Abasi Ama Ọnọnọ Ibet Aban̄a Usanaidem Anyan Ini Mbemiso Ntaifiọk Ẹdidiọn̄ọ Utọ N̄kpọ Oro
Esisịt ini mbemiso idụt Israel ẹkedụkde Isọn̄ Un̄wọn̄ọ n̄kpọ nte isua 3,500 emi ekebede, Abasi ama ọn̄wọn̄ọ ke iyekpeme mmọ mbak mmọ ididọn̄ọ “ndiọi udọn̄ọ” emi mmọ ẹkesikụtde ke Egypt. (Deuteronomy 7:15) Usụn̄ kiet emi enye ekekpemede mmọ ekedi ndinọ mmọ ibet mban̄a usanaidem ye se mmọ ẹkpenamde mbak udọn̄ọ idibe owo. Ke uwụtn̄kpọ:
Ibet emi ẹkenọde nditọ Israel ama ọdọhọ mmọ ẹsiyere mmọn̄ ẹnyụn̄ ẹyet ọfọn̄ mmọ.—Leviticus 15:4-27.
Abasi ọkọdọhọ mmọ ntem aban̄a ifuọ: “Afo enyene ndisio ebiet kiet nnịm san̄asan̄a ke edem itienna, afo onyụn̄ enyene ndiwọrọ n̄ka do. Eto utịbi isọn̄ onyụn̄ enyene ndidu ke otu n̄kpọutom fo, ndien ama ekem ke ini ọsọrọde ke edem itienna, afo onyụn̄ enyene ndida enye ntịbi isọn̄ mfụk ifuọ fo.”—Deuteronomy 23:12, 13.
Edieke ẹkekerede ke owo enyene udọn̄ọ emi ekemede ndibe owo, ẹma ẹsinịm enye nsannsan tutu edi se enye afiakde adian idem ye mme owo. Mbemiso mbon emi utọ udọn̄ọ oro okụrede ẹfiakde ẹdian idem ye mme owo, akana mmọ ẹyet ọfọn̄ mmọ ẹnyụn̄ ẹyere mmọn̄ man ẹdọhọ ke mmọ ‘ẹsana.’—Leviticus 14:8, 9.
Akana ẹnịm owo ekededi emi otụkde okpo owo m̀mê okpo unam nsannsan.—Leviticus 5:2, 3; Numbers 19:16.
Ibet emi Abasi ọkọnọde nditọ Israel ebiet se mme dọkta ẹkpepde mfịn, emi owo mîkekpetke-kpet ndifiọk ini oro.
Ini oro, mbon idụt en̄wen ikenen̄ekede idiọn̄ọ usanaidem. Ke uwụtn̄kpọ:
Ẹkesiduọn̄ọ mbio ke efak. Mmọn̄ emi ẹsabarede, mbiara udia, ye kpukpru orụk mbio eken ẹma ẹtiene ẹnam ediwak owo ẹmen udọn̄ọ, ẹnyụn̄ ẹnam nseknditọ ẹkpan̄a.
Mme dọkta ini eset oro ẹkediọn̄ọ ata esisịt n̄kpọ ẹban̄a n̄kpri unam udọn̄ọ, ekpedi ẹma ẹkam ẹdọdiọn̄ọ. Mbon Egypt ẹma ẹsikama iyịp ekpọk, ifuọ ikpan̄inyan̄, obukpo eku, ikịm, ye mfịt mfịt bred ẹdọhọ ke isọbọ owo idem. Mmọ ẹma ẹsinyụn̄ ẹwak ndibuak ifuọ owo ye eke unam ke usọbọ mmọ.
Mbon Egypt eset oro ẹma ẹsimen nsio nsio n̄ken̄e unam udọn̄ọ ẹto mmọn̄ Akpa Nile emi ẹma ẹkesabade, ye ke mme edịk emi ẹsiakde man ẹda mmọn̄ ke akpa oro ẹduọk ke in̄wan̄. Ediwak nseknditọ ke Egypt ẹma ẹsikpan̄a ke ntak utọrọ ye mme udọn̄ọ ntre emi mbiara udia esinamde owo.
Edi sia nditọ Israel ẹkenịmde Ibet emi Abasi ọkọnọde mmọ, mme mfịna ntre ikesịmke mmọ, idem ama onyụn̄ ọsọn̄ mmọ akan mbon idụt efen.