ emhin rebhe ne sunu; ene emhin wo manman dinmhin, ọria soso i da sabọ lẹn otọ ele. 25 Mẹn da muegbe nin mẹn rẹ gua otọ emhin ebhebhe fẹghe, bi nin mẹn rẹ lẹn ebi a re ẹwanlẹn ta. Mẹn da ha guanọ nin mẹn lẹn ebezẹle nin emhin eso da sunu. Sẹyẹ, mẹn da dọnmhegbe nin mẹn rẹ lẹn ebezẹle nin emhin uhuki da yi emhin ebe, bi ebezẹle nin emhẹnmhẹn da yi emhin nin ẹwanlẹn i ye. 26 Ebi mẹn dọ kere khọnan: Emhin nọn khọ gbera uu, ọle okhuo nọn diabe ufi* nin ohuẹ rẹ mun elanmhẹn khin, nin ọkhọle nọnsọle diabe ọgan nan rẹ gbe ehẹn, bi nin obọ nesọle diabe ighan nan ne onighan bhi obọ. Ọria nọn lu ebe ti Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta bhọ, ọle ọkpa ha sabọ nẹ bhi obọ ọle, ọkpakinọn, ọria nọn lu emhin ebe i da sabọ nẹ bhi obọ ọle.

27 Ọnọn si ẹbho koko da yọle: “Bha ghe ebi mẹn kere: Mẹn sẹ wo gua otọ emhin kẹkẹ beji mẹn ha da sabọ lẹn otọ ele, 28 ọrẹyiriọ, mẹn bha sabọ lẹn otọ ebi mẹn gua otọ ọle. Bhi ẹwẹ ẹbho ne bun sẹbhi itue uli,* mẹn da miẹn okpia ọkpa nọn lu ebe gbale re sibhi ẹwẹ ele re, ọkpakinọn, mẹn bha miẹn okhuo soso nọn lu ebe gbale re sibhi ẹwẹ ele re. 29 Emhin ọkpa nin mẹn dọ kere khọnan, ghe, Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta man eria bhi uwedẹ nin ele ha da sabọ ha lu ebe gbale, ọkpakinọn, ele da tobele guanọ uwedẹ kẹkẹ nin egbe ele.”

8 Họla a ha rẹ sabọ khọkhọ ọria nọn wanlan, nọn lẹn ebi a rẹ re ẹmhọn ọi nọnsẹn yẹ?* Ẹlo ọsi ọria nọn wanlan dere bhi uhọnmhọn, bhiriọ, ọle i yẹ da suku ẹlo a.

2 Adia nin mẹn ha re nin uwẹ hi: “Re obọ rẹkhan uhi ọsi ọnojie ranmhude ive nin uwẹ ve nin Osẹnobulua. 3 Hẹi re otua-otua sibhi eji ọle ye re. Hẹi re obọ ọbhi ebe i mhẹn; ranmhude ọle dẹ sabọ lu emhin nọn hi ki rẹ khin nọn ghọn ọlẹn, 4 lẹn sẹbhọ ghe, ebi ọnojie tale, ọle ha sẹ; ọria soso i ribhọ nọn ha gbudu nọọn ọlẹn, ‘Be bhọ uwẹ lu?’”

5 Ọria nọn re obọ rẹkhan uhi i da miẹn ikuan-egbe bhi egbe, sẹyẹ, ọria nọn wanlan lẹn ẹghe nọn khẹke bi ebi ọ khẹke nin ọle rẹ lu emhin yẹ. 6 Beji a miẹn ghe ọkakale ọsi eria bun gbe, ọkhẹke nan ha lu emhin bhi uwedẹ nọn gbale, bi ẹghe nọn khẹke. 7 Beji a miẹn ọria soso bha lẹn ebe ha sunu ewiẹ, be ọle ha ki rẹ tare yẹ ebi ọ ha rẹ sunu yẹ?

