22 YONATAN
A Yuun Tari La Sukpe’ene N Sɔi Ti A Dɛna Yelemɛŋɛrɛdaana
BURAASI bayi n tari zaberɛ lɔɣɔrɔ n iti kalam zɔna zoore n de kireŋa. Ba ye’esi ti ba ta zabɛ mɛ la Filistia soogɛpa zo’e zo’e. Israel yia naba Saul dayua Yonatan n boi nɛŋa. Se’em n doli en la dela burasɛka n zɛɛri a zaberɛ lɔɣɔrɔ. A tari la sukpe’ene. Yonatan n yuun kpemese buraa wa giila ti a naɛ la en ti ba zabɛ la Filistia soogɛpa la. Yonatan yuun yele en yeti: “Na’ayenɛ han bɔta te a doohe nɛreba fiin wa bii nɛreba kekeko poan fan [to] bahɛ, sɛla ka boe wan gu.” Saŋa fii pooren ti Yehowa basɛ ti Yonatan n tɔɣɛ se’em la sirum tum. A yuun soŋɛ buraasi bayi wa mɛ ti ba ku soogɛpa 20! Yehowa yuun nyaa basɛ ti Israeldoma la le zabɛ nyaŋɛ Filistidoma la mɛ ge ku ba zo’e zo’e pa’asɛ.
Yele wa basɛ ti to baŋɛ ti Yonatan yuun dela buraa n tari sukpe’ene paa. A yuun kɔ’ɔn ita pa’ala ti a tari la sukpe’ene yɛla zo’e zo’e poan. A me yuun tari la yelemɛŋɛrɛ. La me ni nara ti nɛra tara sukpe’ene ge ta’an dɛna yelemɛŋɛrɛdaana. Makerɛ, Yonatan yuun tari la yelemɛŋɛrɛ bɔ’ɔra a sɔ Saul. Ge pooren, Saul yuun tum la be’em ge ka le nana Yehowa. Bala la, Yonatan yuun nari ti a tara sukpe’ene ti la soŋɛ en ti a ta’an tara yelemɛŋɛrɛ bɔ’ɔra Yehowa gana a sɔ.
Yuuma zo’e zo’e pooren, se’em ma’a ti Yonatan yuun dɛna wuu yuun 50 la, a yuun nyɔɣɛ la David zɔtɔ. Yonatan yuun keem David paɛ wuu yuun 30. David yuun ku la Filistidoma nɛrewaɣelɛ yu’urɛ n de Goliat. Nɔkpeʼene kai ti Saul la a nɛreba la za’a yuun kɔ’ɔn pɛ̃ɣera David mɛ de zuo. La yuun ani Yonatan la wani? A nini yuun ka tɛ̃ti la David la fii me. A yuun tuɣum dekɛ la amea zaberɛ lɔɣɔrɔ n de wuu a su’a, tãhɔ la siganɛ bo David. Tãhɔ wa yuun dela bo’olum n ka tari makerɛ, se’ere n sɔi la Yonatan yuun tari tãhɔ wa tɛ̃ɛra mɛ soŋa soŋa. La boi bim ti Yonatan yuun keem David ge ba yuun biŋe la nɔɔrɛ la taaba ti ba wan dɛna zɔtɔ wuusa. Ba me yuun sirum eŋɛ la bala.
Yonatan yuun nari ti a tara yelemɛŋɛrɛ bɔ’ɔra Naayinɛ ge daɣɛ a sɔ
Pɔsega la, Saul yuun nɔŋɛ David mɛ paa. Ge la yuun ka yue, ti a nini pɔsɛ tɛ̃ta la David, nyaa kɔ’ɔn dina en. A yuun boti la Yonatan me dina David. Ge Yonatan yuun kɔ’ɔn dɛna la David zɔsonkɔ, la ka pakɛ la Yehowa n loe David ti a beere ta dɛna Israel naba la. Se’em ma’a ti Saul yuun yeti eŋa boti la a ku David la, Yonatan yuun tɔɣɛ po’e David mɛ. La yuun nari ti Yonatan tara sukpe’ene ge ta’an eŋɛ bala. Sɛla n sɔi la, la boi bim ti Saul yuun kuregɛ mɛ ge a yuun kelum tara la paŋa. Daarɛ deyima, Yonatan yuun tɔɣeri la David n tuni tunsoma se’em. Eŋa n tɔɣɛ ba’asɛ la ti Saul dekɛ kanɛ lobe ti a ku amea bia wa! A yuun lobe en nyɔsɛ mɛ. Yonatan sunsɔa yuun nyie mɛ la amea sɔ n boti a ku en la. A yuun keŋɛ ta yele David yeti Saul boti a ku en mɛ. Yonatan yuun sirum dela David zɔsonkɔ. Yonatan yuun yele David yeti eŋa san ka ta bɔna daarɛ, a bisera a yidoma bɔ’ɔra en.
Saul n yuun boti a ku David la zuo, David yuun zɔ mɛ. Saul la a soogɛpa n yuun digeri David la zuo, la yuun nari ti a zɔta suɣera zɛ’ɛsi to’ore to’ore. Yonatan yuun naɛ la ba digera David me yoi? Baabule la ka makɛ yeti a eŋɛ bala. Bala la, to tari puti’irɛ ti a yuun ka eŋɛ bala. Saŋa kayima ti Yonatan yuun baŋɛ David n suɣɛ zɛ’an, ti a yuun keŋɛ ti a ta bisɛ en. Beni n sɔi? Baabule la yeti, “te Na’ayenɛ doose [Yonatan] poan kpemese David” giila. A yuun yele David yeti: “Da zɔta dabeem. Mam sɔ nu’o kan malom gorɛ hɔ. Hom wan ta dɛna Israel naba ti mam dɔla ho poore.” Bala ti zɔdoma bayi la nyaa keese taaba. Za’a n bala. Ba yuun ka le seke taaba.
La ka yue ti Yonatan yuun naɛ la a sɔ ti ba zabɛ la Yehowa dindoma n de Filistidoma la. Ge sankaŋa la, Saul yuun yelege amea mɛ Yehowa zɛ’an, nyaa dɛna putodaana. Hali Saul yuun eeri la bakolo. Bala la, Yehowa yuun ka le bɔna la en. Saul yuun pɔɣelum mɛ zaberɛ la poan, nyaa ku amea. Daandindaarɛ ti Saul kɔma batã la ki. Yonatan yuun pa’asɛ bim mɛ.
David suure yuun sa’am mɛ la sɛla n eŋɛ la. A yuun gulesɛ la fabelegɔ yuunɛ pa’alɛ a suure n sa’am se’em, la eŋa n nɔŋɛ a zɔ Yonatan se’em. Yuunɛ la zuo dela ‘Tãhɔ La.’ Daanse’ere David yuun tĩɛ la tãhɔ la ti Yonatan yuun dekɛ bo en la yele. David yuun gulesɛ yeti: “La daam mam gaŋɛ la ho kum wa, Yonatan. Ho daa tare la nɔŋerɛ n ka tare makerɛ bɔ’ɔra mam.” David yuun tum eŋa n pu’ulum sɛla bo Yonatan la mɛ. David n yuun ta dɛna naba la, a yuun tiregɛ ti a baŋɛ nyaa Yonatan yire nɛra san kelum bɔna. A yuun ta baŋɛ ti Yonatan dayua ayima yu’urɛ n de Mefiboset ge dɛna kɔɔreŋɔ n boi. David yuun basɛ ti a kɛ̃’ɛra lɛm en mɛ Yerusalem tiŋa poan, ti a nyaa bisera en.
Kaalɛ Baabule zɛ’ɛsi wa:
Sɔsɛ ya sokere wa:
Yonatan yuun eŋɛ la wani pa’alɛ ti a tari sukpe’ene?
Viisɛ Pa’asɛ
1. Bani n yuun de Filistidoma la? (w95-E 2/1 31)
2. Sodeni poan ti sɛla n boi 1 Samuel 13:21 la pa’alɛ ti Baabule la dela yelemɛŋɛrɛ gɔŋɔ? (w05-E 3/15 29) Bisɛ foote A
Foote A: Kugepika ti ba yi’ira ka pim
3. Bem n yuun ta’an basɛ ti la kpe’em bo Yonatan ti a yakɛ Mikmas tiŋa ta zabɛ la Filistidoma la ge bem n yuun ta’an soŋɛ Yonatan? (it-E “Michmas[h]” ¶4) Bisɛ foote B
Todd Bolen/BiblePlaces.com
Foote B: Daanse’ere Mikmas bogekãra la yuun boi la kalam
Foote B: Daanse’ere Mikmas bogekãra la yuun boi la kalam
Todd Bolen/BiblePlaces.com
4. David yuun eŋɛ la bem pa’asɛ ta’an bisera Yonatan yidoma wuu eŋa n yuun biŋe nɔɔrɛ se’em la? (it-E “Mephibosheth” No. 2 ¶1)
Ti’isɛ Hon Wan Dekɛ Tum Tuuma Se’em
Yonatan yuun tari yelemɛŋɛrɛ bɔ’ɔra la Yehowa ge daɣɛ Saul. Sankani ti la wan nara ti to eŋɛ pa’alɛ ti to tari yelemɛŋɛrɛ bɔ’ɔra Yehowa gana ton wan tara yelemɛŋɛrɛ bɔ’ɔra asaala? Bisɛ foote D
Foote D
Yonatan la David yele la pa’alɛ to la bem la ton wan . . .
nyɔɣera zɔtɔ se’em?
siregera tomea se’em?
tara yelemɛŋɛrɛ se’em?
Ho wan eŋɛ la wani ta’an tɔɣesa Yonatan sukpe’ene la?
Ti’isɛ Taɣesɛ Yehowa Yele
Yonatan yele wa pa’alɛ mam ti Yehowa ani la wani?
Yonatan yele wa makɛ la Yehowa puti’irɛ la wani?
Yehowa san ta isige Yonatan kum poan, mam wan soke en la bem?
Zamesɛ Yɛla Pa’asɛ
Bem n yuun soŋɛ Yonatan la David ti ba dɛna zɔsonɔ? Tomam me wan eŋɛ la wani nyɔɣɛ zɔtɔ n ani bala?
Soŋɛ ho kɔma ti ba ta’an bɔkɛ yelese’a n yuun eŋɛ Yonatan vom poan ge me zamesɛ yɛla bim.