Gbalɛ Eba Mli
BENI Kristo Yesu kaselɔi lɛ bi lɛ beni eba Maŋtsɛyeli hewalɛ mli ni anaaa lɛ lɛ he akadi lɛ, Yesu gba akɛ “mlakwamɔ baafa.” (Mateo 24:3, 12) Ani gbalɛ nɛɛ miiba mli yɛ wɔgbii nɛɛ amli?
Hɛɛ, eeba mli! Wolo, The United Nations and Crime Prevention, ni jeŋmaji Ekomefeemɔ (UN) lɛ fee yɛ October 1991 lɛ jaje akɛ: “Awuiyeli ni hiɛdɔɔ yɔɔ mli etsɔ naagba ni yɔɔ sɔrɔto ni naa wa waa eha je lɛŋ maji lɛ ateŋ nɔ ni fa. Maji pii yɛ ni amɛnyɛɛɛ amɛye awuiyeli loo efɔŋfeemɔ ni yaa nɔ yɛ amɛmaji lɛ amli lɛ nɔ dɔŋŋ, ni majimaji ateŋ awuiyeli loo efɔŋfeemɔ etee hiɛ babaoo fe bɔ ni majimaji lɛ aaanyɛ amɔ naa. . . . Efɔŋ ni efɔŋfeelɔi loo awuiyelɔi akui feɔ loo amɛyeɔ lɛ mli elɛɛ aahu akɛ eha tsui efã, ni titri lɛ nɔ ni jɛɔ mli baa ni ji awui ni ayeɔ gbɔmɔtso lɛ, hegbeyeiwoo kɛ fitemɔ ni afiteɔ maŋ nitsulɔi lɛ yɛ hiɛdɔɔ waa. Mɛi ahegbeyeiwoo kɛ awuiyeli egbe gbɔmɛi ni sane ko bɛ amɛhe lɛ akpei nyɔŋmai abɔ. Tsofai fɔji amli jarayeli etsɔ oshara yɛ jeŋ muu fɛɛ. Nibii ni ebɔle shikpɔŋ lɛ he lɛ fitemɔ ni asusuuu he eshɛ shɔŋŋ ni tsuifaa ni ekɛba lɛ eha ayoo enɛ akɛ efɔŋ ni afeɔ ashiɔ je lɛ diɛŋtsɛ.”
Tutuamɔi loo yii: Etee hiɛ kɛjɛ 150 yɛ mɛi 100,000 ateŋ yɛ 1970 kɛtee nɔ ni miihe ashɛ 400 yɛ mɛi 100,000 ateŋ yɛ 1990.
Juu: Etee hiɛ kɛjɛ nɔ ni fe 1,000 fioo yɛ mɛi 100,000 ateŋ yɛ 1970 kɛyashɛ 3,500 yɛ mɛi 100,000 ateŋ yɛ 1990.
Gbɔmɛi ni ajeɔ gbɛ agbeɔ amɛ: Etee hiɛ yɛ maji ni kpaako amɛnaa nɔyaa lɛ amli kɛjɛ 1 kɛtee 2.5 yɛ mɛi 100,000 ateŋ kɛjɛ 1975 kɛyashi 1985. Bɔ ni etee hiɛ yɛ maji ni amɛtee hiɛ lɛ amli yɛ nakai be lɛ nɔŋŋ mli lɛ jɛ nɔ ni shɛɛɛ 3 kɛtee 3.5.
Efɔŋfeemɔ ni jɛ tsofai fɔji kɛ nitsumɔ: Wolo lɛ tsɔɔ mli akɛ: “Tsofai fɔji amli jarayeli wuji ni feɔ ekome lɛ baanyɛ afite shika ni fa fe nɔ ni maji bibii amli Nɔyelii yɔɔ, ni amɛyɛ tũi hu fe amɛ, ni kɛbashi amrɔ nɛɛ amɛnyɛ amɛtsi maji ni feɔ guɔyeli nibii lɛ amɔdɛŋbɔɔ yɛ mla naa koni amɔmɔ amɛ lɛ naa.”
Efɔŋfeemɔi fɛɛ ni yaa nɔ: Aakpa gbɛ akɛ ebaaku ebɔ he kɛjɛ 4,000 yɛ mɛi 100,000 ateŋ yɛ 1985, kɛyashɛ nɔ ni miihe ashɛ 8,000 yɛ afi 2000.
Efɔŋfeemɔ loo awuiyeli ni yaa hiɛ yɛ jeŋ muu fɛɛ lɛ ji Yesu gbalɛ ni tsɔɔ akɛ “nibii agbɛjianɔtoo lɛ naagbee” lɛ mli wɔyɔɔ lɛ fa. (Mateo 24:3, NW) Yesu kɛɛ: “Beni nyɛaana akɛ nibii nɛɛ etsɔ naa shi lɛ, nyɛnaa nyɛlea akɛ Nyɔŋmɔ maŋtsɛyeli lɛ eshɛ eta.”—Luka 21:31.