8 Beji ọria i da rẹ sabọ mun ẹlinmhin* nọn ri ọle bhi egbe mhọn nọn hẹi si ọle bhi egbe re, iriọ ọle i da rẹ sabọ lu ọle nin ọle hẹi yu. Beji ọria nọn ribhi okhọnlẹn i da rẹ sabọ re obọ sibhi okhọnlẹn re ha khian uwa, iriọ ọria nọn wo ha lu emhin ebe i da rẹ sabọ re egbe nẹ bhi ihaosa nọn khẹ ọle.*

9 Ene emhin nan rebhe mẹn dọ kere beji mẹn ria eria nyan ebe sunu bhi ọne agbọn nan. Bhi ene ẹghe nan rebhe, eria da ha re ugbẹloghe nọnsele rẹ si ikuan-egbe ji ibo ele. 10 Mẹn da daghe ẹghe nan rẹ ha re eria ebe tọ, ele ka rẹ ha nabhi eje khiale yẹ dagbare bhọ, ọkpakinọn, a da wo re osukpa ye ele a bhi ọne agbaẹbho, bhi eji ele da ha lu olukhọ. Ihoho ọnan yẹ khin.

11 Ranmhude a bha sẹ re ẹjẹje re oya nin eria ebe bhi emhin ebe nin ele lu, ele ki wo kaka obọ bhọ ha lu emhin ebe. 12 Ọluemhiebe sabọ rẹ lu emhin ebe igba iyisẹn* yẹ tọ yẹ khae, ọrẹyiriọ, mẹn lẹnmhin ghe eria ne mun ofẹn Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta, ele emhin ha kiọnlẹn nan, ranmhude nin ele rẹ mun ofẹn ọlẹn. 13 Bhi obọ nọnkẹle, emhin i da kiọnlẹn nin ọria ebe, sẹyẹ, ọle i da sabọ hian ba ukpẹdẹ nọnsọle nọn siegbe kie bọsi adudu, ranmhude ọle i mun ofẹn Osẹnobulua.

14 Emhin ọkpa ribhọ nọn ba bhi egbe, nọn wo sunu bhi ọne agbọn nan: Eria esili ribhọ nan wo ha lu khọlọ arẹmiẹn ele bha lu emhin ebe, bhi obọ nọnkẹle, eria ebe ribhọ nan wo ha lu nọnsẹn arẹmiẹn ele wo ha lu emhin ebe. Bhi ọsi ẹmhọanta, ihoho ọnan yẹ khin.

15 Bhiriọ, mẹn dẹ yọle nin bha ha sọnyẹnmhẹn, ranmhude emhin soso i ribhọ nọn mhẹn gbera nin ọria rẹ ha le ebale, da anyọn, yẹ sọnyẹnmhẹn bhi ọne agbọn nan; beji ọle rẹ wẹnna kaka, ọkhẹke nin ọle yẹ ha lu ene emhin nan, bhi ene ikpẹdẹ nin ọle ha gbe bhi ọne agbọn nan, ene ikpẹdẹ nin Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta rẹ nanlẹn.

16 Mẹn da wo dọnmhegbe nin mẹn rẹ ha mhọn ẹwanlẹn beji mẹn ha da sabọ lẹn otọ emhin rebhe ne sunu bhi ọne agbọn nan, rẹ sẹbhọ ghe, asọn bi odanmhẹn, mẹn bha ha wẹ.* 17 Mẹn ki ria eria nyan iwẹnna rebhe ọsi Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta, mẹn da kere ghe, eria i da lẹn otọ ebe sunu bhi ọne agbọn nan, ebi ele hi ki rẹ dọnmhegbe sẹ yẹ, ele i da sabọ lẹn otọle. Aharẹmiẹn ele yọle ghe, ele mhọn ẹwanlẹn rẹ sabọ lẹn otọle, ọ i da fo ele rẹ lẹn otọle.

9 Mẹn ki ria eria nyan ene emhin nan rebhe, mẹn da kere ghe, iwẹnna ọsi eria esili bi eria ne wanlan, obọ Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta ọ ye. Eria bha lẹn oyẹẹ bi ihegbe nọn ha ribhọ ọkuẹsẹ ele vae bhi agbọn. 2 Emhin ọkpa, ọle ha sunu ji ọrebhe. Ebe ha sunu ji ọria esili ọle ha yẹ sunu ji ọria ebe; ebe ha sunu ji ọria nọn mhẹn bi ọria nọn khiale, ọle ha yẹ sunu ji ọria nọn bha khia; ebe ha sunu ji eria ne wo ha zọese, ọle ha yẹ sunu ji eria ne i zọese. Ebe ha sunu ji ọria nọn mhẹn, ọle ha yẹ sunu ji ọria olukhọ; ebe ha sunu ji ọria nọn ria eria fo ọle kuẹ ve akovẹn, ọle ha yẹ sunu ji ọria nọn i ria eria fo ọle kuẹ ve akovẹn. 3 Emhin ọbhebhe nọn sunu bhi ọne agbọn nan nọn re egbe lọ ọria khọnan: Ranmhude eria lẹnmhin ghe ọrebhe dẹ ka yu khẹ, ele ki wo ha lu ebe i mhẹn; sẹyẹ, ele ki re ẹdagbọn iẹnlẹn nọnsele ha gbuhuki, bhi ọkike ọle, ele ki yu!

4 Ọsi ọria nọn hi ki rẹ khin nọn ribhi agbọn bha sẹ fo, ranmhude, awa nọn ribhi agbọn mhẹn gbera oduman nọn yu. 5 Eria ne ribhi agbọn lẹnmhin ghe ele dẹ yu ẹdọkpa, ọkpakinọn, eria ne yu bha lẹn emhin soso, ele i yẹ mhọn ihaosa soso nan ha re nin ele ranmhude, a i yẹ da ye ẹmhọn ele re. 6 Sẹyẹ, oyẹẹ, ihegbe, bi ikhu nọnsele folo; ele i yẹ mhọn obọ bhi emhin soso nan lu bhi ọne agbọn nan.

7 Ha khian dọ le ebale, uwẹ ha yẹ ha ghọnghọn, dọ da anyọn, uwẹ ha yẹ ha sọnyẹnmhẹn, ranmhude iwẹnna-obọ nesẹ ti Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta bhọ. 8 Ji ukpọn nọnsẹ wo ha fua* ẹghe rebhe, hẹi ji a miẹn ghe uwẹ bha re abhii gbo uhọnmhọn. 9 Deba okhuo ẹ nin uwẹ hoẹmhọnlẹn ha sọnyẹnmhẹn bhi ẹdagbọn iẹnlẹn nọnsẹ nọn bha sẹ emhin soso nin Osẹnobulua re nin uwẹ bhi ọne agbọn nan, ranmhude ọnin hi ihaosa nọnsẹ bhi iẹnlẹn bi bhi iwẹnna nin uwẹ lu bhi ọne agbọn nan. 10 Emhin nọn hi ki rẹ khin nin uwẹ miẹn lu, re ahu rebhe rẹ lu ọle, ranmhude, ọria nọn ribhi Idin* i da sabọ lu iwẹnna soso, la ha mhọn emhanmhan, la ha luẹ emhin, la ha re ẹwanlẹn man sade ọle ki ribhi enin.

