Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w82 10/1 bf. 4-5
  • Klɛŋklɛŋ Amale Lɛ​—Nɔ Ni Ekɛba Lɛ Jiemɔ

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Klɛŋklɛŋ Amale Lɛ​—Nɔ Ni Ekɛba Lɛ Jiemɔ
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1982
  • Saneyitsei Bibii
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • Kristojamɔ Kɛ Hemɔkɛyeli Kwamɔ
  • Fitemɔ Ni Jɛ Mligbɛ
  • Akɛ Paradeiso Eba Ekoŋŋ
  • Te Shihilɛ Yɔɔ Tɛŋŋ Yɛ Eden Abɔɔ Lɛ Mli?
    Bo Nyɔŋmɔ Toi Koni Ohi Shi Kɛya Naanɔ
  • Biblia Mli Saneyitso ni Yɔɔ Nyam Lɛ
    Kpojiemɔ—Enaagbee Kwraa lɛ Ebɛŋkɛ!
  • Wɔbaanyɛ Wɔkase Nii Kɛjɛ Klɛŋklɛŋ Adesai Enyɔ lɛ Ŋɔɔ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—2000
  • Nɔ̃ Hewɔ Ni Efɔŋfeemɔ Kã He Eyaa Nɔ
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—2007
Kwɛmɔ Ekrokomɛi Hu
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1982
w82 10/1 bf. 4-5

Klɛŋklɛŋ Amale Lɛ​—Nɔ Ni Ekɛba Lɛ Jiemɔ

ffected You

JEEE mɔ fɛɛ mɔ nyiɛ Satan sɛɛ aloo amɛkpɛlɛ enibii heei ni ekɛba yɛ jamɔ mli lɛ nɔ. Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, Abraham tee nɔ eja anɔkwa Nyɔŋmɔ lɛ. Ehe eye akɛ bɔ fɛɛ bɔ ni ji lɛ ewala damɔ toiboo ni aaafee aha Nyɔŋmɔ lɛ nɔ. No hewɔ lɛ Yehowa jɔɔ lɛ akɛ: “Ni oseshi lɛ mli aaajɛ ajɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ jeŋmaŋi fɛɛ, ejaakɛ obo migbee toi.” (1 Mose 22:18) Mɛni ji nɔ ni enɛ tsɔɔ? Yɛ faŋŋ mli lɛ, ákɛ “seshi” ni awo shi yɛ ehe jeeŋmɔ yɛ Eden lɛ baapue yɛ Abraham bii ateŋ.​—Galatabii 3:⁠16.

Yɛ sɛɛ mli lɛ, ajie saji krokomɛi ni kɔɔ “seshi” lɛ he lɛ kpo atsɔɔ anɔkwafoi. Abaafɔ lɛ yɛ Yuda akutso lɛ mli, ebaafee Maŋtsɛ David seshinyo. Obalayoo fro baafɔ lɛ, yɛ Betlehem maŋ lɛ mli. (1 Mose 49:​10; 2 Samuel 7:​16; Yesaia 7:​14; Mika 5:⁠1) Beni be ni sa lɛ shɛ lɛ, afɔ shiwoo “seshi” lɛ yɛ be naa pɛpɛɛpɛ yɛ he ni sa lɛ, yɛ weku krɛdɛɛ lɛ mli. Lɛ ji Yesu, ni yɛ sɛɛ mli lɛ ebatsɛ lɛ Kristo lɛ.​—Luka 2:​8-11.

Beni afɔ Yesu lɛ, no mli lɛ, Satan je lɛ hɔ jamɔ mli duŋ kpii mli. Babilon jamɔi sɔrɔtoi ni kɛ amɛhe kpaaa gbee lɛ shwere waa yɛ Roma ni ji maŋtsɛyeli ni he wa fe fɛɛ kɛbashi nakai be lɛ mli lɛ shishi. Abraham anɔkwafo lɛ seshibii ni ji Israelbii lɛ ateŋ mɛi pii edu gbɛ kɛjɛ anɔkwale jamɔ he. Amɛjamɔ mli hiɛnyiɛlɔi lɛ buɔ amɛhe jalɔi ni amɛwóɔ amɛhe nɔ. Babilon tsɔɔmɔi lɛ eye amɛteŋ mɛi komɛi anɔ. Taakɛ Yudanyo yinɔsaneŋmalɔ Josephus tsɔɔ lɛ, Farisifoi (jamɔ kuu ko ni ehe gbɛi waa) lɛ he ye akɛ “susumai yɛ hewalɛ ko ni gboɔ yɛ amɛ mli” ni “agbalaã gbɔmɛi ni amɛhiii lɛ asusumai atoi kɛyaa naanɔ.”

Yesu nyɛ eye ebua mɛi babaoo kɛba jamɔ krɔŋŋ lɛ he. Etsɔɔ esɛɛnyiɛlɔi lɛ ni amɛkafee Satan nibii agbɛjianɔtoo lɛ, ejamɔŋ nɔ̃ loo maŋkwramɔŋ nɔ̃ lɛ ‘fã.’ (Yohane 15:19) Etsa helatsɛmɛi, etee gbohii ashi ni ejie mɔbɔnalɛ kpele kpo etsɔɔ heshibalɔi. Amɛsumɔɔ́ Yesu, shi osɔfoi lɛ ateŋ mɛi pii nyɛɔ lɛ ejaakɛ ekpa amɛyiwaa gbɛi kɛ apasa tsɔɔmɔi lɛ ahe mama. No hewɔ lɛ, yɛ naagbee lɛ amɛha agbe lɛ.

Yesu gbele lɛ batsɔ tamɔ kunimyeli ko kɛha Satan, shi kɛji nakai ni lɛ, esɛɛ etsɛɛɛ. Etsɛɛɛ ni Nyɔŋmɔ tee Yesu shi kɛjɛ gbohii ateŋ kɛtee wala mli yɛ mumɔŋ. Nyɔŋmɔ to gbɛjianɔ kpele ko klɛŋklɛŋ kwraa yɛ nɔ ni ejɛ Satan amale lɛ mli nɔ ni ehiii kwraa eba lɛ jiemɔ he gbɛjianɔ kɛtsɔ Yesu gbele kɛ eshitee lɛ nɔ. Eha ebafee nɔ ni hi akɛ mɛi ni sumɔɔ akɛ amɛaanyiɛ anɔkwale lɛ sɛɛ lɛ ana wala ni Adam tsɔ toigbele nɔ elaaje lɛ ekoŋŋ. Bɔfo Paulo kɛɛ, “ejaakɛ bɔ ni Adam mli ni mɛi fɛɛ gboiɔ yɛ lɛ, nakai nɔŋŋ kɛ̃ Kristo mli ni amɛfee amɛyi aaana wala yɛ.”​—1 Korintobii 15:​22-26.

Kristojamɔ Kɛ Hemɔkɛyeli Kwamɔ

Agbɛnɛ gbɔmɔ baanyɛ ana yiwalaheremɔ kɛjɛ esha kɛ gbele mli. Abaatsɔ Nyɔŋmɔ maŋtsɛyeli lɛ, ni enɔyelɔ baafee Yesu Kristo ni atee lɛ shi lɛ enɔ akɛ paradeiso aba ekoŋŋ. Adesai ateŋ mɛi komɛi po baana hegbɛ akɛ amɛaaná nakai Maŋtsɛyeli nɔyeli lɛ mli gbɛfaŋnɔ. Nɛkɛ sane ni hewalɛ yɔɔ mli waa ni ajaje yɛ wɔ-Ŋmɛnɛŋmɛnɛ Beaŋ Klɛŋklɛŋ afii oha lɛ mli lɛ kanya gbɔmɛi pii atsuii. Ato Kristo sɛɛnyiɛlɔi asafo ko​—ni sɛɛ mli lɛ atsɛ amɛ Kristofoi​—yɛ Yerusalem, ni amɛshwere oyayaayai kɛyashɛ akpei abɔ.

Satan ni mli efu lɛ te shi wo amɛ ekoŋŋ. Etsɛɛɛ kɛkɛ ni Kristofoi bɔi gboimɔ yɛ Yerusalem yɛ amɛ hemɔkɛyeli hewɔ. Yiwaa shwie amɛteŋ mɛi pii kɛjɛ maŋtiase lɛ mli, shi amɛkɛ “sanekpakpa” lɛ fata amɛhe kɛtee. Abaptisi Samariabii kɛ Jeŋmajiaŋbii akɛ Kristofoi. Afii nyɔŋmai fioo ko sɛɛ lɛ, no mli lɛ sane lɛ egbɛ eshwa nakai jeŋ ni ale lɛ fɛɛ mli. Eji be ni saji sɔrɔtoi eyimɔ mli obɔbɔ!​—Bɔfoi lɛ Asaji 17:6; Kolosebii 1:⁠23.

Yɛ naagbee lɛ, aŋmɛɛ Roma Maŋtsɛyeli lɛ hewalɛ he ashwie Kristofoi lɛ anɔ yɛ Maŋtsɛ Nero ni yi wa lɛ gbii lɛ amli. Kristofoi agbɔmɔtsei ni aashã tsɔmɔ kanei yɛ Roma okpɔlɔŋmɛɛ ashishi. Aŋmɛɛ kooloi awuyelɔi ahe awo amɛteŋ yɛ amɛ gwabɔɔ hei. Shi kɛ̃lɛ, Kristojamɔ tee nɔ eshwere. Shi Satan yɛ ŋaatsɔɔi krokomɛi hu.

Fitemɔ Ni Jɛ Mligbɛ

Bɔfo Paulo ebɔ Kolose Kristofoi lɛ kɔkɔ akɛ: “Nyɛkwɛa nyɛhe ni ahia, koni mɔ ko kɛ jeŋ nilee kɛ yakashishiumɔ akaŋɔnyɛ nom.” (Kolosebii 2:⁠8) No mli lɛ ekɛɛ Efeso onukpai lɛ akɛ: “Ejaakɛ mile akɛ, kɛ mikpa mihe lɛ, klaji fulɔi baafutu nyɛteŋ, ni amɛbaaŋ toiku lɛ yi; ni nyɛ diɛŋtsɛ nyɛteŋ hu lɛ, hii ni wieɔ nii ni ejaaa aaate shi, ni amɛaakpala kaselɔi lɛ amɛshwie amɛsɛɛ.” (Bɔfoi lɛ Asaji 20:​29, 30) Ekɔkɔbɔɔ lɛ mlibaa je shishi agbɛnɛ. Shishiulɔi bote asafoi lɛ amli, ni amɛtsɔ ŋwane ni akɛ ŋaa jeɔ nɔ amɛgbɔjɔ ekãa ni asafo lɛ mlibii pii yɔɔ lɛ.

Afii ohai fioo ko sɛɛ lɛ, Kristojamɔ lɛ fa ko bate shi ni ebahe gbɛi waa ni akɛ tsɔɔmɔi ni jɛɛɛ Ŋmalɛi lɛ amli efite lɛ. Babilon tsɔɔmɔ ni ji susuma ni gbooo lɛ bahe shi yɛ mli. Amɛja nyɔŋmɔi etɛ ni feɔ ekome, nɔ ni tamɔ Babilon nyɔŋmɔi etɛ ni amɛjaa amɛ lɛ. Abatsɔɔ hell-la tsɔɔmɔi kɛ sɛɛ mli lɛ hetsuumɔ he lɛ hu. Asɔle aha “Nyɔŋmɔ Nyɛ.” Roma Maŋtsɛ Konstantino gbii lɛ mli, nɛkɛ Kristojamɔ lɛ fa ni amɛkwa hemɔkɛyeli lɛ batsɔ Maŋtsɛyeli lɛ maŋ jamɔ, shi jeee ni eeetsi ehe kɛjɛ je lɛ he.

Yesu etsɔ hiɛ egba akɛ yɛ ebɔfoi lɛ agbele sɛɛ lɛ, abaadu apasa Kristojamɔ kuu ko awo je lɛ mli ni ákɛ apasa kɛ anɔkwale Kristofoi baahi shi kɛyashi “ŋmaakpamɔ” be lɛ. (Mateo 13:​24-30, 36-43) Enɛ miiba mli agbɛnɛ. Beni apasa Kristojamɔ lɛ he bawa lɛ, ete shi ewo mɛi ni enyiɛɛɛ esɛɛ lɛ kɛ hiɛdɔɔ. Ashã mɛi ni kɛɔ akɛ amɛji Kristofoi lɛ ateŋ mɛi komɛi hiɛkalɔi yɛ la mli yɛ amɛhemɔkɛyelii lɛ hewɔ. Shi yɛ nɛkɛ be nɛɛ mli lɛ amɛgbɔmɔtsei ni shãa lɛ mli la lɛ kpɛ yɛ osɔfoi kɛ osɔfoi ni amɛ kome amɛhiɔ shi ni kwɛɔ nɔ ni yaa nɔ lɛ ahiɛ.

La ni jɛ Biblia lɛ mli lɛ kpɛ sulii afii ohai babaoo. Akɛ Nyɔŋmɔ Wiemɔ lɛ ewo Latin wiemɔ ni miilaaje lɛ mli, ni awaa mɛi ni tsɔɔ nɛkɛ wiemɔ nɛɛ shishi kɛbaa wiemɔi ni mɔ fɛɛ mɔ nuɔ lɛ shishi lɛ ayi waa diɛŋtsɛ. Shi Biblia lɛ je mli. Ni nakai nɔŋŋ ji anɔkwale Kristojamɔ, taakɛ Yesu kɛɛ ebaaba mli lɛ. Enyɔ lɛ fɛɛ yɛ kɛbashi ŋmɛnɛ.

Akɛ Paradeiso Eba Ekoŋŋ

Nakai amale kome lɛ ni awie afii akpei abɔ ni eho yɛ Eden abɔɔ lɛ mli lɛ ye adesa weku lɛ awui diɛŋtsɛ. Ekɛ piŋmɔ ni anyɛɛɛ atsi ta ba. Shi yɛ miishɛɛ mli lɛ adesai ehiŋ nibii gbohii ni jɛ mli ba lɛ shishi yɛ be kakadaŋŋ mli dɔŋŋ.

“Seshi” lɛ ni baakpata Satan kɛ egbɛjianɔtoo lɛ hiɛ lɛ pue akɛ Yesu. Yɛ egbele sɛɛ lɛ atee lɛ shi kɛtee mumɔŋ wala mli ni ekwɔ kɛtee ŋwɛi, eemɛ “kɛyashi beyinɔ ni aaaŋɔ ehenyɛlɔi lɛ afee enajiashi maaŋoo.” (Hebribii 10:13) Odaseyeli lɛ tsɔɔ akɛ nɛkɛ be ni akɛmɛɔ nɛɛ eho. Gbalɛi kɛ Biblia be akɔntaabuu tsɔɔ akɛ afi 1914 ji be mli ni Yesu ‘ba yɛ enunyam mli’ koni ebaye nɔ akɛ ŋwɛi maŋtsɛ.​—Kwɛmɔ Mateo 24, 25; Marko 13; Luka 21.

Enɛ tsɔɔ akɛ Satan, mɔ ni kɛ amale ba lɛ be ni eshwɛ lɛ faaa. (Kpojiemɔ 12:12) Basabasafeemɔi ni eba jeŋ fɛɛ ni adesai ena kɛjɛ 1914 lɛ yeɔ bɔ ni emlifu lɛ da ha lɛ he odase, fɛɛ yɛ anɔkwasane nɛɛ hewɔ. Etsɛŋ ni abaakpata yiwalɛ maŋkwramɔŋ kɛ jamɔŋ gbɛjianɔtoi ni te shi yɛ emalemɔ lɛ hewɔ lɛ fɛɛ ahiɛ kɛya naanɔ.​—Daniel 2:​44; Kpojiemɔ 18:​4-8.

Mɛɛ hejɔlɛ enɛ aaaji aha adesai nɛkɛ! Toiŋjɔlɛ, fɛo kɛ miishɛɛ ni shishijee Nyɔŋmɔ abɔɔ lɛ ji lɛ baaba mli agbɛnɛ, ni abaalɛɛ paradeiso lɛ mli kɛbɔle shikpɔŋ muu lɛ fɛɛ nɔ. (Kpojiemɔ 21:​3, 4) Ani obaasumɔ ni ona enɛ? Nyɔŋmɔ suɔmɔnaanii ji akɛ “ahere gbɔmɛi fɛɛ yiwala, koni amɛshwɛ anɔkwale lɛ lee mli.” (1 Timoteo 2:⁠4) Mɛni hewɔ okɛ hegbɛ ni Yehowa Nyɔŋmɔ mlihilɛ lɛ kɛhaa bo lɛ tsuuu nii? Tsi ohe kɛjɛ Satan amalei lɛ ahe ni otao Nyɔŋmɔ Wiemɔ ni ji Biblia lɛ mli anɔkwale lɛ. Kɛkɛ lɛ obaana bɔ ni abaatsake nibii ni jɛ nakai daimonioi klɛŋklɛŋ amale lɛ mli ba lɛ fɛɛ lɛ.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje