ISTORIA NA PATTOLAY
“Si Jehova i Makillaban”
TURI TA Enero 28, 2010, egga ngà ta makakkasta nga siudad na Strasbourg, France. Ngem ari ngà nga minay tari tapenu mappasiar. Tadday ngà ta abugadu ira nga minarubang ta European Court of Human Rights (ECHR) tapenu idefensa i Saksi ira ni Jehova. Kinagi gare na gobiernu na France nga mawag tu mappaga i Saksi ira ni Jehova tu 64 million euros ($89,000,000 U.S.) para ta tax. Yatutta minay kami tari tapenu pakurugan tu ilegal yatun. Kurug tu kakkadakal yatun nga ipapaga da, ngem ari laman tu yatun i gakkag na paggangay mi tari. Kayà mi nga mangaffu ta kaso tapenu medayaw i ngagan ni Jehova, ari nga madaral i reputasion na Saksi ira tari, anna makapaddayaw lagapa i wawwaragi. Ta nesimmu tatun nga kaso, napakurug mi tu “si Jehova i makillaban.” (1 Sam. 17:47) Istoriakku nikamu nu ngatta.
Ta 1999, kinagi na gobiernu na France nga mawag tu mappaga i branch office tam tu tax ta donasion ira nga nalawa da tagga ta 1993 adde ta 1996. Nassampa kami tu kaso ta korte ira na France ngem naffu kami. Pinuruebammi nga iyapela yatun nga desision na korte ngem naffu kami mana. Gafu tatun, ina na gobiernu i maturu tu 4.5 million euros ($6,300,000 U.S.) ta bank account na branch tam. Tatummi ngana nga nanono tu iyadde i kaso ta ECHR. Ngem nige da nga ginnan i kaso tam, nikiddaw na ECHR nikami nga maggararubang kami kavulu i abugadu ira na gobiernu na France kunne na gapa i tadday nga ofisial na ECHR tapenu masingan nu awayya mi i makka-areglo.
Inekspekta mi nga fersan nakami natun nga ofisial nga mappaga ngana laman tu mas baddi ta gobiernu na France tapenu maareglo ngana i kaso. Ngem manaki mi i mappaga tu maski tadday laman nga euro megafu ta ammu mi nga kontra yatun ta prinsipio na Mateo 22:21. Meyusa i donasion na wawwaragi tapenu masuportan i trabahu na Pappatulan. Yayya nga ari tu para ta gobiernu yatun. Ngem minay kami ngana lapa nga nakiyarubang ta yatun i ikikkiddaw na ECHR.
Kavulu ku i abugadu tam ira ta arubang na ECHR, 2010
Naggararubang kami ta tadday nga conference room na ECHR. Sakto i inekspekta mi. Ta gafu pagalaman gare na miting, kinagi ngana natun nga ofisial nga mawag laman talaga nga mappaga i Saksi ira ta gobiernu na France. Kalanna nga nanono mi nga iyavu tatun nga ofisial, “Ammum kari tu maturu tu 4.5 million euros ngana i nala na gobiernu ta bank account mi?”
Halata mi tu nakaddagan yayya. Turi ta inamin na abugadu ira na gobiernu tu nakua da yatun, ari ngana tu fabor i ofisial na ECHR ta nira. Pinoryan na lallagu ira tapus binalin na ngana insigida i paggararubammi. Tatukku nga nasingan tu minaniobra ni Jehova i ngamin tapenu mangaffu kami ta kaso. Magayayya ngà turi ta nallawakkami tatun anna ariakku makapangurug ta nesimmu.
Tagga ta Hunio 30, 2011, nangaffu ittam tatun nga kaso. Finaboran gare ittam na ngamin nga hues na ECHR. Dinesisiodda tu ilegal i tax nga ipapaga nittam na gobiernu anna zinog da gapa i gobiernu tu itoli da i ina da nittam nga kuartu anna pinappaga da paga ira tu interes. Talaga importante yatun nga desision. Nakoffun gare yatun tapenu makapaddayaw lagapa i wawwaragi tam ta France adde sangawe. Megafu tari ta pakkiavu nga kalanna mi nga nanono nga iyavu ta ofisial, nangaffu kami ta kaso. Megitta yatun ta batu nga namatay kani Goliat. Ngatta ta nangaffu kami? Megafu ta kagitta na kinagi ni David kani Goliat, “si Jehova i makillaban.”—1 Sam. 17:45-47.
