Ndinam Ubịghi Ama Akama N̄kpa!

UBON ita, ikpọ owo itiaba ye nditọwọn̄ itiokiet, ẹma ẹfehe ke mbrenyịn kaban̄a uwem mmọ. Mmọ nte an̄wan̄ade ẹkeka ẹkesop ibuot ọtọkiet ndidak ibuot ke ufọk owo, ẹdoride enyịn ndibọhọ enyene-ndịk edịmitiat. Edi nte uyom itiat oro ẹduọn̄ọde okosụhọrede, obufa n̄kpọ oyomonsia ama otịbe—obubịt enyọn̄ oro osion̄ode ntọn̄ oro ababade owo ibifịk. Idahaemi n̄kpọ efen ikodụhe ndinam akan ndifehe.

Owo emi akadade iso ekedi eren kiet, eketiede nte edi eyenufọk, emi ọkọkọn̄ọde ekpatudia ke afara efehe. Nditọiren iba ẹma ẹtiene enye, kiet edide n̄kpọ nte isua inan̄ ke emana, enye eken isua ition, ẹfehede kiet. Ndien mbon eken ẹtiene—ẹkopde ndịk, ẹn̄wanade idem, ẹtuakde ukot ẹduọn̄ọ, ẹyomde ubọhọ ke mbrenyịn. Mmọ ẹma ẹdomo ndikot ibifịk, edi utu ke ofụm, mmọ ẹken̄wek ntọn̄ oro abuahade ye mmọn̄. Kpukpru owo 13 oro ẹma ẹduọn̄ọ kiet kiet ẹnyụn̄ ẹbono do inyen̄ekede idem ndien ntọn̄ oro ekedepde ama obụk mmọ do ke akpatre. Do ke okpo mmọ oro enyenede mbọm mi ẹkebụhọ tutu mme ọdọkisọn̄ nyom n̄kpọeset ẹdibụhọde mmọ ke se ikperede ndisịm isua 2,000 ke ukperedem ẹnyụn̄ ẹdifiọk mbọm mbọm mbụk aban̄ade akpatre ini uwem mmọ.

Mbon unọmọ 13 ẹmi ẹkedi sụk esisịt ibat ke otu owo 16,000 oro ẹkerede nte ẹkekpan̄ade ke obio Pompeii eset, ke Italy, ke August 24, 79 E.N. Ediwak owo ẹma ẹbọhọ ke ndifehe n̄wọrọ ke obio oro ke ini Obot Vesuvius ke ata akpa ini okotopde obomo. Edi, mbon oro ẹkenamde ubịghi—akpan akpan mbon inyene oro mîkoyomke ndikpọn̄ ufọk ye inyene mmọ—ẹma ẹbụhọ ke idak itiat ye ntọn̄ emi okokon̄de ke mita 6.

Se iketịbede ke Pompeii ke se ikperede ndisịm isua 2,000 ẹmi ẹkebede ekeme ndidi mbụkeset. Edi ke ediwak usụn̄ enye ebiet idaha oro asakde iso ese ofụri ekpụk ubonowo mfịn. Idiọn̄ọ ofụri ererimbot, oro enyenede ndịk akan uyom uyom Obot Vesuvius, ke ọnọ ntọt nte ke ndutịm ererimbot oro odude kemi asak iso ese usọp usọp nsobo. Man ibọhọ, ana nnyịn inam n̄kpọ ye unana ubiatini. Ndinam ubịghi esida n̄kpa edi. Se idiọn̄ọ oro akam edide ye nte nnyịn ikemede ndinam n̄kpọ ọniọn̄ ọniọn̄ mban̄a enye edi se idinemede ke ibuotikọ nnyịn efen.

[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 2]

Cover photo by National Park Service

[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 3]

Soprintendenza Archeologica di Pompei