Teokrase Sɔɔmɔ Skul Niŋmaa Kaa
Wolo naa ŋamɔ kaa yɛ nii ni atsu yɛ Teokrase Sɔɔmɔ Skul nifeemɔi amli kɛjɛ September 4 otsi lɛ kɛyashi December 18, 2000. Okɛ wolo kroko atsu nii okɛŋmala hetooi abɔ ni ooonyɛ lɛ yɛ be ni ato lɛ mli.
[Kadimɔ: Abaanyɛ akɛ Biblia lɛ pɛ atsu nii ni akɛha sanebimɔi ahetoo yɛ be mli ni afeɔ kaa lɛ. Hei ni atsɔɔ ni sanebimɔi lɛ jɛ yɛ sanebimɔi lɛ anaagbee lɛ yɛ kɛha mɔ diɛŋtsɛ nii amli taomɔ. Aŋmalaŋ Buu-Mɔɔ lɛ baafai kɛ kukuji lɛ fɛɛ eko yɛ sanebimɔi lɛ fɛɛ naa.]
Ha sanebimɔi ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ ahetoo akɛ Anɔkwale aloo Amale:
1. David tsĩ Abishai naa koni ekagbe Shimei ejaakɛ David yeɔ fɔ́ yɛ saji ni Shimei kɛshiɔ lɛ lɛ amli. (2 Sam. 16:5-13) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w99-GA 5/1 bf. 32 kk. 3.]
2. Jeee Nyɔŋmɔ teŋ wekukpaa kpakpa pɛ henilee kpakpa ni atsɔse lɛ jogbaŋŋ lɛ kɛbaa, shi ehe hiaa kɛha wɔyiwalaheremɔ hu. (Heb. 10:22; 1 Pet. 1:15, 16) [w98-GA 9/1 bf. 4 kk. 4]
3. Saji ni yɔɔ Maŋtsɛmɛi aklɛŋklɛŋ wolo lɛ mli lɛ he yinɔsane fioo ko pɛ he baa sɛɛnamɔ kɛha Kristofonyo ejaakɛ yɛ maŋtsɛmɛi 14 ni ye Israel kɛ Yuda nɔ yɛ Salomo gbele sɛɛ lɛ ateŋ lɛ, mɛi enyɔ pɛ ye omanye yɛ nibii ni ja ni sa Yehowa hiɛ lɛ feemɔ mli. [si bf. 64 kk. 1]
4. Abaanyɛ akɛ Yesu Afii Akpe Nɔyeli lɛ ato Salomo afii 40 toiŋjɔlɛ nɔyeli ni ha nibii shwere babaoo lɛ he. (1 Maŋ. 4:24, 25, 29) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w90 6/1 bf. 6 kk. 5.]
5. Fuu kpakpa ni Abia ná lɛ tsɔɔ faŋŋ akɛ, eji Yehowa jálɔ anɔkwafo kome pɛ ni jɛ Yerobeam we lɛ. (1 Maŋ. 14:10, 13) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w95-GA 4/1 bf. 12 kk. 11.]
6. Kristofonyo he ni ekɛaaha kɛha baptisimɔ lɛ tsɔɔ akɛ nakai mɔ lɛ ebatsɔ Nyɔŋmɔ tsulɔ ni eda yɛ mumɔŋ. [w98-GA 10/1 bf. 28 kk. 2]
7. Yehowa ha Elia ná hewalɛ ni fe adesai anɔ, ni eha etsɔ tamɔ mɔ ko ni sheee nɔ ko nɔ ko gbeyei. (1 Maŋ. 18:17, 18, 21, 40, 46) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w98-GA 1/1 bf. 31 kk. 2.]
8. Salomo sɔlemɔwe lɛ sa kadimɔ waa, jeee yɛ enunyam kɛ nibii fɛfɛji ni akɛwula lɛ lɛ kɛkɛ hewɔ, shi moŋ, akɛni efeɔ Yehowa mumɔŋ sɔlemɔwe ni anunyam babaoo yɔɔ he lɛ he mfoniri hewɔ. [si bf. 69 kk. 26]
9. Shwilamɔ ni aha Arambii asraafoi lɛ shwila yɛ Elisha wiemɔ lɛ naa lɛ ji jwɛŋmɔŋ shwilamɔ, ejaakɛ amɛnyɛ amɛna Elisha moŋ shi amɛyooo lɛ. (2 Maŋ. 6:18, 19) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ si bf. 70-71 kk. 10.]
10. “Odase lɛ” ni akɛwoɔ mɔ ko dɛŋ taakɛ atsĩ tã yɛ 2 Maŋtsɛmɛi 11:12 lɛ ji okadi nifeemɔ ni tsɔɔ akɛ Nyɔŋmɔ Mla lɛ shishitsɔɔmɔ ni maŋtsɛ lɛ kɛhaa lɛ ji nɔ ni atsakeee ni esa akɛ abo toi. [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w91-GA 2/1 bf. 31 kk. 6.]
Ha sanebimɔi ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ ahetoo:
11. Yɛ 1 Yohane 2:15-17 lɛ kɛ gbeekpamɔ naa lɛ, mɛni esa akɛ fɔlɔi ni sheɔ Nyɔŋmɔ gbeyei atsi amɛhe kɛjɛ he yɛ be mli ni amɛyeɔ amɛbuaa amɛbii koni amɛhala heloonaa nitsumɔ kpakpa ko lɛ? [w98-GA 7/15 bf. 5 kk. 2]
12. Mɛni ji shishinumɔ ni yɔɔ 2 Samuel 18:8 ni kɛɔ akɛ: “Mɛi ni koo ye nakai gbi lɛ fa fe mɛi ni klante ye” lɛ mli? [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w87 3/15 bf. 31 kk. 2.]
13. Abaanyɛ akɛ Goliat nyɛmimɛi hii ni ji Oblaŋi lɛ ato namɛi ahe ŋmɛnɛ, ni mɛni amɛbɔɔ mɔdɛŋ ni amɛfee? (2 Sam. 21:15-22) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w89 1/1 bf. 20 kk. 8.]
14. Mɛɛ Biblia shishitoo mla ni he hiaa wɔkaseɔ kɛjɛɔ 2 Samuel 6:6, 7 lɛ mli? [si bf. 63 kk. 30]
15. Mɛɛ shishitoo mla ni he hiaa wɔbaanyɛ wɔkase kɛjɛ sane ni ba ni kɔɔ nuu ni agbe lɛ yɛ Hejɔɔmɔ Gbi lɛ mla ni eku mli lɛ hewɔ lɛ mli? (4 Mose 15:35) [w98-GA 9/1 bf. 20 kk. 2]
16. Mɛni wɔbaanyɛ wɔfee koni wɔkɛkase Sheba maŋnyɛ ni fã gbɛ kakadaŋŋ koni eyabo “Salomo nilee lɛ” toi lɛ? (1 Maŋ. 10:1-9) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w99-GA 7/1 bf. 31 kk. 1-2.]
17. Taakɛ 1 Maŋtsɛmɛi 17:3, 4, 7-9, 17-24 lɛ tsɔɔ lɛ, mɛɛ gbɛ̀i etɛ nɔ Elia tsɔ ejie hemɔkɛyeli ni eyɔɔ yɛ Yehowa mli lɛ kpo yɛ? [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w92-GA 4/1 bf. 19 kk. 5.]
18. Mɛni hewɔ kpoomɔ ni Nabot kpoo akɛ ekɛ weintrom lɛ baaha Ahab lɛ etsɔɔɔ kɛkɛ akɛ ekuɛŋ ti lɛ? (1 Maŋ. 21:2, 3) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w97-GA 8/1 bf. 13 kk. 18.]
19. Wiemɔi ni yɔɔ 2 Maŋtsɛmɛi 6:16 ebafee hewalɛwoo nɔ kɛha Yehowa tsuji ŋmɛnɛ yɛ mɛɛ gbɛ nɔ? [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w98-GA 6/15 bf. 18 kk. 5.]
20. Mɛɛ gbɛi anɔ esa akɛ ŋmɛnɛŋmɛnɛ beaŋ Kristofoi akwɛ amɛhe nɔ yɛ jamɔŋ hegbɛ hemɔ loo ehɔɔmɔ [simony] he? [w98-GA 11/15 bf. 28 kk. 5]
Okɛ wiemɔ(i) loo wiemɔi kukuji ni sa ahɔlɔ gbɛhei ni kamɔ shi efolo nɛɛ amli:
21. Esaaa akɛ anɔkwa Kristofonyo ․․․․․․․․ ni no ha ekɛ ehe yawo kusum nifeemɔi ni esaaa ․․․․․․․․ hiɛ mli. (Abɛi 29:25; Mat. 10:28) [w98-GA 7/15 bf. 20 kk. 5]
22. Beni Paulo yeɔ Maŋtsɛ Agripa odase lɛ, ekɛ ․․․․․․․․ tsu nii, ni ema otii ni Agripa kɛ lɛ ․․․․․․․․ lɛ anɔ mi. (Bɔf. 26:2, 3, 26, 27) [w98-GA 9/1 bf. 31 kk. 3]
23. Akɛni ․․․․․․․․ Nyɔŋmɔ hewɔ lɛ, mɛi komɛi baanu he akɛ ejeee mɔ ni yɔɔ diɛŋtsɛ, shi fɔ ni abaafɔ ․․․․․․․․ nɔtonɔto lɛ baaye ebua mɔ koni ‘ena Mɔ ni anaaa lɛ lɛ.’ (Heb. 11:27) [w98-GA 9/15 bf. 21 kk. 3-4]
24. Taakɛ anaa yɛ Aram tatsɛ ․․․․․․․․ gbɛfaŋ lɛ, bei komɛi lɛ sɛɛnamɔi babaoo jɛɔ ․․․․․․․․ fioo po mli baa. [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w99-GA 2/1 bf. 3 kk. 6–bf. 4 kk. 1.]
25. Taakɛ Yehonadab kɛ Maŋtsɛ Yehu tsui yɔɔ ekome lɛ, nakai nɔŋŋ ŋmɛnɛ lɛ, ․․․․․․․․ lɛ kɛ amɛtsui fɛɛ yɔseɔ ni amɛkɛ Yehu Kpeteŋkpele, ․․․․․․․․ najiaŋdamɔlɔ ni ji ․․․․․․․․ ni yɔɔ shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ feɔ ekome. (2 Maŋ. 10:15, 16) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w98-GA 1/1 bf. 13 kk. 5-6.]
Halamɔ hetoo ni ja lɛ yɛ wiemɔi ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ amli:
26. (Satan; Yehowa; Yoab) ji mɔ ni wo David hewalɛ ni eha efee esha kɛtsɔ ‘Israel ni ekane’ hewɔ lɛ nɔ. (2 Sam. 24:1) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w92-GA 7/15 bf. 5 kk. 2.]
27. Yɛ 1 Maŋtsɛmɛi 8:1 kɛ Jajelɔ 1:1 kɛ gbeekpamɔ naa lɛ, Salomo bua gbɔmɛi lɛ anaa koni (amɛma sɔlemɔwe lɛ; amɛtiu Israel henyɛlɔi lɛ asɛɛ; amɛjá Yehowa). [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ si bf. 112 kk. 3.]
28. Akɛ afii 20 be sɛɛkɛlɛ ni Salomo kɛma sɔlemɔwe lɛ kɛ eshia lɛ yɛ Yerusalem lɛ toɔ be sɛɛkɛlɛ he nitsɔɔmɔ kɛ gbɛjianɔtoo hiɛ tsakemɔ ni je shishi yɛ afi (1919; 1923; 1931) ni eba enaagbee yɛ afi (1938; 1942; 1950) mli lɛ he. (1 Maŋ. 9:10) [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w92-GA 3/1 bf. 20 akrabatsa lɛ.]
29. Wiemɔ ni ji “ŋwɛi” ni akɛtsu nii yɛ 2 Maŋtsɛmɛi 2:11 tsɔɔ (Nyɔŋmɔ mumɔŋ shihilɛhe lɛ; jeŋ muu fɛɛ ni anaa lɛ; shikpɔŋ lɛ kɔɔyɔŋ gbɛ, he ni loofɔji filikiɔ yɛ ni kɔɔyɔɔ tswaa yɛ lɛ). [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w97-GA 9/15 bf. 15 akrabatsa.]
30. (Herode Kpeteŋkpele lɛ; Kaesare Augusto; Tiberio Kaesare) ji mɔ ni fã koni akane mɛi lɛ ni eha afɔ́ Yesu yɛ Betlehem moŋ fe Nazaret lɛ. [w98-GA 12/15 bf. 7 akrabatsa]
Halamɔ ŋmalɛi ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ amli nɔ ni kɛ wiemɔi ni nyiɛ sɛɛ lɛ kpãa gbee:
Lala 15:4; 2 Sam. 12:28; 2 Sam. 15:18-22; 2 Maŋ. 3:11; Kol. 3:13
31. Esa akɛ ajie bulɛ kpo aha yitsoyeli ni yɔɔ Yehowa teokrase gbɛjianɔtoo lɛ mli lɛ. [si bf. 63 kk. 30]
32. Esa akɛ ahiɛ anɔkwayeli kɛha Yehowa gbɛjianɔtoo lɛ kɛ enajiaŋdamɔlɔi lɛ mli daa. [si bf. 63 kk. 30]
33. Hiɛsɔɔ ni aaaná aha Yehowa mɔbɔnalɛ lɛ baanyɛ etsirɛ mɔ ko koni ená tsui ni ejie ejwɛŋmɔ yɛ mɛi afɔtɔɔi anɔ. [w98-GA 11/1 bf. 6 kk. 3]
34. Eji hegbɛ ní anáa akɛ aaafee Yehowa tsuji anɔkwafoi ni kɛ sɔɔmɔ krɛdɛɛ haa lɛ lɛ gbɔ ni akɛ heshibaa asɔmɔ amɛ. [Daa otsi Biblia kanemɔ; kwɛmɔ w97-GA 11/1 bf. 31 kk. 1.]
35. Mɔ ni sheɔ Nyɔŋmɔ gbeyei lɛ feɔ bɔ fɛɛ bɔ ni eeenyɛ koni eye ewiemɔ akɛ ebaawo nyɔji ni ehiɛ mɛi lɛ nɔ, ni shihilɛi ni ekpaaa gbɛ ni aaaba ni baaha ewa kɛha lɛ fe bɔ ni ekpaa gbɛ po kɔɔɔ he eko. [w98-GA 11/15 bf. 27 kk. 1]