PARIGAN I PANGURUGDA | MARIA MAGDALENA
Nasingakku i Yafu!
Siminangag si Maria Magdalena ta langi tapus finunatanna i luluana. Agga-besing ta kayu i meddu nga Yafuna. Mattangnga-na-aggaw ngana tatun nga oras anna tiempo na primavera, ngem “nazzibbo i tanga-ravvunan”! (Lucas 23:44, 45) Pinakappianna i balabalna ta abagana tapus minaranni yayya ta babbay nga egga tari. Mattallu oras ngana i zibbo yayya nga ari tu solar eclipse yatun nga mabbayag laman tu piga minuto. Awayyana nga egga gapa i maginna da Maria anna na tanakuan paga nga aranni kani Jesus tu guni na aya-ayam nga ta gabi laman nga maginna. “Nepallo i assing” danuri na maggigiraw tapus kudda: “Ta kakurugan na tu yaya ay Ana na Dios!” (Mateo 27:54) Awayyana nga nanono na tagatuttul ira ni Jesus anna na tanakuan nga kayà nga ipasingan ni Jehova i paddaddamna anna i porena gafu ta brutal nga nikatratu na Anana.
Ari nga meyattam ni Maria Magdalena nga girawan i mesissimmu. Ngem manakina gapa i manaw. (Juan 19:25, 26) Siguradu nga mataki-taki gare i matageno ni Jesus tapus kawagan gapa na yena ni Jesus i banna-bannay.
Ta ngamin nga kingngua ni Jesus para kani Maria, sigga-paran yayya nga kuan i ngamin nga mawayyana para kani Jesus. Dati bi yayya nga matazza-tazzian anna kakkabbi nga babay. Ngem inuli ni Jesus ngamin yatun. Nitolina nisa i dignidadna anna napeggan yayya tu gakkag ta pattolay. Nabbalin yayya tu babay nga egga i dakal nga pangurugna. Kunnasi nga nesimmu yatun? Anni i magigiammu tam ta pangurugna?
“Naggafu Laggapa Nira i Ginasto Da nga Nanguffun”
Ta Biblia, namegafu i istoria ni Maria Magdalena ta tadday nga regalu. Niddan yayya ni Jesus tu lallaguray anna pinalawan yayya ni Jesus ta pakka-aripan nga negitta ta kananassing nga tatageno. Tatun nga tiempo, masikan i influwensia na demonio ira anna atakeyadda i aru nga totolay. Sanibadda paga lagu i karuan anna ziga-rigatadda ira. Ariattam makagi nu anni i efekto na demonio ira ta kakkabbi nga si Maria Magdalena. Ngem ammu tam nga sinallung yayya na pitu tatun nga kananassing anna awan tu pangikabbida nga demonio. Pia ngana laman ta pinalawan ngamin ira ni Jesu-Cristo!—Lucas 8:2.
Fermi nga nabanna-bannayan si Maria anna nanguli i interu pattolena. Kunnasina mepasingan i appabalona? Nabbalin yayya tu matalo nga disipulo ni Jesus. Nanguffun gapa yayya nu egga i magawag. Nagawag da Jesus anna i apostolesna tu makan, passinnun, anna pakkatrugan nu gabi. Ari ira nga mariku anna awan tu sekular nga trabahuda tatun nga tiempo. Ngem tapenu makapaffokus ira ta pallayyagayya anna panuddu, kawagadda i massuporta ta material nga pakawagadda.
Niyawa da Maria anna na tanakuan nga babbay danatun nga pakawagan. “Naggafu laggapa nira i ginasto da nga nanguffun.” (Lucas 8:1, 3) Egga i pakkukua na karuan tatun nga babbay. Ari nga kagian na Biblia nu ira i nallutu tu makan, nabbabbal, onu nangiyunnug tu pakkatrugan ta nadduruma nga lugar. Ngem magayayya ira nga suportan da Jesus anna i apostolesna nga awayyana tu mabbilang tu 20 nga tolay. Siguradu nga nakoffun ta nira i lallappo danatun nga babbay tapenu makapaffokus ira ta pallayyagayya. Siempre, ari vuluvuga mapagan ni Maria i kingngua ni Jesus para nisa, ngem magayayya yayya nga kuan nu anni i makuana!
Tagibadditan na aru sangawe danuri totolay nga serbiadda i tanakuan. Ngem ari tu kunnatun i Dios. Nonopan nu kunnasi i ayayyana nga makasingan kani Maria nga kukukuanna i adde na awayyana tapenu suportan si Jesus anna i apostolesna. Aru gapa sangawe i matalo nga Cristiano nga magayayya nga passerbiadda i tanakuan. Nu mittan, dakal ngana i makua maski na simple laman nga uffun onu masippo nga uvovug. Talaga appresian ni Jehova danatun nga uffun.—Proverbio 19:17; Hebreo 13:16.
“Aranni ta Pakaziga-rigatan nga Estaka” ni Jesus
Tadday si Maria Magdalena ta aru nga babbay nga nevulu kani Jesus ta Jerusalem turi ta Paskua ta 33 C.E. (Mateo 27:55, 56) Siguradu nga navurungan yayya kustu naginnana nga naaresto si Jesus tapus nabista ta gabi. Egga paga i mas marake nga nesimmu. Megafu ta pamilit na Judio ira nga lider na relihion anna na totolay nga ininfluwensiadda, sinentensian ni Gobernador Poncio Pilato si Jesus tu kapapatay ta estaka. Awayyana nga nasingan ni Maria i Yafuna nga maddaga-daga ngana anna nababbannag, tapus marigatan ngana nga lumakag anna akkatan i apaddu nga kayu nga kebesinganna.—Juan 19:6, 12, 15-17.
Ta lugar nu sitaw nga patayadda si Jesus, nu kanni mazzibbo ngana ta mattangnga-na-aggaw, agga-taddag tari da Maria anna tanakuan paga nga babbay “aranni ta pakaziga-rigatan nga estaka ni Jesus.” (Juan 19:25, NW ) Ari nanaw si Maria. Nasingan anna naginnana nu kunnasi nga nitalo ni Jesus i yenana ta iddeddukanna nga apostol nga si Juan. Naginnana gapa i pakkulle ni Jesus nga tumangi ta Yamana turi ta magimmamatay ngana yayya. Naginnana paga yaw nga ultimu nga kinagi ni Jesus nige yayya nga natay: “Netuppal ngana!” Grabe i daddam ni Maria. Ngem maski nu natay ngana si Jesus, ari lagapa yayya nga nanaw. Naddian yayya tari ta biko na bagu nga attanamman nu sitaw nga nipay na mariku nga lalaki nga si Jose nga taga-Arimatea i baggi ni Jesus.—Juan 19:30; Mateo 27:45, 46, 57-61.
Magigiammu tam ta ehemplo ni Maria nga moffunattam i kapangngurug tam nu meparubang ira ta mariga nga situasion. Ariattam nga mafugaddan i trahedia onu malsa i taki nga mataga-tageno na biktima ira. Ngem makepasingan ittam tu pangikallo anna sikan na nono ta nira. Nu egga ta mariga nga situasion i tadday nga tolay, dakal nga uffun ngana nu egga i kofunna ta bikona. Nu ariattam nga panawan vuluvuga i wawwaragi tam nu egga i problemada, mepasingattam nga masikan i pangurug tam anna talaga mabanna-bannayan ira tatun.—Proverbio 17:17.
Magga nabanna-bannayan i yena ni Jesus ta kegga ni Maria Magdalena
“Ek-ku nga Apan” Yayya
Kabalin nga netanam si Jesus, tadday si Maria ta babbay nga nanga tu bangug ira tapenu meyammudda ta iyaffada ta baggi ni Jesus. (Marcos 16:1, 2; Lucas 23:54-56) Tapus ummumma nga nalukag si Maria kabalin na Sabbath. Imajinammu yayya nga lumalakag ta mazibbo nga dalan kavulu i karuan nga babbay mappange ta netanamman ni Jesus. Ta dalan, nononopadda nu kunnasida nga mekarolig i madammo nga batu nga nanerra ta attanamman. (Mateo 28:1; Marcos 16:1-3) Ngem dere-derechu lagapa ira. Megafu ta pangurugda, kingnguada laman nu anni i mawayyada tapus nitaloda ngana kani Jehova i ariadda mawayya.
Awayyana tu nappollu nga ziminattal ta attanamman si Maria. Tapus nakaddagan yayya ta nekarolig ngana i batu anna awan ngana tu naddian na attanamman! Insigida nga minay yayya kada Pedro anni Juan anna nipakolina i nasinganna. Maffunu-funaw nga kunna: “Inariad-da ta livun i baggi na Yafu, anna ariam-mi nga ammu nu sitaw i nangipayyad-da!” Nakkarela da Pedro anni Juan ta attanamman. Nasingadda nga awan ngana tu naddian natun. Tapus milibbe ngana ira ta gibbalayadda.a—Juan 20:1-10.
Ummumma nga nanoli si Maria ta attanamman. Kuruga maraddam yayya anna awan tu tattannug na pallevu. Arianna gapa nga mafugaddan i baggina nga tumangi gafu ta awan tu naddian na attanamman. Nassigig yayya tapus ininganna uli. Arianna lagapa makapangurug nga awan ngana i Yafu. Tapus nakaddagan yayya ta egga i dua nga anghel nga nakasinnun tu furaw nga agga-itubang tari. “Ngatta ta tumangi ka?” kudda. Gafu ta kaddagna, kinagina mana uli i nikagina ta apostol ira: “Ina da garay i baggi na Yafù anna ariak-ku nga ammu nu sitaw i nangipayyad-da.”—Juan 20:11-13.
Nallipay si Maria, tapus egga i lalaki ta likugna. Arianna nga nakanose nu sinni yari lalaki ngem abbona tu i manaron ta mulu-mula i makiyuvovug nisa. Masippo nga niyavu natun nga lalaki nisa. “Babay, ngatta ta tumangi ka? Sinni i aleram-mu?” Simibbag si Maria: “Afu, nu sikaw i nanga ta baggi na Yafù, kagiam-mu niakan nu sitaw i nangipayyam-mu ta ek-ku nga apan.” (Juan 20:14, 15) Fugurammu yatun nga kinagina. Talaga kari nga mala natun nga magitadday nga babay i baggi ni Jesu-Cristo tapus akkatanna yatun nga masikan anna dakal nga lalaki? Ngem ari nga ninono ni Maria danatun nga gannug. Basta i ammuna ay mawag tu kuanna i mawayyana.
“Ek-ku nga apan” yayya
Nu egga i problema tam nga gittana ariattam mawayya nga arubangan, maparigattam kari si Maria Magdalena? Nu nakafokus ittam ta limitasion anna pakkafiattam ira, baka maganassing ittam tapus makkafi ittam anna awan ngana tu kuattam. Ngem nu kuattam i adde na mawayya tam anna italo tam ta Dios i ariattam makua, baka makaddagan ittam ta resulta natun. (2 Corinto 12:10; Filipos 4:13) Pinaka-importante, mapagayayya tam si Jehova. Siguradu nga kingngua ni Maria yatun, yayya nga arianna inekspekta i pinamendision sa ni Jehova.
Nasingakku i Yafu!
I lalaki ta likug ni Maria ay ari tu i manaron ta mulu-mula. Yatun nga lalaki ay dati nga karpinteru, tapus nabbalin tu mestru, tapus meddu nga Yafu ni Maria. Ngem ari nakilala ni Maria si Jesus yatutta minarayyu yayya. Awayyana tu ari nga nanono ni Maria yaw nga kinakurug: Napaginnolay ngana si Jesus bilang tadday nga makapangngua nga espiritu. Nappasingan si Jesus kani Maria bilang tolay ngem tanakuan ngana nga baggi i inusana. Ta tumunug ira nga aggaw kabalin na paginnolay ni Jesus, maruddu nga ariadda yayya nakilala, maski danuri na makannammu nisa tu mapia.—Lucas 24:13-16; Juan 21:4.
Kunnasi gafu nga nakilala ni Maria si Jesus? Megafu ta pagagal ni Jesus nisa tu “Maria!” Nallipay yayya tapus siminangi. Kinagina yaw nga familiar nga Hebreo nga uvovug nga kanayun nga iyagalna kani Jesus: “Rabboni!” Yatun talaga i iddeddukanna nga Mestru! Kitessaya si Maria. Sinammina si Jesus anna manakina yayya nga ibbattan.—Juan 20:16.
Ammu ni Jesus i nononopan ni Maria. “Ariam-mà nga siggeran,” kunni Jesus. Maimajittam nga masippo anna agga-ngizzi yayya ta pakkagina tatun durante nga sisinu nga alsanna i pakkagafu nisa ni Maria. Tapus nipasiguraduna nisa: “Ari ngà paga nga nanoli ta Yama.” Ari paga gare tu tiempo para kani Jesus nga manoli ta langi. Egga paga i mawag tu kuanna ta davvun anna kayàna nga manguffun si Maria. Siempre, gigginnan ni Maria i ngamin nga kinagi ni Jesus. Kunna nisa: “Umay ka ta wawwagì ira anna kagiam-mu nira tu umay ngà ngana ta Yamà nga Yama da gapa, nga Dios ku anna Dios da gapa.”—Juan 20:17.
Kakkasta nga annungan yatun maggafu ta Yafuna! Si Maria i tadday ta pinaka-ollu nga disipulo nga nakasingan ta napaginnolay nga si Jesus. Tapus netalo paga nisa i pribilehio nga ikagi yatun nga mapia nga dumug ta tanakuan. Imajinammu i ayayyana anna i pakkaragana durante nga ala-aleganna i disipulo ira. Maffunu-funaw nga kinagina i egga ta nonona nga kinagi gapa na disipulo ira nga nakasingan kani Jesus: Nasingakku i Yafu! Kinagina nira i ngamin nga kinagi ni Jesus anna ta sobra nga ayayyana nga magistoria, kiteppaspas yayya nga mabbida. (Juan 20:18) Kaparehu yatun na kinagi na karuan paga nga babbay nga minay ta attanamman ni Jesus.—Lucas 24:1-3, 10.
Nasingakku i Yafu!
“Ari Ira nga Nangurug” ta Babbay
Anni i reaksion na apostoles? Ta ollu, ariadda nga mangurug. Mabibbig tam: “Abbattan na apostol ira tu para-paratu laman i pinakoli da; yatun tu ari ira nga nangurug.” (Lucas 24:11) Ziminakal gare danatun nga lallaki ta komunidad nga awan tu pattalona ta babbay. Segun ta rabiniko nga tradision, ari tu puede nga mattestigu ta korte i tadday nga babay. Baka ari nga natageno na apostol ira nga influwensiadu ngana ira na kulturada. Ngem ari tu mangireruma si Jesus anna i Yamana. Kakkasta nga pribilehio i niyawada ta matalo nga si Maria!
Ari nga nakkafi i nono ni Maria megafu tatun nga reaksion na lallaki. Makalanno ngana nga ammuna nga mattalo nisa i Yafuna. Egga gapa i nitalo ni Jesus ta disipulona ira nga mensahe nga ilayyagayyada. Agalan na Biblia yatun nga mensahe nga ‘mapia nga dumug nga meyannung ta Pammaguray na Dios.’ (Lucas 8:1) Ari nga nipromesa ni Jesus ta tagatuttulna ira nga ngamin i totolay noka ay mangurug nira onu appresian i trabahuda. Balittag i nesimmu. (Juan 15:20, 21) Yayya nga makasta nu agga-nono na Cristiano ira sangawe i ehemplo ni Maria Magdalena. Maski nu ari insigida nga nangurug nisa i karuan nga disipulo, magayayya lagapa yayya nga ikagi i mapia nga dumug meyannung ta napaginnolay nga si Jesus!
Ari nabbayag, nappasingan si Jesus ta apostolesna anna ta karuan nga disipulona. Nappasingan paga lagu yayya ta maturu tu 500 nga tolay! (1 Corinto 15:3-8) Siguradu nga mas ziminakal i pangurug ni Maria kada mappasingan si Jesus, nemammatanna man yatun mismu onu nepadumug laman nisa. Awayyana gapa nga tadday si Maria Magdalena ta babbay nga nakagi nga minay ta Jerusalem ta aggaw na Pentecostes tagga ta neyaluvu i masanto nga espiritu ta naggarammammung nga disipulos ni Jesus.—Kingngua 1:14, 15; 2:1-4.
Maski anni paga tatun, tadday i siguradu: Nattalupaddian nga matalo si Maria Magdalena adde ta patena. Determinadu nakuan i kada tadday nittam nga parigan i pangurugna! Makua tam yatun nu ipasingattam i pappabalo tam ta ngamin nga kingngua ni Jesus para nittam, anna mapakalinno nga passerbiattam i tanakuan durante nga mattalo ittam ta uffun na Dios.
a Nakapanaw ngana si Maria nige nga egga i nappasingan nga anghel ta karuan nga babbay nga nangipakoli nira nga naginnolay ngana i Cristo. Ta nu egga nakuan paga tari si Maria, niyistoriana nakuan kada Pedro anna Juan nga egga i nasinganna tu anghel nga nangipakanawag nu ngatta awan tari i baggi.—Mateo 28:2-4; Marcos 16:1-8.