Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w25 November bf. 8-9
  • Ani Esa Akɛ Makpa Tsɔnehiɛmɔ?

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Ani Esa Akɛ Makpa Tsɔnehiɛmɔ?
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2025
  • Saneyitsei Bibii
  • SAJI KOMƐI NI BAAYE ABUA BO NI ONA KƐJI ESA AKƐ OYA NƆ OHIƐ TSƆNE
  • MƐƐ GBƐ NƆ BIBLIA MLI SHISHITOO MLAI BAANYƐ AYE ABUA BO KONI OKPƐ YIŊ KPAKPA?
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi (Nikasemɔ Nɔ)—2025
w25 November bf. 8-9
Nyɛmi nuu ko ni eda yɛ afii amli lɛ ta samfɛlɛ naa ni eekwɛ etsɔne ni ma agbo lɛ naa lɛ. Ehiɛ tsɔne lɛ samfee lɛ ni eeshwie eyiŋ.

Ani Esa Akɛ Makpa Tsɔnehiɛmɔ?

EKOLƐ kɛjɛ be ni oná bo diɛŋtsɛ otsɔne nɛɛ, bo diɛŋtsɛ ohiɛɔ, ni osumɔɔ bɔ ni ehãa ohe gbɛjɛɔ bo lɛ waa. Onyɛɔ oyaa he fɛɛ he ni osumɔɔ be fɛɛ be ni osumɔɔ. Shi gbii etɛ nɛɛ, owekumɛi kɛ onanemɛi atsui enyɔɔɔ amɛmli kwraa akɛ bo diɛŋtsɛ ohiɛɔ tsɔne lɛ, ni amɛná kulɛ, okpa. Shi onuuu amɛ shishi kwraa, ni onaaa nɔ hewɔ ni amɛtsui yeɔ lɛ, ejaakɛ jeee ŋmɛnɛ obɔi tsɔnehiɛmɔ.

Ani okɛ shihilɛ ni tamɔ nɛkɛ miikpe? Kɛ́ nakai lɛ, mɛni baanyɛ aye abua bo ni ona kɛji esa akɛ oya nɔ ohiɛ tsɔne lɛ aloo esa akɛ okpa hiɛmɔ?

Yɛ maji komɛi anɔ lɛ, awo mla akɛ, kɛ́ oná kɛjɛ afii pɔtɛɛ ko ni ootao oya nɔ ohiɛ tsɔne lɛ, esa akɛ oyana datrɛfonyo ni ehã bo wolo ni tsɔɔ akɛ obaanyɛ oya nɔ ohiɛ tsɔne dani abaaŋmɛ bo gbɛ ni ohiɛ. Kɛ́ awo mla ni tamɔ nɛkɛ yɛ he ni oyɔɔ lɛ, esa akɛ oye nɔ. (Rom. 13:1) Shi kɛ́ awoko mla ni tamɔ nɛkɛ po lɛ, otii ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ baanyɛ aye abua bo ni ona kɛji obaanyɛ oya nɔ ohiɛ tsɔne.

SAJI KOMƐI NI BAAYE ABUA BO NI ONA KƐJI ESA AKƐ OYA NƆ OHIƐ TSƆNE

Amralofoi anitsumɔhe ko ni yeɔ ebuaa mɛi ni edara lɛ tsɔɔ saji komɛi ni mɛi ni edara lɛ baanyɛ abi amɛhe kɛkwɛ kɛji amɛbaanyɛ amɛya nɔ amɛhiɛ tsɔne. Naa sanebimɔi lɛ:

  • Ani ewaa kɛhãa mi akɛ mana okadii ni akɛmamɔ gbɛ lɛ he lɛ? Ni kɛ́ je na lɛ, ani ewaa kɛhãa mi akɛ mana nii jogbaŋŋ?

  • Ani etɔɔ mi kɛ́ miitao makwɛ tsɔne lɛ ashwishwɛi lɛ amli loo makwɛ misɛɛ?

  • Kɛ́ ehe bahia ni mafee nɔ ko yɛ shihilɛ ko he oya nɔŋŋ lɛ, ani eheɔ mi be fioo? Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, ani ewaa kɛhãa mi akɛ mamɔ breeki oya kɛ́ ehe bahia?

  • Kɛ́ mihiɛ tsɔne lɛ, ani minyiɛɔ blɛoo aahu akɛ, efeɔ tamɔ nɔ ni miiwo mɛi anajiaŋ?

  • Nyɛsɛɛ nɛɛ, ani shihilɛi eba ni shwɛ sharao kulɛ mikɛ mitsɔne lɛ yaná oshãra? Ani mikɛ tsɔne lɛ eshi nibii, ni no hewɔ lɛ, ehe eboda loo ehe eŋmala?

  • Ani polisifoi ewa mi yɛ bɔ ni mikudɔɔ tsɔne lɛ mihãa lɛ hewɔ?

