Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • w89 5/1 bf. 16-17
  • Bashan​—Lɛɛhe Nl Yɔɔ Frɔfrɔ

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Bashan​—Lɛɛhe Nl Yɔɔ Frɔfrɔ
  • Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1989
Buu-Mɔɔ Eetswa Yehowa Maŋtsɛyeli He Adafi—1989
w89 5/1 bf. 16-17

Saji ni jɛ Shiwoo Shikpɔŋ lɛ Nɔ

Bashan​—Lɛɛhe Nl Yɔɔ Frɔfrɔ

YƐ BE mli ni okaneɔ Biblia lɛ, ani onako hei pii agbɛi ni onyɛɛɛ ofee amɛhe mfoniri yɛ ojwɛŋmɔ mli? Yɛ May kɛ June mli lɛ, Yehowa Odasefoi baakane Mika wolo lɛ kɛyashi Zakaria. Kɛ onyiɛ bɔ ni ato naa lɛ sɛɛ lɛ, Obaana ni atsi Bashan ta yɛ ŋmalɛi etɛ mli. (Mika 7:​14; Nahum 1:4; Zakaria 11:⁠2) Enɛ kɛ kukuji krokomɛi ni yɔɔ miishɛɛ lɛ baatsɔɔ babaoo aha bo kɛji akɛ ooonyɛ ni okɛ ojwɛŋmɔŋ hiŋmɛii ana Bashan.

Nɛgbɛ ji he ni Bashan yɔɔ? Ojogbaŋŋ, obaanyɛ okɛ Golan Heights asusu he, ni ekolɛ ona enɛ yɛ shikpɔŋ he mfonirii lɛ anɔ. Bashan yɛ Galilea Ŋshɔ lɛ kɛ Yordan Jɔɔ lɛ ŋwɛi gbɛ lɛ bokagbɛ. Ejeɔ shishi kɛjɛɔ Yarmuk Faa lɛ he (amrɔ nɛɛ eji Yordan kɛ Syria husu lɛ fa) yɛ kooyigbɛ kɛyashiɔ Hermon Gɔji lɛ ahe.

Dani blema Israelbii lɛ aaabote Shiwoo Shikpɔŋ lɛ nɔ lɛ, ehe bahia ni amɛye Kanaan asraafoi ni Og obalaŋ, ni ji Bashan maŋtsɛ lɛ fata he lɛ anɔ kunim. Yɛ no sɛɛ lɛ, Manase akutso lɛ mli bii babaoo bahi Bashan. (5 Mose 3:1-7, 11, 13; 4 Mose 32:​33; 34:14) Te nɛkɛ Biblia shikpɔŋ nɛɛ yɔɔ tɛŋŋ? Eyɛ mli akɛ eyɛ kooi yɛ egɔji lɛ yiteŋ moŋ, shi Bashan shikpɔŋ lɛ titri yɛ tɛtrɛɛ ni ekwɔ.

Bashan hei pii tamɔ aboloo kɛŋtɛŋ obɔ. Ejaakɛ, eyɛ shikpɔŋ kpakpa ni jwɛi fɔ eha fɛɛ nɔ. (Yeremia 50:19) Mfonirii ni fata he nɛɛ baanyɛ aha ona Bashan he jwɛŋmɔ ko taakɛ Biblia lɛ ewie he lɛ.a Mɛi pii ekane “Bashan tsina hii” lɛ ahe sane. (Lala 22:13) Hɛɛ, nɛkɛ kpokpaa nɛɛ he gbɛi yɛ blema beaŋ yɛ tsinai, kɛ emli tsina hii ni yɔɔ hewalɛ lɛ ahewɔ. Shi kooloi krokomɛi hu shwereɔ yɛ jɛmɛ, tamɔ tooi kɛ abotiai ni ha amɛna tsina fufɔ kɛ butre babaoo lɛ.​—5 Mose 32:⁠14.

Shi obaasusu akɛ mɛni ha Bashan fee he ni yɔɔ frɔfrɔ nɛkɛ, ejaakɛ eyɛ Yordan bokagbɛ, he ni mɛi pii susuɔ akɛ jɛmɛ egbi waa lɛ. Anɔkwale lɛ ji, Galilea gɔji lɛ ni yɔɔ anaigbɛ lɛ anɔ kwɔlɔɔɔ, no hewɔ lɛ atatui ni jɛɔ Mediteranea Ŋshɔ lɛ hiɛ lɛ tsɔɔ yiteŋ ni amɛkɛ nui pii baa Bashan. Agbɛnɛ, kɔɔyɔɔ ni nu yɔɔ mli tswaa kɛjɛɔ Hermon Gɔji lɛ anɔ kɛbaa shikpɔŋ. Susumɔ nɔ ni baaba kɛji akɛ nakai kɔɔyɔɔ ni nu yɔɔ mli lɛ bote shikpɔŋ kpakpa ni anaa yɛ Bashan lɛ mli lɛ he okwɛ! Anaa ŋmaa babaoo yɛ he ni tamɔ nɛkɛ. Dani eeetsɔ he ni Romabii lɛ naa ŋmaa babaoo yɛ po lɛ, Bashan ajɛɔ akɛ niyenii yahaa Salomo. No hewɔ lɛ yiŋtoo kpakpa hewɔ ni abaanyɛ awie Nyɔŋmɔ gbɛjianɔtoo kɛha ewebii ni ekpɔ̃ amɛ lɛ he yɛ sɛɛ mli yɛ nɛkɛ gbɛ nɔ lɛ: “Ha ni alɛ amɛ yɛ Bashan kɛ Gilgal, tamɔ blema gbii lɛ amli” lɛ.​—Mika 7:​14; 1 Maŋtsɛmɛi 4:​7, 13.

Akɛni ona ole yibii babaoo ni jɛɔ he nɛɛ hewɔ lɛ, obaanyɛ oyoo bɔ ni Nahum kɛ haomɔ tsɔɔ nɔ ni Nyɔŋmɔ mlifu kɛbaaba lɛ mli lɛ: “Bashan kɛ Karmel fɛɛ [gɔji ni nɔ yɔɔ frɔfrɔ ni bɛŋkɛ Ŋshɔ Wulu lɛ] ŋalaa, Lebanon afoforoi lɛ ŋalaa!”​—Nahum 1:4b.

Bashan he jwɛŋmɔ ni ona nɛɛ baanyɛ aye abua bo ni ofee Biblia mli nibii krokomɛi hu he mfoniri yɛ gbɛ ni waaa nɔ. Akɛ nɔkwɛmɔ nɔ lɛ, okane ŋmaa akoto kɛ abele kpamɔ be he sane, tamɔ ŋmaa ni kwɛɔ yɛ Bashan hei babaoo lɛ nɛkɛ. Ŋmaakpamɔ be lɛ baa yɛ lyyar kɛ Sivan ni dɔlɛ yɔɔ mli lɛ amli (Yudafoi akalenda, ni kɛ April kɛ May naagbee kɛ June shishijee kpaa gbee lɛ) . Yɛ nɛkɛ be nɛɛ mli lɛ, ayeɔ Otsii Agbijurɔ (Pentekoste) lɛ. Nɔ ni fata he ji klɛŋklɛŋ ŋmaakpamɔ ni akɛbahaa, kɛ ehe tooi, gwaŋtɛŋi, kɛ tsina nuu ni akɛshaa afɔle. Ani eeenyɛ eba akɛ akɛ kooloi nɛɛ jɛ Bashan?​—2 Mose 34:​22; 3 Mose 23:​15-18.

Kɛ eshɛ nikpamɔ be lɛ, nikpalɔi lɛ kɛ nikpamɔ kakla kakadaŋŋ ni adɔ naa tamɔ nɔ ni akɛ dade efee ni onaa yɛ biɛ lɛ ni tsei bɛ sɛɛ lɛ tsuɔ nii. (5 Mose 16:​9, 10; 23:25) Kɛkɛ lɛ abuaa kei lɛ anaa kɛyaa ŋmaagbeemɔ he lɛ, he ni akɛ ŋmaagbeemɔ tsɔne ni akɛ tsei efee (ni akɛ tɛi ehɔlɔ shishi) tsɔɔ nɔ koni akɛjie yibii lɛ kɛjɛ kei lɛ amli. (Rut 2:​2-7, 23; 3:⁠3, 6; Yesaia 41:15) Yɛ be mli ni okwɛɔ enɛ he mfoniri, ni asha yɛ Golan Heights lɛ, obaanyɛ osusu Nyɔŋmɔ mla ni shishinumɔ yɔɔ mli nɛɛ he: “Kaawo tsina ni gbɛlɛɔ abele lɛ naabu kotoku.”​—5 Mose 25:4; 1 Korintobii 9:⁠9.

Yɛ naagbee lɛ, kaimɔ akɛ blema Bashan yɛ kooi ni mli ti, ni tsei Iɛ pii ji blɔfo odum tsei, taakɛ onaa yɛ abɛku gbɛ lɛ. Foenikebii kɛ tsei kpakpai ni jɛ Bashan feɔ tablɔ. (Ezekiel 27:⁠6) Ni kɛlɛ, ‘Bashan tsei wuji ni anyɛɛɛ abote ekooi amli lɛ’ nyɛɛɛ adamɔ Nyɔŋmɔ mlifu naa. (Zakaria 11:2; Yesaia 2:13) Nɛkɛ tsei nɛɛ ni ooona lɛ hu baaha efee mlɛo kɛha bo akɛ ooofee bɔ ni kooi ni tamɔ nɛkɛ baafee naagba aha asraafoi ni joɔ foi lɛ he mfoniri. Tsei nɛɛ aniji baanyɛ adu mɔ ni ekome eta okpɔŋɔ nɔ, taakɛ eba Absalom nɔ yɛ he ko lɛ.​—2 Samuel 18:​8, 9.

Wɔbaanyɛ wɔna akɛ eyɛ mli akɛ Bashan ji Shiwoo Shikpɔŋ lɛ fa ni Biblia mli nibii loo saji babaoo eyaaa nɔ yɛ jɛmɛ moŋ, shi saji ni jɛ jɛmɛ lɛ haa wɔ Biblia kanemɔ lɛ feɔ nɔ ni shishinumɔ yɔɔ he.

[Shishigbɛ niŋmai]

a Agbɛnɛ hu kwɛmɔ 1989 Calendar of Jehovah’s Witnesses lɛ.

[He ni Mfoniri ni yɔɔ baafa 16 lɛ Jɛ]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.

[Hei ni Mfonirii ni yɔɔ baafa 17 lɛ Jɛ]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.

Inset: Badè Institute of Biblical Archaeology

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje