Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w97 8/15 bf. 30
  • Sanebimɔi ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Sanebimɔi ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1997
  • Saji Ni Tamɔ Enɛ
  • Yesu Baa loo Ba ni Yesu Eba—Te Nɔ ni Ji?
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1996
  • A4 Nyɔŋmɔ Gbɛ́i Lɛ Kɛ Hebri Ŋmalɛ Lɛ
    Ŋmalɛ Krɔŋkrɔŋ Lɛ Jeŋ Hee Shishitsɔɔmɔ
  • Mɛni Ji Masoretic Niŋmaa Lɛ?
    Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1995
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1997
w97 8/15 bf. 30

Sanebimɔi ni Jɛ Kanelɔi Adɛŋ

Ani afii ohai 14 lɛ mli Yudanyo tsofafeelɔ Shem-Tob ben Isaac Ibn Shaprut ji mɔ ni kwɛ Tetragrammaton (Hebri niŋmaa okadii ejwɛ ni feɔ Nyɔŋmɔ gbɛi) lɛ ni anaa yɛ Mateo ŋmalɛ lɛ ni aŋma yɛ Hebri wiemɔ mli lɛ nɔ eŋma?

Dabi, jeee lɛ. Shi kɛlɛ, ŋmalɛ ni yɔɔ Mateo nɛɛ kɛ gbɛi hash·Shem’ (ni aŋma fɛɛ loo afo lɛ kuku) tsuɔ nii shii 19, taakɛ atsɔɔ yɛ August 15, 1996 Buu-Mɔɔ lɛ baafa 13 lɛ.

Hebrew wiemɔ hash·Shem’ lɛ shishi ji “Gbɛi lɛ,” ni kɔɔ ŋwɛi gbɛi lɛ he diɛŋtsɛ lɛ. Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, yɛ Shem-Tob ŋmalɛ lɛ mli lɛ, hash·Shem’ ko ni afo lɛ kuku jeɔ kpo yɛ Mateo 3:3, sane ni Mateo tsɛ sɛɛ kɛjɛ Yesaia 40:3. Shishinumɔ yɛ mli akɛ aaamu sane naa akɛ, kɛ Mateo tsɛ sane kuku ko sɛɛ kɛjɛ Hebri Ŋmalɛi lɛ amli yɛ he ni anaa Tetragrammaton lɛ yɛ lɛ, ekɛ ŋwɛi gbɛi lɛ woɔ e-Sanekpakpa lɛ mli. No hewɔ lɛ, yɛ be mli ni Hebri ŋmalɛ lɛ ni Shem-Tob kɛha lɛ kɛ Tetragrammaton lɛ tsuuu nii lɛ, “Gbɛi lɛ” ni ekɛtsuɔ nii, taakɛ eyɔɔ Mateo 3:3 lɛ, fiɔ “Yehowa” ni akɛtsu nii yɛ Kristofoi a-Hela Ŋmalɛi lɛ amli lɛ sɛɛ.

Shem-Tob kwɛ Hebri ŋmalɛ lɛ ni Mateo yɔɔ mli lɛ nɔ eŋma eko ewo eŋwanejee wolo, ʼEʹven boʹchan lɛ mli. Shi, mɛni ji nakai Hebri ŋmalɛ lɛ jɛɛhe? Nilelɔ George Howard, ni epɛi nɛkɛ sane nɛɛ mli babaoo lɛ susuɔ akɛ, “Shem-Tob Hebri Mateo lɛ jɛ Kristofoi abe lɛ klɛŋklɛŋ afii ohai ejwɛ lɛ mli he ko.”a Ekolɛ mɛi krokomɛi kɛ lɛ kpaŋ gbee yɛ enɛ he.

Howard wie akɛ: “Nɔ ni anaa titri yɛ Hebri Mateo lɛ ni akɛwo ŋmalɛ nɛɛ mli ji sɔrɔtofeemɔi babaoo ni yɔɔ no kɛ Hela Mateo wolokpo muu lɛ teŋ lɛ.” Akɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, taakɛ Shem-Tob ŋmalɛ lɛ tsɔɔ lɛ, Yesu wie yɛ Yohane he akɛ: “Miikɛɛ nyɛ yɛ anɔkwale mli akɛ, mɛi ni yei fɔ amɛ lɛ ateŋ mɔ ko eteko shi ni fe Yohane Baptisilɔ lɛ.” Ekɛ Yesu wiemɔi ni nyiɛ sɛɛ nɛɛ baaa: “Shi gbɔmɔ ni ji bibioo kwraa yɛ ŋwɛi maŋtsɛyeli lɛ mli lɛ da fe lɛ.” (Mateo 11:11) Yɛ gbɛ kroko ni tamɔ nakai nɔŋŋ nɔ lɛ, sɔrɔtofeemɔi babaoo yɛ Hebri Ŋmalɛi lɛ kɛ ŋmalɛ ni yɔɔ bianɛ yɛ Hebri niŋmaa mli lɛ kɛ bɔ ni ato wiemɔi anaa aha yɛ Hela Septuagint shishitsɔɔmɔ lɛ ni kɔɔ nakai ŋmalɛ lɛ nɔŋŋ he lɛ mli. Yɛ be mli ni wɔkpɛlɛɔ sɔrɔtofeemɔi lɛ anɔ lɛ, nɛkɛ blema niŋmai nɛɛ yɛ gbɛhe ko yɛ nikasemɔ ni haa akɛ saji toɔ saji ahe akwɛɔ sɔrɔtofeemɔi ni yɔɔ mli lɛ mli.

Taakɛ atsi tã lɛ, nɔ ni fata Shem-Tob Mateo ŋmalɛ lɛ he ji “Gbɛi lɛ” ni yɔɔ hei ni nɔdaamɔ nɔ kpakpa yɛ akɛ Mateo kɛ Tetragrammaton lɛ tsu nii diɛŋtsɛ yɛ jɛmɛ lɛ. No hewɔ lɛ, kɛjɛ 1950 kɛbaa nɛɛ, akɛ Shem-Tob ŋmalɛ lɛ etsu nii akɛ sɛɛfimɔ nɔ̃ kɛha gbɛi krɔŋkrɔŋ lɛ ni akɛtsuɔ nii yɛ Kristofoi a-Hela Ŋmalɛi lɛ amli lɛ, ni atsiɔ tã lolo yɛ The New World Translation of the Holy Scriptures—With References lɛ mli.b

[Shishigbɛ niŋmai]

a Kwɛmɔ New Testament Studies, kpo 43, Number 1, January 1997, baafai 58-71 lɛ hu mli.

b Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. lɛ fee yɛ 1984.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje