Jehovah Ọnọ Ukpep Tutu Osịm Usen Mfịn
“Jehovah ọmọnọ mi edeme mmọ eke ẹkpepde n̄kpọ.”—ISAIAH 50:4.
1, 2. (a) Jehovah eketịm eyen ukpepn̄kpọ oro enye amade idem ọnọ nso, ndien nso ikedi utịp? (b) Didie ke Jesus akanam ẹdiọn̄ọ Ebiet emi ukpepn̄kpọ esie otode?
JEHOVAH ABASI edi Andikpep tọn̄ọ nte enye akakabade edi Ete. Ekem ke ndusụk nditọ esie ẹma ẹkesọn̄ ibuot, enye ama otịm eyen ukpepn̄kpọ esie oro enye akamade idem, kpa Akpan esie, ọnọ utom ukwọrọikọ ke isọn̄. (Mme N̄ke 8:30) Isaiah ibuot 50 etịn̄ ke prọfesi aban̄a eyen ukpepn̄kpọ emi nte ọdọhọde: “Ọbọn̄ Jehovah ọmọnọ mi edeme mmọ eke ẹkpepde n̄kpọ, man mfiọk ndida ikọ n̄n̄wam mmọ eke ẹkpade mba.” (Isaiah 50:4) Nte utịp edida ukpepn̄kpọ Ete esie nsịn ke edinam ke ini okodude ke isọn̄, Jesus ekedi ebiet nduọkodudu ọnọ kpukpru mmọ oro “ẹkpade mba ẹnyụn̄ ẹbiomde edidobi mbiomo.”—Matthew 11:28-30.
2 Jesus ama anam ediwak utom odudu ke akpa isua ikie. Enye ama atat enyịn mme nnan onyụn̄ akam anam mme akpan̄kpa ẹset, edi mbon eyo esie ẹkediọn̄ọ enye akpan akpan nte andikpep. Mme anditiene enye ọkọrọ ye mme andibiọn̄ọ enye ẹkekot enye ntre. (Matthew 8:19; 9:11; 12:38; 19:16; John 3:2) Akananam Jesus ikadaha ubọn̄ inọ idemesie ke se enye ekekpepde edi ke nsụhọdeidem ama onyịme ete: “Ukpepn̄kpọ eke nnọde idịghe Okịm, edi edi eke Andidọn̄ Mi.” “Kpa nte Ete ekekpepde Mi, kpa ntre ke ntetịn̄.”—John 7:16; 8:28; 12:49.
Eti Itie Ebuana Andikpep ye Eyen Ukpepn̄kpọ
3. Didie ke prọfesi Isaiah owụt udọn̄ oro Jehovah enyenede ke idem mmọ oro enye ọnọde ukpep?
3 Ata eti andikpep esinyene ọkpọkpọ, ifịk ifịk, ye ima ima udọn̄ ke idem nditọ ukpepn̄kpọ esie. Isaiah ibuot 50 ayarade nte ke Jehovah Abasi enyene utọ udọn̄ oro ke idem mmọ oro enye ọnọde ukpep. Prọfesi oro ọdọhọ ete: “Enye eyedemede, eyedemede mi utọn̄ kpukpru usenubọk, man n̄kop kpa nte mmọ eke ẹkpepde n̄kpọ.” (Isaiah 50:4) Ikọ oro odude mi ọnọ ekikere aban̄a anditeme oro edemerede nditọ ukpepn̄kpọ esie tụhi tụhi usenubọk man ọnọ mmọ ukpep. Ke etịn̄de nte ẹbuande prọfesi emi, eyen ukpepn̄kpọ Bible kiet ọdọhọ ete: “Ekikere edi, nte ke Andifak edi . . . enyeemi okodude, yak idọhọ ntre, ke ufọkn̄wed Abasi; emi onyụn̄ odotde ndinọ mbon en̄wen item. . . . Ebede ke ukpepn̄kpọ Abasi, Messiah enen̄ede odot ndidi anditeme ubonowo.”
4. Didie ke Jesus akanam n̄kpọ aban̄a ukpepn̄kpọ Ete esie?
4 Nte odotde, nditọ ukpepn̄kpọ ẹsikpan̄ utọn̄ ẹnọ ukpepn̄kpọ anditeme mmọ. Didie ke Jesus akakpan̄ utọn̄ ọnọ ukpepn̄kpọ Ete esie? Nte enye akanamde n̄kpọ odu ke n̄kemuyo ye se nnyịn ikotde ke Isaiah 50:5: “Ọbọn̄ Jehovah an̄wan̄ade mi utọn̄, ndien ami nsọn̄ke ibuot: mfiakke edem.” Ih, Jesus ama enyene udọn̄ ndikpep n̄kpọ. Enye ekedi eti andikpan̄ utọn̄. Akande oro, enye ama onyịme ndinam kpukpru se Ete esie ọkọdọhọde enye. Enye ikọsọn̄ke ibuot; utu ke oro, enye ọkọdọhọ ete: “Okûdi nte Ami nnyịmede, yak edi nte Afo onyịmede.”—Luke 22:42.
5. (a) Nso iwụt nte ke Jesus ama ebemiso ọdiọn̄ọ mme idomo oro enye edisobode ke isọn̄? (b) Didie ke prọfesi oro ke Isaiah 50:6 okosu?
5 Prọfesi oro owụt ete ke ẹma ẹsian Eyen ẹban̄a mme utịp ẹkemede ndisụn̄ọ nto enye ndinam uduak Abasi. Ẹwụt emi ke se enyeoro ẹnọde ukpep etịn̄de: “N̄kayak edem mi nnọ mmọ eke ẹyịbide, nyak mfụk mi nnọ mmọ eke ẹdịberede idet: ndịpke iso mi mfehe bụt ye etap.” (Isaiah 50:6) Nte prọfesi oro owụtde, ẹma ẹnam n̄kpọ ye Jesus ke ibak ibak usụn̄ ke isọn̄. Apostle Matthew ekewet ete: “Mmọ ẹtọ Enye etap ke iso . . . Ndusụk mmọ ẹnyụn̄ ẹyịbi Enye ufia.” (Matthew 26:67, 68a) Mme adaiso ido ukpono ẹkenam emi ke okoneyo Passover eke 33 E.N. Ndan̄nsiere Jesus ama ayak edem esie ọnọ mme andiyịbi owo, nte mbonekọn̄ Rome ke unana mbọm ẹkemiade enye mbemiso ẹkọn̄de enye ke eto man akpa.—John 19:1-3, 16-23.
6. Nso iwụt nte ke Jesus akananam ikananake mbuọtidem ke idem Andikpep enye, ndien didie ke ẹkenọ enye utịp ke mbuọtidem esie?
6 Eyen, emi ẹketịmde ẹnọ ukpep ke mbemiso, akananam ikananake mbuọtidem ke idem Andikpep enye. Ẹwụt emi ke ikọ efen oro enye etịn̄de nte prọfesi oro ọdọhọde: “Ọbọn̄ Jehovah eyenyan̄a mi; mmọdo nsia mîyomoke mi.” (Isaiah 50:7) Ẹma ẹnọ Jesus uwak utịp ke mbuọtidem esie ke idem Andikpep enye. Ete esie ama emenede enye onịm ke enyọn̄, ada akamba itie oro okon̄de akan eke kpukpru mme asan̄autom Abasi eken ọdiọn̄ enye. (Philippi 2:5-11) Mme akwa edidiọn̄ ke ẹna ẹbet nnyịn n̄ko edieke nnyịn ke nsụkibuot isọn̄ọde imụm ukpepn̄kpọ Jehovah ikama mînyụn̄ ‘ifiakke edem.’ Ẹyak nnyịn ise nte ẹnamde ukpepn̄kpọ oro odu tutu osịm eyo nnyịn.
