Buu-Mɔɔ INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Buu-Mɔɔ
INTANƐT NƆ WOJIATOOHE
Ga
@
  • ɛ
  • ɔ
  • ɛ́
  • ɛ̃
  • ɔ̃
  • ã
  • ŋ
  • á
  • BIBLIA
  • WOJI
  • ASAFOŊ KPEEI
  • nwt Lalai amli Lala 1:1-8:14
  • Solomon Lala

Vidio ko bɛ kɛhã nɔ ni ohala nɛɛ.

Ofainɛ waa, be ni wɔtaoɔ wɔjie vidio lɛ, wɔná naagba ko.

  • Solomon Lala
  • Ŋmalɛ Krɔŋkrɔŋ Lɛ Jeŋ Hee Shishitsɔɔmɔ
Ŋmalɛ Krɔŋkrɔŋ Lɛ Jeŋ Hee Shishitsɔɔmɔ
Solomon Lala

SOLOMON LALA

1 Lalai amli lala,* ni ji Solomon nɔ lɛ nɛ:+

 2 “Ekɛ enaashɔmɔi lɛ abashɔ minaa;

Ejaakɛ osuɔmɔ nifeemɔi lɛ hi fe wain.+

 3 Ojeŋmai ni owoɔ* lɛ jeɔ ŋma naakpa.+

Ogbɛ́i* lɛ tamɔ ojeŋma* ni afɔse.+

No hewɔ ni oblayei lɛ sumɔɔ bo lɛ.

 4 Baawo mi kɛya;* hã wɔjo foi.

Ejaakɛ maŋtsɛ lɛ kɛ mi eba esɛɛtsui lɛ amli!

Wɔnya ni wɔmii ashɛ wɔhe.

Hã wɔwie osuɔmɔ nifeemɔi lɛ ahe* fe wain.

Ebɛ naakpɛɛ akɛ amɛsumɔɔ* bo.

 5 Yerusalem biyei ee, midiɔ moŋ, shi mihe yɛ fɛo

Tamɔ Kedar mama tsũi lɛ,+ tamɔ Solomon mama tsũ mamai+ lɛ.

 6 Nyɛkakwɛa mi gãa yɛ di ni midiɔ lɛ hewɔ,

Ejaakɛ hulu lɛ etsuu ehiŋmɛii eshwie minɔ.

Mimami bihii lɛ amli fu mi;

No hewɔ lɛ, amɛfee mi wain ŋmɔji lɛ akwɛlɔ,

Shi mi diɛŋtsɛ miwain ŋmɔ lɛ, minyɛɛɛ makwɛ nɔ.

 7 Bo, mɔ ni misumɔɔ* waa, tsɔɔmɔ mi

He ni okɛ otoi lɛ yayeɔ nii yɛ,+

He ni ohãa amɛyabumɔɔ shi yɛ shwane fintiŋŋ lɛ.

Koni mikatsɔ tamɔ yoo ni eha ehiɛ*

Ni miitsomlo yɛ onanemɛi lɛ atookui lɛ ateŋ.”

 8 “Bo, mɔ ni ohe yɔɔ fɛo yɛ yei ateŋ, kɛ́ oleee lɛ,

Yaa ni oyanyiɛ tooku lɛ nanemaahei lɛ asɛɛ

Ni ohã otoo abotiai ni darako lɛ ayaye nii yɛ tookwɛlɔi lɛ amama tsũi lɛ amasɛi.”

 9 “Bo, mɔ ni misumɔɔ, otamɔ okpɔŋɔ* yoo yɛ okpɔŋɔi ni gbalaa Farao shwiilii lɛ ateŋ hã mi.+

10 Okpaii yɛ fɛo kɛ hewulamɔnii,*

Okuɛ hu yɛ fɛo kɛ ashinao ni atsɛ̃rɛ̃.

11 Wɔbaafee shika tsuru hewulamɔnii*

Ni akɛ jwiɛtɛi etara* mli wɔhã bo.”

12 “Be ni maŋtsɛ lɛ ta ekpɔlɔ kokloo lɛ he lɛ,

Ojeŋma*+ ni miwo lɛ fã ŋma.

13 Misuɔlɔ lɛ tamɔ mire+ ojeŋma yɛ wolo tɔ mli

Ni kãa mifufɔi ateŋ jenamɔ muu fɛɛ.

14 Misuɔlɔ lɛ tamɔ kofer fɔfɔi kusha+

Yɛ En-gedi+ wain ŋmɔji lɛ ateŋ kɛhã mi.”

15 “Naa! Misuɔlɔ, ohe yɛ fɛo.

Naa! Ohe yɛ fɛo oo. Ohiŋmɛii tamɔ okpo hiŋmɛii.”+

16 “Naa! Misuɔlɔ, ohe yɛ fɛo ni ohe yɛ miishɛɛ hu.+

Jwɛi fɔ ji wɔsaa ni wɔkãa nɔ.

