“Eteke Husui ni Jwɛŋmɔ Yɔɔ Mli”
“AKƐNI tai jeɔ shishi yɛ gbɔmɛi ajwɛŋmɔi amli hewɔ lɛ, gbɔmɛi ajwɛŋmɔi amli nɔŋŋ esa akɛ wɔtswa toiŋjɔlɛ gbogboi lɛ yɛ.” (Jeŋmaji Ekomefeemɔ lɛ Wolo Kasemɔ, Jeŋ Nilee, kɛ Kusumii Ahe Gbɛjianɔtoo Mlawoo Wolo Lɛ) Akɛni wiemɔ nɛɛ yɔɔ amɛjwɛŋmɔ mli hewɔ lɛ, yɛ 1993 mli lɛ, nilelɔi fe 500 ni tee UN kpee ni atsɛ kɛha tawuu nibii ajiemɔ lɛ susu gbɛfaŋnɔ ni jamɔ yɔɔ yɛ gbogbo nɛɛ tswaa mli lɛ he.
Jonathan Granoff, ni ji Mlalelɔi Akuu Kɛha Jeŋ Shweshweeshwe Feemɔ najiaŋdamɔlɔ lɛ, fee kpee lɛ sɛinɔtalɔ. Ewie akɛ: “He ni jamɔ kɛ hewolo nɔ sui ateŋ tai ni awuɔ amrɔ nɛɛ etee nɔ kɛyashɛ lɛ eteke nifeemɔi ni tsɔɔ hiŋmɛigbelemɔ, ekolɛ eteke husui ni jwɛŋmɔ yɔɔ mli.” Atsɛ wiemɔi ni John Kenneth Galbraith wie lɛ asɛɛ jogbaŋŋ yɛ kpee lɛ shishi, akɛ: “Agbe gbɔmɛi babaoo yɛ jamɔ gbɛi amli fe mɛi ni agbe yɛ tai fɛɛ ni awuu kɛ adebɔɔ mli osharai fɛɛ amli ni abua naa afee lɛ ekome.”
Dr. Seshagiri Rao wie akɛ: “Akpaa datrɛfoi agbɛ akɛ amɛtsa helai, shi jeee ni amɛgbɛ amɛshwa. Akpaaa gbɛ akɛ jamɔ kui baagbɛ hetsɛ kɛ tai ni amɛkɛ amɛhe aaawuu yɛ yiwalɛ mli amɛshwa. Esa akɛ amɛfee hewalɛi ni saa mɛi ateŋ bei. Shi yɛ amɛ shihilɛ diɛŋtsɛ mli lɛ, bei pii lɛ amɛtsuɔ nii, ni amɛkã he amɛmiitsu nii lolo akɛ hewalɛi ni gbalaa mɛi amli.”
Afii komɛi ni eho nɛ lɛ, London Catholic Herald lɛ wie akɛ abaanyɛ ama toiŋjɔlɛ namɔ nɔ mi “kɛji sɔlemɔi ni yɔɔ ŋmɛnɛ lɛ baafee ekome kɛjaje bɔ ni amɛbuɔ ta fɔ waa amɛhaa.” Shi kɛlɛ, adafitswaa wolo lɛ kɛfata he akɛ: “Wɔle akɛ enɛ baŋ mli kɔkɔɔkɔ.” Katolik yoo mɔ kome shihilɔ ko wie be ko akɛ: “Kwɛ bɔ ni je lɛ baafee sɔrɔto kwraa aha, kɛ wɔ fɛɛ wɔte shi leebi ko ni wɔ fɛɛ wɔtswa wɔfai shi shiŋŋ akɛ wɔkɔlɔŋ tui dɔŋŋ, . . . tamɔ bɔ ni Yehowa Odasefoi ji lɛ pɛpɛɛpɛ!”
[He ni Mfoniri ni yɔɔ baafa 32 lɛ Jɛ]
Tom Haley/Sipa Press