Mme Mbụme Ẹtode Mme Andikot
Ndi David, owo emi ekemde esịt ye Abasi, akanam n̄kpọ ibak ibak ye mbon oro enye akatan̄de nte mbuotekọn̄, nte ndusụk owo ẹkerede ke ntak se mmọ ẹkotde ke 2 Samuel 12:31 ye 1 Chronicles 20:3?
Baba. N̄kukụre se David akanamde ye nditọ Ammon oro enye akatan̄de nte mbuotekọn̄ ekedi ndinọ mmọ utom. Ẹda se David akanamde ke usụn̄ en̄wen ke ntak nte ndusụk Bible ẹkabarede mme ufan̄ikọ oro.
Ke ẹtịn̄de ẹban̄a ufen oro ẹkemiade nditọ Ammon, mme edikabade Bible oro ẹwụt ke David edi owo ibak. Ke uwụtn̄kpọ, 2 Samuel 12:31 okot ntem ke Edisana Ŋwed Abasi Ibom: “[Enye] osio kpukpru owo eke ẹdude ke esịt, esịn mmọ ke idak uyọkn̄kpọ ye harrow ukwak, ye ke ekụri ukwak, onyụn̄ anam mmọ ẹbe ẹdụk ke ufọp e-brick: ntre ke enye onyụn̄ anam n̄kpọ ye kpukpru obio nditọ Ammon.” Edisana Ŋwed Abasi Ibom akabade 1 Chronicles 20:3 ukem nte 2 Samuel 12:31.
Nte ededi, nte eyen ukpepn̄kpọ Bible oro Samuel Rolles Driver ọdọhọde, ‘David ikedịghe owo ibak.’ Ntem The Anchor Bible ọdọhọ ete: “David obon mbonutom oro ẹketan̄de nte mbuotekọn̄ man ọkpọtọn̄ọ mbubehe ke obio oro enye akakande, eyedi emi edi n̄kpọ oro ndidem oro ẹkande obio ẹkesimade ndinam.” Kpasụk ntre, Adam Clarke ọdọhọ ete: “Ke ntre, emi ọwọrọ ke David akanam mme owo emi ifịn, onyụn̄ ada mmọ asiak eto, anam masịn utọin̄wan̄ [harrow ukwak], m̀mê ada mmọ ọdọk n̄kpọ ke isọn̄ . . . onyụn̄ ekek eto, onyụn̄ anam kọrikọri [brick]. Ufan̄ikọ emi inyeneke n̄kpọ ndomokiet ndinam ye ndiyọk, ndisiak, m̀mê ndidọk owo, kpa nte mînyeneke n̄kpọ ndomokiet ndinam ye edu oro David akadade anam n̄kpọ ye nditọ Ammon.”
Ediwak edikabade eyomfịn emi ẹkabarede mme ufan̄ikọ oro nnennen nnennen, ẹnam an̄wan̄a ke owo ikpenyeneke ndidori David ikọ ke enye ekedi ibak.a Se nte New English Translation (2003) akabarede mme ufan̄ikọ oro: “Enye osion̄o mme owo emi ẹkedụn̄ọde do onyụn̄ anam mmọ ẹda uyọkn̄kpọ, ukwak utịbi-isọn̄, ye ekụri ukwak ẹnam ọkpọsọn̄ utom, onyụn̄ anam mmọ ẹnam utom ke itie ufọp kọrikọri. Ntem ke enye akanam ke kpukpru obio nditọ Ammon.” (2 Samuel 12:31) “Enye ada mme andidụn̄ obio oro onyụn̄ anam mmọ ẹda uyọkn̄kpọ, ukwak utịbi-isọn̄, ye ekụri ẹnam utom. David akanam ntem ke kpukpru obio nditọ Ammon.” (1 Chronicles 20:3) Nte New World Translation akabarede mme ufan̄ikọ emi odu n̄ko ke n̄kemuyo ye nnennen ifiọk nditọ ukpepn̄kpọ Bible: “Enye osion̄o mme owo emi ẹkedụn̄ọde do man akpanam mmọ ẹsiak itiat ẹnyụn̄ ẹda ukwak utịbi-isọn̄ ye ekụri ukwak ẹnam utom, onyụn̄ anam mmọ ẹnam kọrikọri.” (2 Samuel 12:31) “Enye osion̄o mme owo emi ẹkedụn̄ọde do, onyụn̄ ọdọn̄ mmọ ẹsiak itiat ẹnyụn̄ ẹda ukwak utịbi-isọn̄ ye ekụri ẹnam utom; ndien ntre ke David akanam ke kpukpru obio nditọ Ammon.”—1 Chronicles 20:3.
David ikadaha ibak itụhọrede inyụn̄ iwot nditọ Ammon oro enye akakande. Enye ikekpebeke afai afai ye ibak ibak ido un̄wana ekọn̄ eyo esie.
[Ikọ idakisọn̄]
a Ebede ke ndikpụhọde abisi kiet, uwetn̄kpọ usem Hebrew ekeme ndikot ntem: “Enye esịn mmọ ke idak uyọkn̄kpọ” m̀mê “enye ọyọk mmọ mbio mbio.” Akan oro, ikọ emi adade ọnọ “itie ufọp kọrikọri” ekeme n̄ko ndiwọrọ “n̄kpọ utịm kọrikọri.” N̄kpọ utịm kọrikọri emi ekpekpri akaha owo ndibe ndụk.