17 Wɔtsũ* lɛ mplaŋi lɛ, tseneduru tsei ni,

Ni wɔtsũ lɛ yiteŋ tsei lɛ, junipa tsei ni.

2 “Mitamɔ ŋa nɔ* safron fɔfɔi kɛkɛ,

Lili fɔfɔi yɛ jɔi amli.”+

 2 “Bɔ ni lili fɔfɔi yɔɔ yɛ ŋmei tsei ateŋ lɛ

Nakai misuɔlɔ lɛ yɔɔ yɛ oblayei* lɛ ateŋ.”

 3 “Bɔ ni apol tso yɔɔ yɛ koo mli tsei ateŋ lɛ,

Nakai misuɔlɔ lɛ yɔɔ yɛ oblahii* lɛ ateŋ.

Miishwe waa ni mata ehɔɔŋ lɛ shishi,

Ni eyibii lɛ ŋɔɔ minaa.

 4 Ekɛ mi ba shĩa ni aŋmɛɔ okpɔlɔ yɛ mli lɛ* mli,

Ni eflaŋaa ni ma minɔ ji esuɔmɔ lɛ.

 5 Okɛ wain yibii keekii*+ ajɔɔ mitsui he;

Okɛ apol awaje mi,

Ejaakɛ suɔmɔ ewo mi hela.

 6 Enine abɛku yɛ miyitso shishi,

Ni ekɛ eninejurɔ efua mi.+

 7 Yerusalem biyei ee, nyɛkãa mi kitã

Nyɛkɛ ŋa nɔ adowai+ lɛ kɛ baayelɔyei lɛ akãa mi kitã akɛ:

Nyɛteŋ misuɔmɔ lɛ shi, ni nyɛtsiɛŋ ehiɛ hu kɛyashi be ni lɛ diɛŋtsɛ esumɔɔ.+

 8 Miinu misuɔlɔ lɛ he!*

Naa! Eeba,

Eekwɔ gɔji lɛ, eetumɔ yɛ gɔŋkpɔi lɛ anɔ.

 9 Misuɔlɔ lɛ tamɔ adowa, etamɔ baayelɔ.*+

Naa lɛ, edamɔ wɔgbogbo lɛ sɛɛ,

Eekwɛ samfɛji lɛ amli,

Eefili kɛmiitsɔ samfɛji lɛ fɔji lɛ amli.

10 Misuɔlɔ lɛ miiwie, eekɛɛ mi akɛ:

‘Misuɔlɔ tee shi,

Miyoo ni he yɔɔ fɛo, ba ni wɔtee.

11 Naa! Fɛ̃i be* lɛ eho.

Nugbɔnɛmɔ lɛ ekpa, ni esɛɛ efo.

12 Fɔfɔii lɛ miijie amɛhiɛ kpo yɛ shikpɔŋ lɛ nɔ,+

Be ni akɛsaa tsei ahe lɛ eshɛ,+

Ni aanu ŋa mli okpo gbee yɛ wɔshikpɔŋ lɛ nɔ.+

13 Agbami tso lɛ klɛŋklɛŋ yibii lɛ ebɔi tsuu;+

Wain tsei lɛ egba fɔfɔi ni amɛmiifã ŋma.

Misuɔlɔ, tee shi ni oba.

Miyoo ni he yɔɔ fɛo, ba ni wɔtee.

14 Ao miloofɔlɔ okpo, bo mɔ ni ohiɔ tɛsaa fɔji amli,+

Ni ohiɔ fɔji ni yɔɔ gɔŋkpɔi amli,

Hã mana bo, ni manu ogbee,+

Ejaakɛ ogbee ŋɔɔ ni ohe hu yɛ fɛo.’”+

15 “Nyɛmɔmɔa osɔi lɛ nyɛhãa wɔ,

Osɔi bibii ni fiteɔ wain tsei lɛ,

Ejaakɛ wɔwain tsei lɛ egba fɔfɔi.”

16 “Misuɔlɔ lɛ nɔ ji mi, ni mi hu minɔ ji lɛ.+

Eekwɛ etoi+ lɛ yɛ lili fɔfɔii lɛ ateŋ.+

17 Misuɔlɔ, kuu osɛɛ kɛba oya,

Tamɔ adowa+ loo baayelɔ*+ yɛ gɔji ni kã wɔteŋ lɛ anɔ,*

Dani kɔɔyɔɔ atswa blɛoo yɛ gbi lɛ mli,* dani hɔɔŋ alaaje.

3 “Be ni mikã misaa nɔ nyɔɔŋ lɛ,

Mihiɛ tse misuɔlɔ* lɛ.+

Mitao lɛ, shi minaaa lɛ.+

 2 Hã mate shi ni mayakpa maŋ lɛ mli;

Yɛ gbɛjegbɛi lɛ anɔ kɛ henaabuamɔhei lɛ.

Hã matao misuɔlɔ* lɛ.

Mitao lɛ, shi minaaa lɛ.

 3 Be ni bulɔi lɛ kpaa maŋ lɛ mli lɛ, amɛna mi.+

Mibi amɛ akɛ, ‘Ani nyɛna misuɔlɔ* lɛ?’

 4 Be ni miho amɛhe nɔŋŋ lɛ,

Mina misuɔlɔ* lɛ.

Mimɔ emli, ni miŋmɛɛɛ ehe

Kɛyashi mikɛ lɛ ba mimami shĩa lɛ,+

Mɔ ni ŋɔ mi hɔ lɛ sɛɛtsu lɛ mli.

 5 Yerusalem biyei ee, nyɛkãa mi kitã,

Nyɛkɛ ŋa nɔ adowai lɛ kɛ baayelɔyei lɛ akãa mi kitã akɛ:

Nyɛteŋ misuɔmɔ lɛ shi, ni nyɛtsiɛŋ ehiɛ hu kɛyashi be ni lɛ diɛŋtsɛ esumɔɔ.”+

 6 “Mɛni baa yɛ ŋa lɛ nɔ tamɔ lasu kpɔŋŋ ni miite shi nɛɛ,

Ni awo lɛ mire kɛ frankinsɛnsi,

Jarayelɔi apaada srɔtoi fɛɛ ni jeɔ ŋma nɛɛ?”+

 7 “Naa! Solomon akpakãi lɛ ni.

Hii kãkãlɔi 60 ebɔle he,

Amɛjɛ Israel hii kãkãlɔi lɛ ateŋ,+

 8 Amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ hiɛ klante,

Atsɔse amɛ fɛɛ kɛhã ta,

Mɔ fɛɛ mɔ klante ŋmɔ ehɛ

Koni amɛkɛbu yɛ sane fɔŋ ni baa nyɔɔŋ lɛ hewɔ.”

 9 “Maŋtsɛ Solomon maŋtsɛ akpakãi ni aha he

Ni ehã akɛ Lebanon tsei fee ahã lɛ lɛ ni.+

10 Ehe akulashiŋi lɛ, jwiɛtɛi ekɛfee,

Ni nɔ ni ekpasaa lɛ, shika tsuru ekɛfee.

Emli sɛi lɛ hu lɛ, kooloo hetsɔi ni hiɛ pɛpol kɔla ekɛfee;

Ni mɛi ni kɛ suɔmɔ saa mli ji

Yerusalem biyei lɛ.”

11 “Zion biyei ee, nyɛjea kpo,

Nyɛbakwɛa Maŋtsɛ Solomon,

Ebu yookpeemɔ akekere ni emami+ fee ehã lɛ

Yɛ gbi ni ebote gbalashihilɛ mli lɛ nɔ,

Yɛ gbi ni etsui nya lɛ nɔ lɛ.”

4 “Naa! Misuɔlɔ, ohe yɛ fɛo.

Naa! Ohe yɛ fɛo oo.

Ohiŋmɛii tamɔ okpo hiŋmɛii yɛ ohiɛhaanɔ lɛ mli.

Oyitsɔi tamɔ too abotiai akuu

Ni miikpeleke shi kɛmiijɛ Gilead gɔji lɛ anɔ.+

 2 Onyanyɔji tamɔ gwantɛŋi akuu ni aku amɛhetsɔi etsɛko

Ni ayaju amɛhe ni amɛkwɔ kɛba,

Amɛ fɛɛ amɛhiɛ bii enyɔnyɔɔnyɔ,

Ni amɛteŋ eko eko bi gboko.

 3 Onaabu tsuɔ tamɔ kpãa tsuru,

Ni owiemɔ ŋɔɔ.

Bɔ ni pomegranet aduawa ni agba mli enyɔ yɔɔ lɛ,

Nakai okpaii* ji yɛ ohiɛhaanɔ lɛ mli.

 4 Okuɛ+ tamɔ David mɔɔ lɛ,+

Mɔɔ ni akɛ tɛi ni eko kã eko nɔ tswa lɛ,

Ni akɛ tsɛŋi akpe etsotsoro he lɛ,

Hii kãkãlɔi lɛ atsɛŋi koklobii lɛ fɛɛ.+

 5 Ofufɔi enyɔ lɛ tamɔ adowabii enyɔ

Adowabii haaji+

Ni yeɔ nii yɛ lili fɔfɔii lɛ ateŋ lɛ.”

 6 “Maya mire gɔŋ lɛ nɔ,

Kɛ frankinsɛnsi gɔŋkpɔ lɛ nɔ,+

Kɛyashi kɔɔyɔɔ baatswa blɛoo yɛ gbi lɛ mli,* kɛyashi hɔɔŋ baalaaje.”

 7 “Misuɔlɔ, ohe yɛ fɛo kɛyi shi,+

Kpa ko kwraa bɛ ohe.

 8 Miyemforo, okɛ mi ashi Lebanon,

Okɛ mi ashi Lebanon.+

Kpelekemɔ shi kɛjɛ Amana* yiteŋ

Kɛjɛ Senir yiteŋ, kɛ Hermon yiteŋ+

Kɛjɛ jatai lɛ ashihilɛhe lɛ, kɛ kootsɛi agɔji lɛ anɔ.

