Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w25 November bf. 16-21
  • Yesu, Wɔ-Sɔfonukpa Lɛ, Nuɔ He Ehãa Wɔ

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Yesu, Wɔ-Sɔfonukpa Lɛ, Nuɔ He Ehãa Wɔ
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2025
  • Saneyitsei Bibii
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • NYƆŊMƆ BI NI ESUMƆƆ WAA LƐ BA SHIKPƆŊ LƐ NƆ
  • YESU NUƆ HE EHÃA MƐI
  • BƆ NI ASAFO LƐ KASEƆ WƆSƆFONUKPA LƐ
  • WƆSƆFONUKPA LƐ BAANYƐ AYE ABUA BO
  • Mɛni Wɔbaanyɛ Wɔkase Kɛjɛ Kpɔmɔnɔ Lɛ Mli?
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2025
  • Mɛni Wɔkaseɔ Yɛ Nɔ Ni Yesu Fee Yɛ Eshitee Lɛ Sɛɛ Lɛ Mli?
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2024
  • Ba Ohe Shi Ni Okpɛlɛ Nɔ Akɛ Jeee Nɔ Fɛɛ Nɔ Ole
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2025
  • Yehowa ‘Tsaa Mɛi Ni Tsuii Ekumɔ Lɛ’
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2024
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2025
w25 November bf. 16-21

NIKASEMƆ 46

LALA 17 “Miisumɔ”

Yesu, Wɔ-Sɔfonukpa Lɛ Nuɔ He Ehãa Wɔ

‘Osɔfonukpa ni wɔyɔɔ lɛ jeee mɔ ni nyɛɛɛ anu wɔgbɔjɔmɔi lɛ ahe ehã wɔ.’—HEB. 4:15.

NƆ NI WƆBAAKASE

Wɔbaana nɔ hewɔ ni Yesu ji Osɔfonukpa ni hi fe fɛɛ ni wɔbaanyɛ wɔná kɛ nibii srɔtoi ni efeɔ kɛyeɔ ebuaa wɔ ŋmɛnɛ.

1-2. (a) Mɛni hewɔ Yehowa tsu e-Bi lɛ kɛba shikpɔŋ lɛ nɔ? (b) Mɛni nikasemɔ nɛɛ baahã wɔna? (Hebribii 5:​7-9)

AAAFEE afii 2,000 ni eho nɛ lɛ, Yehowa Nyɔŋmɔ tsu e-Bi koome ni eshwɛɛɛ ehe kwraa lɛ kɛba shikpɔŋ lɛ nɔ. Mɛni hewɔ? Yiŋtoo kome ji, koni ebahere adesai kɛje esha kɛ gbele mli, ni esaa nibii fɛɛ ni Satan efite lɛ. (Yoh. 3:16; 1 Yoh. 3:8) Agbɛnɛ hu, Yehowa le akɛ, nibii amli ni Yesu baatsɔ yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ akɛ adesa lɛ hu baaye abua lɛ ni enyɛ etsu enitsumɔ akɛ Osɔfonukpa lɛ jogbaŋŋ, ejaakɛ ebaahã etsɔ mɔ ko ni naa mɔ mɔbɔ ni nuɔ he ehãa mɔ waa. Yesu je enitsumɔ akɛ Osɔfonukpa lɛ shishi yɛ ebaptisimɔ lɛ sɛɛ yɛ afi 29 Ŋ.B.a

2 Yɛ nikasemɔ nɛɛ mli lɛ, wɔbaana bɔ ni nibii amli ni Yesu tsɔ be ni eyɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ ye ebua lɛ ni ebatsɔ Osɔfonukpa ni nuɔ he waa ehãa mɔ. Kɛ́ wɔnu enɛ shishi jogbaŋŋ lɛ, wɔshashaoŋ shi kwraa akɛ wɔbaasɔle wɔhã Yehowa ni wɔbi edɛŋ yelikɛbuamɔ, kɛ́ wɔtɔmɔi hã wɔwerɛ ho wɔhe po.—Kanemɔ Hebribii 5:​7-9.