Ari tu yaw i first time nga nangaffu ittam ta kaso ira ta korte. Maski nu kokkontran ittam na makapangngua ira nga gobiernu anna na relihion ira, nangaffu ittam ngana ta 1,225 nga kaso ta katannangan ira nga korte na 70 nga nasion maski ta internasional ira nga korte. Megafu tatun ira nga desision nga fabor ta nittam, naprotektan i karapatattam ira. Kasali tatun i pamabbalin tu legal ta relihiottam, pallayyagayya ta publiko, pammanaki nga makiparte ta seremonia ira meyannung ta nasionalismo, anna pammanaki nga mappatubbo tu daga.
Tatun nga tiempo, massesserbi ngà bi ta World Headquarters na Saksi ira ni Jehova ta New York, U.S.A. Ngem ngatta ta nakakkadde ngà ta Europe para ta tadday nga kaso?
MATALIKARAG I MISIONERO IRA NGA MAGANA KU
I yamà ay si George anna i yenà gapa ay si Lucille. Nagiskuela ira ta meka-12 nga klase na Gilead. Neyana ngà ta 1956 turi ta massesserbi ira ta Ethiopia. Ningaganaddà tu Philip nga nala da ta English nga ngagan na ollu-siglo nga evanghelisador. (King. 21:8) Ta tumunug nga dagun, nigamma ngana na gobiernu i paddayaw tam anna ari ngana tu legal i relihiottam. Maski nu abbing ngà pagalaman tatun nga tiempo, manono ku tu itatagu na familia mi i pagistudy anna i pallayyagayya mi. Gafu ta abbing ngà, abbo ku tu maggagayang kami laman! Ngem ta 1960, pinapanaw nakami na ofisial ira tatun nga nasion.
Si Nathan H. Knorr (pinakazimigi) nga nabbisita ta familia mi ta Addis Ababa, Ethiopia, 1959
Nagali i familia mi ta Wichita, Kansas, U.S.A. Ngem sobra lagapa i talikarag na magana ku ta ministerio kagitta na turi ta misionero paga ira. Sinuttul da i kinakurug ta pattoleda anna nituddu da gapa yatun ari laman tu ta nio, nu ari, maski ta manang ku nga si Judy anna ta uriakku nga lalaki nga si Leslie. Neyana gapa ira ta Ethiopia. Na-baptize ngà turi ta 13 i dagukku. Tapus pappasa na tallu nga ragun, nagali i familia mi ta Arequipa, Peru nu sitaw mas dakal i pakawagan.
Ta 1974 turi ta 18 pagalaman i dagukku, inasayn nà na branch ta Peru bilang special pioneer kavulu i appa paga nga brother. Teritoria mi i Central Andes Mountains nu sitaw awan paga vuluvuga tu nallayyagayya tari. Nilayyagayyammi danuri tribu nga mabbida tu Quechua anna Aymara. Pinabbalimmi tu balemi i tadday nga truck. Gafu ta gitta na kahon i itchura natun, inagalammi yatun tu “The Ark.” Magayayya ngà kada manono ku i pinangusà ta Biblia tapenu ipasingan tatun ira nga tribu nga pawanan ni Jehova i ziga na pattolay, taki, anna patay. (Nep. 21:3, 4) Aru i nagginna ta nilayyagayya mi.
I “The Ark,” 1974
NASSERBI NGÀ TA WORLD HEADQUARTERS
Ta 1977, nabbisita si Albert Schroeder ta Peru. Miembro yayya na Manangngal nga Baggi na Saksi ira ni Jehova. Kinagi na ta nio nga magaplay ngà ta Bethel ta world headquarters. Nagaplay ngà gapa. Ari nabbayag, ta Hunio 17, 1977 nasserbi ngà ta Brooklyn Bethel. Ta tumunug nga appa nga ragun, nattrabahu ngà ta Cleaning anna ta Maintenance department.
Ta aggaw na kasal mi, 1979
Turi ta Hunio 1978, nakilalà si Elizabeth Avallone ta tadday nga international convention ta New Orleans, Louisiana. Saksi gapa i magana na. Tatun nga tiempo, appa dagun ngana nga regular pioneer si Elizabeth anna yatun i kayà na nga kuan ta interu pattolena. Nikagumammi nga mas makilala i kataggi-tadday adde ta nanono mi nga kayà mi i magatawa. Nakkasal kami tagga ta Oktubre 20, 1979 anna nakavulu ku gapa yayya nga masserbi ta Bethel.
Kitassippo nikami i wawwaragi ta ollu nga kongregasiommi ta Brooklyn Spanish. Nagala-ali kami gapa ta tallu paga nga kongregasion. Ngem kitassippo lapa ira nikami anna pinagaram dakami nga itulu-tuloy mi laman i passerbi mi ta Bethel. Appresiammi yatun nga suporta da kunne na gapa i suporta na kokkofun anna kafamilia mi nga nanuffun tapenu matangngallammi i bako anna lakay ngana nga magana mi.
Bethelite ira ta Brooklyn Spanish Congregation, 1986
NATTRABAHU NGÀ TA LEGAL DEPARTMENT
Ta Enero 1982, nakaddag ngà ta neyasayn ngà ta Legal Department ta Bethel. Nappasa i tallu ragun, pinagiskuela nà na organisasion tapenu mabbalin tu abugadu. Ta paggigiammù, nakannammuakku tu napeggan tu karapatan i totolay ta America anna ta karuan nga nasion megafu ta kaso ira ta korte nga pinangaffu na Saksi ira ni Jehova. Ginigiammu mi ta klase mi danatun nga importante nga kaso.
Tagga ta 1986, sakan i nabbalin tu overseer na Legal Department maski nu 30 pagalaman i dagukku. Magayayya ngà ta dakal i pattalo nio na Bethel. Ngem mavurung ngà gapa megafu ta aru paga i ari ku nga ammu. Magga marigatan ngà taw nga asayment ku.
Nabbalin ngà tu attorney ta 1988. Ngem ariakku natageno nga nafektan ngana balo natun i espiritualidad ku. Nu magiskuela gare ta unibersidad i tadday nga tolay, awayya na tu mappakatannang yayya anna baka nonopan na tu mas malalaki yayya anne ta tanakuan nga ari mabba nga nagiskuela tatun. Ngem zinuffunan nà ni Elizabeth nga metoli i dati nga espiritual nga rutinà nige ku nga nagiskuela. Nappasa labbi i tiempo ngem sisinu nga nassikan i espiritualidad ku. Talaga napakurug ku tu maski nu napakaru ngana i ammu na tadday, ari mabba tu yatun i pinaka-importante. Mas importante lapa nu makasta i relasiottam kani Jehova anna napafutuan nga iddukattam yayya kunne na gapa danuri masserbi ta nisa.
PANGIDEFENSA ANNA PANGITADDAG TA MAPIA NGA DUMUG
Turi ta naggradua ngà ta law school, mas aru ngana i tiempò nga asikasuan i ganna-gannug ta Bethel nga konektadu ta dorob na gobiernu anna ta papprotekta ta organisasion ni Jehova kunne na gapa ta karapatattam nga ilayyagayya i mapia nga dumug. Kakayà ku i trabahù. Ngem megafu ta mappopprogreso i organisasiottam, mabi laman nga manguli i ganna-gannug yayya nga marigatan ngà gapa nu mittan. Angngarigan na, dati bi egga i espesipiko nga paga na literatura tam ira. Ngem ta 1991, nekiddaw ta Legal Department nga mangiyawa ira tu direksion tapenu moli yatun nga kukukuattam. Megafu tatun, ari ngana nga ipapaga na Saksi ira ni Jehova i literatura da. Pinasimple natun i trabahu ta Bethel anna ta pallayyagayya. Nakoffun gapa yatun tapenu ari ittam nga makkaproblema ta pappaga tu tax. Ninono na karuan nga gafu tatun nga panguli, mofutan i organisasion tu kuartu nga meyusa para ta literatura tam ira. Baka baddi ngana kanu saw i maginteres ta kinakurug. Ngem ari tu yatun i nesimmu. Namegafu ta 1990, mas naddoble paga i bilang danuri na masserbi kani Jehova. Sangawe gapa, aru ngana nga totolay i maggigiammu ta nebase-Biblia ira nga publikasion anna libre laman yatun. Napakurug ku mismu nga mepatuppal laman i darakal nga panguli ta organisasiottam megafu ta uffun ni Jehova anna ta direksion nga malawa tam ta matalo nga aripan.—Ex. 15:2; Mat. 24:45.
Mangaffu ittam ta kaso ira ta korte ari laman tu megafu ta malalaki i abugadu tam ira. Maruddu nga mapaguyu i ofisial ira nga faboran ittam megafu ta makasta nga kondukta tam. Angngarigan na, ta 1998, egga ira i kombension ta Cuba. Kuruga espesial yatun nga kombension megafu ta tallu nga miembro na Manangngal nga Baggi anna i gi-attawa da i nagatende. Nige na pinabbisita da, dati mi ngana nga kakkagian ta ofisial ira na gobiernu tu neutral ittam ta pulitika. Ngem megafu ta masippo anna minangngikakua danatun nga bisita, mas nangurug i gobiernu tatun nga sinaddag tam.
Ngem nu mittan, ari nga posible i pagareglo ta kaso. Yatutta mawag tu idefensa anna itaddag tam i mapia nga dumug ta korte. (Fil. 1:7) Angngarigan na, ta Europe anna ta South Korea, piga dagun ngana nga obligadu i kabataan ira nga lalaki tari nga mat-training nga mabbalin tu suddalu. Ngem kagian na gobiernu ira nga awan tu karapatattam nga panakitan i massuddalu. Megafu tatun, nefuku i ma-18,000 nga brother ta Europe anna maturu tu 19,000 nga brother ta South Korea megafu ta manaki da i massuddalu.
Kappagayayya ta tagga ta Hulio 7, 2011, nilawan na ECHR i final nga desision na ta kaso nga Bayatyan v. Armenia. Gafu tatun nga desision, nedog ta ngamin nga nasion ta Europe nga iddadda tu tanakuan nga pappilian danuri mammanaki nga massuddalu megafu ta relihiodda. Kunnatun balaman i desision na South Korean Constitutional Court turi ta Hunio 28, 2018. Ari nakuan tu kunnatun i nabbalin ira nga desision nu egga i maski baddi laman nga kabataan nga brother tam nga nakkompromiso.
Malallappo nga mattrabahu i legal department ta world headquarters anna ta ngamin nga branch tam ta interu nga mundo tapenu idefensa i karapatattam nga dayawan si Jehova anna i pallayyagayya meyannung ta Pappatulan. Pribilehio mi nga duffunan i wawwaragi tam nga kokkontran na gobiernu. Mangaffu ittam man ta korte onu ari, malayyagayyattam i mammaguray, i patul ira, anna i nasa-nasion. (Mat. 10:18) Nu umarubang ittam gare ta tadday nga kaso, ilavu tam i teksto ira ta dokumento ira nga iyawa tam kunne na gapa nu maddaggun nga maginna i kaso tam. Mawag tu intindian yatun na hues ira, ofisial ira na gobiernu, media, anna na karuan nga totolay. Megafu tatun, mammuadda nu sinni kari i Saksi ira ni Jehova anna mapakurug da nga ibase tam i pangurug tam ta Biblia. Nabbalin paga lagu tu kapangngurug tam i karuan ta nira.
MABBALO, JEHOVA!
Ta nappasa nga 40 nga dagun, nakkapribilehio ngà nga duffunan i branch office ira ta interu mundo nu meyannung ta kaso tam ira ta korte. Aru ngana gapa nga atannang nga korte i inangngayakku anna minarubang ngà ta aru nga atannang nga ofisial. Iddeddu ku anna appresiakku i katrabahù ira ta Legal Department ta world headquarters anna i legal department ira ta interu mundo. Gafu tatun ira, makagì nga napakaru i nalawa ku nga bendision anna kontentu ngà.
Iddeddu nà ni Elizabeth. Ta nappasa nga 45 nga dagun, ari nà vuluvuga nga pinanawan anna sinuportan nà ta makasta anna ta marake nga paddia-paddian. Appresiakku yayya megafu ta nakua na ngamin danatun maski nu egga i taki na nga mamakkafi ta nisa.
Napakurug mi mismu nga massikan i nono tam anna makasta i pattuppalattam ari tu megafu ta malalaki ittam. Fustu i kinagi ni David nga “i YAFU i mamasikan ta totolay na ira.” (Sal. 28:8) Kurug tu “si Jehova i makillaban.”