Adesai Amanehului—Ani Ebaaba Naagbee Gbi Ko?
NIBII ni yɔɔ gbeyei yɛ okpɛlɛm ko fɛmɔ sɛɛ, yɛ jara nɔ he ni mɛi babaoo eba yɛ Sarajevo; gbɔmɔgbee kɛ mɛi apilamɔ yɛ Rwanda; gbekɛbii ni hɔmɔ miigbe amɛ, ni miipele niyenii he yɛ Somalia; wekui ni naa ekpɛ amɛhe, ni amɛmiikwɛ amɛnibii ni hiɛ ekpata, yɛ shikpɔŋ hosomɔ ko sɛɛ yɛ Los Angeles; mɛi ni ehao waa, yɛ Bangladesh ni nu jeɔ ŋã yɛ jɛmɛ be fɛɛ be lɛ. Wɔnaa nɛkɛ nibii ni ji adesai amanehului nɛɛ daa gbi yɛ TV nɔ aloo yɛ woji tɛtrɛbii kɛ adafitswaa woji amli.
Dɔlɛ sane kome ni jɛɔ adesai amanehului nɛɛ amli kɛbaa ji akɛ, ehaa mɛi komɛi laajeɔ Nyɔŋmɔ mli hemɔkɛyeli. Taakɛ wiemɔ ko ni Yudafoi ajamɔ kuu ni yɔɔ United States lɛ ŋma yɛ wolo ko mli lɛ tsɔɔ lɛ, “efɔŋ ni yɔɔ shihilɛ mli lɛ bafeɔ gbɛtsii nii ni yɔɔ hiɛdɔɔ fe fɛɛ kɛha hemɔkɛyeli ni aaana lɛ be fɛɛ be.” Niŋmalɔi lɛ tsɛɔ jwɛŋmɔ yisɛɛ kɛyaa gboimɔ ni agboi yɛ Nazi yiwalɛ ŋsarai tamɔ nɔ ni hi Auschwitz lɛ amli, kɛ okpɛlɛmii tamɔ nɔ ni fɛ yɛ Hiroshima lɛ anɔ. Niŋmalɔi lɛ wie akɛ: “Sane ni tsɔɔ bɔ ni Nyɔŋmɔ ni ji jalɔ ni he wa hu lɛ nyɛɔ eŋmɛɔ gbɛ ni akpataa mɛi babaoo ni efeko nɔ ko kwraa lɛ awala hiɛ lɛ haoɔ mɛi ni sumɔɔ jamɔ waa lɛ ahenilee, ni egbaa mɔ susumɔ hu naa waa diɛŋtsɛ.”
Nɔ ni yɔɔ mɔbɔ ji akɛ, amanehului ahe amaniɛbɔi ni sɛɛ efooo nɛɛ baanyɛ ana hewalɛ yɛ adesai ahenumɔi anɔ, ni egbe henumɔi. Mɛi pii yɛ ni amanehulu ni mɛi krokomɛi naa lɛ gbaaa amɛnaa tsɔ̃ ko, shii abɔ ni esaaa amɛnanemɛi kɛ amɛwekumɛi ahe kɛkɛ.
Ni kɛlɛ, esa akɛ anɔkwale ni eji akɛ wɔnyɛɔ wɔnuɔ musuŋtsɔlɛ he, kɛ hoo lɛ, kɛha wɔ diɛŋtsɛ wɔ mɛi ni wɔsumɔɔ amɛ lɛ, akɛɛ wɔ nɔ ko yɛ wɔ-Feelɔ lɛ he. Biblia lɛ kɛɔ wɔ akɛ abɔ gbɔmɔ yɛ “Nyɔŋmɔ subaŋ lɛ nɔ,” kɛ agbɛnɛ hu “tamɔ [e]henɔ.” (1 Mose 1:26, 27) Enɛ etsɔɔɔ akɛ adesai tamɔ Nyɔŋmɔ yɛ esu naa. Dabi, ejaakɛ Yesu Kristo tsɔɔ mli akɛ “Nyɔŋmɔ lɛ, mumɔ ni,” ni “mumɔ ko bɛ heloo kɛ wui.” (Yohane 4:24; Luka 24:39) Feemɔ ni afee wɔ yɛ Nyɔŋmɔ subaŋ nɔ lɛ tsɔɔ nyɛmɔ ni wɔyɔɔ ni wɔkɛaajie Nyɔŋmɔ sui akpo. No hewɔ lɛ, akɛni adesai ni jwɛŋmɔŋ kã shi jogbaŋŋ lɛ nuɔ musuŋtsɔlɛ he amɛhaa mɛi ni naa amanehulu lɛ hewɔ lɛ, esa akɛ wɔmu sane naa akɛ adesai a-Bɔlɔ, Yehowa Nyɔŋmɔ hu musuŋ tsɔɔ lɛ, ni enuɔ he waa diɛŋtsɛ ehaa ebɔɔ nii ni ji adesai ni naa amanehulu lɛ.—Okɛto Luka 11:13 he.
Gbɛ kome ni Nyɔŋmɔ tsɔ nɔ ejie emusuŋtsɔlɛ kpo ji, nɔ ni kɛ amanehulu ba lɛ mlitsɔɔmɔ ni eha aŋma afɔ shi aha adesai lɛ. Efee enɛ yɛ e-Wiemɔ, ni ji Biblia lɛ mli. Biblia lɛ tsɔɔ faŋŋ akɛ Nyɔŋmɔ bɔ gbɔmɔ ní ena wala mli ŋɔɔmɔ, shi jeee ni ena amanehulu. (1 Mose 2:7-9) Ejieɔ lɛ kpo hu akɛ klɛŋklɛŋ adesai lɛ kɛ amanehulu ba amɛ diɛŋtsɛ amɛnɔ kɛtsɔ Nyɔŋmɔ jalɛ nɔyeli ni amɛkpoo lɛ nɔ.—5 Mose 32:4, 5; Romabii 5:12.
Yɛ enɛ fɛɛ sɛɛ lɛ, Nyɔŋmɔ musuŋ tsɔɔ lɛ lolo yɛ adesai ni naa amanehulu lɛ ahe. Atsɔɔ enɛ faŋŋ yɛ shiwoo ni ekɛha akɛ ekɛ adesai amanehului fɛɛ baaba naagbee lɛ mli. “Naa, Nyɔŋmɔ buu lɛ yɛ gbɔmɛi ateŋ, ni eeeshi ebuu lɛ yɛ amɛteŋ, ni amɛaatsɔmɔ emaŋ, ni Nyɔŋmɔ diɛŋtsɛ kɛ amɛ aaahi shi, ni eeetsɔ amɛ-Nyɔŋmɔ. Ni Nyɔŋmɔ aaatsumɔ amɛhiɛaŋ yaafo nui fɛɛ, ni gbele bɛ dɔŋŋ, ni ŋkɔmɔyeli ko kɛ bolɔmɔ ko kɛ nɔnaa ko hu bɛ dɔŋŋ; ejaakɛ tsutsu nii lɛ eho etee.”—Kpojiemɔ 21:3, 4; kwɛmɔ Yesaia 25:8; 65:17-25; Romabii 8:19-21 hu.
Nɛkɛ shiwoi ni yɔɔ nyam nɛɛ tsɔɔ akɛ Nyɔŋmɔ nuɔ adesai amanehului lɛ ahe, ni ákɛ, etswa efai shi akɛ ekɛbaaba naagbee. Shi klɛŋklɛŋ kwraa lɛ, mɛni tuuŋtu kɛ adesai amanehului nɛɛ fɛɛ ba, ni mɛni hewɔ ni Nyɔŋmɔ eŋmɛ gbɛ ni etee nɔ aahu kɛbashi wɔgbii nɛɛ amli lɛ?
[He ni Mfoniri ni yɔɔ baafa 2 lɛ Jɛ]
Hiɛ kɛ baafa 32: Alexandra Boulat/Sipa Press
[He ni Mfoniri ni yɔɔ baafa 3 lɛ Jɛ]
Kevin Frayer/Sipa Press