NYƆŊMƆ BI NI ESUMƆƆ WAA LƐ BA SHIKPƆŊ LƐ NƆ

3-4. Mɛɛ gbɛ nɔ Yesu shihilɛ tsake kwraa be ni eba shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ?

3 Ani oshihilɛ etsake pɛŋ? Wɔteŋ mɛi pii baakɛɛ hɛɛ. Ekolɛ ehe bahia ni wɔfã kɛje he ni wɔyɔɔ lɛ ni wɔshi wɔwekumɛi kɛ wɔnanemɛi ni wɔyahi he kroko. Ekã shi faŋŋ akɛ, wɔnáaa enɛ feemɔ mlɛo kwraa. Shi wɔteŋ mɔ ko mɔ ko bɛ ni shihilɛ tsake waa tamɔ Yesu nɔ lɛ. Be ni Yesu yɔɔ ŋwɛi lɛ, no mli lɛ, lɛ ji ŋwɛibɔfoi lɛ ateŋ mɔ ni nɔ kwɔ fe fɛɛ, ni Yehowa sumɔɔ esane waa. Agbɛnɛ hu, ekɛ Yehowa diɛŋtsɛ ni tsuɔ nii, ni enɛ hewɔ lɛ daa gbi lɛ, eyɛ miishɛɛ. (Lala 16:11; Abɛi 8:30) Fɛɛ sɛɛ lɛ, tamɔ bɔ ni Filipibii 2:7 lɛ wie lɛ, ejɛ esuɔmɔ mli “eŋmɛɛ nɔ fɛɛ nɔ he,” ni tsɔɔ akɛ, eshi hegbɛ kpele ni eyɔɔ yɛ ŋwɛi lɛ, ni ebahi adesai ni yeee emuu ateŋ yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ.

4 Te nibii tee lɛ ehã tɛŋŋ yɛ Yesu gbekɛbiiashi? Afɔ lɛ yɛ ohiafoi aweku mli, ni afɔle ni efɔlɔi yashã be ni afɔ lɛ lɛ hãa wɔnaa nakai. (3 Mo. 12:8; Luka 2:24) Agbɛnɛ hu, be ni Maŋtsɛ Herode nu akɛ afɔ Yesu lɛ, eka akɛ ebaagbe lɛ. Enɛ hewɔ lɛ, Yesu fɔlɔi kɛ lɛ jo foi kɛtee Ejipt, ni amɛhi jɛmɛ akɛ abobalɔi kɛyashi be ko. (Mat. 2:​13, 15) Yesu shihilɛ tsake kwraa lɛɛlɛŋ!

5. Be ni Yesu yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, mɛni ena? Mɛɛ gbɛ nɔ enɛ ye ebua lɛ ni ebatsɔ Osɔfonukpa ni nuɔ he waa ehãa mɛi? (Kwɛmɔ mfoniri lɛ hu.)

5 Be ni Yesu yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, ena akɛ adesai miipiŋ waa. Ŋwanejee ko bɛ he akɛ, ewekumɛi kɛ enanemɛi gboi, ni eeenyɛ efee po akɛ, Yosef, mɔ ni ŋɔ lɛ efee ebi lɛ, hu fata he. Enɛ hã Yesu na bɔ ni mɛi nuɔ he amɛhãa kɛ́ mɔ ko ni amɛsumɔɔ waa lɛ gbo. Agbɛnɛ hu, be ni eshiɛɔ yɛ heihei lɛ, ena kpitiyelɔi, shwilafoi, mɛi ni ekumɔ, kɛ fɔlɔi ni amɛbii egboi, ni enu he waa ehã amɛ. (Mat. 9:​2, 6; 15:30; 20:34; Mar. 1:​40, 41; Luka 7:13) Eyɛ mli akɛ be ni Yesu yɔɔ ŋwɛi lɛ, enaa bɔ ni adesai piŋɔ lɛ moŋ, shi be ni eba shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, ebanu shishi jogbaŋŋ agbɛnɛ, ejaakɛ bianɛ lɛ, lɛ hu ebatsɔ adesa. (Yes. 53:4) Nibii ni ena lɛ ye ebua lɛ ni enu bɔ ni adesai nuɔ he amɛhãa, kɛ bɔ ni etɔɔ amɛ yɛ naagbai ni amɛkɛkpeɔ lɛ ahewɔ lɛ shishi jogbaŋŋ. Agbɛnɛ hu, etɔ lɛ, ehao, ni ewerɛ ho ehe bei komɛi, ni enɛ hu wa lɛ ni enu adesai shishi.

Helatsɛmɛi pii ebɔle Yesu he ni amɛmiikpa lɛ fai ni etsa amɛ. Emusuŋ etsɔ lɛ yɛ nuumo ko ni bɛ hewalɛ lɛ he, ni emɔ eniji amli.

Yesu nu he waa ehã mɛi, ni emusuŋ tsɔ lɛ yɛ amɛhe (Kwɛmɔ kuku 5)


YESU NUƆ HE EHÃA MƐI

6. Mɛni Yesaia gba yɛ bɔ ni Yesu kɛ mɛi baaye ehã lɛ he? (Yesaia 42:3)

6 Be ni Yesu yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, emusuŋ tsɔ lɛ waa yɛ mɛi ni abuuu amɛ kɛ mɛi ni akɛ amɛ yeee jogbaŋŋ lɛ ahe. Bɔ ni ekɛ mɛi nɛɛ ye ehã lɛ hã gbalɛ ko ni Yehowa tsɔ gbalɔ Yesaia nɔ egba lɛ ba mli. Yɛ Hebri Ŋmalɛ lɛ mli lɛ, bei komɛi lɛ, akɛ mɛi ni miishwere kɛ mɛi ni nɔ fɛɛ nɔ miiya lɛ jogbaŋŋ kɛmiihã amɛ lɛ toɔ abɔɔ fɛfɛo loo tsei wuji ahe. (Lala 92:12; Yes. 61:3; Yer. 31:12) Shi akɛ ohiafoi kɛ mɛi ni bɛ yelikɛbualɔ ko lɛ toɔ gãlã ni mli edɔ kɛ kane mli kpãa ni tsoɔ sulii he. (Kanemɔ Yesaia 42:3.) Yehowa kɛ emumɔ lɛ tsirɛ Yesaia ni egba akɛ, Yesu musuŋ baatsɔ lɛ yɛ mɛi nɛɛ ni abuɔ amɛ akɛ amɛhe bɛ sɛɛnamɔ ko tamɔ gãlã ni mli edɔ kɛ kane mli kpãa ni tsoɔ sulii lɛ ahe, ni ebaasumɔ amɛ.

7-8. Mɛɛ gbɛ nɔ Yesu wo Yesaia gbalɛ lɛ obɔ?

7 Mateo wie akɛ Yesu hã Yesaia gbalɛ lɛ ba mli. Kɛkɛ ni etsɛ gbalɛ lɛ mli wiemɔi lɛ ayisɛɛ, akɛ: “Ekuŋ gãlã ni mli edɔ lɛ, ni egbeŋ kane mli kpãa ni tsoɔ sulii lɛ.” (Mat. 12:20) Yesu fee naakpɛɛ nii pii, ni mɛi titri ni efee kɛye ebua ji mɛi ni abuuu amɛ loo mɛi ni amɛhiɛnɔkamɔ fɛɛ etã. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, be ko lɛ, Yesu kɛ nuu ko ni kpiti eshwie ehe fɛɛ lɛ kpe. Ekã shi faŋŋ akɛ, no mli lɛ, nuu nɛɛ hiɛnɔkamɔ fɛɛ etã, ejaakɛ ele akɛ, anyɛŋ atsa ekpiti lɛ ni ekɛ enanemɛi kɛ ewekumɛi ayahi shi ekoŋŋ. (Luka 5:​12, 13) Be kroko hu lɛ, akɛ nuu toimulɔ ko ni nyɛɛɛ awie jogbaŋŋ lɛ ba Yesu ŋɔɔ. Kɛ́ okwɛ lɛ, te nuu nɛɛ baanu he ehã tɛŋŋ kɛ́ ena mɛi miigba sane kɛ miishɛɛ, shi lɛ lɛ enyɛɛɛ egba eko? (Mar. 7:​32, 33) Shi jeee hii nɛɛ ahelai lɛ pɛ ni hã amɛnii fee mɔbɔ.

8 Yɛ Yesu beiaŋ lɛ, Yudafoi pii heɔ amɛyeɔ akɛ, kɛ́ mɔ ko miiye hela ko ni anyɛɛɛ atsa, loo eje kpa lɛ, belɛ, Nyɔŋmɔ miigbala etoi yɛ esha ko ni efee loo esha ko ni efɔlɔi efee lɛ hewɔ. (Yoh. 9:2) Susumɔ ni ejaaa nɛɛ ni mɛi hiɛ lɛ hewɔ lɛ, amɛkɛ mɛi ni tamɔ nakai lɛ yeee jogbaŋŋ ni amɛbuuu amɛ. Shi tamɔ Yesaia gba lɛ, Yesu tsa mɛi ni tamɔ nɛkɛ lɛ ni ehã amɛle akɛ Nyɔŋmɔ susuɔ amɛhe. Mɛni enɛ tsɔɔ wɔ yɛ bɔ ni Yesu kɛ wɔ baaye ehã lɛ he?

9. Mɛni awie yɛ Hebribii 4:​15, 16 lɛ ni hãa wɔnaa bɔ ni Yesu kɛ adesai ni yeee emuu baaye ahã?

9 Kanemɔ Hebribii 4:​15, 16. Yesu nuɔ he ehãa wɔ, ni ebaaya nɔ enu he ehã wɔ be fɛɛ be. Kɛ́ akɛɛ mɔ ko nuɔ he ehãa mɔ lɛ, te atsɔɔ tɛŋŋ? Etsɔɔ akɛ kɛ́ mɔ lɛ na ni mɔ ko miipiŋ loo eetɔ lɛ lɛ, emusuŋ tsɔɔ lɛ yɛ ehe. Naakpɛɛ nii ni Yesu fee lɛ hãa wɔnaa akɛ, enu he waa ehã mɛi. Kɛ́ Yesu miitsa mɛi lɛ, efeee enii tamɔ nɔ ni eetao egbe naa oya ni ewó yɛ ekuɛ nɔ. Moŋ lɛ, bɔ ni efeɔ lɛ ehãa lɛ hãa anaa akɛ mɛi lɛ asane kã etsui nɔ ni eesumɔ ni eye ebua amɛ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, be ni kpitiyelɔ lɛ ba eŋɔɔ lɛ, kulɛ ebaanyɛ etsa lɛ ni etaaa ehe, shi eta ehe. Ŋwanejee ko bɛ he akɛ, enɛ ta nuu lɛ tsuiŋ waa, ejaakɛ eeenyɛ efee akɛ, afii abɔ nɛ ni mɔ ko ta ehe. Agbɛnɛ hu, be ni Yesu yaatsa nuu toimulɔ lɛ, ekɛ lɛ je mɛi babaoo lɛ ateŋ kɛtee he ko ni yɔɔ dioo. Be ni yoo eshafeelɔ ko ni etsake etsui lɛ kɛ eyaafonui fɔ Yesu naji ahe ni ekɛ eyitsɔi tsumɔ lɛ, Farisifonyo ko wie eshi yoo lɛ, shi Yesu fã yoo lɛ he. (Mat. 8:3; Mar. 7:33; Luka 7:44) Yesu nyaŋeee mɛi ni bɛ hewalɛ lɛ, ni etsiii mɛi ni efee eshai ni yɔɔ hiɛdɔɔ lɛ ahiɛ. Moŋ lɛ, emusuŋ tsɔ lɛ yɛ amɛhe, etse ehiɛ ehã amɛ, ni ehã amɛna akɛ esumɔɔ amɛ. Wɔle akɛ, bɔ ni Yesu musuŋ tsɔ lɛ yɛ mɛi nɛɛ ahe lɛ, nakai nɔŋŋ emusuŋ tsɔɔ lɛ yɛ wɔ hu wɔhe.

BƆ NI ASAFO LƐ KASEƆ WƆSƆFONUKPA LƐ

10. Mɛɛ nibii asafo lɛ efee ni wɔbaanyɛ wɔkɛye wɔbua mumuii kɛ shwilafoi koni amɛbale Yehowa? (Kwɛmɔ mfonirii lɛ hu.)

10 Wɔmiisumɔ ni wɔnyiɛ Yesu sɛɛ, ni enɛ hewɔ lɛ, wɔmiaa wɔhiɛ akɛ wɔbaakase lɛ ni wɔmusuŋ atsɔ wɔ yɛ mɛi ahe, wɔnu he wɔhã amɛ, ni wɔhã amɛna akɛ wɔsumɔɔ amɛ. (1 Pet. 2:21; 3:8) Eyɛ mli akɛ wɔnyɛŋ wɔgbele shwilafoi ahiŋmɛii, loo wɔhã toimulɔi anu nii tamɔ Yesu fee lɛ moŋ, shi wɔbaanyɛ wɔye wɔbua amɛ ni amɛbale Yehowa ni amɛkɛ lɛ abɔ naanyo. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, Yehowa asafo lɛ efee woji kɛ vidioi yɛ mumuii awiemɔi ni fa fe 100 mli. Agbɛnɛ hu, asafo lɛ efee woji krɛdɛi ehã shwilafoi kɛ mɛi ni enaaa nii jogbaŋŋ lɛ yɛ wiemɔi ni fa fe 60 mli. Shi jeee no pɛ; asafo lɛ efee vidioi ni kɛ́ aajie lɛ belɛ aatsɔɔ nɔ ni yaa nɔ yɛ mli, ni ayɛ vidioi ni tamɔ nɛkɛ yɛ wiemɔi ni fa fe 100 mli. Nibii nɛɛ fɛɛ baanyɛ aye abua shwilafoi kɛ mumuii ni amɛbale Yehowa kɛ e-Bi lɛ jogbaŋŋ ni amɛkɛ amɛ abɔ naanyo.

Mfonirii: 1. Nyɛmimɛi ni yɔɔ mumuii asafo ko mli lɛ kɛ amɛniji miilá yɛ asafoŋ kpee shishi 2. Nyɛmi yoo shwilafo ko kɛ ewaobii anaa miikane Biblia lɛ ni afee ahã shwilafoi lɛ.

Asafo lɛ efee woji ni akɛkaseɔ Biblia lɛ yɛ wiemɔi ni fa fe 1,000 mli

Abɛkugbɛ: Vidioi yɛ mumuii awiemɔi ni fa fe 100 mli

Ninejurɔgbɛ: Shwilafoi awoji yɛ wiemɔi ni fa fe 60 mli

(Kwɛmɔ kuku 10)


11. Mɛɛ gbɛ nɔ Yehowa asafo lɛ nyiɛɔ Yesu nɔkwɛmɔnɔ lɛ sɛɛ? (Bɔfoi 2:​5-7, 33) (Kwɛmɔ mfonirii lɛ hu.)

11 Yehowa asafo lɛ bɔɔ mɔdɛŋ fɛɛ ni eeenyɛ koni eye ebua mɛi srɔtoi fɛɛ ni amɛbale Yehowa. Kɛ́ obaakai lɛ, be ni atee Yesu shi ni etee ŋwɛi lɛ, efɔse mumɔ krɔŋkrɔŋ lɛ eshwie ekaselɔi lɛ anɔ koni amɛnyɛ amɛshiɛ sane kpakpa lɛ amɛhã mɛi fɛɛ ni eba Pentekoste gbi jurɔ lɛ yɛ amɛ, ni ji mɛi lɛ diɛŋtsɛ, ‘amaŋ wiemɔ mli.’ (Kanemɔ Bɔfoi 2:​5-7, 33.) Ŋmɛnɛ hu lɛ, Yehowa asafo lɛ efee woji ni akɛkaseɔ Biblia lɛ yɛ wiemɔi ni fa fe 1,000 mli, koni mɛi srɔtoi fɛɛ aná hegbɛ amɛkase Yehowa he nii ni amɛbale lɛ. Wiemɔi nɛɛ ekomɛi po yɛ ni mɛi fioo ko pɛ ni wieɔ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, yɛ Amerika, Mexico, kɛ maji krokomɛi ni yɔɔ jɛmɛ niiaŋ lɛ anɔ lɛ, ayɛ wiemɔi komɛi ni mɛi fioo ko pɛ ni wieɔ. Shi Yehowa asafo lɛ etsɔɔ woji kɛ vidioi ashishi kɛtee wiemɔi nɛɛ ekomekomei 160 kɛ sɛɛ mli, koni mɛi ni wieɔ wiemɔi nɛɛ anyɛ anu sane kpakpa lɛ. Nɔkwɛmɔnɔ kroko ji Romany wiemɔi lɛ. Mɛi fioo pɛ ni wieɔ wiemɔi nɛɛ, ni kɛjɛ blema tɔ̃ɔ lɛ abuuu amɛ ni akɛ amɛ yeee jogbaŋŋ. Fɛɛ sɛɛ lɛ, Yehowa asafo lɛ etsɔɔ woji ashishi kɛtee wiemɔi nɛɛ 20 kɛ sɛɛ amli, ni mɛi akpei abɔ ni wieɔ wiemɔi nɛɛ eba anɔkwale lɛ mli.

Mfonirii: 1. Nyɛmi yoo ko hiɛ Biblia lɛ yɛ emaŋ wiemɔ mli ni ená miishɛɛ waa. 2. Nyɛmi yoo ko ni wieɔ Romany wiemɔi lɛ eko lɛ kɛ ebiyoo etee kpee.

Abɛkugbɛ: Woji yɛ wiemɔi ohai abɔ ni mɛi fioo pɛ wieɔ lɛ amli

Ninejurɔgbɛ: Woji yɛ Romany wiemɔi ni fa fe 20 mli

(Kwɛmɔ kuku 11)


12. Mɛɛ nɔ kroko Yehowa asafo lɛ feɔ kɛyeɔ ebuaa mɛi ŋmɛnɛ?

12 Yɛ mɔdɛŋ ni Yehowa asafo lɛ bɔɔ koni ehã mɛi srɔtoi fɛɛ anu sane kpakpa lɛ sɛɛ lɛ, eyeɔ ebuaa mɛi ni adebɔɔ naa oshãrai enina amɛ lɛ hu. Nyɛmimɛi akpei abɔ kɛ amɛhe ehã koni kɛ́ oshãra ko ba lɛ, amɛyaye amɛbua amɛnyɛmimɛi ni oshãra lɛ enina amɛ lɛ. Agbɛnɛ hu, asafo lɛ mamɔɔ Maŋtsɛyeli Asai koni mɛi anyɛ akpe yɛ jɛmɛ ni amɛkase Yehowa kɛ nibii ni efee kɛtsɔɔ akɛ esumɔɔ amɛ lɛ he nii.

WƆSƆFONUKPA LƐ BAANYƐ AYE ABUA BO

13. Mɛni ji nibii komɛi ni Yesu feɔ kɛyeɔ ebuaa wɔ?

13 Bei komɛi lɛ, naagbai ni wɔkɛkpeɔ yɛ shihilɛ mli lɛ hãa wɔnii feɔ mɔbɔ ni wɔnaa wɔhe tamɔ kane mli kpãa ni miitso sulii loo gãlã ni mli edɔ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, kɛ́ hela ko ni naa wa waa mɔ bo, ofee nɔ ko ni Yehowa sumɔɔɔ, loo naagba ba okɛ onyɛmi Kristofonyo ko teŋ lɛ, obaanyɛ ohao aahu akɛ, ohiɛ baaje ohiɛnɔkamɔ po nɔ. Shi Yesu, ni ji tookwɛlɔ kpakpa lɛ, baadro bo nɔ ni he hiaa bo yɛ nakai be lɛ mli, koni okɛ Yehowa teŋ naanyobɔɔ lɛ akafite. (Yoh. 10:14; Efe. 4:7) Yesu naa nɔ ni mli ni otsɔɔ lɛ, ni enuɔ bo shishi. Emusuŋ tsɔɔ lɛ yɛ ohe, ni no hewɔ lɛ, ebaaye ebua bo. Ebaanyɛ etsɔ mumɔ krɔŋkrɔŋ lɛ nɔ ewaje bo kɛ́ oonu he akɛ etɔ bo loo onyɛɛɛ dɔŋŋ. (Yoh. 16:7; Tito 3:6) Agbɛnɛ hu, ebaanyɛ etsɔ asafoŋ onukpai lɛ kɛ onyɛmimɛi Kristofoi lɛ anɔ ewo bo hewalɛ ni eye ebua bo.—Efe. 4:8.

14. Be fɛɛ be ni onijiaŋ baaje wui loo owerɛ baaho ohe lɛ, mɛni obaanyɛ ofee?

14 Be fɛɛ be ni onijiaŋ baaje wui loo owerɛ baaho ohe lɛ, susumɔ nɔ ni Yesu, wɔ-Sɔfonukpa lɛ tsuɔ kɛyeɔ ebuaa bo lɛ he. Yehowa tsu Yesu kɛba shikpɔŋ lɛ nɔ koni ekɛ ewala abashã afɔle kɛkpɔ̃ wɔ. Shi ani no pɛ hewɔ etsu lɛ? Dabi. Etsu lɛ kɛba shikpɔŋ lɛ nɔ koni enyɛ enu naagbai ni adesai kɛkpeɔ lɛ hu shishi jogbaŋŋ. No hewɔ lɛ, kɛ́ esha ko ni ofee loo ogbɔjɔmɔ ko ehã owerɛ eho ohe lɛ, kaimɔ akɛ Yesu nuɔ bo shishi, ni efee klalo akɛ ebaaye ebua bo.—Heb. 4:​15, 16.

15. Mɛɛ gbɛ nɔ aye abua Stefano ni ebɔi Yehowa sɔmɔɔ ekoŋŋ? Ni mɛni no tsɔɔ wɔ?

15 Nɔ kroko ni Yesu feɔ ji, eyeɔ ebuaa wɔ koni wɔnyɛ wɔtao mɛi ni ekpa Yehowa sɔɔmɔ lɛ ni wɔye wɔbua amɛ ni amɛbasɔmɔ Yehowa ekoŋŋ. (Mat. 18:​12, 13) Nyɛmi nuu ko ni atsɛɔ lɛ Stefanob lɛ niiashikpamɔ lɛ hãa wɔnaa nakai. Ajie Stefano kɛje asafo lɛ mli ni ekpa asafoŋ kpeeyaa. Shi afii 12 sɛɛ lɛ, ekpɛ eyiŋ akɛ ebaaya asafoŋ kpee ekoŋŋ. Ewie akɛ: “No mli lɛ, ewa hã mi waa, shi nakai beiaŋ nɔŋŋ lɛ, miishwe waa ni mibafata nyɛmimɛi lɛ ahe ekoŋŋ ni wɔjá Yehowa. Asafoŋ onukpai ni kɛ mi kpe lɛ hã minu he akɛ miba shĩa lɛɛlɛŋ. Bei komɛi lɛ, miwerɛ hoɔ mihe waa akɛ mikpa Yehowa sɔɔmɔ, ni minuɔ he akɛ he ni nibii eshɛ lɛ, minyɛŋ maku misɛɛ dɔŋŋ. Shi onukpai lɛ kai mi akɛ, Yehowa kɛ Yesu fɛɛ miisumɔ ni mamia mihiɛ ni maba. Be ni ahe mi lɛ, asafo muu lɛ fɛɛ kɛ miishɛɛ here mi kɛ miweku lɛ atuu. Sɛɛ mli lɛ, akɛ miŋa bɔi Biblia lɛ kasemɔ, ni ŋmɛnɛ lɛ, mi kɛ miweku lɛ fɛɛ miijá Yehowa.” Kɛ́ Yesu, wɔ-Sɔfonukpa ni sumɔɔ wɔ waa lɛ, na ni wɔmiiye wɔmiibua mɛi ni etsake amɛtsui lɛ koni amɛku amɛsɛɛ kɛba asafo lɛ mli lɛ, enáa miishɛɛ waa.

16. Mɛni hewɔ eŋɔɔ onaa akɛ Yehowa ehã wɔ Osɔfonukpa ni nuɔ he ehãa wɔ lɛ?

16 Be ni Yesu yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, eye ebua mɛi babaoo. No hewɔ lɛ, ŋmɛnɛ lɛ, wɔheɔ wɔyeɔ waa akɛ, be fɛɛ be ni yelikɛbuamɔ he baahia wɔ lɛ, ebaaye ebua wɔ. Yɛ jeŋ hee ni etsɛŋ ebaaba lɛ mli lɛ, ebaaye ebua wɔ ni wɔye wɔhe kɛje esha kɛ naagbai ni jɛɔ mli kɛbaa lɛ ahe, ni wɔbaaye emuu. Eŋɔɔ wɔnaa waa akɛ, Yehowa, wɔ-Nyɔŋmɔ lɛ, sumɔɔ wɔ aahu akɛ ehã wɔ Osɔfonukpa ni nuɔ he ehãa wɔ, ni ji e-Bi Yesu Kristo!

TE OBAAHÃ HETOO OHÃ TƐŊŊ?

  • Mɛɛ gbɛ nɔ nibii ni Yesu na be ni eyɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ ye ebua lɛ ni ebatsɔ Osɔfonukpa ni nuɔ he waa ehãa mɛi?

  • Mɛɛ gbɛ nɔ Yesu hã gbalɛ ni yɔɔ Yesaia 42:3 lɛ ba mli?

  • Mɛni wɔ-Sɔfonukpa lɛ feɔ kɛyeɔ ebuaa wɔ ŋmɛnɛ?

LALA 13 Kristo Ji Wɔ-Nɔkwɛmɔnɔ

a Yehowa fɔ Yesu mu akɛ Osɔfonukpa koni eye Israel osɔfonukpai lɛ anajiaŋ. Kɛ́ ootao ole enɛ he saji pii lɛ, kwɛmɔ sane ni yitso ji “Ohiɛ Asɔ Hegbɛ Ni Oná Akɛ Obaajá Yehowa Yɛ Efonirifeemɔŋ Sɔlemɔ Shĩa Lɛ Mli Lɛ Waa” ni yɔɔ October 2023 Buu-Mɔɔ lɛ mli lɛ, bf. 26, kk. 7-9.

b Jeee egbɛ́i diɛŋtsɛ nɛ.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje