Ndiyom Ekese Inyene

“Edieke se nnyịn iyomde mînyeneke adan̄a, ọwọrọ ke tutu amama nnyịn idinyeneke n̄kpọ ekem.”—Ntọt emi oto Worldwatch Institute.

“NSO ke nnyịn iyom? Iyom kpukpru n̄kpọ. Ini ewe ke iyom mmọ? Idahaemi.” Nditọ ufọkn̄wed ntaifiọk ẹma ẹsiwak nditoho ufiet emi ke iduọk isua 1960. Mfịn, ekeme ndidi udukopke ẹtohode ufiet emi, edi, ukem ekikere emi osụk ododu. Ke akpanikọ, etie nte se ẹdade ẹdiọn̄ọ emana nnyịn edi ediyom ekese inyene.

Se idide ata akpan n̄kpọ inọ ediwak owo edi edikọ ekese inyene. Jimmy Carter, akani adaibuot ukara United States, ama ọdọhọ ini kiet ko ete: “Owo idaha aba se owo anamde idiọn̄ọ owo edi ẹda se owo enyenede ẹdiọn̄ọ owo.” Ndi odu mme n̄kpọ oro ẹsọn̄de urua ẹkan inyene? Edieke ẹdude, nso ke mmọ ẹdi, ndien nso ufọn ke mmọ ẹkeme ndinọ owo?