Ndutịm Unọ Ukpep Oro Ẹtatde
7. Didie ke Jehovah anam utom unọ ukpep esie ke isọn̄?
7 Nte ima ikebem iso ikụt, Jehovah akada Andida ke ibuot esie ke isọn̄, Jesus Christ, anam n̄kpọ man ẹnọ ukpepn̄kpọ Abasi ke akpa isua ikie. (John 16:27, 28) Jesus kpukpru ini ama esinyan ubọk owụt Ikọ Abasi nte ebiet emi odudu ukpepn̄kpọ esie otode, onịmde uwụtn̄kpọ ọnọ mmọ oro enye ọkọnọde ukpep. (Matthew 4:4, 7, 10; 21:13; 26:24, 31) Ke oro ebede, ẹkenọ ukpepn̄kpọ Abasi ke isọn̄ ebe ke utom ukwọrọikọ mme utọ owo oro ẹkenọde ukpep do. Ti ete ke Jesus okowụk mmọ ete: “Ẹka ẹkenam kpukpru mme idụt ẹdi mbet Mi, . . . ẹkpep mmọ ẹnam kpukpru n̄kpọ eke n̄ketemede mbufo.” (Matthew 28:19, 20, sịghisịghi ubọkn̄wed edi eke nnyịn.) Ke ini ẹkenamde mme mbet, mmọemi ẹma ẹkabade ẹdi ubak “ufọk Abasi . . . ufọk oduuwem Abasi.” (1 Timothy 3:15) Ẹma ẹtịm mmọ n̄ko ẹdọn̄ ke esop kiet kiet emi Jehovah ọkọnọde mmọ ukpep. (Utom 14:23; 15:41; 16:5; 1 Corinth 11:16) Nte ukpepn̄kpọ Abasi akaiso ke usụn̄ oro tutu osịm eyo nnyịn?
8. Didie ke Jesus okowụt nte ke eyenọ utom ukwọrọikọ ndausụn̄ ke isọn̄ mbemiso utịt edide?
8 Ke akpanikọ, enye akaiso! Usen ita mbemiso n̄kpa esie, Jesus ama ebemiso etịn̄ ete ke mbemiso utịt editịm n̄kpọ emi, ke ẹyekwọrọ ikọ ke akamba udomo. Enye ọkọdọhọ ete: “Ẹyenyụn̄ ẹkwọrọ gospel Ubọn̄ Abasi emi ke ofụri ekondo nte ntiense ẹnọ kpukpru mme idụt, ndien adan̄aoro ke utịt eyedi.” Jesus ama akaiso ndinam an̄wan̄a usụn̄ oro ẹdinọde ndutịm ukwọrọikọ ye unọ ukpep ofụri ererimbot ndausụn̄. Enye ama etịn̄ aban̄a “asan̄autom emi anamde akpanikọ, onyụn̄ enyenede ọniọn̄” emi edinamde n̄kpọ nte usụn̄, m̀mê n̄kpọutom, ndinọ mme asan̄autom Esie udia eke spirit. (Matthew 24:14, 45-47) Jehovah Abasi amada “asan̄autom” emi ndise mban̄a mme ufọn n̄kpọ Obio Ubọn̄ ke ofụri isọn̄.
9. Mmanie ẹnam asan̄autom oro anamde akpanikọ, onyụn̄ enyenede ọniọn̄?
9 Mfịn, nsụhọ mme andida Obio Ubọn̄ nnyene ẹnam asan̄autom emi anamde akpanikọ, onyụn̄ enyenede ọniọn̄. Mmọemi ẹdi mme Christian oro ẹyetde aran, nsụhọ ke otu owo 144,000 ẹmi ẹdude ke isọn̄, ẹmi “ẹdide eke Christ” ẹnyụn̄ ẹdide ubak “nditọ Abraham.” (Galatia 3:16, 29; Ediyarade 14:1-3) Didie ke afo ekeme ndidiọn̄ọ asan̄autom emi anamde akpanikọ, onyụn̄ enyenede ọniọn̄? Ebe ke utom oro mmọ ẹnamde akpan akpan onyụn̄ ebe ke mmọ ndisọn̄ọ nyịre ke Ikọ Abasi, kpa Bible, ketket.
10. Mme n̄kpọutom ewe ke otu asan̄autom ada ndinọ mme ukpepn̄kpọ Jehovah ibetedem?
10 Jehovah ada “asan̄autom” emi nte usụn̄ oro enye adade ọnọ mme owo ukpep mfịn. Mmọ oro ẹdide eke otu asan̄autom emi ẹma ẹda enyịn̄ oro Mme Ntiense Jehovah ẹkere ke 1931. Ọtọn̄ọde ke ini oro ediwak miliọn owo ẹbuana ye mmọ ẹnyụn̄ ẹnyịme enyịn̄ oro ẹnyụn̄ ẹbuana ke nditan̄a Obio Ubọn̄ Abasi. Magazine emi, Enyọn̄-Ukpeme Ọnọ Ntọt Obio Ubọn̄ Jehovah, edi akpan n̄kpọutom oro “asan̄autom” emi adade ke utom unọ ukpep emi. Nte ededi, ẹda mme n̄wed efen n̄ko, esịnede mme n̄wed, n̄kpri n̄wed, ndiye uduot n̄kpri n̄wed, mme tract, ye magazine Awake!
11. Mme ufọkn̄wed ewe ke “asan̄autom” emi ese aban̄a, ndien nso uduak ke ufọkn̄wed ẹmi kiet kiet ọyọhọ?
11 Ke adianade do, “asan̄autom” emi ese aban̄a nsio nsio ufọkn̄wed. Mmọemi ẹsịne Watchtower Bible School of Gilead, emi edide ukpep ọfiọn̄ ition emi otịmde mme asan̄autom ẹdide n̄kparawa idem ọnọ utom isụn̄utom esenidụt, ye ukpep ọfiọn̄ iba eke Ufọkn̄wed Unọ Mme Asan̄autom Ukpep, emi ọnọde mbiowo ye mme asan̄autom unamutom oro mîdọhọ ndọ ukpep kaban̄a san̄asan̄a utom ukara Abasi. Ufọkn̄wed Utom Obio Ubọn̄ n̄ko odu, emi ẹsitemede mbiowo ye mme asan̄autom unamutom Christian ke ini ke ini ẹban̄a mme mbiomo mmọ ke esop, ye Ufọkn̄wed Utom Usiakusụn̄, emi otịmde mme ọkwọrọikọ uyọhọ ini idem nditịm nnyene uforo ke utom ukwọrọikọ mmọ.
12. Nso idi ikpehe ndutịm unọ ukpep eke urua ke urua?
12 Ikpehe ndutịm unọ ukpep efen edi mme mbonoesop ition eke urua ke urua ẹsinịmde ke se iwakde ikan esop 75,500 eke ikọt Jehovah ke ofụri ererimbot. Nte afo ọmọbọ ufọn ọyọhọ ọyọhọ nte ekekeme oto mme mbonoesop ẹmi? Ebede ke afo ndinọ ọyọhọ n̄kpan̄utọn̄ ke item oro ẹnọde, nte afo omowụt ke imenen̄ede inịm ke akpanikọ ite ke imọ, yak idọhọ ntre, idu ke ufọkn̄wed Abasi? Nte n̄kọri eke spirit fo owụt mmọ en̄wen in̄wan̄în̄wan̄ nte ke afo emenyene “edeme mmọ eke ẹkpepde n̄kpọ”?—Isaiah 50:4; 1 Timothy 4:15, 16.
Ẹnọ Ukpep ke Mme Mbonoesop
13. (a) Nso idi akpan usụn̄ oro Jehovah ekpepde ikọt esie n̄kpọ mfịn? (b) Didie ke nnyịn ikeme ndiwụt esịtekọm oro inyenede inọ Enyọn̄-Ukpeme?
13 Jehovah ọnọ ikot esie ukpep akpan akpan ebe ke ukpepn̄kpọ Bible eke urua ke urua, adade Enyọn̄-Ukpeme nte n̄wed un̄wam ukpepn̄kpọ. Nte afo emese mbonoesop emi nte ebiet emi Jehovah ekemede ndinọ fi ukpep? Okposụkedi Isaiah 50:4 enyenede n̄kpọ ndinam akpan akpan ye Jesus, enye n̄ko ekeme ndinyene n̄kpọ ndinam ye kpukpru mmọ oro ẹbọde ufọn ẹto mme ndutịm Abasi ndibọ “edeme mmọ eke ẹkpepde n̄kpọ.” Usụn̄ kiet oro afo ekemede ndiwụt ke imabat Enyọn̄-Ukpeme ke ọsọn̄urua n̄kpọ edi ndikot nsiondi kiet kiet usọp usọp nte ekekeme ke afo ama ọkọbọ enye. Ekem, ke ini ẹkpepde Enyọn̄-Ukpeme ke esop, afo emekeme ndiwụt esịtekọm enyenede ọnọ Jehovah ebe ke ndidụk ye n̄ko ebe ke ndiben̄e idem nditịn̄ idotenyịn fo an̄wan̄wa.—Mme Hebrew 10:23.
14. (a) Ntak emi edibọrọ mbụme ke mme mbonoesop edide akpan ifet ntre? (b) Nso orụk ibọrọ oro n̄kpri owo ẹnọde ẹsinen̄ede ẹdi n̄kpọ nsịnudọn̄?
14 Ndi afo ọmọfiọk ete ke ebede ke mme ibọrọ oro afo ọnọde ke mme mbonoesop, afo emekeme ndinyene udeme ke akwa ndutịm unọ ukpep Jehovah? Eyịghe idụhe iban̄a oro, ndibọrọ mbụme ke mme mbonoesop edi akpan usụn̄ oro nnyịn ikemede ndidemede kiet eken ‘nnọ ima ye nti utom.’ (Mme Hebrew 10:24, 25) Nte nditọwọn̄ ẹkeme ndinyene udeme ke ndutịm unọ ukpep emi n̄ko? Ih, mmọ ẹkeme. Mme ibọrọ ofụri esịt oro n̄kpri owo ẹnọde ẹsiwak ndinọ ikpọ owo nsịnudọn̄. Ndusụk ini, ibọrọ nditọwọn̄ esinam mbufa owo oro ẹdụkde mme mbonoesop ẹtịm ẹnyene udọn̄ ke akpanikọ Bible. Ndusụk n̄kpri owo ẹsinam edi ido ndikokot ibọrọ mmọ nnennen nto ikpehe ekikere m̀mê nditịn̄ se akamba owo eketịn̄de esịn mmọ ke utọn̄. Nte ededi, otịm ọnọ nsịnudọn̄ akan ke ini ẹtịmde ibọrọ mmọ mfọn mfọn. Utọ ibọrọ oro ke akpanikọ ada ukpono ọsọk Akwa Anditeme nnyịn ye n̄kokon̄ ndutịm unọ ukpep esie.—Isaiah 30:20, 21.
15. Nso ke mme ete ye eka ẹkeme ndinam man ẹn̄wam nditọwọn̄ ẹnọ ibọrọ uforo uforo?
15 Edi n̄kpọ idatesịt ndikụt nditọwọn̄ ẹyomde ndibuana ke nditoro Abasi nnyịn. Jesus ama owụt esịtekọm aban̄a mme ikọ itoro ẹtode n̄kpri owo. (Matthew 21:15, 16) Ebiowo Christian kiet ọdọhọ ete: “Ke ini n̄kedide eyenọwọn̄, mma nsiyom ndibọrọ mbụme ke Ukpepn̄kpọ Enyọn̄-Ukpeme. Ke ama akan̄wam mi ntịm ibọrọ, ete mi ama esiyom mi n̄kpep ibọrọ oro utịm ikatiaba, ke nsụhọde n̄kaha.” Eyedi ke ini ukpepn̄kpọ Bible ubon mbufo, mbufo mme ete ye eka ẹmekeme ndin̄wam nditọ mbufo ẹtịm ibọrọ ke mme ikọ idemmọ ke mme ikpehe ekikere oro ẹsatde-sat ke Enyọn̄-Ukpeme. N̄wam mmọ ẹdiọn̄ọ akwa ifet oro mmọ ẹnyenede ke ndibuana ke ndutịm unọ ukpep Jehovah.
16. Nso idi ufọn Ufọkn̄wed Utom Ukara Abasi, ndien mmanie ẹkeme ndisịn enyịn̄ ke ufọkn̄wed emi?
16 Mmọ oro ẹnyenede ifet ndinọ ukpep emi ye mmọ oro ẹkpan̄de utọn̄ ẹnọ item oro ẹnọde ẹkpenyene n̄ko ndinen̄ede n̄kere mban̄a ukpep oro ẹnọde ke mme mbonoesop Christian eken. Ke se ibede isua 50 idahaemi, Jehovah amada Ufọkn̄wed Utom Ukara Abasi eke urua ke urua ndinọ ediwak miliọn iren ye iban ukpep nditịm nnọ etop Obio Ubọn̄ uforo uforo. Mmọ oro ẹbuanade ifịk ifịk ye esop ẹkeme ndisịn enyịn̄, esịnede mmọ oro ẹtọn̄ọde-tọn̄ọ ndidụk mme mbonoesop, ama akam edi mmọ ke ẹdu uwem oro ekemde ye mme edumbet Christian.
17. (a) Ke nso ntak akpan akpan ke ẹketọn̄ọ An̄wan̄wa Mbonoesop? (b) Nso idi mme n̄kpọ oro mme ọnọ utịn̄ikọ an̄wa ẹkpenyenede ke ekikere?
17 Ikpehe ndutịm unọ ukpep efen oro ebịghide edi An̄wan̄wa Mbonoesop. Nte enyịn̄ esie owụtde, ẹketọn̄ọ mbonoesop emi akpan akpan man ẹnam mmọ oro mîdịghe Mme Ntiense ẹdiọn̄ọ mme akpan ukpepn̄kpọ Bible. Ntem, oyom owo oro ọnọde utịn̄ikọ emi ọnọ ntọt oro man ekeme ndin̄wan̄a mmọ oro ẹkopde etop emi ke akpa ini. Emi ọwọrọ ndinam mme utọ ikọ nte “mme erọn̄ en̄wen,” “nditọete,” ye “nsụhọ” an̄wan̄a, mme ikọ oro ẹkemede nditre ndin̄wan̄a mmọ oro mîdịghe Mme Ntiense. Sia mme owo oro ẹdụkde An̄wan̄wa Mbonoesop ẹkemede ndinyene se ẹnịmde ke akpanikọ m̀mê usụn̄uwem oro ẹdide ata isio ye N̄wed Abasi—okposụkedi ẹnyịmede ke n̄kaowo mfịn—etịn̄ikọ kpukpru ini ekpenyene ndinyene usọ inyụn̄ idehede ida mme utọ edinịm ke akpanikọ m̀mê usụn̄uwem oro inam n̄kpọ imam.—Men 1 Corinth 9:19-23 domo.
18. Mme mbonoesop efen eke urua ke urua ewe ẹdu, ndien nso uduak ke mmọ ẹyọhọ?
18 Ukpepn̄kpọ N̄wedesop edi mbonoesop emi ẹkamade Bible ẹkpep mme n̄wed oro ẹtịmde ke idak ndausụn̄ asan̄autom oro anamde akpanikọ, onyụn̄ enyenede ọniọn̄, kpukpru urua. N̄wed oro Ediyarade—Ubọn̄ Ubọn̄ Ata-Utịt Esie Emekpere! edi enyeoro ẹkpepde idahaemi ke ediwak idụt. Ẹtịm Esoputom nditịm ikọt Jehovah idem man ẹnyene ọyọhọ ebuana ke ndikwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄ nnyụn̄ nnam mme mbet.—Matthew 28:19, 20; Mark 13:10.
Ẹnọ Ukpep ke Ikpọ Mbonoesop
19. Mme ikpọ mboho ewe ke “asan̄autom” esitịm kpukpru isua?
19 Ke se ibede isua ikie, ‘ofun akpanikọ’ omotịm ikpọ ye n̄kpri mbono kaban̄a unọ ukpep ye san̄asan̄a nsịnudọn̄ eke mme ata Christian. Ẹnịm mme utọ ikpọ mbonoesop oro ita idahaemi kpukpru isua. Mbono usen kiet oro otu esop oro ẹnamde circuit kiet ẹsidụkde odu. Ke isua oro, circuit kiet kiet n̄ko esinyene mboho usen iba ẹkotde mbono circuit. Ke adianade do, odu mboho oro ẹkotde mbono district, oro ibat ibat circuit ẹsidụkde. Ke ndusụk isua mme mbono ofụri ererimbot ẹkeme ndidu. Ikpọ mboho ẹmi Mme Ntiense ẹdide isen ẹtode ediwak idụt ẹsidụkde ẹsinen̄ede ẹsọn̄ọ mbuọtidem ikọt Jehovah!—Men Deuteronomy 16:16 domo.
20. Nso ke ẹsidori nsọn̄uyo kpukpru ini ke ikpọ mboho eke Mme Ntiense Jehovah?
20 Ke 1922, ke ini n̄kpọ nte owo 10,000 ẹkesopde idem ke Cedar Point, Ohio, U.S.A., nsịnudọn̄ etịn̄ikọ ama edemede mme andidụk: “Emi edi usen oro akande kpukpru usen. Sese, Edidem ada ubọn̄! Mbufo ẹdi mme asan̄autom esie. Mmọdo ẹtan̄a, ẹtan̄a, ẹtan̄a, Edidem ye obio ubọn̄ esie.” Utọ ikpọ mbono oro kpukpru ini ẹsidori nsọn̄uyo ke utom ukwọrọikọ. Ke uwụtn̄kpọ, ke mbono ofụri ererimbot ke New York City ke 1953, ẹma ẹtọt ẹban̄a editọn̄ọ ndutịm unọ ukpep eke ufọk ke ufọk ke kpukpru esop. Edida emi nsịn ke edinam ama enyene ata eti utịp ke ukwọrọikọ Obio Ubọn̄ ke ediwak idụt.
Abasi Ọnọ Ukpep Man Ẹkpep Owo
21. Nso ifet ke nnyịn iyom ndibọ, ye unana editaba uduak esie?
21 Ke akpanikọ, Jehovah enyene utịbe utịbe ndutịm unọ ukpep ke isọn̄ mfịn! Abasi ekeme ndinọ kpukpru mmọ oro ẹbọde ufọn ẹto enye ukpep, ih, ẹkeme ndisịne ke otu mmọ oro ẹkenọde “edeme mmọ eke ẹkpepde n̄kpọ.” Nso ifet ke edi ntem ndidu ke ufọkn̄wed Abasi, yak idọhọ ntre! Edi, ke ini ibọde ifet emi, inaha nnyịn itaba uduak esie. Jehovah ekekpep Jesus n̄kpọ man enye ekpekpep mbon en̄wen, ndien Jesus ama ọnọ mme mbet esie ukpep man mmọ ẹkpekeme ndinam ukem utom oro nte enye akanamde edi ke udomo oro akam okponde akan. Ukem ntre, ẹnọ nnyịn ukpep ke akwa ndutịm unọ ukpep Jehovah ye uduak edikpep mbon en̄wen.—John 6:45; 14:12; 2 Corinth 5:20, 21; 6:1; 2 Timothy 2:2.
22. (a) Nso mfịna ke Moses ye Jeremiah ẹkenyene, edi didie ke ẹkekọk oro? (b) Nso nsọn̄ọ ke nnyịn ikeme ndinyene nte ke Abasi eyekụt ete ke ẹnam ukwọrọikọ Obio Ubọn̄ ẹma?
22 Nte afo etịn̄, nte Moses eketịn̄de, “ami ndịghe owo udọnikọ,” m̀mê nte Jeremiah eketịn̄de, “mfiọkke nditịn̄ ikọ”? Jehovah eyen̄wam fi nte enye akan̄wamde mmọ. Enye ọkọdọhọ Moses ete: “Ami nyenyụn̄ ndu ye inua fo.” Ndien enye ọkọdọhọ Jeremiah ete: “Kûfehe . . . koro ami ndude ye afo.” (Exodus 4:10-12; Jeremiah 1:6-8) Ke ini mme adaiso ido ukpono ẹkeyomde ndikpan mme mbet esie ẹdop uyo, Jesus ọkọdọhọ ete: “Edieke mme mmọemi ẹkpedopde uyo, mme itiat ẹkpesio n̄kpo.” (Luke 19:40) Edi mme itiat ikenyeneke ndisio n̄kpo ini oro, inyụn̄ iyomke mmọ ẹsio n̄kpo idahaemi koro Jehovah ke ada edeme mmọ oro enye ọnọde ukpep ọnọ etop Obio Ubọn̄ esie.
Nte Afo Emekeme Ndibọrọ?
◻ Nso eti itie ebuana Andikpep ye eyen ukpepn̄kpọ ke ẹnam an̄wan̄a ke Isaiah ibuot 50?
◻ Didie ke Jehovah anam ntatara ndutịm unọ ukpep?
◻ Nso idi ndusụk ikpehe ndutịm unọ ukpep Jehovah?
◻ Ntak emi edide utịbe utịbe ifet ndibuana ke ndutịm unọ ukpep Jehovah?
[Ndise ke page 16]
Mme ibọrọ ofụri esịt oro nditọwọn̄ ẹnọde ẹsiwak ndidi n̄kpọ nsịnudọn̄ nnọ ikpọ owo