11 Emhin ọbhebhe nin mẹn dọ kere bhi ọne agbọn nan, ọle hi ghe, ọ i yi ọria nọn sabọ runẹ wo mun ukpu ọhẹnhẹn bhi unẹ ẹghe rebhe, ọ i yi ọria nọn mhọn ahu nẹ khọn miotọ bhi okhọnlẹn, ọ i yi ọria nọn mhọn ẹwanlẹn nẹ wo mhọn ebale, ọ i yi ọria nọn lẹn ebe nẹ wo fe, sẹyẹ ọ i yi ọria nọn lẹn emhin nẹ emhin wo kiọnlẹn nan, ranmhude emhin iguaguako bi ebi a bha rẹ re ẹlo ọi sunu ji ọrebhe. 12 A i lẹn ẹdẹ. Beji a rẹ re ọgan gbe ehẹn yẹ re ufi mun afianmhẹn, iriọ ẹbe yẹ rẹ ruan eria, ọ ki wo re osukpa dekhun ele.

13 Emhin ọbhebhe ribhọ nin mẹn dọ kere rẹji ẹwanlẹn bhi ọne agbọn nan nọn manman ti mẹn bhọ: 14 Obhi agbaẹbho ọkpa ribhọ nin ikpia ne bha bun ha ye; ojie ọkpa nọn manman mhọn ahu da mun okhọn bu ọne agbaẹbho; ọle bi eyokhọnlẹn nesọle da nẹga ọne agbaẹbho yẹ bọn ogbe nọn ziẹnlẹn nẹga ọle. 15 Okpia ọkpa nọn yi obhioguele da ha ribhi ọne agbaẹbho, sokpan ọle da mhọn ẹwanlẹn; ọle da re ẹwanlẹn nọnsọle rẹ miẹn ọne agbaẹbho fan. Ọkpakinọn, ọria soso bha yẹ ye ọne okpia nin re. 16 Mẹn ki da taman egbe mẹn yọle: ‘Ẹwanlẹn mhẹn gbera ahu; ọrẹyiriọ, ẹbho re ẹlo gbe ẹwanlẹn ọsi obhioguele a, sẹyẹ, ẹbho i rẹọbhi ebi ọle ta.’

17 Nan rẹ re ehọ ọbhi ọta nin ọria nọn mhọn ẹwanlẹn de urulu re ha ta, ọle mhẹn gbera nan rẹ ha re ehọ ọbhi usomhin ọsi ọria nọn gbẹloghe ekhẹn uhuki.

18 Ẹwanlẹn mhẹn gbera emhin okhọnlẹn. Ọkpakinọn, otuọnkpa nọn lu emhin ebe dẹ sabọ riia emhin ne mhẹn ne bunbun an.

10 Ahamiẹn ikhiẹn yu ọbhi ẹkẹ abhii nọn viohin, ọne abhii ki riia, yẹ ha ya. Iriọ sẹyẹ nọn, ahamiẹn ọria nọn mhọn ẹwanlẹn bi uyi gbe obhi uhuki khere, ẹwanlẹn bi uyi nọnsọle ki kiẹn ihoho.

2 Ọkhọle ọsi ọria nọn wanlan dia ọle diọbhi uwedẹ nọn mhẹn,* bhi obọ nọnkẹle, ọkhọle ọsi ọria nọn i wanlan dia ọle diọbhi uwedẹ nọn i mhẹn.* 3 Uwedẹ nọn hi ki rẹ khin nin uhuki rẹ lu emhin, ọle i mhọn ẹwanlẹn, ọle ki wo rẹman ọrebhe ghe, uhuki ọle khin.

4 Ahamiẹn ọnọn gbẹloghe khọẹkẹ ẹ, hẹi sibhi odalo ọle re, ranmhude a sabọ re egbe nẹ bhi udede emhin ebe sade a ku egbe ọi.

5 Emhin ribhọ nọn ba bhi egbe nin mẹn dọ kere bhi ọne agbọn nan; idobọ nọn, nọn kẹ wo sunu bhi ẹwẹ eria ne gbẹloghe: 6 Ele ki ne eria ne i wanlan ọbhi ihe ne khua, sokpan ene khẹke ne ha ribhi ihe ne khua ki sẹyẹ ha ribhi ihe ne bha sẹ emhin soso.

7 Mẹn sẹ ka miẹn eji ọguọmhandia da ha hẹn akasi khẹ, sokpan ene ribhi ihe da re oẹ ọkhọnkhan rẹ ha khian, bọsi ghe, ọguọmhandia ele khin.

8 Ọria nọn hian uhio sabọ rẹ de ọbhọ, sẹyẹ, ọria nọn dọ ha guọghọ udo, sabọ rẹ re egbe nin ẹnyẹn sa.

9 Ọria nọn lu iwẹnna nan rẹ guọghọ udo dẹ sabọ miẹn ikuan-egbe bhọ, sẹyẹ, ọria nọn sọ eran dẹ sabọ si ikuan-egbe ji egbọle.*

10 Ahamiẹn ẹlọnmhọn gbin, nin a bha da fan ọlẹn, ọria nọn noo ọle dẹ manman noo ahu, ọkpakinọn, ẹwanlẹn re emhin kiọnlẹn nin ọria.

11 Ọria nọn re ikhunmhun mun ẹnyẹn i yẹ mhọn ebi ọle ha sabọ lu sade ọ kẹ ọne ẹnyẹn rẹ sa ọle fo.

12 Ọria nọn wanlan re unun nọnsọle rẹ si emhin esili ji egbọle, ọkpakinọn, ọria nọn i wanlan re unun nọnsọle ta ebe ha gbe ọle. 13 Ọta uhuki, ọle hi ọta nin ọle ha ka ta khin, sẹyẹ, ọne ọle ha ta kike ki ha yi ọta emhẹnmhẹn nọn ha sabọ riia emhin an. 14 Ọrẹyiriọ, ọne uhuki ki sẹyẹ wo ha talọ khian.

Ọria bha lẹn ebe ha sunu; họla ha sabọ taman ọlẹn ebe ha sunu sade ọle i yẹ ribhi agbọn?

15 Ẹsọn ne kaka nin uhuki miẹn re egbe lọ ọle; ọle bhọ bha sabọ lẹn uwedẹ nin ọle ha rẹkhan diọbhi ẹkẹ ọne agbaẹbho.

16 Ọ dẹ khọ a nin agbaẹbho nan miẹn ghe, obhokhan okpia khere ọle hi ojie nọnsele, sẹyẹ, nan miẹn ghe, ene ekhaẹmhọn ne ribhi ọne agbaẹbho ki wo re ọsewewiẹ munhẹn ha da yẹ le! 17 Bhi obọ nọnkẹle, ahamiẹn ọmọn ọsi okpọria ọle hi ojie ọsi agbaẹbho, sẹyẹ, ene ekhaẹmhọn le ebale bhi ẹghe nọn khẹke nin ele rẹ miẹn ahu, ghe, ele bha ha da anyọn gbe egbe, ẹbho ne ribhi ọne agbaẹbho ki wo ha ghọnghọn.

18 Ranmhude nin ọria rẹ manman ha mhọn ọdinbhẹlo, ọle da re otọ nin eran nan rẹ khan uwa nọnsọle da khuẹn ghọghọ; sẹyẹ, ranmhude nin ọle rẹ gbe obọ ọbhi egbe, uwa nọnsọle da ha giẹn.

19 Ebale* re ọria ghọnghọn, sẹyẹ, anyọn re iẹnlẹn mhẹn bhi ẹlo; ọkpakinọn, igho a rẹ dẹ emhin nọn hi ki rẹ khin nin ọria guanọ.

20 Hẹi ghunmhun ọnojie bhi ẹkẹ ọkhọle nọnsẹ,* sẹyẹ, hẹi ghunmhun eria ne fele bhi ẹkẹ ugha nọnsẹ, ranmhude afianmhẹn dẹ sabọ dọ taman ele ebi uwẹ tale, la emhin ọbhebhe nọn mhọn igẹn sabọ rẹ ta ebi uwẹ tale dagbare.

11 Fino ibrẹd nesẹ ọbhi uke amẹn, ranmhude uwẹ dẹ yẹ kie miẹn ọlẹn sade akizẹbue. 2 Gha ebi uwẹ mhọnlẹn nin itue ihinlọn la itue elẹnlẹn, ranmhude uwẹ bha lẹn ọkakale nọn ha sunu bhi ọne otọ nan.

3 Okhun ha hore, amẹn ki rọ, sẹyẹ, ahamiẹn eran de diọbhi obọ ọsi saot* la obọ ọsi nọt,* eji ọ de diọ ọ da ha ye.

4 Ọria nọn ghe ahoho i da kọ emhin, sẹyẹ, ọria nọn ghe okhun i da rọ ebi ọle kọle.

5 Beji a bha rẹ lẹn ebi ẹlinmhin* rẹ wẹnna yẹ bhi iguẹ ọsi ọmọn nọn ribhi ẹkẹ ọsi inẹn ọlẹn, iriọ a bha yẹ rẹ lẹn iwẹnna ọsi Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta, Osẹ nọn lu emhin rebhe.

6 Kọ ikpẹ nesẹ bhi ọsewewiẹ, sẹyẹ, hẹi ji obọ nọnsẹ hẹn an rẹ dọ sẹbhi ọsemuan, ranmhude uwẹ bha lẹn ọnọn ha kiọnlẹn, si ọnan nọn la si ọnin nọn, la si ele veva dẹ kiọnlẹn.

7 Ẹfua mhẹn bhi ẹlo, sẹyẹ, ebe mhẹn nọn nin ọria rẹ re ẹlo ọle daghe ovuẹn. 8 Ahamiẹn ọria gbe ikpe ne bunbun bhi agbọn, ọkhẹke nin ọle sọnyẹnmhẹn bhi ene ikpẹdẹ rebhe. Ọkpakinọn, ọkhẹke nin ọle yere ghe, ikpẹdẹ nin ọle ha rẹ miẹn ọbalọ bhi egbe dẹ yẹ ha bun; Ihoho emhin rebhe ne ha sunu khin.

9 Wo ha ghọnghọn uwẹ nin usẹn obhokhan, beji uwẹ sẹyẹ ribhi usẹn. Ji ọkhọle nọnsẹ wo ha ghọnghọn bhi ene ikpẹdẹ nin uwẹ rẹ yi usẹn. Lu ebi ọkhọle nọnsẹ taman ẹn, uwẹ ha diọbhi eji ẹlo nọnsẹ yọle nin uwẹ diọ. Ọkpakinọn lẹn sẹbhọ ghe, Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta dẹ bhu uwẹ ohiẹn* bhi emhin nọn hi ki rẹ khin nin uwẹ lu. 10 Bhiriọ, ne emhin ne i mhẹn sibhi ọkhọle nọnsẹ re, uwẹ ha yẹ re egbe nẹ bhi emhin ne ha sabọ riia uwẹ egbe* a, ranmhude, ẹghe usẹn bi ẹghe nin uwẹ rẹ mhọn ahu, ihoho nọn.

12 Ye Aman nọn Khua nọn man ẹn re bhi ẹghe nin uwẹ rẹ yi usẹn, ọkuẹsẹ ẹghe ọbalọ bi idọmanlẹn vae nin uwẹ ha rẹ yọle, ẹmhọn iẹnlẹn i yẹ ti mẹn bhọ. 2 Ranmhude bhi ọne ẹghe nin, ovuẹn, uki, bi ene ahiẹnhiẹn ki so ebiuki a. Ẹfua i yẹ da ha ribhọ, sẹyẹ, okhun ki hore sade amẹn wo rọ fo. 3 Bhi ọne ẹghe nin, ene gbega uwa ki ha guọ ghẹghẹghẹ, sẹyẹ, ene ikpia ne wolo ki kuẹnrẹ. Ene ikhuo i yẹ da nọ emhin bhi uke udo, ranmhude ele bha yẹ bun. Sẹyẹ, ene ikhuo ne nabhi iwindo ghe olele i yẹ da sabọ ha daghe ọlele nọnsẹn. 4 Bhi ọne ẹghe nin, a ki khue ene odẹ nan na de olele re. A i yẹ da manman ha họn uromhin ọsi emhin nan nọ bhi uke udo. Ẹghe nin, ọria ha họn usomhin ọsi afianmhẹn, owe ki si ọle bhi ẹlo re, sẹyẹ, a i yẹ da manman ha họn urulu ọsi ene imanmhẹn ne so illo. 5 Bhi ọne ẹghe nin, ofẹn eje yoyo ki ha mun ọria. Ọle ki ha kpokpo egbe ba okhẹnan nọn ha sunu ji ọle bhi ughe. Bhi ọne ẹghe nin, eran amọnd* ki gbeghọn, akaka* ki ha siọ khian, sẹyẹ, ikpẹ kapa bẹri* ki vanọ a, ranmhude, ọria re egbe rie, ọle khian eji ọle ha da gbe ẹghe ne bunbun. Sẹyẹ, ene viẹ olinmhin ki ha khian-yo-khian-re bhi ughe. 6 Bhi ọne ẹghe nin, a ki re ọne ukpiri nan re isiliva lu kie, a ki guọghọ ukpamaku ọsi igolu a, a ki guọghọ uko nan rẹ sa amẹn bhi omin an. Sẹyẹ, a ki dunmhun ebi a rẹ si ọne uko dagbare bhi omin an. 7 Bhi ọkike ọle, ọne ọria ki de ekẹn an beji ọle ka khin khẹ, sẹyẹ, ọne ẹlinmhin* ki fikie bu Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta, nọn ka re ọle nanlẹn.

8 Ọnọn si ẹbho koko da yọle: “Udede ihoho nọn! Ihoho emhin rebhe khin.”

9 Ọ i yi ẹwanlẹn ọkpa ọnọn si ẹbho koko ha mhọnlẹn, ọle yẹ wo ha man ẹbho ebi ọle lẹnlẹn. Ọle da ria eria nyan emhin ne bunbun, yẹ gua otọ ele, beji ọle ha da sabọ gbẹn itan ne bunbun. 10 Ọnọn si ẹbho koko wo guanọ ọta ne mhẹn bhi ehọ nin ọle ha gbẹn ọbhi otọ. Ọle da yẹ gbẹn ọta ne gbale ne yi ẹmhọanta ọbhi otọ.

11 Inian ọta ọsi eria ne wanlan diabe ukpokpo nan rẹ dia elanmhẹn, sẹyẹ, inian ọta nin ele tale diabe ise nan rẹ khan emhin kugbe. Unun ọsun-ohuan ọkpa ene ọta ẹwanlẹn nan na vae. 12 Ọmọn nọnsẹmhẹn, rẹ gbera ene emhin nan rebhe, mhọn ẹwanlẹn, ranmhude, ebe nan gbẹn i fo, sẹyẹ ọ re egbe lọ sade ọria re ẹghe nọn bun gbe ọbhi otọ rẹ ha luẹ ele.

13 Mẹn guanọ nin bha ye ọnan re bhi emhin rebhe nin mẹn tale: Bha mun ofẹn Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta, bha ha yẹ re obọ rẹkhan uhi nesọle, ranmhude, ọnan hi ebe lu uhọnmhọn-emhin nẹ nọn khẹke nin ọria re iẹnlẹn nọnsọle lu. 14 Ranmhude, Osẹnobulua ọsi ẹmhọanta dẹ bhu ẹbho ohiẹn bhi emhin rebhe nin ele lu, rẹ dọ sẹbhi emhin nin ele lu bhi ẹkhokho, ọ ha rẹ ha yi ebe mhẹn la ebe i mhẹn.

Uwẹ ha denọ ẹlo diọbhi obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, obera nọnsẹ, ọle hi Saot.

Uwẹ ha denọ ẹlo diọbhi obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, obọ agobọ nọnsẹ, ọle hi Nọt.

La “omin orọ.”

La “ha ghọnghọn.”

La “ha ghọnghọn.”

Eran natiọle “vine” bhi urolo ebo.

La “ẹghe nan rẹ re egbe daan ọria.”

Bhi Hibru, “san-yo-san-re.”

La “ọria.”

Bhi Hibru, “mhọnse a.”

Ọ sabọ ha yi, “dẹ mun emhin nọn gbera kie sẹ.”

Bhi Hibru, “ẹlinmhin; ahu.”

La “ohiẹnhiẹn; ahu.”

Asabomiẹn ọne ọbhokhan nọn wanlan enan talọ je.

La “ukọ.”

Ọnin hi, “emhin nin uwẹ vele.”

Bhi Hibru, “aharẹmiẹn ekutu ebale ọle le la obhiọ khere.”

100.

2,000

Ọ sabọ ha yi, “emhin nin ọria mhọn ha bun gbe.”

Ọnin hi, “ọne ibo ọle.”

La “Nan rẹ ha tẹmhọn ọria nọnsẹn.”

Bhi Hibru, “illo.”

La “oko-ike.”

La “rẹ kẹ ha re ohu.”

Ọ sabọ ha yi, “ranmhude ohu a rẹ lẹn uhuki.”

Ọnin hi, “ẹbho ne ribhi agbọn.”

Ọne ufi nan yẹ diabe ọgan.

1000.

La “nọn lẹn ebi a rẹ gbotọ ẹmhọn fanọn an yẹ.”

La “ohiẹnhiẹn; ahoho.”

Ọ sabọ ha yi, “iriọ emhin ebe nin eria ebe lu i da rẹ sabọ hinmhin ele.”

100.

Ọ sabọ ha yi, “rẹ sẹbhọ ghe, asọn la odanmhẹn, ẹbho bha ha wẹ.”

Ọnin hi, ukpọn nọn wo ha da avan, nọn rẹman ghe ọria ghọnghọn. Ọ i yi ukpọn akhiẹ.

Bhi Hibru, “Shio.” Fẹ Ikpọta Nan Re Otọle Man.

Bhi Hibru, “obera.”

Bhi Hibru, “obọ agobọ.”

Ọ sabọ ha yi, “fẹkẹ nọn hẹi miẹn ikuan-egbe bhọ.”

Bhi Hibru, “ibrẹd.”

Ọ sabọ ha yi, “bhi uke ibẹd nọnsẹ.”

Uwẹ ha denọ ẹlo diọbhi obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, obera nọnsẹ, ọle hi saot.

Uwẹ ha denọ ẹlo diọbhi obọ nin oẹnlẹn da hẹnre, obọ agobọ nọnsẹ, ọle hi nọt.

Ọne ẹlinmhin nan sabọ rẹ ha yi ẹlinmhin nọnsi Osẹnobulua.

La “ne uwẹ gui.”

Bhi Hibru, “efun egbe.”

Eran natiọle “almond” bhi urolo ebo.

La “tete; ugbafẹn.”

Ọnin hi, “Ikpẹ natiọle caper berry bhi urolo ebo.”

La “Ahu.”

    Ebe Esan Rebhe (2011-2026)
    Sibhọre
    Nabhọ
    • Esan
    • Je Ọle ji Ọria
    • Ebi Uwẹ Guanọ Nọn Dia Yẹ
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ebi Uwẹ Ha Rẹ Noo Ọle Yẹ
    • Ebi Mhan Ha Re Ebi Uwẹ Taman Mhan Lu
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Nabhọ
    Je Ọle ji Ọria