Fɔlɔi Anitsumɔ He Kaai lɛ Anaa ni Aaakpee
GBEKƐBII atsɔsemɔ ŋmɛnɛ, titri lɛ mɛi ni eye afii nyɔŋma kɛ etɛ kɛyaa lɛ, ji kaa ni mli wa diɛŋtsɛ kɛha fɔlɔi. Adafitswaa wolo ko ni gbɛi ji The Gazette ni aŋmaa yɛ Montreal, yɛ Canada lɛ bɔ amaniɛ akɛ, dãa ni wa kɛ tsofai fɔji akaa-kɛ-kwɛmɔ ebatsɔ “shihilɛ ni yɔɔ kɛha gbekɛbii ni miidara kɛmiitsɔmɔ onukpai lɛ.” Ema nɔ mi akɛ “sɔ̃ kã fɔlɔi anɔ akɛ amɛhiɛ ahi amɛhe nɔ waa yɛ tsakemɔi ni baa yɛ amɛbii ni eye afii nyɔŋma kɛ etɛ kɛyaa lɛ ajeŋba mli lɛ he.”
Mɛni ebiɔ ni fɔlɔi atao ni no baatsɔɔ nakai gbekɛbii ni miidara kɛmiitsɔmɔ onukpai lɛ anaagbai lɛ? Nɔ ni fata gbɔmɔtsoŋ, henumɔŋ, kɛ shihilɛ mli kɔkɔbɔɔ okadii ni American Academy of Child and Adolescent Psychiatry lɛ yɔse lɛ he ji tɔlɛ ni sɛɛ efooo, tsakemɔ ni baa yɛ su kɛ baŋ kɛ henumɔ mli, be ni fa fe nine ni ayeɔ ní aŋa yi awo tsũ mli, béi kɛ nɔmɔ, kɛ he ni akɛwoɔ nibii ni teɔ shi ewoɔ mla lɛ mli.
Te fɔlɔi baafee tɛŋŋ amɛbu amɛbii ahe kɛjɛ nibii ni yeɔ mɔ awui nɛɛ akaa-kɛ-kwɛmɔ kɛ nibii gbohii ni jɛɔ mli baa lɛ ahe lɛ? Dr. Jeffrey L. Derevensky, ni yɔɔ McGill University lɛ, heɔ eyeɔ akɛ sanegbaa kɛ bulɛ ni aaaha eya hiɛ yɛ gbekɛ ko shishijee afii amli lɛ baanyɛ aha wɔsɛɛ naagbai lɛ anaa aba shi. The Gazette lɛ kɛfata he akɛ eyɛ mli akɛ shwelɛ kɛha heyeli babaoo namɔ lɛ jeɔ kpo yɛ oblanyo loo oblayoo tsɔmɔ beaŋ moŋ, shi “gbɛtsɔɔmɔ, sɛɛfimɔ, gbɛjianɔtoo kɛ suɔmɔ ni amɛfɔlɔi kɛhaa lɛ” kã he ehe miihia amɛ lolo. Nɛkɛ niiashikpamɔi nɛɛ maa Biblia mli abɛbua nɛɛ nɔ mi akɛ: “Tsɔɔmɔ gbekɛ gbɛ ni esa akɛ etsɔ nɔ, ni kɛ egbɔ hu lɛ, ejeŋ nɔ.” (Abɛi 22:6) Nyɔŋmɔ woɔ fɔlɔi aŋaa ní amɛfee nɔkwɛmɔnii, nanemɛi, sanegbalɔi, kɛ tsɔɔlɔi.—5 Mose 6:6, 7.