  • Ani miwɔ yɛ stiya lɛ sɛɛ pɛŋ?

  • Ani miikɔ tsofa ko ni baanyɛ ahã ewa kɛhã mi akɛ mahiɛ tsɔne shweshweeshwe?

  • Ani miwekumɛi kɛ minanemɛi ekɛɛ mi akɛ amɛtsui enyɔɔɔ amɛmli kwraa akɛ mi diɛŋtsɛ mihiɛɔ tsɔne lɛ?

Kɛ́ ohã sanebimɔi nɛɛ ateŋ ekome loo enyɔ hetoo akɛ hɛɛ lɛ, belɛ esa akɛ okwɛ nɔ ni obaanyɛ ofee yɛ bɔ ni okudɔɔ tsɔne ohãa lɛ he koni okɛ owala loo mɛi krokomɛi anɔ akawo oshãra mli. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, obaanyɛ okpɛ oyiŋ akɛ, ofɔŋ tsɔnehiɛmɔ, titri lɛ, kɛ́ je na. Yɛ be kɛ beiaŋ lɛ, kwɛmɔ akɛ bɔ ni okudɔɔ otsɔne lɛ ohãa lɛ yɛ shweshweeshwe lo. Ekolɛ obaanyɛ obi owekunyo ko loo onaanyo ko akɛ, ani enaa naagba ko yɛ bɔ ni okudɔɔ tsɔne ohãa lɛ he lo. Kɛ́ oosumɔ po lɛ, obaanyɛ oya draivin skul. Shi kɛ́ ohã saji ni abibii lɛ ateŋ tsiimɔ loo fɛɛ hetoo akɛ hɛɛ lɛ, belɛ no lɛ, ebaahi waa akɛ obaakpa tsɔnehiɛmɔ.a

MƐƐ GBƐ NƆ BIBLIA MLI SHISHITOO MLAI BAANYƐ AYE ABUA BO KONI OKPƐ YIŊ KPAKPA?

Ekolɛ bo lɛ onaaa akɛ bɔ ni ohiɛɔ tsɔne ohãa bianɛ lɛ tamɔɔɔ tsutsu ko, ni kɛ́ mɔ ko kɛ bo yaawie he ni ewieee jogbaŋŋ lɛ, ebaaná sane. Shi Biblia lɛ baanyɛ aye abua bo ni osusu sane nɛɛ he jogbaŋŋ koni okpɛ yiŋ kpakpa yɛ he. Hã wɔsusu shishitoo mlai enyɔ komɛi ahe.

Kpɛlɛmɔ nɔ akɛ obɛ oblema lɛ mli dɔŋŋ. (Abɛi 11:2) Be ni wɔ afii lɛ yaa hiɛ lɛ, wɔgbɔmɔtso lɛ tsakeɔ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, wɔnyɛɛɛ wɔna nii jogbaŋŋ, wɔnyɛɛɛ wɔnu nii jogbaŋŋ, wɔgbɔmɔtso lɛ fãi komɛi nyɛɛɛ atsu nii jogbaŋŋ, ni wɔnyɛɛɛ wɔfee nibii oya dɔŋŋ. Mɛi pii yɛ ni kɛ́ amɛdara kɛshɛ he ko lɛ, shwɛmɔi komɛi yɛ ni amɛkpaa shwɛmɔ, ejaakɛ amɛle akɛ, nɔ ko bibioo baanyɛ ahã amɛpila waa. Nakai nɔŋŋ eyɔɔ lɛ yɛ tsɔnehiɛmɔ gbɛfaŋ. Mɛi ni le akɛ amɛbɛ amɛblema lɛ mli dɔŋŋ lɛ kpɛɔ amɛyiŋ akɛ amɛbaakpa tsɔnehiɛmɔ koni amɛkɛ amɛwala akawo oshãra mli. (Abɛi 22:3) Ni kɛ́ amɛjwɛŋmɔ eyaaa nɔ po shi mɔ ko wó amɛtoi nɔ lɛ, amɛboɔ toi.—Okɛto 2 Samuel 21:​15-17 lɛ he.

Kwɛmɔ ni okaye mɔ ko lá yi sɔ̃. (5 Mo. 22:8) Tsɔne yɔɔ nɛɛ, kɛ́ ohiɛɛɛ lɛ jogbaŋŋ lɛ, ebaanyɛ ekɛ oshãra aba. No hewɔ lɛ, kɛ́ oona akɛ onyɛɛɛ okudɔ tsɔne jogbaŋŋ tamɔ tsutsu ko lɛ, ehi akɛ obaakpa hiɛmɔ koni okɛ owala loo mɛi krokomɛi anɔ akawo oshãra mli. Kɛ́ okpaaa, ni bo ohewɔ lɛ, oshãra ko ba ni mɔ ko gbo lɛ, obaaye mɔ lɛ lá yi sɔ̃.

Kɛ́ ona akɛ, he ni nibii eshɛ lɛ, ekolɛ esa akɛ okpa tsɔnehiɛmɔ lɛ, kaanu he akɛ ohe bɛ sɛɛnamɔ. Kaimɔ akɛ Yehowa sumɔɔ bo, ni be fɛɛ be ni okɛ onifeemɔi hãa enaa akɛ ole he ni onyɛmɔ yawaa, obaa ohe shi, ni osumɔɔɔ ni ofeɔ nɔ ko ni baaye mɛi krokomɛi awui lɛ, enáa miishɛɛ waa. Ewo shi akɛ ebaaya nɔ ekwɛ bo ni eshɛje omii. (Yes. 46:4) Yehowa kwaŋ bo kɔkɔɔkɔ. No hewɔ lɛ, kaashashao shi kwraa akɛ obaabi lɛ ni edro bo hiɛshikamɔ, ni agbɛnɛ hu, ewa bo ni okɛ ŋaawoi kpakpai ni yɔɔ Biblia lɛ mli atsu nii be ni okpɛɔ oyiŋ yɛ tsɔnehiɛmɔ he lɛ.

Bɔ Ni Mɛi Krokomɛi Baanyɛ Aye Abua

Bei pii lɛ, mɛi titri ni baanyɛ amɛkɛ mɔ ni eda yɛ afii amli ni miidraivi lolo lɛ awie ji ewekumɛi. Nanemɛi hu baanyɛ amɛye amɛbua. No hewɔ lɛ, kɛ́ onaanyo ko ni eda yɛ afii amli draiviɔ lolo, ni onu akɛ mɛi atsui miiye yɛ bɔ ni edraiviɔ ehãa lɛ he lɛ, kaaku ohiɛ oshwie nɔ. Kɛ́ ebaahi lɛ, obaanyɛ obi ni ehã ofata ehe be ni edraiviɔ lɛ, koni onyɛ ona kɛji nɔ ni awieɔ lɛ yɛ mli nakai lo. Kɛ́ ona akɛ nɔ ni awieɔ lɛ yɛ mli lɛ, bɔɔ mɔdɛŋ ni okɛ lɛ awie he. Kɛ́ okɛ lɛ miiwie lɛ, okɛ ohe awo eshihilɛ lɛ mli. Bi ohe akɛ, ‘Kɛ́ mi ni miyɔɔ shihilɛ nɛɛ mli lɛ, te masumɔ ni akɛ mi awie ahã tɛŋŋ?’ Jɛɛ mlijɔlɛ mli ohã ena bɔ ni sane lɛ ji diɛŋtsɛ. Ni kɛ́ oowo lɛ ŋaa lɛ, hã ena akɛ bɔ ni edraiviɔ ehãa hewɔ owoɔ lɛ ŋaa lɛ, shi jeee afii abɔ ni eye lɛ hewɔ. Okɛ wiemɔi tamɔ “Misusuɔ ohe waa, ni kɛ́ oodraivi lɛ, mitsui yeɔ” atsu nii, moŋ fe ni obaakɛɛ lɛ akɛ “Sɛɛkpee nɛɛ, bɔ ni odraiviɔ ohãa lɛ ehiii kwraa.” Jɛɛ bulɛ mli okɛ lɛ asusu Biblia mli shishitoo mlai ni awie he yɛ sane nɛɛ mli lɛ ahe.

Ekã shi faŋŋ akɛ, kɛ́ eba lɛ akɛ mɔ ko ni eda yɛ afii amli lɛ baakpa tsɔne hiɛmɔ lɛ, ebaagba enaa waa. Ekolɛ ebaanu he akɛ, bianɛ lɛ, ekome enyɛɛɛ eya he ko, ja adraivi lɛ dã. Esa akɛ wɔnu he wɔhã lɛ waa. Mɛni obaanyɛ ofee kɛye obua lɛ? Feemɔ nibii ni ebaaná he sɛɛ. (Abɛi 17:17) Ekolɛ, ebaanu he akɛ kɛ́ ebi bo ni owó lɛ kɛya he ko lɛ, eegba onaa. No hewɔ lɛ, kaamɛ ni ebi bo dã. Obaanyɛ oto gbɛjianɔ koni be fɛɛ be kɛ́ eyaafee nibii ni he hiaa lɛ, tamɔ kɛ́ eeya asafoŋ kpeei, eeya shiɛmɔ, eyaaye jara, loo eyaana datrɛfonyo lɛ, ená mɔ ko ni baayawó lɛ kɛya. Hã ele akɛ oyɛ he miishɛɛ akɛ obaafee enɛ kɛye obua lɛ.—Rom. 1:​11, 12.

a Kɛ́ ootao ole enɛ he saji krokomɛi lɛ, kwɛmɔ sane ni yitso ji, “Automobile Accidents—Are You Safe?” ni yɔɔ August 22, 2002 Awake! lɛ mli lɛ.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje