Mme N̄kpọntịbe Ẹtode Isọn̄ Un̄wọn̄ọ
Sinai Obot Moses ye Mbọm
KE INI afo ekerede aban̄a Obot Sinai, ekeme ndidi afo emenyene Moses ke ekikere. Ntak-a? Koro Moses ọkọbọ Ibet Abasi ke obot Inua-akpa Sinai. Ewe obot? Ekeme ndidi enyeemi ẹwụtde ke enyọn̄ emi.a
Ke n̄kan̄ edem usụk ikpehe inua-akpa emi, ke n̄kpọ nte ufọt ufọt edịk Ididuot Inyan̄, odu obot oro enyenede etịn̄e iba. Itie oro enye odude ke ofụri ofụri odot ye mbụk Bible oro aban̄ade Moses. Ẹkot etịn̄e kiet Jebel Musa, emi ọwọrọde “Obot Moses.”
Nsio nsio mbụk Bible ẹnam enyịn̄ oro otịm odot. Ndi afo emeti nte ke Moses ọkọbọk erọn̄ Jethro ke ini angel ọkọbiọn̄ọrede enye ke iso ke ikọt emi asakde ikan̄? Oro ekedi ke m̀mọ̀n̄? Bible ọdọhọ ke ekedi ke “Horeb obot Abasi,” emi n̄ko ẹkotde Obot Sinai. (Exodus 3:1-10; 1 Ndidem 19:8) Ke Moses ama akada ikọt Abasi usụn̄ ọwọrọ ke Egypt, enye ama ada mmọ edi do. Exodus 19:2, 3 ọdọhọ ete ke “nditọ Israel ẹna do ke iso akamba obot oro. Ndien Moses ọdọk etiene Abasi, ndien Jehovah etie ke obot okot enye edi.”
Oro ekedi akpa ini oro Moses ọkọdọkde Obot Sinai, ndien enye ama anam se ikande edinam ekpri isan̄ ndọk obot. Nnyịn ikot ite: “Jehovah osụhọde ke obot Sinai, ke enyọn̄ obot; ndien Jehovah okot Moses edi ke ibuot obot.”—Exodus 19:20.
Ediwak tọsịn mbonisan̄ eyomfịn ẹma ẹsịn ọkpọsọn̄ ukeme ndisan̄a ke afan̄usụn̄ oro ẹnịmde idiọn̄ọ ndọk man ẹsịm etịn̄e obot oro ke okoneyo, ẹnyụn̄ ẹbiat ini do man ẹse nte utịn asiahade, ndien ekem ẹsụhọde ke uwemeyo. Ikedịghe ntre ye Moses. Abasi ọkọdọhọ enye ete: “Dọk tiene mi ke obot, nyụn̄ du do: ndien nyenọ fi itiatn̄wed, ye mbet.” Ke ini edinam oro “Moses onyụn̄ odu ke obot oro ke uwemeyo aba ye okoneyo aba.”—Exodus 24:12-18.
Ntre an̄wan̄a nte ke ẹbuan enyịn̄ Moses ye obot emi, edi ntak ẹbuande ye “mbọm”? Ọfọn, nte Moses okodude ke enyọn̄ obot oro ndibọ Ibet, mme owo oro ẹkedude ke unaisọn̄ (eyedi Unaisọn̄ er-Raha ke foto emi) ẹma ẹnam ndisịme edinam. Mmọ ẹma ẹnyịk eyeneka Moses esịn ke ndinam abasi. Aaron ama ọdọhọ ete: “Mbufo ẹsion̄o n̄kpanuen o-gold . . . ẹda ẹsọk mi.” Ntem ke mmọ ẹkenam eyenenan̄ o-gold ndida ntuak ibuot. Emi ama ayat Abasi akpanikọ esịt onyụn̄ ada okosụn̄ọ ke n̄kpan̄a ediwak tọsịn. (Exodus 32:1-35) Edi ẹma ẹwụt Aaron mbọm ẹnyụn̄ ẹnịm enye uwem. Ntak-a?
Se Abasi eketịn̄de ke Exodus 32:10 ọnọ ekikere nte ke enye ikesehe Aaron nte akpan esịn-nsọk ke idiọk edinam Israel oro. Ndien ke ini udomo ekedide, “kpukpru nditọ Levi” ẹma ẹmek ndida ke n̄kan̄ Abasi, emi nte eyịghe mîdụhe ekesịnede Aaron. (Exodus 32:26) Ntre kpa ye oro Aaron ekenyenede ndusụk ubiomikpe, Abasi ama atua enye mbọm ke usụk Obot Sinai.
Ke ukperedem, Moses ama owụt udọn̄ edidiọn̄ọ Jehovah ọfọn akan nnyụn̄ n̄kụt ubọn̄ Esie. (Exodus 33:13, 18) Ke adan̄aemi Moses mîkekemeke ndikụt Abasi iso, Jehovah ama owụt enye ndusụk ubọn̄ Esie, ọsọn̄ọde etịn̄ nte ke Imọ ‘iyetua owo oro [Imọ] idituade mbọm.’ (Exodus 33:17–34:7) Ama otịm odot Abasi ndisọn̄ọ ntịn̄ mban̄a mbọm esie, koro Bible adade “mbọm” ata ediwak ini ke ebuana ye mme edinam Abasi ye Israel, emi enye akadade edisịn ke ediomi ke Sinai.—Psalm 103:7-13, 18.
Mbon oro ẹkade ẹkese Obot Sinai mfịn ẹkụt ufọkidụn̄ n̄ka monk ke isọn̄ isọn̄ obot oro, emi mîkemeke ndinam owo eti aban̄a utuakibuot akpanikọ oro Moses ọkọfiọkde aban̄a ke obot eke enyọn̄ emi. Utu ke oro, ido ukpono oro odude ke ufọkidụn̄ n̄ka monk emi ọkọn̄ọ ke mme mbiet. Kiet oro ẹwụtde mi edi “Eberi Adade Osịm Paradise.” Enye ọkọn̄ọ ke n̄wed oro owo n̄ka monk Byzantine oro, John Climacus ekewetde. Ke ama akabiat n̄kpọ nte isua 40 ke n̄kọbintem mbon n̄ka monk, enye ama akabade edi ibuot ke ufọkidụn̄ mbon n̄ka monk onyụn̄ ewet aban̄a ndamban̄a eberi adade osịm heaven. Edi tịmfiọk ete ke ẹwụt ndusụk mme ọkwọrọ ederi nte edide mbon emi mme demon ẹdụride ẹdọn̄ ke nsinsi ndutụhọ hell ikan̄. Emi edi uwụtn̄kpọ oro an̄wan̄ade, edi ikemke ye N̄wed Abasi!—Ecclesiastes 9:5, 10; Jeremiah 7:31.
Ke okpụhọrede ye nsunsu ukpepn̄kpọ oro, akpanikọ edi nte ke Ata Ọkpọsọn̄ Abasi edi “Abasi mbọm, ye mfọn, ye anyanime, awak ima ye akpanikọ.” (Exodus 34:6) Moses ama asan̄a ekpere Abasi mbọm emi ke Obot Sinai.
[Mme Ikọ idakisọn̄]
a Kaban̄a akamba ndise, se 1993 Calendar of Jehovah’s Witnesses.
[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 8]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.
[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 9]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.
[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 9]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.