Tsi Ohe Kɛjɛ Asɔshwɛmɔi Sɔrɔtoi Fɛɛ He!
1 Shihilɛi ni kɔɔ shika helɛtemɔ saji ahe lɛ miiya nɔ eefite yɛ be mli ni nibii agbɛjianɔtoo nɛɛ yaa hiɛ kɛbɛŋkɛɔ enaagbee kwraa he lɛ. Nɔ ni ejɛ mli eba ji akɛ, eefee nɔ ni miiwa be fɛɛ be akɛ aaana shihilɛ mli nibii ni he hiaa, titri lɛ yɛ hei ni nako nɔyaa tsɔ lɛ. Yɛ gbɛ kroko nɔ lɛ, shika helɛtemɔ shihilɛ ni anaaa naa lɛ etsirɛ mɛi babaoo koni amɛtiu ninamɔ babaoo sɛɛ akɛ gbɛ ni amɛaatsɔ nɔ amɛkɛna hebuu. Akɛni ewa be fɛɛ be akɛ aaabua ninamɔ naa kɛtsɔ nitsumɔ ni wa ni anɔkwayeli hu fata he lɛ pɛ nɔ hewɔ lɛ, je lɛ, ni ebaje Abonsam hewalɛ shishi lɛ kɛ nɔ ko ni ji ana-nii-oya he gbɛjianɔtoi sɔrɔtoi baa yɛ be kɛ bei amli, ni nɔ ni fe fɛɛ ji asɔshwɛmɔ.
2 Mɛni ji Asɔshwɛmɔ? Taakɛ Encyclopedia Americana lɛ tsɔɔ lɛ, “atsɔɔ asɔshwɛmɔ shishi bei pii akɛ shika ni ajeɔ gbɛ akɛwoɔ oshara mli ni atsɛɔ no akɛ abasataa nɔ ko, stake, wager, loo bet ni damɔ nɔ ni baajɛ shwɛmɔ loo shihilɛ mli nɔ ko mli aba lɛ nɔ.” No hewɔ lɛ asɔshwɛmɔ tsɔɔ abasa ni ataa yɛ nɔ ko ni baanyɛ ajɛ nɔ ko mli aba ni anyɛɛɛ akɛ he afɔ nɔ lɛ he loo ni akɛ nɔ ko baata abasa yɛ nɔ ko he ni aleee kɛji ebaaba mli loo ebaŋ mli. Yɛ wɔmaŋ nɛɛ mli lɛ akɛ asɔshwɛmɔ tsuɔ nii yɛ gbɛ́i sɔrɔtoi ashishi, tamɔ—lotteries, loto, pools, raffles, sweepstakes, draws, kɛ ekrokomɛi. Yehowa anɔkwa jalɔi kɛ hiɛdɔɔ tsiɔ amɛhe kɛjɛɔ asɔshwɛmɔi sɔrɔtoi fɛɛ he yɛ yiŋtoi sɔrɔtoi ahewɔ. Klɛŋklɛŋ kwraa lɛ, nɔ ni kɔɔ asɔshwɛmɔ he ji mɔ lɛ he ni ekɛfɔɔ “shade” loo “heniianaa” nɔ. Akɛ mɔ ko kɛ ehe aaafɔ shade nɔ koni ekɛná enaagbai anaa tsabaa lɛ ji Yehowa kɛ gbɛ ni etsɔɔ nɔ efeɔ enii lɛ mli hekɛnɔfɔɔ ni eeena lɛ ni ekpooɔ, ni enɛ tamɔ wɔŋjamɔ pɛpɛɛpɛ loo hemɔkɛyeli kwamɔ po.—Yes. 65:11, 12.
3 Nɔ ni Jɛɔ Asɔshwɛmɔ Mli Baa: Asɔshwɛmɔ teeɔ hiɛjoomɔ kɛ hiɛkɔɔ shi. Mɛi heɔ loto tikitii kɛ hiɛnɔkamɔ akɛ amɛaana shika babaoo. Eka shi faŋŋ akɛ enɛ kɛ ŋwɛi ŋaawoo ni teɔ shi ewoɔ hiɛjoomɔ ni baanyɛ afee efɔŋ ni hiɛdɔɔ yɔɔ mli ni baanyɛ atsi mɔ ko naa koni ‘ekabote Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ mli’ lɛ kpaaa gbee. No hewɔ lɛ, kɛ Kristofonyo ko jie ehe kpo akɛ mɔ ni kɛ ehe woɔ hiɛjoomɔ mli be fɛɛ be kɛtsɔɔ asɔshwɛmɔ nɔ lɛ, abaanyɛ ashwie lɛ kɛjɛ asafo lɛ mli. (1 Kor. 5:11; 6:10) Biblia lɛ yaa nɔ ekɛɔ akɛ: “Gboshinii ni aha gidigidi [kɛtsɔ hiɛjoomɔ nɔ] yɛ shishijee mli lɛ, enaagbee lɛ, jɔɔmɔ baŋ nɔ.” (Abɛi 20:21) Kɛ Kristofonyo ko nu he akɛ nɔ ko miikanya lɛ koni ‘ekɛ ehe awo shade nifeemɔ ko mli’ yɛ loto-tsemɔ mli lɛ, no lɛ esa akɛ ekɛ hiɛdɔɔ asusu hiɛjoomɔ ni loto-tsemɔ damɔ nɔ lɛ he. Efesobii 5:3 kɛɔ akɛ ‘hiɛjoomɔ [fufeemɔ] lɛ akatsi ta tete yɛ wɔteŋ,’ aahu ni wɔkɛ wɔhe aaawo mli.
4 Naanyo suɔmɔ hu baa sane lɛ mli. (Luka 10:27) Eji anɔkwale akɛ, mɛi jɛɔ amɛsuɔmɔ mli ni amɛkɛ amɛhe woɔ loto-tsemɔ mli. Kɛlɛ mɛi ni yeɔ lɛ looɔ mɛi krokomɛi ashika ni amɛhaaa amɛ nɔ ko amɛkɛtooo najiaŋ. Kɛ shika ni akɛheɔ loto tikiti lɛ esaaa mɔ ko loo weku ko shika gbɛjianɔtoo he po lɛ, no etsɔɔɔ akɛ ayeee mɛi krokomɛi awui. Kɛ loto tikiti lɛ jara ji ₵100 pɛ ni jweremɔ nii lɛ ji cedi akpeiakpe kome lɛ, no tsɔɔ akɛ mɔ ni ye lɛ he tikiti shika lɛ kɛjɛ mɛi krokomɛi ni amɛyifalɛ shɛɔ 9,999 adɛŋ. Ani no kɛ Nyɔŋmɔ ŋaawoo ni teɔ shi eshiɔ mɛi krokomɛi anibii ni wɔhiɛ akakɔ nɔ lɛ kpaa gbee? (5 Mose 5:21; 3 Mose 19:18) Akɛ hiɛkɔɔ loo hiɛjoomɔ kɛ wɔŋjamɔ fɛɛ woɔ he kome too lɛ nɔŋŋ. (Kol. 3:5; 1 Kor. 6:9, 10) Mɛi ni sheɔ Nyɔŋmɔ gbeyei lɛ jieɔ suɔmɔ, ni efeee pɛsɛmkunya ni “epeleee lɛ diɛŋtsɛ enɔ̃” lɛ kpo.—1 Kor. 13:4, 5; 10:24; Rom. 13:8-10.
5 Asɔshwɛmɔ ni akɛ shika pii woɔ mli, taakɛ eji yɛ loto-tsemɔi amli lɛ, woɔ nɔ kroko ni esaaa hu he hewalɛ—hejɔfeemɔ. Mɛi babaoo ni kɛ amɛhe woɔ loto-tsemɔ kɛ asɔshwɛmɔi sɔrɔtoi amli lɛ miisumɔ ni amɛye shika pii ni tamɔ nakai, yɛ be mli ni amɛtsuko nii ni baaha amɛna enɛ, bɔni afee ni ‘shihilɛ afee mlɛo’ aha amɛ. Shi Biblia lɛ ewieee mɔ ni feɔ hejɔ lɛ he sane kpakpa. (Abɛi 6:6-11) Yɛ be mli ni Ŋmalɛ lɛ bɛ nɔ ko kɛɛmɔ yɛ kanyamɔ kpakpa ni anaa akɛ aaake nii ni ahe nikeenii hu he lɛ, anyɛŋ abu loto-tsemɔ akɛ nikeenii ni pɛsɛmkunya bɛ mli, ni ajɛɔ tsui mli akɛhaa. Kɛfata he lɛ, gbɛ titri ni mɛi ni sheɔ Nyɔŋmɔ gbeyei lɛ tsɔɔ nɔ amɛnaa nii ji kɛtsɔ nitsumɔ nɔ. Nyɔŋmɔ Wiemɔ lɛ woɔ ŋaa eshiɔ hejɔfeemɔ shi ewoɔ niiayibaamɔ, mɔdɛŋbɔɔ, kɛ nitsumɔ ni wa he hewalɛ.—2 Tes. 3:10; Efes. 4:28.
6 Oti ko ni he hiaa hu ji akɛ loto-tsemɔ kanyaa shika suɔmɔ yɛ mɛi ni kɛ amɛhe woɔ mli lɛ atsuii amli. Suɔmɔ ni tamɔ nɛkɛ lɛ esaaa anɔkwa Kristofoi, taakɛ bɔfo Paulo tsɔɔ mli yɛ 1 Timoteo 6:9, 10 lɛ. Bɔni afee ni subaŋ ko ni piŋɔ mɔ ni waa mɔ he waa yɛ be kɛ beaŋ lɛ akatsɔ wɔ tsɔne lɛ, mɛi ni sheɔ Nyɔŋmɔ gbeyei lɛ fɛɛ halaa akɛ amɛkɛ asɔshwɛmɔ naŋ nɔ ko feemɔ kwraa.
7 “Draws”—Ani Eji Nihɔɔmɔ he Adafitswaa ko kɛkɛ [loo Eji Asɔshwɛmɔ]? Ni “draws” (nibii kɛ nɔmbai ni ahalaa trukaa yɛ pii ateŋ) loo raffle ni nitsumɔ hei kɛbaa akɛ eji gbɛ ko ni atsɔɔ nɔ akɛhɔɔ nibii komɛi loo atsuɔ nii ahaa mɛi lɛ hu? Bei komɛi lɛ nitsumɔ hei kɛ jweremɔ nii haa amɛkpelɔi, ni amɛhalaa nihelɔi lɛ kɛtsɔɔ mɛi agbɛi ni ahalaa trukaa kɛjɛɔ mɛi ni bahe nii yɛ shwapo ko mli loo mɔ ni kɛ ewaonaa gbɛi wo shishi klɛŋklɛŋ lɛ agbɛi amli. Nitsumɔ he ko kɛ “drawings” baatsu nii akɛ gbɛi ni etsɔɔ nɔ ekɛtswaa nibii ni ehɔɔ lɛ he adafi. Bei komɛi lɛ eeenyɛ eba akɛ gbɛ ni shwapo loo nitsumɔ he ko kɛtsuɔ nii yɛ draw mli lɛ EFEŊ nɔ ni asɔshwɛmɔ fata he. Kɛ sane lɛ ba lɛ nɛkɛ lɛ, Kristofonyo lɛ diɛŋtsɛ baadamɔ ehenilee nɔ akpɛ eyiŋ yɛ he ni eeehe jweremɔ nii ko loo eheŋ lɛ he.
8 Yɛ be mli ni esusuɔ yiŋkpɛɛ ni ekɛbaatsu nii lɛ he lɛ, anɔkwa Kristofonyo lɛ baanyɛ abi ehe akɛ: Ani jweremɔ nii ko ni mahe lɛ baatɔtɔ mɔ ko nane? Kristofoi komɛi baakpoo enɛɛmɛi ateŋ eko fɛɛ eko, ni esumɔŋ ni etɔtɔ mɔ ko nane loo ni eeefutu mɛi krokomɛi ajwɛŋmɔ, ni ebaasumɔ ni etsi ehe kɛjɛ nɔ fɛɛ nɔ ni baalaka lɛ kɛbote shade nɔ ko feemɔ mli lɛ he kwraa kɛya shɔŋŋ. Amɛbaanu he hu akɛ amɛsumɔŋ ni amɛfee mɛi ni atswaa amɛgbɛi ahe adafi koni maŋbii anu amɛhe ni akpaa gbɛ akɛ mɛi ni yeɔ lɛ kɛ amɛhe baawo mli lɛ fa.—Okɛto 1 Korintobii 8:10-13 he.
9 Shi kɛlɛ, yɛ maŋ nɛɛ mli lɛ, nɔ ni akpaa gbɛ yɛ draws babaoo he ji akɛ nihelɔ lɛ kɛ nibii ni ehe lɛ mli nɔ ko fioo ko pɛ aha koni enine ashɛ tikiti ko nɔ koni akɛtsu nii yɛ raffle lɛ mli ni akɛle mɛi ni baaye lɛ. Eyɛ mli akɛ nihelɔ lɛ kɛ shika diɛŋtsɛ heee tikiti kɛha raffle lɛ moŋ, shi ani enɛ haa efeɔ nɔ ni esoro no yɛ asɔshwɛmɔi sɔrɔtoi krokomɛi lɛ ahe, akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, loto-tsemɔ lɛ? Kɛ aaatsɔɔ mli lɛ: Kɛ otee onaanyo ko ŋɔɔ, ni ekɛ tikiti ko ke bo kɛha loto draw koni ekɛtsɔɔ ehiɛsɔɔ lɛ, ani obaahe kɛ shishinumɔ akɛ jeee shika diɛŋtsɛ okɛhe? Kɛji Kristofonyo ko heŋ nikeenii ni tamɔ enɛ yɛ mɔ ko dɛŋ akɛni eji shwɛmɔ ko ni kɔɔ shade nɔ ko he hewɔ lɛ, no lɛ ani esa akɛ ana naajiemɔ ko koni akɛhe nikeenii ni tamɔ enɛ nɔŋŋ yɛ mɛi komɛi adɛŋ—tamɔ nitsumɔ he lɛ? Abonsam he esa jogbaŋŋ yɛ mɔdɛŋ ni ebɔɔ koni efite anɔkwa Kristofoi anɔkwayeli mli hiɛmɔ lɛ. No hewɔ lɛ, ehe miihia ni wɔya nɔ wɔha ‘wɔhiɛ ahi wɔhe nɔ tamɔ onufui ni wɔfee kpoo tamɔ okpoi’ yɛ ŋmɛnɛŋmɛnɛ Satan nibii agbɛjianɔtoo nɛɛ mli.—Mat. 10:16; okɛto 2 Korintobii 2:11 he.
10 Wɔ Yiŋkpɛɛ: Aakpɛlɛ nɔ fɔŋ feemɔi ni hiɛdɔɔ yɔɔ mli lɛ babaoo ni tsutsu ko lɛ je lɛ buɔ nomɛi afɔ lɛ nɔ yɛ he fɛɛ he agbɛnɛ akɛni maŋbii ŋmɛɔ nɔ fɛɛ nɔ feemɔ gbɛ yɛ he fɛɛ he ni eyaa nɔ efaa lɛ hewɔ. Nɔ ni fata enɛɛmɛi ahe ji daatɔɔ, tsofai fɔji kɛ nitsumɔ, bɔlɛnamɔ mli jeŋba shara, kɛ asɔshwɛmɔ. (Okɛto Yesaia 5:20 he.) Eyɛ mli akɛ je lɛ jeŋba lɛ baaya nɔ aba shi moŋ, shi anɔkwa Kristofoi haa ehiɔ amɛjwɛŋmɔ mli akɛ jeŋba he tɛi ni Yehowa lɛ efolɔ eshwie shi lɛ tsakeee. (Mal. 3:6) No hewɔ lɛ esa akɛ wɔya nɔ wɔdamɔ shi shiŋŋ yɛ Kristofoi anɔkwayeli lɛ mli, koni wɔtsɔmɔ ‘niiatsɛmɛi yɛ ejurɔfeemɔi agbɛfaŋ, ni wɔbɔ jwetri wɔha wɔhe, ni efee shishitoo kpakpa eha be ni baaba lɛ, koni wɔmɔ anɔkwa wala lɛ mli yɛ Nyɔŋmɔ Maŋtsɛyeli lɛ mli.’—1 Tim. 6:17-19; 1 Kor. 15:58.