 9 Minyɛmi yoo kɛ miyemforo, omɔ mitsui,+

Okɛ kwɛmɔ ni okwɛ mi shi kome lɛ,

Kɛ okuɛnii lɛ mli ashinao kome kɛkɛ emɔ mitsui.

10 Minyɛmi yoo kɛ miyemforo, osuɔmɔ nifeemɔi lɛ yɛ fɛo waa!+

Osuɔmɔ nifeemɔi lɛ hi kwraa fe wain,+

Ni ojeŋma ni owoɔ lɛ jeɔ ŋma fe tsofa-kɛ-ŋmai srɔtoi fɛɛ!+

11 Miyemforo, onaabu ŋɔɔ tamɔ wo ni miitsere.*+

Wo kɛ mliki yɛ olilɛi shishi,+

Ni otadei lɛ amli ŋma lɛ tamɔ Lebanon ŋma.

12 Minyɛmi yoo kɛ miyemforo lɛ tamɔ abɔɔ ni aŋmɛ naa,

Abɔɔ ni aŋmɛ naa, kɛ nuhiŋmɛi ni asɔo naa kpɛŋŋ.

13 Ogbeji* lɛ tamɔ paradeiso* ni pomegranet tsei yɔɔ mli,

Ewo aduawai ni hi fe fɛɛ, kɛ kofer fɔfɔi kɛ nardo tsei,

14 Nardo+ kɛ safron, kalamo,*+ kɛ sinamon,+

Kɛ frankinsɛnsi tsei srɔtoi fɛɛ, kɛ mire, kɛ aloe,+

Kɛ ojeŋma kpakpai fɛɛ.+

15 Otamɔ abɔɔ mli nuhiŋmɛi, nubu ni mli nu mli tse,

Kɛ fai ni miiho kɛmiijɛ Lebanon.+

16 Bo, kooyi kɔɔyɔɔ, tee shi;

Bo, wuoyi kɔɔyɔɔ, ba mli.

Muu kɔɔyɔɔ oshwie abɔɔ ni mifee lɛ nɔ.*

Hã efã ŋma.”

“Hã misuɔlɔ lɛ aba abɔɔ ni efee lɛ mli

Koni ebaye emli aduawai ni hi fe fɛɛ lɛ eko.”

5 “Minyɛmi yoo, miyemforo,

Mibote abɔɔ ni mifee lɛ mli.+

Mitse mimire kɛ mitsofa-kɛ-ŋma lɛ eko.+

Miye wo ni miitsere kɛmiijɛ wobii atsũ lɛ mli lɛ eko;*

Minu miwain kɛ mimliki lɛ hu.”+

“Nanemɛi ni misumɔɔ, nyɛyea nii!

Nyɛnua nii ni nyɛtɔrɔa kɛ suɔmɔ nifeemɔi!”+

 2 “Miwɔ, shi mitsui wɔko.+

Miinu misuɔlɔ lɛ he ni eeshi shinaa lɛ!

Eekɛɛ akɛ: ‘Minyɛmi yoo, misuɔlɔ, gbelemɔ mi,

Miloofɔlɔ okpo, miyoo ni kpa ko kwraa bɛ ehe!

Gbelemɔ mi ejaakɛ bɔ́ efɔ miyitso,

Nyɔɔŋ bɔ́ lɛ efɔ miyitsɔi ni edɔrɔdɔrɔi lɛ.’+

 3 Ni mikɛɛ akɛ, ‘Mijie mitade kakadaŋŋ lɛ momo.

Te aaafee tɛŋŋ makɔ mawo ekoŋŋ lɛ?

Mifɔ minaji ahe momo.

Te aaafee tɛŋŋ mawo he muji ekoŋŋ lɛ?’

 4 Misuɔlɔ lɛ jie enine yɛ shinaa fɔlɔ lɛ mli,

Kɛkɛ ni mimusuŋ shã mi.

 5 Kɛkɛ ni mite shi koni magbele misuɔlɔ lɛ;

Mire miitsere yɛ miniji ahe,

Mire tseretsere miitsere yɛ miwaobii ahe

Kɛmiishwie shinaa lɛ klɔklɔ lɛ nɔ.

 6 Migbele misuɔlɔ lɛ,

Shi misuɔlɔ lɛ etsɔ ehe etee momo.

Be ni etee lɛ, mihao.*

Mitao lɛ, shi minaaa lɛ.+

Mitsɛ lɛ, shi ehereee mi nɔ hu.

 7 Be ni bulɔi lɛ kpaa maŋ lɛ mli lɛ, amɛna mi.

Amɛtswia mi nii, ni amɛpila mi.

Bulɔi ni buɔ yɛ gbogboi lɛ anɔ lɛ jie minɔhaanɔ* lɛ yɛ mihe.

 8 Nyɛ Yerusalem biyei ee, nyɛkãa mi kitã akɛ:

Kɛ́ nyɛna misuɔlɔ lɛ,

Nyɛbaakɛɛ lɛ akɛ suɔmɔ ewo mi hela.”

 9 “Bo mɔ ni ohe yɔɔ fɛo yɛ yei ateŋ,

Mɛni osuɔlɔ lɛ kɛfe suɔlɔi krokomɛi?

Mɛni osuɔlɔ lɛ kɛfe suɔlɔi krokomɛi

Hewɔ ni okɛɔ wɔ ni wɔkã bo kitã lɛ?”

10 “Misuɔlɔ lɛ he yɛ fɛo ni etsuɔ;

Esoro lɛ kwraa yɛ mɛi akpei nyɔŋma he.

11 Eyitso yɛ fɛo tamɔ shika tsuru, shika tsuru ni atsuu he jogbaŋŋ.

Eyitsɔi ni edɔrɔdɔrɔi lɛ tamɔ tɛŋ bɛlɛoi ni miihoso,*

Ni eyitsɔi diɔ tamɔ kwaakwaalabite.

12 Ehiŋmɛii tamɔ okpoi yɛ fai ahe,

Ni miiju amɛhe yɛ mliki mli,

Ni damɔ kpaakpo ni eyi he.*

13 Ekpaii tamɔ tsofa-kɛ-ŋma ŋmɔ,*+

Tamɔ gɔŋkpɔi ni bai ni jeɔ ŋma eyi nɔ.

Enaabu tamɔ lili fɔfɔii ni miitsere kɛ mire tseretsere.+

14 Eniji tamɔ shika tsuru ni akɛ krisolito tɛi etara mli.

Emusu tamɔ shwuɔ wu* ni asha he hiahia ni akɛ safiro tɛi eha he.

15 Enaji tamɔ marmara tɛ* akulashiŋi ni mamɔ nɔdaamɔnii ni akɛ shika tsuru ni atsuu he jogbaŋŋ fee lɛ anɔ.

Ehe yɛ fɛo tamɔ Lebanon, eyɛ srɔto tamɔ bɔ ni tseneduru tsei yɔɔ srɔto lɛ.+

16 Enaa ŋɔɔ diɛŋtsɛ,

Ni ehe nɔ fɛɛ nɔ yɛ akɔnɔ.+

Yerusalem biyei ee, nɛkɛ misuɔlɔ lɛ yɔɔ, mɔ ni misumɔɔ lɛ lɛ nɛ.”

6 “Nɛgbɛ osuɔlɔ lɛ etee,

Bo mɔ ni ohe yɔɔ fɛo yɛ yei ateŋ?

Nɛgbɛ osuɔlɔ lɛ etsɔ?

Hã wɔkɛ bo ayatao lɛ.”

 2 “Misuɔlɔ lɛ ekpeleke shi kɛtee abɔɔ ni efee lɛ mli,

Etee tsofa-kɛ-ŋma ŋmɔ lɛ mli,*

Koni eyakwɛ etoi lɛ yɛ abɔi lɛ amli

Ni etse lili fɔfɔii.+

 3 Misuɔlɔ lɛ nɔ ji mi,

Ni mi hu minɔ ji lɛ.+

Eekwɛ etoi lɛ yɛ lili fɔfɔii lɛ ateŋ.”+

 4 “Misuɔlɔ,+ ohe yɛ fɛo tamɔ Tirza,*+

Ohe yɛ akɔnɔ tamɔ Yerusalem,+

Ohãa mɔ he jɔ̃ɔ ehe tamɔ asraafoi akui ni ebua amɛhe naa yɛ amɛflaŋai ahe.+

 5 Jiemɔ ohiŋmɛii+ yɛ minɔ,

Ejaakɛ ehãa nɔ ko feɔ mi.

Oyitsɔi tamɔ too abotiai akuu

Ni miikpeleke shi yɛ Gilead gɔji lɛ ahe.+

 6 Onyanyɔji tamɔ gwantɛŋi akuu

Ni ayaju amɛhe ni amɛkwɔ kɛba,

Amɛ fɛɛ amɛhiɛ bii enyɔnyɔɔnyɔ,

Ni amɛteŋ eko eko bi gboko.

 7 Bɔ ni pomegranet aduawa ni agba mli enyɔ yɔɔ lɛ,

Nakai okpaii* ji yɛ ohiɛhaanɔ lɛ mli.

 8 Maŋnyɛmɛi 60

Kɛ hemɛi* 80

Kɛ oblayei ni aleee amɛyibɔ yɛ moŋ,+

 9 Shi mɔ kome pɛ ji miloofɔlɔ okpo,+ miyoo ni kpa ko bɛ ehe.

Emami biyoo koome.

Yoo ni mɔ ni fɔ lɛ lɛ shwɛɛɛ ehe kwraa.*

Oblayei lɛ naa lɛ, ni amɛwieɔ ehe ekpakpa;

Maŋnyɛmɛi kɛ hemɛi* naa lɛ, ni amɛjieɔ eyi.

10 ‘Mɛɛ yoo kpɛɔ* tamɔ jetsɛremɔ nɛɛ,

Ni he yɔɔ fɛo tamɔ nyɔɔŋtsere ni eye emuu,

Ni yɔɔ krɔŋŋ tamɔ hulu la,

Ni hãa mɔ he jɔ̃ɔ ehe tamɔ asraafoi akui ni ebua amɛhe naa yɛ amɛflaŋai ahe nɛɛ?’”+

11 “Mikpeleke shi kɛtee atĩa tsei* abɔɔ lɛ mli+

Koni miyakwɛ nibii hei ni ekwɛ̃kwɛ̃ɛ yɛ jɔɔ* lɛ mli,

Ni makwɛ akɛ wain tsei lɛ etsɛ̃* lo,

Ni pomegranet tsei lɛ egba fɔfɔii lo.

12 Be ni mihɛleɔ shi lɛ,

Mikɔnɔ* egbala mi

Kɛtee mimaŋ abladei* lɛ ashwiilii lɛ ahe.”

13 “Ao Shulam yoo,* kuu osɛɛ, kuu osɛɛ oba!

Kuu osɛɛ, kuu osɛɛ,

Koni wɔkwɛ bo!”

“Mɛni hewɔ nyɛtaoɔ ni nyɛkwɛ Shulam yoo* lɛ?”+

“Etamɔ kui enyɔ ajoo!”*

7 “Kwɛ bɔ ni onaji yɔɔ fɛo yɛ otokotai lɛ amli,

Bo oblayoo kpakpa!

Oshuɔ yɛ kokloo tamɔ hewulamɔnii

Ni ŋaalɔ kɛ eniji fee.

 2 Olaŋmɔ tamɔ tsene kokloo.

Wain ni afutu akatã yɛ mli kɔkɔɔkɔ.

Omusu tamɔ wiiti ni abua naa,

Ni akɛ lili fɔfɔii ebɔle he.

 3 Ofufɔi enyɔ lɛ tamɔ adowa bii enyɔ,

Adowa bii haaji.+

 4 Okuɛ+ tamɔ shwuɔ wu* mɔɔ.+

Ohiŋmɛii+ tamɔ kpaakpoi ni yɔɔ Heshbon+

Ni yɔɔ Bat-rabim agbó lɛ masɛi lɛ.

Ogugɔ tamɔ Lebanon mɔɔ

Ni hiɛ kwɛɔ Damasko lɛ.

 5 Oyitso ma onɔ tamɔ Karmel,+

Ni oyitsɔi edɔrɔdɔrɔi+ tamɔ kooloo hetsɔi ni hiɛ pɛpol kɔla.+

Bɔ ni ejwere osɛɛ lɛ emɔ maŋtsɛ lɛ tsui.*

 6 Kwɛ bɔ ni ohe yɔɔ fɛo kɛ akɔnɔ,

Bo yoo ni misumɔɔ, ota nibii ni yɔɔ fɛo fɛɛ anɔ!

 7 Otamɔ tɛŋ tso,*

Ni ofufɔi tamɔ deeti aduawa kushai.+

 8 Mikɛɛ akɛ, ‘Makwɔ tɛŋ tso* lɛ,

Koni mamɔ eduawai kushai lɛ amli.’

Ofufɔ afee tamɔ wain yibii kushai ahã mi,

Ni mumɔ ni jɛɔ ogugɔŋ lɛ aje ŋma tamɔ apol ahã mi,

 9 Ni onaabu hu afee tamɔ wain kpakpa ahã mi.”

“Ekpeleke shi yɔɔ yɛ misuɔlɔ lɛ sɛŋ,

Etsere eshwie mɛi ni ewɔ lɛ anaa blɛoo.

10 Misuɔlɔ lɛ nɔ ji mi,+

Ni miji mɔ ni eshweɔ.

11 Misuɔlɔ, ba,

Hã wɔya ŋa lɛ nɔ;

Hã wɔyahi kofer fɔfɔii lɛ ateŋ.+

12 Hã wɔte shi mra ni wɔya wain ŋmɔji lɛ amli

Ni wɔyakwɛ kɛji wain tsei lɛ etsɛ̃* lo,

Kɛji wain tsei lɛ egba fɔfɔii lo,+

Kɛji pomegranet tsei lɛ egba fɔfɔii lo.+

Jɛmɛ majie misuɔmɔ lɛ kpo matsɔɔ bo yɛ.+

13 Mandrek* yibii+ lɛ miifã ŋma;

Aduawai srɔtoi fɛɛ ni hi fe fɛɛ lɛ yɛ wɔshinai lɛ anaa.+

Ehei kɛ ememeji,

Misuɔlɔ, mikɛto mihã bo.

8 “Miná ni kulɛ minyɛmi nuu ji bo,

Mɔ ko ni ye mimami fufɔ!

Kulɛ kɛ́ mikɛ bo kpe yɛ agbonaa lɛ, mashɔ onaa,+

Ni mɔ ko mɔ ko ewieŋ eshiŋ mi.

 2 Kulɛ manyiɛ ohiɛ;

Manyiɛ ohiɛ kɛba mimami shĩa lɛ mli,+

Mɔ ni tsɔɔ mi nii lɛ shĩa lɛ.

Mahã bo wain ni akɛ tsofa-kɛ-ŋma ewo mli koni onu,

Pomegranet aduawa mli nu ni aŋa.

 3 Ekɛ enine abɛku baawo miyitso shishi,

Ni ekɛ eninejurɔ baafua mi.+

 4 Yerusalem biyei ee, nyɛkãa mi kitã akɛ:

Nyɛteŋ misuɔmɔ lɛ shi, ni nyɛtsiɛŋ ehiɛ hu kɛyashi be ni lɛ diɛŋtsɛ esumɔɔ.”+

 5 “Mɛɛ yoo jɛ ŋa lɛ nɔ ni ekwɔɔ kɛbaa nɛɛ,

Ni ela esuɔlɔ kɛbaa nɛɛ?”

“Apol tso lɛ shishi mitsiɛ ohiɛ yɛ.

Jɛmɛ omami kɔmɔ ni efɔ bo yɛ.

Jɛmɛ mɔ ni fɔ bo lɛ kɔmɔ yɛ.

 6 Okɛ mi akpɛtɛ otsui nɔ tamɔ niianaasɔomɔnɔ,

Tamɔ niianaasɔomɔnɔ yɛ onine he,

Ejaakɛ suɔmɔ he wa tamɔ gbele,+

Ni tsui ni akɛhãa mɔ kwraa lɛ hu sane wa tamɔ Gbonyobu.*

Elalilɛi lɛ tsoɔ grigri tamɔ Yah* lalilɛi.+

 7 Nui ni efee hamahama po nyɛɛɛ agbe suɔmɔ la lɛ,+

Ni fai hu nyɛɛɛ afɔ suɔmɔ kɛya.+

Kɛ́ nuu kɛ eshĩa mli jwetrii fɛɛ hã koni ekɛhe suɔmɔ po lɛ,

Abaakpoo.”*

 8 “Wɔyɛ nyɛmi yoo fioo ko+

Ni ejeko fufɔ.

Mɛni wɔbaafee wɔhã wɔnyɛmi yoo lɛ

Yɛ gbi ni abaababi eshi lɛ nɔ?”

 9 “Kɛ́ etamɔ gbogbo lɛ,

Wɔbaatswa jwiɛtɛi afabaŋ wɔma nɔ,

Shi kɛ́ etamɔ shinaa lɛ,

Wɔkɛ tseneduru mplaŋ baala sɛɛ.”

10 “Mi lɛ, mitamɔ gbogbo,

Ni mifufɔi hu tamɔ mɔji.

No hewɔ lɛ, yɛ misuɔlɔ lɛ hiɛ lɛ

Mitoiŋ ejɔ mi.

11 Solomon yɛ wain ŋmɔ+ ko yɛ Baal-hamon.

Ekɛ wain ŋmɔ lɛ ewo mɛi komɛi adɛŋ ni amɛkwɛ nɔ amɛhã lɛ.

Kɛ́ amɛteŋ mɔ fɛɛ mɔ kpa emli yibii lɛ, ekɛ jwiɛtɛi kapɛji akpe bahãa lɛ.

12 Miyɛ mi diɛŋtsɛ miwain ŋmɔ ni mikɛfeɔ nɔ ni misumɔɔ.

Solomon ee, onɔ ji jwiɛtɛi kapɛji akpe lɛ,*

Ni mɛi ni kwɛɔ wain yibii lɛ anɔ lɛ hu anɔ ji kapɛji ohai enyɔ lɛ.”

13 “Bo, mɔ ni ohiɔ abɔi amli,+

Nanemɛi lɛ miibo ogbee toi.

Hã manu ogbee.”+

14 “Misuɔlɔ, sha ohe,

Ni ohe afee oya tamɔ adowa+

Aloo tamɔ baayelɔ*

Yɛ tsofa-kɛ-ŋma gɔji lɛ anɔ.”

Loo “Lala ni nɔ bɛ.”

Loo “Omui ni okpaa.”

Loo “Osubaŋ.”

Loo “mu.”

Hebri sht. ŋm., “Gbalamɔ mi kɛyi osɛɛ.”

Loo “Hã wɔjie osuɔmɔ nifeemɔi lɛ ayi.”

Ni ji, oblayei lɛ.

Loo “mɔ ni misusuma sumɔɔ.”

Loo “yoo ni eha ehiɛ yɛ awerɛhoyeli hewɔ.”

Loo “mikpɔŋɔ.”

Shishitsɔɔmɔi komɛi kɛɔ akɛ, “yɛ yitsɔi ni agbɔ lɛ mli.”

Loo “nibii koklobii.”

Loo “ehɔlɔ.”

Hebri sht. ŋm., “Nardo mu.”

Loo “Wɔtsũ wulu.”

Loo “ŋshɔnaa ŋa nɔ.”

Loo “biyei.”

Loo “bihii.”

Hebri sht. ŋm., “ba wain shĩa lɛ.”

Keeki nɛɛ ji wain yibii ni egbi ni anyɛmɔ nɔ afee lɛ ekome tamɔ pan keeki.

Loo “gbee.”

Loo “baayelɔ oblanyo.”

Loo “Nugbɔnɛmɔ be.”

Loo “baayelɔ oblanyo.”

Shishitsɔɔmɔi komɛi kɛɔ akɛ, “yɛ gɔji ni egbalagbalai lɛ anɔ.” Loo “yɛ Beter gɔji lɛ anɔ.”

Hebri sht. ŋm., “Dani gbi lɛ amu.”

Loo “mɔ ni misusuma sumɔɔ.”

Loo “matao mɔ ni misusuma sumɔɔ.”

Loo “nyɛna mɔ ni misusuma sumɔɔ.”

Loo “Mina mɔ ni misusuma sumɔɔ.”

Loo “oyitso he.”

Hebri sht. ŋm., “Kɛyashi gbi lɛ baamu.”

Loo “kɛjɛ gɔji ni hiɛ kwɛɔ Lebanon gɔji lɛ.”

Loo “wo ni afutuko mli.”

Shishitsɔɔmɔi komɛi kɛɔ akɛ, “Ohewolo.”

Loo “abɔɔ.”

Eji tso ko ni jeɔ ŋma. Aleee bɔ ni eji jogbaŋŋ.

Loo “Tswaa kɔɔyɔɔ blɛoo yɛ abɔɔ ni mifee lɛ mli.”

Loo “Miye miwo agbaku kɛ miwo lɛ eko.”

Loo “misusuma je mimli.” Shishitsɔɔmɔi komɛi kɛɔ akɛ, “Be ni ewie lɛ, misusuma je mimli.”

Loo “mihiɛhaanɔ.”

Shishitsɔɔmɔi komɛi kɛɔ akɛ, “tamɔ deeti aduawa kushai.”

Shishitsɔɔmɔi komɛi kɛɔ akɛ, “Ni ebɔle nuhiŋmɛi he.”

Loo “akofii.”

Loo “aivori.” Kwɛmɔ Wiemɔi Titrii Amligbalamɔ lɛ.

Atsɛɔ lɛ marble yɛ Blɔfo mli.

Loo “akofii lɛ ateŋ.”

Loo “Maŋ Fɛfɛo lɛ.”

Loo “oyitso he.”

Kwɛmɔ Wiemɔi Titrii Amligbalamɔ lɛ.

Hebri sht. ŋm., “Mɔ ni fɔ lɛ lɛ bi ni yɔɔ krɔŋŋ.”

Kwɛmɔ Wiemɔi Titrii Amligbalamɔ lɛ.

Hebri sht. ŋm., “kwɛɔ shikpɔŋ.”

Hebri wiemɔ ni atsɔɔ shishi akɛ atĩa tso lɛ ji tso ko ni tamɔ atĩa tso ni kwɛ̃ɔ yɛ Israel.

Loo “nujɔɔ.”

Loo “egba afofro.”

Loo “Misusuma.”

Loo “mimaŋbii ni kɛ amɛhe ehã.”

Loo “Shulamait.” Jeee oblayoo lɛ gbɛ́i ni.

Loo “Shulamait.” Jeee oblayoo lɛ gbɛ́i ni.

Loo “Etamɔ Mahanaim joo.”

Loo “aivori.” Kwɛmɔ Wiemɔi Titrii Amligbalamɔ lɛ.

Loo “eŋɔ maŋtsɛ lɛ nom.”

Tɛŋ tso ni atsɔɔ yɛ biɛ lɛ ji nɔ ni kwɛ̃ɔ yɛ Palestina niiaŋ lɛ eko.

Tɛŋ tso ni atsɔɔ yɛ biɛ lɛ ji nɔ ni kwɛ̃ɔ yɛ Palestina niiaŋ lɛ eko.

Loo “egba afofro.”

Eji tso ko ni mɛi susu akɛ kɛ́ yei ye eyibii lɛ ebaahã amɛŋɔ hɔ.

Hebri mli lɛ, “Sheol,” ni ji, mfonirifeemɔŋ gbonyobu kome kɛhã adesai. Kwɛmɔ Wiemɔi Titrii Amligbalamɔ lɛ.

“Yah” ji gbɛ́i Yehowa lɛ ní afo lɛ kuku.

Shishitsɔɔmɔi komɛi kɛɔ akɛ, “Abaaŋmɔ lɛ.”

Hebri sht. ŋm., “onɔ ji akpe lɛ.”

Loo “baayelɔ oblanyo.”

    Ga Woji (1980-2026)
    Shi Mli
    Botemɔ Mli
    • Ga
    • Kɛmaje
    • Bɔ Ni Misumɔɔ Lɛ Mihãa
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mlai Ni Yɔɔ He
    • Ohe Saji
    • Ohe Saji Lɛ Ahe Gbɛjianɔtoo
    • JW.ORG
    • Botemɔ Mli
    Kɛmaje