Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w91 5/15 bf. 21-23
  • Yehowa Boɔ Wɔbolɔmɔi Kɛha Yelikɛbuamɔ Ni He Hiaa Lɛ Toi

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Yehowa Boɔ Wɔbolɔmɔi Kɛha Yelikɛbuamɔ Ni He Hiaa Lɛ Toi
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1991
  • Saneyitsei Bibii
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • Faikpamɔ kɛha Jiemɔ yɛ Oyaiyeli Mli
  • Mɛi ni Kɛɔ, “Yiɛ!” Lɛ
  • “Yehowa Je Agbo!”
  • Okɛ Ohiɛ Afɔ Bualɔ kɛ Jielɔ lɛ Nɔ
  • Yehowa Ji ‘Jielɔ’ Yɛ Biblia Beaŋ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—2008
  • Yehowa Kpooo Tsui Ni Werɛ Eho Ehe
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1993
  • “Tsɔɔmɔ Wɔ Sɔlemɔ”
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1990
  • Ani Osɔlemɔi “Tamɔ Tsofa-Kɛ-Ŋma”?
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1999
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1991
w91 5/15 bf. 21-23

Yehowa Boɔ Wɔbolɔmɔi Kɛha Yelikɛbuamɔ Ni He Hiaa Lɛ Toi

YELIKƐBUAMƆ he miihia waa. Enɛ jeɔ kpo yɛ bɔ ni maŋtsɛ lɛ daawolɔ lɛ hiɛ tsɔɔ awerɛho babaoo ni eyeɔ lɛ hewɔ. Beni abi lɛ nɔ ni feɔ lɛ lɛ, daawolɔ lɛ tsɔɔ akɛ eeye awerɛho yɛ Yerusalem kɛ egbogboi lɛ ni ekumɔ lɛ hewɔ. Kɛkɛ ni sanebimɔ lɛ ba akɛ: ‘Mɛni ji nɔ ni otaoɔ?’ Daawolɔ Nehemia ŋma yɛ sɛɛ mi akɛ: “Mikpa ŋwɛi Nyɔŋmɔ lɛ fai.” Eji sɔlemɔ ni afee lɛ oya yɛ dioo-feemɔ mli kɛha Yehowa yelikɛbuamɔ ni he hiaa. Ni mɛni jɛ mli ba? Persia Maŋtsɛ Artashasta fa Nehemia amrɔ nɔŋŋ akɛ eyasaa etswa Yerusalem gbogboi lɛ!​—Nehemia 2:​1-6.

Hɛɛ, Nyɔŋmɔ boɔ mɛi ni sumɔɔ lɛ lɛ afaikpamɔi ni he hiaa lɛ toi. (Lala 65:⁠3) No hewɔ lɛ, kɛ kaa lɛ tamɔ nɔ ni eda fe bɔ ni ooonyɛ odamɔ naa lɛ, obaanyɛ osɔle tamɔ bɔ ni lalatsɛ David fee yɛ Lala 70, beni ŋwɛi yelikɛbuamɔ he ehia lɛ waa lɛ. Lala nɛɛ yiteŋgbɛ niŋmaai lɛ tsɔɔ akɛ eyiŋtoo ji ‘ni akɛkai lɛ.’ Etiɔ Lala 40:​13-17 mli kɛ tsakemɔi fioo ko. Shi mɛɛ gbɛ nɔ Lala 70 aaatsɔ aye abua wɔ yɛ akɛ Yehowa webii?

Faikpamɔ kɛha Jiemɔ yɛ Oyaiyeli Mli

David je shishi kɛ faikpamɔ: “Naanyɔŋmɔ, feemɔ oya ni ojie mi; Yehowa, feemɔ oya ni oye obua mi!” (Lala 70:⁠2) Kɛ wɔhao lɛ, wɔbaanyɛ wɔsɔle ni Nyɔŋmɔ aye abua wɔ yɛ oyaiyeli mli. Yehowa kɛ nibii fɔji ekaaa wɔ, ni “ele bɔ ni efeɔ ejieɔ jalɔi yɛ kaa mli.” (2 Petro 2:9; Yakobo 1:13) Shi kɛji akɛ eŋmɛ gbɛ koni kaa ko aya nɔ, ekolɛ ni ekɛtsɔɔ wɔ nɔ ko hu? Belɛ wɔbaabi lɛ ni eha wɔ nilee ni wɔkɛtsu he nii. Kɛ wɔbi yɛ hemɔkɛyeli mli lɛ, ehaa wɔ nilee. (Yakobo 1:​5-8) Nyɔŋmɔ haa wɔ hewalɛ ni he hiaa lɛ hu koni wɔŋmɛ wɔtsui shi yɛ kaa mli. Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, ‘etsɔmɔɔ wɔ yɛ hela saa nɔ.’​—Lala 41:​1-3; Hebribii 10:⁠36.

Esa akɛ esha ni akɛfɔ wɔ lɛ kɛ agbɛnɛ bɔ ni wɔkɛ kaai sɔrɔtoi kpeɔ be fɛɛ be, kɛ mɔdɛŋ ni Abonsam bɔɔ koni efite wekukpaa ni ka wɔkɛ Yehowa teŋ lɛ akanya wɔ ni wɔsɔle wɔbi Yehowa yelikɛbuamɔ daa gbi. (Lala 51:​1-5; Romabii 5:​12; 12:12) Nɔ ni sa kadimɔ ji nɛkɛ Yesu sɔlemɔ he nɔkwɛmɔ nɔ lɛ mli wiemɔi nɛɛ: “Okɛwɔ akaya kaa lɛ mli, shi jiemɔ wɔ kɛjɛ mɔ fɔŋ lɛ dɛŋ.” (Mateo 6:​13, NW) Hɛɛ, wɔbaanyɛ wɔbi Nyɔŋmɔ koni wɔkaŋmɛɛ wɔhe wɔha yɛ be mli ni akaa wɔ koni wɔkabo lɛ toi lɛ, ni akɛ etsi Satan, “mɔ fɔŋ lɛ” lɛ gbɛ koni enine akashɛ wɔnɔ. Shi nyɛhaa wɔkɛ gbɛjianɔ ni wɔɔtɔ koni wɔkwa shihilɛi ni baaha wɔŋmɛɛ wɔhe wɔha kaai kɛ Satan tsɔnei yakatswaa lɛ afataa wɔbolɔmɔi kɛha kpɔmɔ lɛ he.​—2 Korintobii 2:⁠11.

Mɛi ni Kɛɔ, “Yiɛ!” Lɛ

Abaanyɛ aka wɔ waa ejaakɛ henyɛlɔi gbeɔ wɔhe guɔ yɛ hemɔkɛyeli ni wɔhiɛ mli lɛ hewɔ. Kɛ enɛ aaaba onɔ lɛ, susumɔ David wiemɔi nɛɛ ahe: “Mɛi ni taoɔ misusuma sɛɛ gbɛ lɛ, ha amɛhiɛ agboi ni amɛhiɛ ashwie shi; mɛi ni taoɔ mi efɔŋ lɛ, ha amɛhe guɔ agboi ni amɛku amɛsɛɛ. Mɛi ni kɛɔ akɛ: ‘Yiɛ, yiɛ’ lɛ, ha amɛkɛ hiɛgbele aku amɛsɛɛ akɛ amɛnyɔmɔwoo!” (Lala 70:​3, 4) David henyɛlɔi lɛ miisumɔ ni amɛna akɛ egbo; ‘amɛmiitao esusuma,’ loo wala. Shi ni eeebɔ mɔdɛŋ eto najiaŋ lɛ, ejie hemɔkɛyeli kpo akɛ Nyɔŋmɔ baaha amɛhiɛ agboi. David sɔle akɛ ehenyɛlɔi lɛ “amɛhiɛ agboi ni amɛhiɛ ashwie shi”​—amɛhao, amɛlu, amɛhiɛ fee amɛ yaa, amɛyiŋ futu yɛ mɔdɛŋ ni amɛbɔɔ koni amɛtsu amɛyiŋtoo fɔji lɛ ahe nii lɛ hewɔ. Hɛɛ, ha mɛi ni taoɔ epilamɔ ni amɛtaoɔ miishɛɛ yɛ emanehulu mli lɛ ayiŋ afutu amɛ ni amɛhiɛ ashwie shi.

Kɛ wɔna nɔ ni abaanyɛ atsɛ lɛ akɛ miishɛɛ fɔŋ yɛ be mli ni amanehulu eba henyɛlɔ ko nɔ lɛ, no lɛ wɔbaabu wɔ eshafeemɔ lɛ he akɔntaa wɔha Yehowa. (Abɛi 17:5; 24: 17, 18) Shi, kɛji akɛ henyɛlɔi bɔ Nyɔŋmɔ kɛ ewebii ahora lɛ, wɔbaanyɛ wɔsɔle akɛ, yɛ egbɛi krɔŋkrɔŋ lɛ hewɔ lɛ, Yehowa ‘aha amɛku amɛsɛɛ ni eha amɛhiɛ ashwie shi’ yɛ gbɔmɛi ni amɛtaoɔ ni amɛwo amɛ diɛŋtsɛ amɛhiɛ nyam yɛ amɛhiɛ lɛ ahiɛ. (Lala 106:⁠8) Oweletɔɔ ji Nyɔŋmɔ nɔ, ni ebaanyɛ efutu ehenyɛlɔi lɛ kɛ wɔ hu wɔhenyɛlɔi lɛ ayiŋ ni eba amɛ shi. (5 Mose 32:35) Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, Nazi nɔyelɔ Adolf Hitler tao ni ebule Yehowa Odasefoi ashishi yɛ Germany. Kwɛ bɔ ni ehiɛ shwie shi kwraa ha, ejaakɛ amɛteŋ mɛi akpei abɔ miijaje Maŋtsɛyeli lɛ he sane lɛ yɛ jɛmɛ ŋmɛnɛ!

Wɔhenyɛlɔi lɛ baanyɛ agbe wɔhe guɔ ni amɛye wɔhe fɛo akɛ: “Yiɛ, yiɛ!” Akɛni amɛbɔɔ Nyɔŋmɔ kɛ ewebii lɛ ahora hewɔ lɛ, ha nakai eshafeelɔi lɛ “amɛhe guɔ agboi ni amɛku amɛsɛɛ,” kɛ hiɛgbele. Yɛ be mli ni wɔsɔleɔ yɛ enɛ he lɛ, nyɛhaa wɔhiɛa wɔ emuuyeli mli, ni wɔha Yehowa tsui anya, koni enyɛ eha Satan kɛ mɔ fɛɛ mɔ ni bɔɔ Lɛ ahora lɛ hetoo. (Abɛi 27:11) Ni wɔkashe wɔhenyɛlɔi henɔwolɔi agbeyei, ejaakɛ “mɔ ni ŋɔɔ ehiɛ efɔɔ Yehowa nɔ lɛ, aaabu ehe.” (Abɛi 29:25) Babilonia maŋtsɛ Nebukadnezar henɔwolɔ lɛ, ni ŋɔ Nyɔŋmɔ webii lɛ nom lɛ hiɛ shwie shi, ni ehe bahia ni ekpɛlɛ nɔ akɛ, ‘ŋwɛi Maŋtsɛ lɛ nyɛɔ ebaa mɛi ni nyiɛɔ yɛ henɔwomɔ mli lɛ ashi.’​—Daniel 4:⁠37.

“Yehowa Je Agbo!”

Tsɛ, henyɛlɔi baagba wɔnaa moŋ, shi nyɛhaa wɔkɛ wɔnanemɛi jalɔi ajiea Yehowa yi daa. Ni eeeŋmɛ gbɛ ni naagbai aye enɔ ni ekajie Nyɔŋmɔ yi lɛ, David kɛɛ: “Mɛi fɛɛ ni taoɔ osɛɛ gbɛ lɛ, ha amɛnya ni amɛmii ashɛ amɛhe yɛ omli; ha mɛi ni sumɔɔ oyiwalaheremɔ lɛ akɛɛ daa akɛ: ‘Yehowa je agbo!” (Lala 70:⁠5) Yehowa webii yaa nɔ amɛmli filiɔ amɛ ejaakɛ ‘amɛnyaa ni amɛmii shɛɔ amɛhe’ yɛ emli. Akɛ e-Dasefoi ni amɛjɔɔ amɛhe nɔ ni abaptisi amɛ lɛ, amɛnaa miishɛɛ babaoo ni jɛɔ wekukpaa ni bɛŋkɛ kpaakpa mli ŋɔɔmɔ ni amɛkɛ lɛ naa lɛ hewɔ. (Lala 25:14) Kɛlɛ abaanyɛ abu amɛ akɛ heshibalɔi ni taoɔ Nyɔŋmɔ sɛɛ gbɛ. Akɛni amɛji heyelilɔi ni amɛyeɔ Nyɔŋmɔ kitai lɛ anɔ hewɔ lɛ, amɛyaa nɔ amɛtaoɔ lɛ kɛ e-Wiemɔ lɛ he nilee daa.​—Jajelɔ 3:​11; 12:​13, 14; Yesaia 54:⁠13.

Beni Yehowa Odasefoi jajeɔ sanekpakpa lɛ, belɛ amɛmiikɛɛ be fɛɛ be akɛ: “Yehowa je agbo!” Amɛjieɔ Yehowa yi, amɛwoɔ enɔ gojoo. Amɛkɛ miishɛɛ yeɔ buaa mɛi ni taoɔ anɔkwale lɛ koni amɛkase Nyɔŋmɔ he nii ni amɛwo ehiɛ nyam. Akɛni amɛtamɔɔɔ je lɛŋ bii ni sumɔɔ shwɛmɔ kɛ ŋɔɔmɔ lɛ, Yehowa webii ‘sumɔɔ eyiwalaheremɔ lɛ.’ (2 Timoteo 3:​1-5) Akɛni amɛle akɛ amɛji eshafeelɔi hewɔ lɛ, amɛhiɛ sɔɔ gbɛjianɔ ni suɔmɔ yɔɔ mli ni Yehowa to kɛha yiwalaheremɔ kɛ naanɔ wala, ni baa mli kɛtsɔɔ esuɔmɔ Bi, Yesu Kristo kpɔmɔ afɔleshaa lɛ nɔ lɛ waa. (Yohane 3:​16; Romabii 5:8; 1 Yohane 2:​1, 2) Ani oowo Nyɔŋmɔ agbojee lɛ nɔ ni ootsɔɔ akɛ ‘osumɔɔ eyiwalaheremɔ lɛ’ kɛtsɔ anɔkwa jamɔ he nii ni otsuɔ kɛhaa eyijiemɔ lɛ nɔ?​—Yohane 4:​23, 24.

Okɛ Ohiɛ Afɔ Bualɔ kɛ Jielɔ lɛ Nɔ

Beni David wieɔ yɛ nɛkɛ lala nɛɛ mli lɛ, enu he akɛ efi lɛ waa ni eha ekɛɛ: “Shi mi lɛ, minii yɛ mɔbɔ, ni efi mi; Naanyɔŋmɔ, feemɔ oya oha mi! Bo ji mibualɔ kɛ mijielɔ; Yehowa, kaatsɛ kwraa!” ( Lala 70:⁠6) Heyelilɔi kɛ kaai ni haa efiɔ amɛ kpeɔ​—amanehului tamɔ yiwaai, kaai, kɛ tutuamɔi ni Satan kɛbaa lɛ​—haa wɔnii feɔ “mɔbɔ.” Eyɛ mli akɛ ekolɛ ehiako wɔ kwraa moŋ, shi wɔtamɔ mɛi ni bɛ hefamɔ ko kwraa yɛ henyɛlɔi ni yi wa lɛ ahiɛ. Shi, wɔbaanyɛ wɔna hekɛnɔfɔɔ akɛ Yehowa baanyɛ ni ebaajie wɔ akɛ etsuji anɔkwafoi​—Lala 9:​17-20.

Yehowa bafeɔ “Jielɔ” kɛ enɛ he miihia wɔ. Wɔ fatɔɔi lɛ baaha wɔbote shihilɛ ni kaa mɔ mli. Shi kɛji akɛ ‘wɔ buulu-feemɔ ekɔdɔ wɔgbɛ lɛ,’ wɔkaha wɔtsui ‘miiwo la kɛmiiwo Yehowa.’ (Abɛi 19:⁠3) Jeee lɛ wɔbaashwa, ni efee klalo akɛ ebaaye ebua wɔ kɛ wɔsɔle wɔha lɛ yɛ hemɔkɛyeli mli. (Lala 37:⁠5) Shi kɛji akɛ wɔmiipele ni wɔkwa esha hu? Belɛ nyɛhaa wɔwiea enɛ pɔtɛɛ yɛ sɔlemɔ mli, ni wɔbi ŋwɛi yelikɛbuamɔ ni wɔya nɔ wɔtiu jalɛ gbɛ. (Mateo 5:6; Romabii 7:​21-25) Nyɔŋmɔ baaha wɔsɔlemɔ ni jɛ tsuiŋ lɛ hetoo, ni wɔbaashwere yɛ mumɔŋ kɛ wɔba wɔhe shi wɔha emumɔ krɔŋkrɔŋ lɛ gbɛtsɔɔmɔ.​—Lala 51:​19; Efesobii 4:⁠30.

Kɛ aaka wɔhemɔkɛyeli akwɛ waa lɛ, wɔbaanyɛ wɔnu he akɛ wɔnyɛŋ wɔdamɔ naa dɔŋŋ. Akɛni wɔgbɔmɔtso ni efee esha lɛ egbɔjɔ hewɔ lɛ, ebaashwe ni akɛ oyaiyeli ajie lɛ. (Marko 14:38) No hewɔ lɛ wɔbaakpa fai akɛ: “Yehowa, kaatsɛ kwraa!” Titri lɛ kɛ wɔsusuɔ ahorabɔɔ ni baa Nyɔŋmɔ gbɛi lɛ nɔ lɛ he lɛ, ebaatsirɛ wɔ ni wɔsɔle taakɛ gbalɔ Daniel fee lɛ: “Nuŋtsɔ [Yehowa] bo toi! Nuŋtsɔ [Yehowa] ŋɔɔ fa! Nuŋtsɔ [Yehowa], ka toi ni ofee; kaatsɛ kwraa, yɛ bo diɛŋtsɛ ohewɔ, mi-Nyɔŋmɔ, ejaakɛ akɛ ogbɛi ewo omaŋ kɛ omaŋbii lɛ!” (Daniel 9:19) Wɔbaanyɛ wɔna hemɔkɛyeli akɛ wɔ ŋwɛi Tsɛ lɛ ekpeŋ sɛɛ, ejaakɛ bɔfo Paulo kɛ nɔmimaa nɛɛ haa: “Nyɛhaa wɔkɛ ekaa atsia abɛŋkɛa duromɔ sɛi lɛ, koni wɔnine ashɛ mɔbɔnalɛ nɔ, ni wɔna duromɔ ni aaaye abua wɔ yɛ be ni sa mli.”​—Hebribii 4:⁠16.

Kaaha ohiɛ miikpa nɔ akɛ Yehowa ji Jielɔ lɛ. Akɛ etsuji lɛ, eeefee jogbaŋŋ kɛha wɔ akɛ wɔɔkai enɛ kɛ sɔlemɔ henumɔi ni yɔɔ Lala 70 lɛ. Yɛ bei komɛi amli lɛ ehe baahia ni wɔsɔle shii abɔ yɛ sane ko ni he hiaa waa lɛ he. (1 Tesalonikabii 5:17) Ekolɛ onyɛɛɛ ona tsabaa ko oha naagba pɔtɛɛ ko, oleee bɔ ni ooofee oje haomɔ lɛ mli. Shi wɔ ŋwɛi Tsɛ ni yɔɔ suɔmɔ lɛ baawaje wɔ ni eŋmɛŋ gbɛ ni aka wɔ fe bɔ ni wɔɔnyɛ. No hewɔ lɛ, kaaha Naanɔ Maŋtsɛ lɛ maŋtsɛsɛi lɛ hiɛ ni oooya kɛ otsuiŋ sɔlemɔi fɛɛ lɛ miitɔ bo. (1 Korintobii 10:​13; Filipibii 4:​6, 7, 13; Kpojiemɔ 15:⁠3) Sɔlemɔ yɛ hemɔkɛyeli mli, ni okɛ ohiɛ afɔ enɔ kwraa, ejaakɛ Yehowa boɔ wɔbolɔmɔi kɛha yelikɛbuamɔ ni he hiaa lɛ toi.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje