Nte Nnuene Emi Ẹkotde Utan̄kpọ Esinamde Edinọi Esie Asana

Ana ata n̄kpri unam nte nnuene ẹsana idem sia oro edin̄wam mmọ ẹfe, ẹdọk n̄kpọ, ẹnyụn̄ ẹdiọn̄ọ se ikade iso ke ebiet emi mmọ ẹdude. Ke uwụtn̄kpọ, edieke edinọi nnuene edehede, nnuene oro idinen̄ekede idiọn̄ọ usụn̄, idikemeke ndinam nnuene eken ẹdiọn̄ọ se enye oyomde ndinam, idinyụn̄ inen̄ekede ikop utebe n̄kpọ. Emi anam Alexander Hackmann emi esikpepde n̄kpọ aban̄a unam ọdọhọ ete: ‘Udukwe n̄kpri unam nte nnuene ekededi emi ẹdehede idem. Mmọ ẹdiọn̄ọ se ẹkpenamde ke ini ndek eyerede mmọ.’

Kere ise: Nnuene emi ẹkotde utan̄kpọ edi ke utọ ke utọ. Enyene utọ kiet emi ntaifiọk ẹkotde Camponotus rufifemur. Hackmann ye mbon en̄wen emi ẹsikpepde n̄kpọ ẹban̄a unam ẹma ẹnam ndụn̄ọde ẹban̄a nte utọ nnuene emi esisan̄ade anam edinọi esie asana. Mmọ ẹma ẹkụt ke nnuene emi esinụk ukot esie, emen edinọi esie esịn do onyụn̄ odụri osio. Enye ama anam ntre, se ededi emi akadianade ke edinọi oro ọmọn̄ adian̄ade. Nsọsọn̄ idet ke ukot esie oro esikwọhọde ikpọ ndek adian̄ade ke edinọi esie. Mmemmem idet ke ukot esie, emi edide ukem ye enye emi etịbede enye ke edinọi esikwọhọde n̄kpri ndek adian̄ade, ndien ata mmemmem idet efen ke ukot esie oro ọkwọhọde ata nịn̄inịn̄i ndek adian̄ade.

Se nte nnuene emi ẹkotde utan̄kpọ anamde edinọi esie asana

Hackmann ye mme anam ndụn̄ọde eken ẹnịm ke ẹkpenam n̄kpọ emi ebietde se mme nnuene ẹsinamde man edinọi mmọ asana, ke ayan̄wam mme obot mbufa n̄kpọ etieti. Ke uwụtn̄kpọ, ayan̄wam ẹkeme ndikwọhọde ndek nsio ke ata n̄kpri n̄kpri n̄kpọ emi ẹsidọn̄de ke mme n̄kpọ ilektrọnik, sia ata ekpri ndek ekeme ndinam n̄kpọ ilektrọnik oro okûnam utom nte akpanamde.

Afo ekere didie: Ndi n̄kpọ emi nnuene emi ẹkotde utan̄kpọ esikamade anam edinọi esie asana okofoforo? Mîdịghe ndi ẹkebobot?