Gibeonbii—Amɛtao Toiŋjɔlɛ
AYƆSEƆ maŋ ni yɔɔ gɔŋ nɔ yɛ yiteŋgbɛ nɛɛ akɛ he ni blema Gibeon yɔɔ, aaafee kilomitao 10 [shitooi ekpaa] yɛ Yerusalem kooyigbɛ.
Ekolɛ ale akɛ Gibeon bahe gbɛi beni Yoshua nyiɛ lsrael hiɛ kɛtee Shiwoo Shikpɔŋ lɛ nɔ ni eyaye Yeriko nɔ kunim lɛ sɛɛ nɔŋŋ. Kanaanbii ni yɔɔ Gibeon lɛ yɔse akɛ amɛnyɛŋ amɛdamɔ lsrael, ni eka shi faŋŋ akɛ ŋwɛi fiɔ amɛsɛɛ lɛ hiɛ. Mɛni esa akɛ afee? Gibeonbii lɛ tsɔ ŋaa kɛ lakamɔ gbɛ nɔ amɛtsu amɛ najiaŋdamɔlɔi ni fee amɛhe tamɔ gbɛfalɔi ni jɛ shikpɔŋ ko ni yɔɔ shɔŋŋ nɔ. Mɔdɛŋ ni amɛbɔ kɛha toiŋjɔlɛ nɛɛ ye omanye, ejaakɛ Israel kɛ amɛ kpaŋ. Beni ayoo amɛlakamɔ lɛ, Gibeonbii lɛ batsɔmɔ laiyalɔi kɛ faaŋyalɔi.
Nyɔŋmɔ efeŋ mɔ ni hiɛ esɔɔɔ gbɔmɛi ni taoɔ toiŋjɔlɛ nɛɛ. Efi Yoshua sɛɛ beni efaa Gibeonbii lɛ ni maŋtsɛmɛi enumɔ batutua amɛlɛ ahe lɛ. Yehowa po fee naakpɛɛ nii akɛ eha jetsɛremɔ sɛɛ kɛ kɛha nakai tawuu lɛ.—Yoshua 9:3-27; 10:1-14.
Mɛi ni tsaa shi yɛ ŋmeŋme nɛɛ yiteŋ lɛ” na bu kwɔŋkwɔŋ ko, aloo kpaakpo ko, ni akpɛ yɛ tɛsaa mli. Gibeonbii lɛ kpelekeɔ atrakwei kɛyaa enɛ mli koni amɛyayɛ nu kɛjɛ shikpɔŋ-shishi nu bu ko mli. Ani enɛ baanyɛ afee ‘Gibeon kpaakpo ni atsi ta yɛ 2 Samuel 2:13 lɛ? Mɛi ni tsaa shi kɛtaoɔ blema nibii na tɛsaai ni akpɛ akɛfee bui ni akɛ wein toɔ mli kɛ nibii babaoo ni akɛfeɔ wein. Hɛɛ, etamɔ nɔ ni Gibeon ji wein-teemɔ he ni he gbɛi fe fɛɛ.
Yɛ David beaŋ lɛ, no mli lɛ jɛmɛ anɔkwa Nyɔŋmɔ lɛ kpeebuu lɛ yɔɔ. Maŋtsɛ Salomo ba biɛ ebasha afɔlei. Yehowa jie ehe kpo etsɔɔ Salomo yɛ lamɔ mli ni ewo lɛ shi akɛ ebaaha Iɛ “tsui ni le nii ni yooɔ sane sɛɛ,” kɛ ninamɔ hu. 1 Maŋtsɛmɛi 3:4-14; 2 Kronika 1:3) Sane ni yɔɔ wolo tɛtrɛɛ nɛɛ baafai 12-17 lɛ tsɔɔ akɛ mɛi ni hi Gibeon yɛ biɛ lɛ aseshibii bafee mɛi ni na hegbɛ krɛdɛɛ ko yɛ Nyɔŋmɔ maŋbii lɛ ateŋ yɛ sɛɛ mli. Ani ole bɔ ni fee ni eba lɛ nakai?
[He ni Mfoniri ni yɔɔ baafa 32 lɛ Jɛ]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.